Home

Lajme

Historia e Dites se Veres nga Cermenika deri ne Elbasan

No Comments Argëtim Histori

Që në kohët antike, tempulli i 14 Marsit, festa e Ditës së Verës, ka qenë në qytetin e Elbasanit. E quajtur ndryshe si dita e largimit të dimrit, kjo festë ka krijuar tashmë traditën e saj jo vetëm tek banorët e qytetit të Elbasanit, por edhe në qytete të tjera të vendit, veçanërisht në Tiranë.

Zanafillën, “Dita e Verës” e ka në faltoren Zana e Çermenikës, e ndërtuar në rrethinat e qytetit të Elbasanit, e cila ishte perëndesha e gjuetisë, pyjeve dhe e të gjithë natyrës. Sipas gojëdhënës, kjo zanë dilte nga faltorja e vet ditën e 14 marsit. E trashëguar brez pas brezi, kjo festë popullore është një ditë, e cila sot identifikon edhe vetë qytetin e Elbasanit, i njohur në Shqipëri për tradita të veçanta kulturore. Por festa e verës, që kremtohet në qytetin e njohur ndryshe “qyteti në kërthizë të Shqipërisë”, nuk është vetëm për elbasanasit. Shumë miq vijnë nga të gjitha zonat e vendit për të festuar ardhjen e verës, por edhe për të shijuar gatimet karakteristike të kësaj zone, si ballokumet dhe revaninë, të cilat në këtë ditë, sipas vendasve, “goditen” ndryshe nga herët e tjera, gjelin e detit, arrat apo palat e fikut, të cilat tradicionalisht iu dhurohen fëmijëve të vegjël, të cilët janë të parët që bëjnë vizita mbarësie nëpër shtëpitë e të afërmve dhe të fqinjëve.

Të parët tregojnë se një natë para Ditës së Verës, njerëzit mblidheshin më shpejt në shtëpitë e tyre, për të festuar së bashku me të afërmit epilogun e kësaj feste. Zgjimi bëhej në të gdhirë dhe të moshuarit, herët në mëngjes, hapnin derën e shtëpisë për bujari, merrnin shtamën për ta mbushur me ujë të freskët dhe sillnin në shtëpi një plis bari të gjelbëruar, ndërkohë që të rinjtë plehronin portokallet dhe ullinjtë. Dreka e kësaj dite ishte një rit plot humor dhe shijim për të gjithë elbasanasit, të cilët, zakonisht, e kalonin këtë drekë në natyrë, ku organizoheshin lojëra popullore. Në Elbasan festohet edhe nata e verës, nata para ardhjes së saj, me mish, raki, gjel deti, ballokume, ëmbëlsira. Në këtë ditë, elbasanllinjtë urojnë njëri-tjetrin për një jetë sa më të gjatë dhe të lumtur.

Ballokumet

Për të kuptuar ndryshimin midis kremtimit “alla-elbasançe” të Ditës së Verës, me atë që bëhet gjetkë, nëpër Shqipëri apo ndër shqiptarë, mjafton t’u referohemi ballokumeve. Në Elbasan përgatitjet për ballokumet të bëhen me kohë. Dihet se ku do të merret mielli i misrit për to, ku do të merret gjalpi, ku do të merret sheqeri. Dihet si do të rrihen, si do të shtrihen, si do të piqen. Me ç’gradacion, me ç’ritëm kohor. Të gjithë e dinë, për shembull, se ballokumet bëhen me miell misri. Por pak e dinë se një kg miell ballokumesh del (pas një cikli sitjesh) nga 7-8 kg miell misri. Edhe sheqeri ndryshon (është i imët), edhe gjalpi… Pra recetat për ballakumet nuk funksionojnë kudo. Unë kam vrojtuar, madje prej shumë vitesh, përgatitjen e ballokumeve të Elbasanit. Dhe mund të pohoj me bindje se edhe sikur gjithçka materiale të jetë njësoj (duke përfshirë edhe profesionalizmin e atij që i përgatit), përsëri ballokumet e Elbasanit ndryshojnë. Ato kanë gjithnjë diçka më shumë. Sepse Elbasani fut një “element” plus në recetën e ballokumeve. Kjo është dashuria. Ballokumet e Elbasanit kanë brenda shumë, shumë dashuri. Sikurse vetë Dita e Verës në Elbasan është një ditë e vërtetë dashurie. Dashuri për njeriun, për natyrën, për jetën. Le të përpiqemi që t’i afrohemi Elbasanit në dashurinë që jep ai në Ditën e Verës. Sado vështirë që është.

Pse kur themi Dita e Verës mendja na shkon tek Elbasani

Sepse gjatë shekujve Dita e Verës erdhi duke u zbehur. Aq sa diku ajo u harrua krejtësisht e nuk kremtohej më. Ndërsa në Elbasan ajo nuk u zbeh kurrë. Nëse Dita e Verës erdhi deri në ditët tona merita i takon kryesisht Elbasanit. Tani ajo është zyrtarisht një festë kombëtare. Por ndryshe është të festosh e ndryshe është të bësh një pushim zyrtar. Madje ndryshe është të festosh, ndryshe të ndjesh me të vërtetë. Elbasani, pra ende shumë ndryshe nga pjesa tjetër e Shqipërisë, është vendi ku Dita e Verës ndjehet dhe përjetohet në kuptimin më të plotë të fjalës.

Në ç’masë Dita e Verës është një festë e mirëfilltë (mbarë)shqiptare?

Të paktën në atë masë që ajo (referuar prof. Kristo Frashërit), ka qenë pjesë përbërëse e identitetit tonë etnik. Edhe nëse në disa vise ajo filloi të venitej, përsëri duhet të rigjallërohet dhe të kthehet në një festë mbarëshqiptare, mbasi është më tradicionale se të kremtet fetare. Dita e Verës, ashtu sikurse edhe Viti i Ri, është festë e të gjithë shqiptarëve, pa dallim krahine, ideje, bindjesh, përkatësish, apo besimi fetar.

Dita e Verës sipas Kristo Frashërit

Dita e Verës ka qenë e lidhur me ditën e parë të marsit. Në antikitet marsi ishte muaj i parë i vitit. Kjo sipas kalendarit Julian. Siç dihet, në Evropën Perëndimore, kalendari Julian u zbatua derisa në vend të tij u vendos kalendari Gregorian. Por në gjuhën e sotme shqipe ruhen ende gjurmë të kalendarit Julian. Duhet që viti kalendarik të fillojë me marsin që muaji i shtatë të jetë shtatori, i teti tetori, i nënti nëntori dhe i dhjeti dhjetori. Të tillë kanë mbetur emrat e tyre edhe pse, nga 15 tetori i vitit 1582, kohë në të cilën hyri në fuqi reforma gregoriane, ata janë respektivisht, muajt e nëntë, i dhjetë, i njëmbëdhjetë dhe i dymbëdhjetë. Por, siç argumenton akademiku i mirënjohur, prof. Kristo Frashëri, kalendari i vjetër i shqiptarëve është edhe më i hershëm se kalendari Julian, i cili u shpall nga Jul Qezari, në vitin 46 para lindjes së Krishtit. Dhe gjithnjë dita e parë e marsit shënonte, sikurse edhe sot, fillimin e stinës së pranverës. Ishte koha kur stinët ishin më të dallueshme nga njëra-tjetra se në kohën e sotme (ngrohja globale nuk kishte filluar ende). Njerëzit mezi prisnin që të dilnin nga dimri, të shkrinte bora, të gjelbërohej natyra, të çelnin lulet, të blegërinin qengjat, të loznin fëmijët fushave e kodrave, të gëzonin të gjithë.

Faik Konica: Ç’është Dita e Verës?

Botuar më 1911

Miqve, shokëve të Lidhjes Shqipëtare “Verore”, u dërgoj kujtime miqësie, urime të zemrës, për Ditën e Verës që na afrohet. S’e festuam dot sivjet këtë ditë të bukur: po në mos e festuam me trup, do ta festojmë me zemër.

Ç’është Dita e Verës? Është dita në të cilën shtërgjyshërit t’anë, kur s’kish lindur edhe krishtërimi, kremtojin bashkë me Romanët dhe me Grekët e Vjetër, perëndit’ e luleve, të shelgjeve, të krojeve. Kur çkrin dimëri, kur qaset Vera buzëqeshur e hollë dhe e gjatë si në piktyrë të Botticelli, zemra e njeriut çgarkohet nga një barë, shijon një qetësi, një lumtësi t’ëmblë. Në këtë gëzim, stërgjyshërit t’anë ndiejin një detyrë t’u falen perëndive që sillnin këto mirësira. Dhe ashtu leu festa hiroshe që quajmë Dit’ e Verës.

Shqiperia.com

Historia që duhet ta lexojë çdo i/e martuar

No Comments Argëtim Histori

Kjo është një histori e vërtetë, një nga ato që kanë lënë shije të hidhur kur i dëgjon, dhe tragjike kur i përjeton.
Detajet e vogla të jetës tuaj janë ato që me të vërtetë kanë rëndësi në një marrëdhënie.

Pra, gjej kohën për të qenë mik i bashkëshortit/tes tuaj dhe bëni ato gjëra të vogla për njëri-tjetrin duke ndërtuar miqësi të ngushtë. Nëse ju nuk jeni në një marrëdhënie tashmë, kujtojeni këtë ngjarje disa herë, atëherë kur ta keni gjetur partnerin – shokun e juaj të jetës. Kurë nuk është tepër vonë.

“Kur u ktheva në shtëpi atë natë, gruaja ime veç e kishte shtruar darkën, dhe unë teksa e mbaja për dore, duke ngrënë i thash: kam diçka për të të thënë. Ajo uli kokën dhe hëngri në heshtje. Pashë lëndimin në sytë e saj.

Papritur pash se nuk mund të gjeja shprehje për të vazhduar bisedën, por, më duhet disi t’i tregoj se për çka isha duke menduar. Dua të shkurorëzohemi, i thash në qetësi. Ajo nuk dukej të jetë mërzitur nga fjalët e mia, në vend të kësaj, ajo më pyeti me zë të ulët, pse? Nuk iu përgjigja. Kjo e zemëroi shumë. Ajo hodhi për toke gjithçka kishte përpara dhe më tha: “nuk qenke aspak burrë!”

Atë natë, nuk biseduam me njëri-tjetrin. Ajo qante pa zë. Unë e di se ajo donte të kuptojë se çfarë i kishte ndodhur martesës sonë. Por, e kisha vështirë mund t’i jepja një përgjigje të pranueshme, sepse isha i dashuruar me Xhein. Unë në fakt edhe nuk e dua atë më. Vetëm ndjej keqardhje ndaj saj!

Me një ndjenjë të thellë faji, kam hartuar një marrëveshje shkurorëzimi, në të cilën deklaroj se ajo do ta mbajë shtëpinë, makinën tonë si dhe 30% të aksioneve të kompanisë sime. Ajo pasi që e lexoi, e grisi në copa. Gruaja e cila kishte kaluar njëzet vjet të jetës së saj me mua, tani ishte bërë, një e huaj. Më vjen keq për të, për kohën dhe energjinë e harxhuar, por tani më nuk kishte kthim prapa, dhe unë i thash se jam i dashuruar në Xhein. Së fundi ajo bërtiti me zë të lartë para meje, nuk mundej të prisje ndonjë reagim tjetër. Për mua britma e saj ishte në të vërtetë një lloj lirimi. Ideja e shkurorëzimit e cila m’u kishte fiksuar në kokë tash e sa jave, tani u bë realitet.

Të nesërmen, u ktheva në shtëpi shumë vonë, e gjeta atë duke shkruar diçka në tryezë. Unë nuk kisha uri ashtu që shkova drejtë që të shtrihem, të pushoj, sepse isha i lodhur pas një dite plot ngjarje me Xhein. Kur u zgjova më vonë, ajo ishte ende atje në tryezë duke shkruar. Mua, thjesht nuk më interesonte, kështu që u ktheva mbi krahun tjetër dhe ia dhashë gjumit përsëri.

Në mëngjes ajo paraqiti kushtet e saja të shkurorëzimit: ajo nuk donte asgjë nga unë, veçse të jetojmë edhe një muaj së bashku, as një ditë më shumë a më pak. Ajo kërkoi që në këtë muaj, ne të dy, të luftojnë për të jetuar një jetë normale, si të jetë e mundur. Arsyet e saj ishin të thjeshta: djali ynë kishte provimet përfundimtare dhe ajo nuk dëshironte që gjatë kësaj kohe ta shqetësojë atë, me asgjë.

Kjo ishte e pranueshme për mua. Por ajo kishte diçka edhe më shumë. Më pyeti nëse më kujtohet se si e mbaja atë në duar deri në dhomën e fjetjes, në mbrëmjen e parë të dasmës sonë. Pastaj kërkoi që, çdo mëngjes, gjatë muajit ta mbaja në duar dhe ta dërgoj nga dhoma jonë e gjumit deri në dhomën e ditës.

Mendoja se është duke kaluar një krizë psikike. Vetëm për t’i bërë ditët tona të fundit të durueshme, pranova kërkesën e saj të çuditshme.

Unë i tregova Xheinit rreth kushteve të shkurorëzimit të gruas sime…Ajo qeshi me zë të lartë dhe mendoi se kjo ishte absurde. Pa marrë parasysh se çfarë truke mundohet të bëjë, ajo duhet të përballet me shkurorëzim – tha ajo, me përbuzje.

Unë dhe gruaja ime nuk kemi pasur marrëdhënie intime qe një kohë bukur të gjatë, kështu që, kur unë mbarta atë nga dhoma e fjetjes ditën e parë, të dy ishim mjaft të ngathët. Djali ynë pas nesh i gëzuar bërtiste “babi po e mban mamin në krahë…babi po e mban mamin në krahë”. Fjalët e tij më sollën një ndjenjë të dhimbjes. Kështu, nga dhoma e gjumit deri në dhomën e ditës, pastaj nëpër korridor deri te dera kryesore, bëra mbi dhjetë metra me të në krahët e mi. Ajo, symbyllur dhe me zë të ulët më tha që të mos i tregoja djalit tonë asgjë lidhur me shkurorëzimin. Iu përgjigja në heshtje vetëm me lëvizje të kokës, u ndjeva i mërzitur. E dërgova atë poshtë, jashtë derës, kështu që ajo shkoi për të pritur autobusin, ndërsa unë shkova në zyrë me veturë.

Në ditën e dytë, tashmë e kishim shumë më të lehtë. Ajo u përkul mbi gjoksin tim. Unë ndjeva aromën e lëkurës së saj, ishte ajo aromë e njëjtë të cilën i ndjeva ditën kur u njoftuam. Kuptova se nuk e kisha shikuar me kujdes këtë grua për një kohë të gjatë. Kuptova gjithashtu se ajo nuk ishte më e re. Kishte rrudha të lehta në fytyrën e saj, kurse flokët kishin filluar t’i thinjen. Martesa jonë kishte lënë gjurmën e saj në të. Për një minutë e pyeta veten se çka i kisha bërë!

Në ditën e katërt, kur unë e ngrita dhe mbajta në kraharor, fillova të ndjeva se një ndjenjë ngrohtësie më kthehej. Kjo ishte gruaja që kishte dhënë njëzet vjet të jetës së saj për mua.

Në ditën e pestë dhe të gjashtë, kuptova se ndjenja jonë e ngrohtësisë, intimitetit është në rritje përsëri. Nuk i thash Xhein-it asgjë në lidhje me këtë. Tanimë e kisha edhe më lehtë ta mbaja në kraharor, ndoshta stërvitjet e përditshme më bënë më të fortë.

Një mëngjes, ajo ishte duke zgjedhur se çka të veshë gjatë ditës. U përpoq mjaft por nuk mund të gjejë asgjë të përshtatshme. Pastaj psherëtiu, të gjitha veshjet e saja sikur ishin rritur, ishin bërë më të mëdha. Papritmas kuptova se ajo aq shumë ishte dobësuar, që ishte arsyeja pse unë mund të mbaja atë aq lehtë.

Kjo më goditi shumë…ajo e kishte varrosur aq thellë dhimbjen dhe hidhërimin në zemrën e saj. Ngrita dorën dhe preka kokën e saj lehtë. Djali jonë erdhi në këtë moment dhe tha: “Babi, është koha që ta marr mamin!” Për të, duke parë babain që mbante nënën e tij, ishte bërë një pjesë thelbësore e jetës së tij . Gruaja ime e ftoi më afër djalin tonë, më pas e përqafoi fort. E ktheva kokën time në anën tjetër, sepse kisha frikë se mund të ndryshojë mendjen time në minutën e fundit. Pastaj e ngrita në krahët e mi, duke ecur dolëm nga dhoma e gjumit, nëpër dhomën e ditës deri në korridor. Dora e saj mbështetej në qafën time, shumë lehtë, në formë të natyrshme. Shtrëngova trupin e saj për mua, dhe ishte ashtu si ditën e dasmës sonë. Por pesha e saj shumë e lehtë më bëri të trishtuar.

Në ditën e fundit, kur mbaja atë në krahët e mi, nuk mundja asnjë hap ta bëjë më. Djali ynë kishte shkuar në shkollë. E mbaja atë fort dhe i thash, nuk e kishte vënë re se sa shumë jetës sonë i mungonte ngrohtësia, afërsia. Shkova në zyre…kërceva nga makina me shpejtësi pa e mbyllur derën. Droja se çfarëdo vonese do të ndryshojë mendjen time… Hipa një kat më lartë. Xhein hapi derën, dhe unë i thashë: “Më vjen keq, Xhein, unë nuk dua më të shkurorëzohem”. Ajo më shikoi me habi, dhe pastaj preku ballin tim. A mos ke ethe? – më tha. Ia largova dorën nga koka ime. “Më vjen keq, Xhein, nuk do të ndahem nga gruaja ime. Jeta ime ishte e mërzitshme ndoshta, për shkak se, ajo dhe unë nuk i çmuam detajet e jetës sonë, jo sepse ne nuk e duam njëri-tjetrin më. Tani kuptoj se, që nga dita e parë e martesës sonë e deri sa vdekja t’na ndajë, është dashur që çdo ditë të kujdesem për të.”

Xhein më dha një shuplakë të fortë dhe më pas duke përplasur derën u largua duke qarë. Zbrita shkallëve teposhtë, u ula në makinë dhe largohem. Në dyqanin me lule, aty në cep të rrugës, porosita një buqetë me lule për gruan time. Shitësja më pyeti se çfarë të shkruaj në kartë. Buzëqesha dhe shkrova: “Unë do të të mbajë në kraharor çdo mëngjes deri sa vdekja të na ndajë”.

Në mbrëmje arrita në shtëpi, lulet mbaja në duar, një buzëqeshje përshkonte fytyrën time, hyra me nguti në shtëpi, dhe gjeta gruan në shtrat – kishte vdekur. Gruaja ime kishte luftuar kancerin për muaj të tërë dhe unë kam qenë aq i zënë me Xhein sa që as që e kisha vërejtur. Ajo e dinte se do të vdiste së shpejti dhe donte të më shpëtojë nga çfarëdo reagimi negativ nga djali ynë, në rast se e tëra përfundonte me shkurorëzim. Të paktën, në sytë e djalit tonë – unë jam një burri i dashur…”

Dashuria kёrkon tё kalosh kohё sё bashku dhe tё jesh i pёrfshirё nё jetёn e njёri-tjetrit.

Nёse vërtet doni të ndaheni, atёherё, para se tё hyni nё kёtё rrugё, provoni tё qёndroni nё martesё, tё paktёn pёr njё muaj. Por duhet tё pёrpiqeni seriozisht, mbase shumë nga dështimet e jetës ndodhin, sepse njerëzit nuk e kuptojnë sa afër ishin me suksesin kur ata hoqën dorë.

Nëse ju nuk e shpërndani këtë ngjarje – asgjë nuk do të ndodhë me ju. Por nëse e shpërndani, ju vetëm mund të shpëtoni një martesë.

Artistatshqiptare.net

Jeta dhe vepra e Mahmut Feratit !

No Comments Argëtim Histori

Mahmut Ferati is a very famous singer. Rrjedh prej një familje 7 antarëshe, kan qenë 4 vëllëzër dhe një motër. Huazimet e para muzikore i ka marrë nga vëllau i tij, edhe si i vogël ka dashur të shkoj pas hapave të tij, tash është i ndjerë Murtezan Ferati. Në shkollën fillore, çdoherë mësuesit dhe arsimtarët i kanë dhënë prioritet dhe përparësi në çdo lëmi, sepse ishte zëri ai që i qelte rrugët. Edhe në nota kishte përparësi, i thonin, ah po ti këndon bukur. Në klasën e tretë ka fillu të marr pjesë në gara komunale me shkolllen, në klasën e pestë eshte mbajtur një garë komunale në Tetovë ku kanë marrë pjesë të gjitha shkollat fillore. Aty u dekorua me vendin e pare. Në çdo aktivitet ka pasur lëvdata, dhe çdo garë nga shkolla ka qenë pjesmarrës. Në shkollën fillore e ka pasur edhe një vajzë në klasë që ka kënduar shumë bukur, e imitonte Fitnete Rexhën, kishin konkurrencë ndërmjet veti. Çdoherë kane qenë si në një lloj gare në shkollë. Poashtu, ka qenë Bajrami i vogël, haxhinjtë janë mbledhur tek qendra e fshatit edhe si fëmijë e kanë marrë edhe e kanë hypë mbi guri, I kane thanë këndo diçka. Nuk ka dite çfarë të këndoj dhe ia ka filluar Ezanit. Si fëmijë e ka imituar edhe vëllaun e vet se si këndonte. Nga dashuria për shkollen nga Maqedonia kaloi në Prishtinë në shkollën e mesme të muzikës, ku edhe aty ishte një përparsi e madhe se edhe aty filloi drejtëperdrejt me muzikë me çështje profesionale muzikore. Haste shpesh në kundërshtim me profesorët për shkak këndimit, sepse në shkollë mësohej muzika profesionale, kurse Mahmuti kendonte në mënyrë natyrale. Ka qenë konkurrencë e madhe, vështirë ta mbash vetën. Më pas ka përfundu edhe fakultetin e muzikës dhe eshte inkuadru në shkollën e mesme ‘Eqrem Çabej’ ku edhe sot punon. Më vonë, kur ka fillu këndimin, gjenerata e tij kan qenë disa emra duke fillu prej Shyhrete Behluli, Shkurte Fejza, Ilir Shaqiri, etj. Albumet e tij kanë pasur mjaftë sukses. Ka mbi 30 albume, por ka edhe videoklipe. Ajo që ai eshte sot këtu është përkrahja e simpatizuesve të tij. Tani jeton me bashkëshorten dhe dy fëmijët, Argjenden dhe Granitin. Shqipe Ferati-Berbatovci është shoqja e Mahmutit që e bënë një punë madhështore dhe është njëra ndër mësueset më të mira, ajo punon në shkollën fillore ‘Elena Gjika’. Mahmut Ferati ka nje keshille per te gjithe te rinjte qe kane pasion muzikes: “Porosis të rinjtë të lexojnë më shumë të dëgjojnë muzikë dhe të mos huazojmë shumë të huaj, të jemi pak nacionalist, ta ruajmë muzikën tone”.

Në vitin 1994, Milaim Mezini & Mahmut Ferati publikojnë albumin “Rrojm Me Shpres”.

Në vitin 1995, Mahmut Ferati publikon albumin “Kush Po Ua Thot Kanges”.

Në vitin 1995, Mahmut Ferati publikon albumin “Jeho Kenga Ime”.

Në vitin 1995, Mahmut Ferati publikon albumin “Zani I Shpirtit Tim”.

Në vitin 1998, Mahmut Ferati publikon albumin “Zbret Shqiponja N’mes Kosoves”.

Në vitin 2000, Mahmut Ferati publikon albumin “Oh A E Di?”.

Në vitin 2003, Mahmut Ferati publikon albumin “Shko”.

Në vitin 2005, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Po E Jo”.

Në vitin 2005, Mahmut Ferati publikon albumin “Nusja Jonë”.

Në vitin 2006, Mahmut Ferati publikon albumin “Thuaj”.

Në vitin 2006, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “çka Po Thu”.

Në Dhjetor 2008, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli marrin pjesë në Zhurma Show 2008 me këngën “Here Jam Lyps, Here Jam Mbret”.

Në vitin 2007, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Her Lyps, Her Mbret”.

Në Dhjetor 2008, Mahmut Ferati merr pjesë në Zhurma Show 2008 me këngën “Loti Në Faqe”.

Në vitin 2008, Mahmut Ferati publikon albumin “Te Takova”.

Në vitin 2008, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Helmi Ne Mjalte”.

Në vitin 2008, Shaqir Cervadiku & Mahmut Ferati publikojnë albumin “Pleqnarët E Pavarësisë”.

Në vitin 2009, Mahmuti Shyhreti Shkurtja publikojnë albumin “Potpuri Me Yjet”.

Në vitin 2009, Mahmut Ferati publikon albumin “Mendo!”.

Në vitin 2010, Mahmut Ferati publikon albumin “Na Erdhe Dita”.

Në vitin 2010, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Moj E Mira Te Bunari”.

Në vitin 2011, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Dy Lulekuqe Nje Boj Peme”.

Në vitin 2011, Mahmut Ferati publikon albumin “Ta Bashkojm Shqiperin”.

Në vitin 2011, Mahmut Ferati publikon albumin “Ti E Din Ilaqin Tem”.

Në vitin 2011, Shqipe Kastrati, Mahmut Ferati & Shaqir Cervadiku publikojnë albumin “Bukuroshja E Kosoves”.

Më datë 18 Maj 2012, Milaim Mezini & Mahmut Ferati publikojnë videoklipin “Moj E Mira Qufurake”.

Më datë 2 Tetor 2012, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Sille Botën Krejt”.

Më datë 26 Nëntor 2012, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Shqipëri T’uron Tetova”.

Në vitin 2012, Mahmut Ferati publikon albumin “Sille Boten Krejte”.

Më datë 26 Prill 2013, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Mos Qaj”.

Më datë 28 Qershor 2013, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Dasem T’madhe Jem Tuj Ba”.

Më datë 9 Korrik 2013, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Si Je”. Videoklipi u prodhua nga Video Art.

Në vitin 2013, Mahmut Ferati publikon albumin “Si Je”.

Më datë 15 Qershor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Mërgimtari”. Me këtë këngë, Mahmut Ferati merr pjesë në Zhurma Show 2014 në vitin 2014.

Më datë 6 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Besa E Jon Esht Flamuri”.

Më datë 6 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Jem Ilira Jem Teuta”.

Më datë 6 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Malli I Mergimtarit”.

Më datë 6 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Ymer Aga”.

Më datë 7 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Larg Trollit Tim”.

Më datë 7 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Kenge Per Gjem Gostivarin”.

Më datë 7 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “O Gurbet I Zi”.

Më datë 7 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Serbi, Shtrige E Vjeter”, në bashkëpunim me Hamez Llapceva.

Më datë 8 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Lumi Iber Shum I Gjat”.

Më datë 9 Nëntor 2014, Milaim Mezini & Mahmut Ferati publikojnë videoklipin “Dy Lulëkuqe Një Bojë Peme”.

Më datë 10 Nëntor 2014, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Cka Poj Thot Dema Kadris”.

Më datë 10 Nëntor 2014, Mahmut Ferati & Violeta Kajtazi publikojnë videoklipin “Djal Mos Ma Zin Priten”.

Më datë 11 Dhjetor 2014, Milaim Mezini & Mahmut Ferati publikojnë videoklipin “Mor Pampur Tu Kputshin Telat”.

Në vitin 2014, Mahmut Ferati publikon albumin “Dikur”.

Në vitin 2014, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Ah Dashni Cka Me Ke Ba”.

Më datë 23 Qershor 2015, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Ka çel Trendafili”, në bashkëpunim me Beka. Me këtë këngë, Mahmut Ferati merr pjesë në Zhurma Show 2015 në vitin 2015.

Në vitin 2015, Mahmut Ferati publikon albumin “Parja Shkon Te Parja”.

Më datë 17 Shkurt 2016, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Refugjati”.

Më datë 29 Prill 2016, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Femijë I Braktisur”. Muzika e këngës u punua nga Ilir Berani, teksti u shkrua nga Ilir Berani, ndërsa për orkestrimin u kujdes Nexhat Mujovi (Wirusi). Videoklipi u prodhua nga MProduction.

Më datë 11 Maj 2016, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Maturant (Përpunim 2016)”. Teksti u shkrua nga Fatmir Muja. Për orkestrimin u kujdes Burim Krasniqi. Videoklipi u prodhua nga MProduction.

Më datë 20 Korrik 2016, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Shamia Boj Pembe”.

Në vitin 2016, Mahmut Ferati publikon albumin “Shamia Boj Pembe”.

Më datë 2 Qershor 2017, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Gjithmonë”, në bashkëpunim me Vjollca Selimi.

Më datë 14 Korrik 2017, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Ti Nuk Je Mo”. Muzika e këngës u punua nga Rrahman Kryeziu, teksti u shkrua nga Fatmir Muja, ndërsa për orkestrimin u kujdes Rrahman Kryeziu. Videoklipi u prodhua nga MProduction.

Në vitin 2017, Mahmut Ferati publikon albumin “Sillet E P’shtillet”.

Më datë 14 Prill 2018, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Mindili”, në bashkëpunim me MC Lifi.

Më datë 1 Qershor 2018, Mahmut Ferati publikon videoklipin “Gurbetqar”.

Në vitin 2018, Mahmut Ferati publikon albumin “Gurbetqar”.

Më datë 12 Tetor 2018, Milaim Mezini & Mahmut Ferati publikojnë videoklipin “Dëshmorit Raif Krivanjeva”. Muzika e këngës u punua nga Mahmut Ferati, teksti u shkrua nga Milaim Mezini.

teksteshqip.com

Kush eshte Shyhrete Behluli ?

No Comments Argëtim Histori

Shyhrete Behluli është këngëtare shumë e njohur. U lind në fshatin Mushtisht të Therandës, ku kreu shkollimin fillor, të mesmen e kreu në Prizren, ndërsa Fakultetin Filologjik në Prishtinë. Familja e saj ka patur një traditë muzikore, jo publike. Ajo këngës ju përkushtua me të gjitha forcat e saj, dhe kurrë s’është ndarë nga ajo. Kënga u bë pjesë e jetës e saj, ajo e shoqëroi nëpër shtigjet e jetës, ajo i solli gëzime dhe nganjëherë edhe dëshpërime. Talentin e saj, i pari e zbuloi profesori i muzikës, z.Ibrahim Hamiti, i cili e përkrahu, e angazhoi që Shyhretja me të gjitha forcat t’i përkushtohet këngës. Merita të mëdha që ajo të arrijë majat e suksesit, ka edhe rrethi familjar (babai, gjyshja) dhe rrethi shoqëror. Paraqitjen e parë skenike e realizoi në vitin 1974, me këngën “Cuca e maleve” ku profesori i muzikës e përcillte me çiteli e ajo këndonte. Kur publiku filloi ta përcjellë me duartrokitje, nga të cilat ushtonte e tërë salla, ajo nga gëzimi e emocini që ndjente, për një moment sikur harronte tekstin e këngës. Aty mendonte se kurrë më nuk do të merret me këngën, momente këto që ndikuan se kënga që ka një tekst dhe melodi të mirë, do jetë e dashur gjithmonë dhe do të jetojë gjatë në popull. Si ndihmëtar në hapat e para karrieristike pat babain e saj, Xhemal Behluli, i cili qe kultivues i mirëfilltë i këngës popullore e folklorike. Gjatë këtyre katër dekadave, ylli jonë muzikor, Shyhrete Behluli, ka realizuar me qindra bashkëpunime dhe dhjetra albume me Shkurte Fejzën, Mahmut Feratin, Remzije Osmanin, Motrat Mustafa, Shaqir Cërvadiku, Shkëlzen Jetishi, etj. Ajo ka të realizuara mbi 20 videoklipe këngësh. Janë disa bashkëpunime që do ngelen gjatë në kujtesë, ai me Sinan Hoxhën, Ponin, Ismet Pejën e Valbona Halilin, etj. Shyhretja jeton dhe vepron në Prishtinë me pesë fëmijët e saj dhe bashkëshortin.

Në periudhën 1987-1990 kishte realizuar 45 koncerte humanitare në të gjitha trojet shqiptare, si dhe Diasporë (Zvicër, Gjermani, Belgjikë, Norvegji, Suedi, etj.).
Në vitin 1987 promovon albumin e parë “Gjuhë e bukur” që përmban 10 këngë patriotike: “Çel trëndafili”, “Shtatë shaljanë”, “Moj erlinë”, “Kullat tona”, “Moj Kosovë ylber me drita”, “Moj thëllënzë”, “Qan sulltani prej trishtimi”, “Na çeli prapë thana”, etj.
Në vitin 1988 vjen albumi i dytë “Besa-besë”, me këngët: “Kosova martire”, “Uratë për liri”, “Dardania”, “Këngë për Adem Demaçin”, “Kënga e flamurit”, “Gjuha shqipe”, “Vaj për ushtarët e vrarë” dhe “Besa-Besë”.

Në vitin 1989 bën regjistrimin e këngës “Në ballë të arbërit” dhe shpërblehet në “Okarinën e artë” të vitit 1989.

Në vitin 1990 paraqitet në Radio Televizionin e Prishtinës për programet e Vitit të Ri me këngët e njëjta.

Në vitin 1991 u mbajt një koncert në Shqipëri për regjimin serb në Kosovë, ku këndon këngët “Haxhi Haxhaj”, “Sabit Rrahimit”, “Kënga për Liman Kadën”, “Hajdar Dushit”, etj.

Në vitin 1992, në koncertin humanitar në Therandë, këndon një këngë për Skënderbeun, një këngë që bëri jehonë në të gjithë trevat shqipfolëse.

Në maj të vitit 1995 editon albumin me Shkurte Fejzën “20 vjet për ju”. Në këtë album bëjnë pjesë disa këngë popullore, siç janë: “Ku po këndojnë këto dy kumrija”, “Ku po shkon moj Zanë”, “Kënga e Universitetit”, “Mëmëdheu”, “Moj voglushe”, etj.

Në 2 dhjetor 1997 regjistron këngët: “Qaj moj nanë qaj”, “Pyeta malin”, “Moj sharki e lehtë si era”.

Në vitin 1988, Shyhrete Behluli publikon albumin “Gjuh E Bukur”.

Në vitin 1990, Shyhrete Behluli publikon albumin “Besa-bese”.

Në vitin 1996, Shkurte Fejza & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “20 Vjet Per Ju”.

Në pranverën e vitit 2000 vjen albumi “Zahir Pajaziti” me 14 këngë.

Në vitin 2001, Shyhrete Behluli publikon albumin “Për Të Gjithë Nga Pak” me një stil dhe zhanër të ri me këngë popullore dasmash.

Në vitin 2003, Shyhrete Behluli publikon albumin “Ti Fanar I Pashuar” me 11 këngë të përziera.

Në vitin 2003, Bilbilat E Mushtishtit publikojnë albumin “Potpuri Me Bilbilat E Mushtishtit”.

Në vitin 2004, Shyhrete Behluli publikon albumin “Ne Diten E Flamurit” me 10 këngë patriotike.

Në vitin 2005, Shyhrete Behluli publikon albumin “Moj Fisnike” me 11 këngë.

Në vitin 2005, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Po E Jo”.

Në vitin 2005, Bilbilat E Mushtishtit publikojnë albumin “Bilbilat E Mushtishtit”.

Në vitin 2006, Shyhrete Behluli publikon albumin “Pse”. Ajo fillon të sjellë modernizim në stilin e saj të të kënduarit dhe albumi “Pse” bëhet i stërshitur e i shumëkërkuar.

Në vitin 2006, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “çka Po Thu”.

Në Dhjetor 2008, Shyhrete Behluli merr pjesë në Zhurma Show 2008 me këngën “O Me Ty, O Pa Ty”.

Në Dhjetor 2008, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli marrin pjesë në Zhurma Show 2008 me këngën “Here Jam Lyps, Here Jam Mbret”.

Në vitin 2007, Shyhrete Behluli publikon albumin “O Me Ty O Pa Ty”.

Në vitin 2007, Shkurte Fejza & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Her Mjalt Her Pelin”.

Në vitin 2007, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Her Lyps, Her Mbret”.

Në vitin 2008, Shyhrete Behluli publikon albumin “Dasma Kosovare” me 9 këngë.

Në vitin 2008, Shkurte Fejza, Shyhrete Behluli, Afrim Muçiqi & Shaqir Cërvadiku publikojnë albumin “Afrimi, Shkurtja, Shyhretja & Shaqa”.

Në vitin 2008, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Helmi Ne Mjalte”.

Në Dhjetor 2009, Shyhrete Behluli merr pjesë në Zhurma Show 2009 me këngën “Evladi”.

Në vitin 2009, Shyhrete Behluli publikon albumin “Evladi” me 9 këngë të suksesshme.

Në vitin 2009, Mahmuti Shyhreti Shkurtja publikojnë albumin “Potpuri Me Yjet”.

Në vitin 2010, Shyhrete Behluli publikon albumin “Te Kam Mik Me Ke Mike”, gjithësejt me 8 këngë.

Në vitin 2010, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Moj E Mira Te Bunari” me 13 këngë.

Në Tetor 2011, Shyhrete Behluli merr pjesë në Zhurma Show 2011 me këngën “Ma Te Mir Me U Ba”.

Më datë 23 Dhjetor 2011, Valbona Halili, Shyhrete Behluli & Ismet Peja publikojnë videoklipin “Baba E Nona Të Kan Rrit”.

Më 3 Qershor 2011, Shyhrete Behluli publikon albumin “Ma Te Mir Me U Ba”.

Më 20 Dhjetor 2011, Shyhrete Behluli & Shkelzen Jetishi publikojnë albumin “Bashke Ne Sofer”.

Në vitin 2011, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Dy Lulekuqe Nje Boj Peme”.

Më datë 21 Shtator 2012, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Lum Ajo Motra Që Ka”. Me këtë këngë, Shyhrete Behluli merr pjesë në Zhurma Show 2012 në vitin 2012.

Më datë 26 Nëntor 2012, Shyhrete Behluli & Poni publikojnë videoklipin “Jemi Nje”. Teksti u shkrua nga Ilir Berani.

Në vitin 2012, Shyhrete Behluli publikon albumin “Banja Qejfin Vetes” me 10 këngë.

Më datë 27 Shkurt 2013, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Zot Ku Krisi”.

Më datë 26 Prill 2013, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Ah Gurbet”.

Më datë 18 Qershor 2013, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Gëzim E Lotë”. Për orkestrimin u kujdes Nexhat Mujovi (Wirusi). Videoklipi u prodhua nga Video Art. Me këtë këngë, Shyhrete Behluli merr pjesë në Zhurma Show 2013 në vitin 2013.

Më datë 10 Korrik 2013, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Je Si Rrush”. Muzika e këngës u punua nga Edi Balili, teksti u shkrua nga Fatmir Muja. Videoklipi u prodhua nga Video Art.

Në vitin 2013, Shyhrete Behluli publikon albumin “Je Si Rrush”.

Më datë 9 Maj 2014, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Shtepi E Vjeter”. Muzika e këngës u punua nga Ilir Berani, teksti u shkrua nga Ilir Berani, ndërsa për orkestrimin u kujdes Nexhat Mujovi (Wirusi). Videoklipi u prodhua nga Video Art.

Më datë 9 Nëntor 2014, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Qe Kur Mora Rrugen Per Gurbet”.

Në vitin 2014, Shyhrete Behluli publikon albumin “Shtëpi E Vjetër” me 8 këngë dhe albumi bashkë me Mahmut Feratin “Zgate Zot”.

Në vitin 2014, Mahmut Ferati & Shyhrete Behluli publikojnë albumin “Ah Dashni Cka Me Ke Ba”.

Më datë 22 Janar 2015, Shkurte Fejza & Shyhrete Behluli publikojnë videoklipin “Moj Sharki”. Muzika e këngës u punua nga Fatmir Muja, teksti u shkrua nga Fatmir Muja, ndërsa për orkestrimin u kujdes Valton Beqiri.

Më datë 21 Prill 2015, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Për Vajzën”.

Më datë 14 Korrik 2015, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Gra Moj Gra”. Me këtë këngë, Shyhrete Behluli merr pjesë në Zhurma Show 2015 në vitin 2015.

Më datë 16 Nëntor 2015, Shyhrete Behluli, Remzie Osmani & Motrat Mustafa publikojnë videoklipin “Shoqet”.

Në vitin 2015, Shyhrete Behluli publikon albumin “Për Vajzën”.

Më datë 4 Mars 2016, Gold AG publikon videoklipin “Dashnia E Nanes”, në bashkëpunim me Shyhrete Behluli. Muzika e këngës u punua nga vetë Gold AG, teksti u shkrua nga vetë Gold AG. Videoklipi u prodhua nga MProduction.

Më datë 22 Prill 2016, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Shpirti I Shpirtit Tem”. Muzika e këngës u punua nga Ilir Berani, teksti u shkrua nga Ilir Berani, ndërsa për orkestrimin u kujdes Nexhat Mujovi (Wirusi). Videoklipi u prodhua nga EMF Creative.

Më datë 16 Korrik 2016, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Për Shoqni”. Teksti u shkrua nga Ilir Berani. Për orkestrimin u kujdes Rrahman Kryeziu. Videoklipi u prodhua nga MProduction. Me këtë këngë, Shyhrete Behluli merr pjesë në Zhurma Show 2016 në vitin 2016.

Më datë 30 Nëntor 2016, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Lulet Mbi Banka”.

Në vitin 2016, Shyhrete Behluli publikon albumin “Për Shoqni”.

Më datë 8 Mars 2017, Shyhrete Behluli & Engjellusha Salihu publikojnë videoklipin “Deshti Fati”.

Më datë 28 Maj 2017, Gold AG publikon videoklipin “Vëlla E Motër”, në bashkëpunim me Shyhrete Behluli.

Më datë 8 Korrik 2017, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Mire Po Lujka Nusja E Vjehrra”.

Në vitin 2017, Shyhrete Behluli publikon albumin “Nuse Jo Mahi”.

Më datë 8 Prill 2018, Shyhrete Behluli & Gold AG publikojnë videoklipin “Gurbetqari”. Muzika e këngës u punua nga Shyhrete Behluli, ndërsa për orkestrimin u kujdes Alban Furtuna. Videoklipi u prodhua nga EMF Creative.

Më datë 31 Maj 2018, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Veq Ty Te Kam Dasht”. Muzika e këngës u punua nga Ilir Berani, teksti u shkrua nga Ilir Berani, ndërsa për orkestrimin u kujdes Miti Geci. Videoklipi u prodhua nga EMF Creative.

Më datë 23 Qershor 2018, Shyhrete Behluli & Engjellusha Salihu publikojnë videoklipin “Dasma E Nipit”.

Më datë 13 Tetor 2018, Shyhrete Behluli & Engjellusha Salihu publikojnë videoklipin “Çika E Hasretit”. Muzika e këngës u punua nga Miti Geci. Videoklipi u prodhua nga MProduction.

Më datë 8 Mars 2019, Shyhrete Behluli publikon videoklipin “Je E Vetmja”. Muzika dhe orkestrimi i këngës janë punuar nga Miti Geci.

Si e përshkruan Lasgushi hapjen e Shkollës Shqipe të Pogradecit

No Comments Argëtim Histori

Më 14 Mars 1887 hapi dyert shkolla e parë shqipe në qytetin e Pogradecit. Në atë kohë Lasgush Poradeci, hedh në bllokun e shënimeve këtë shkrim që shqiponline po e sjell më poshtë. Në atë kohë poeti ndodhej në Bukuresht dhe e quan veten si “Vepërimi Kombëtar i Shqiptarëve të Rumanisë me Kryeqëndër Kolloninë e Bukureshtit”.

Shkolla Shqipe e Pogradecit, e këtij qytetthi palcërisht shqiptar, i futur në gjirin e maleve si truri në kafkën e njeriut, është një nder jo vetëm për Atdheun po dhe për Pogradecarët në mënyrë të veçantë. Ka qënë një kuxim, në tërë meritën dhe në tërë fuqinë e fjalës, rrëmbimi i flamurit të gjuhës nënore nga ana e pogradecarëve pothuajse njëkohësisht me Korçën – vetëm dymbëdhjetë muaj më von.

Ndinkë Gushua dhe Sotir Gushua, nisjatorët e atdhetarisë në Pogradec, ishin që të dy prej një race thjeshtësisht shqiptare, të hollë dhe viganë nga shtati nga i cili shkak dhe bashkëqytetasit i-u theshin Ndinka-i-Gjatë dhe Sotirka-i-Gjatë, dyke i miemëruar për ndjenjat e tyre sipas një zakoni të ditur të kohës Ndinkë Shqiptari, Sotirkë Shqiptari: Mësonjësi i parë I Shkollës Shqipe të Pogradecit, ka qënë, Koço Sotiri, i vëllaj i dëshmorit Pandeli Sotiri, mësonjësit të parë të Shkollës Shqipe të Korçës.

Është vërtet, siç shënon Ilio Mitkë Qafëzezi-ish-mësonjës dhe ky i kohëve të vona i shkollës fillore në Pogradec-se Koço Sotirit këtu i-u pat ngjitur mbiemri ultësonjës mason për shkak të përhapjes së Ungjijve shqip të Kostandin Kristoforidhit që ay bënte nër popull – atje ku i-a qëllonte… Ky lajm i vjetëruar që na harin gjer më sot në ditët t’ona gojërisht nga kujtesa e Thoma Abramit, kryemësonjësit veteran të Shkollës Shqipe të Korçës, ka qënë gjith aq i vërtetë, sa dhe i bujshëm dhe i potershëm.

Veç që shklekëza e masonërisë nuk e kish mburimin drejt-për-drejt prej Ungjijve të Dërgimtarit Elbasanas, po shumë më fellë. Ajo qe ngrehur nga urrejtja armike ndaj zgjimit kombëtar të Pogradecarëve, që ishte zgjimi prej zgjimit të gjithë një kombi. Masonëri, në gjuhën e Rilindjes Shqiptare, është një kujtim i idhur nga dhembjet e shumta të plagës së madhe së Kombit që thuhet plaga e ndarjes në gjirin e njëshmë të një populli, e përbuzur prej veteranëve me fisnikëri, e shëruar prej dëshmorëve me gjakun e vet të therrorisë.

E përbuzi dhe Koço Sotiri në Pogradec, me bindjen e tij të pathyer, siç e përbuzi i vëllaj Pandeliu me burrëri në Korçë dhe siç e përbuzë që të dy kur vajtnë një herë për t’u çmallur në fshatin e tyre të dashur fort-në Selckën e Lungjerisë – ku bashkëfshatarët, domethënë far e fis e miqërija, nuk i nqasnë po i përzunë prapë nga ardhë, për shkak të apostullatës së të dyve ndaj gjuhën dhe ndaj Kombin e adhuruar.

Dhe u këthyen e iknë që të dy prapë në mërgim e në arratisje që nga kishin ardhur, dhe njëri, Koço Sotiri-Kota – vajti drejt për në burg i dënuar me një-qind-e-një vjet dyke dhënë pastaj shpirtin nga mjerimi rrugëve në Manastir më 1909, kurse tjetri, Pandeli Sotiri-Pandua – gjeti vdekjen e tmerrëshme në Stamboll nga fitilat e armikut më 1894.

Sepse kështu, me kësisoj dëshmorësije, shërohej atëhere plaga e dhimbëshme e ndarjes Shqiptare, sikundër sot e nesër e në gjithë kohën e kohrave. Që të ndritet sa vete më shume fjala e Vjershëtorit të Rilindjes, që është Dhiata e gjithë Dëshmorëve. “Si trashëgim ju lemë shpirtin t’onë”.

Gazeta Shqip

Historia e një gruaje të pazakontë

No Comments Argëtim Histori

Sevasti Dako në kujtimet e Musine Kokalarit

Sevasti Kyrias Dako është ndër femrat e para shqiptare të shkolluara. Kontributi i saj i madh është në ndërtimin e shkollës shqipe. Gruaja me flokët e zinj, e fytyrën plot jetë, kujtohet përmes kujtimeve, të ish nxënësve, për pasionin me të cilin përcillte dijen. Nxënëse e saj ishte dhe Musine Kokalari në Institutin Kyrias. Instituti Kyrias u themelua më 1891 prej Z. Sevasti Kyrias Dako dhe u çel për herë të parë në Korçë, më 23 Tetor 1981 në shtëpi të zotit Grigor Eliadhe Frashëri, afër Shën Gjergjit me tri nxënëse. Në kohërat më të mira instituti arriti deri 87 nxënëse e në kohët e ndjekjeve më të rrepta numri zbriti në 19.

Në shtator të vitit 1913 shkolla nuk u hap dot nga shkaku i sundimit grek. Më 2 Mars 1914, pas largimit të ushtrisë greke, zonja Dako u kthye nga Manastiri në Korçë, shkolla u çel, po nga shkaku i trazimeve prej ushtrisë greke, shkolla u transformua në spital për të plagosurit. Në 6 Korrik 1914 themeluesja e Institutit u shtrëngua të largohej e kërcënuar prej andartëve grekë, që hynë në qytetin e Korçës më 10 korrik 1914. Kështu shkolla u mbyll për herë të parë pas 22 vjet shërbimi.

Në Janar 1922 zonja Dako dhe zonjusha Parashqevi Kyrias u kthyen nga Amerika dhe në 2 Tetor të po atij viti e çelën shkollën në Tiranë, në shtëpinë e Sulejman Kusit, në rrugë të Fiqve, ku e vijoi punën për 5 vjet. Në Tetor 1992 shkolla u vendos në Kambëzë. “Musinenë e kam njohur në Institutin Kyrias në Tiranë, Kishim mësuese të shquar Sevasti Dakon dhe Parashqevi Kyrias, që na mësonin me dashuri dhe zell.

Musinea erdhi nga Gjirokastra. Ishte ende fëmijë, po dukej si një vajzë e rritur. Ishte jashtëzakonisht e sjellshme dhe e urtë. Ne kishim bërë anglisht dhe ishim më përpara. Musinea dallonte në të gjitha mësimet dhe vështirësitë e anglishtes i kapërceu me punë e vullnet të jashtëzakonshëm, sepse ne të gjitha mësimet i bënim në gjuhën angleze. Gjuhën shqipe na e bënte Sevasti (Kyriaz) Dako. Zonjusha Parashqevi na përsëriste gjithnjë fjalën e Gjergj Uashingtonit”, kujton Ganimet Gilani.

Ndërsa shkollën në Kamzë ish nxënësit e quajnë të përsosur, me me një pastërti shembullore. Aty nxënësjaq me emrin Musine do të mahnitej nga rrëfimi i mësuese Tefta Naçit për takimin e Naim Frashërit me mësuesen e tyre Sevasti Kyriazin. Ishte ai një legjendë, që shkonte gojë më gojë dhe që e bënte ta adhuronte atë grua, ashtu si adhuronte edhe dajkon e saj, që i këndonte Qerbelanë. Sevastia tashmë e moshuar, kishte mbaruar e para shkollën e vashave në Stamboll.

Ajo kishte dëgjuar Poetin ta porosiste: “Shko në Shqipëri, në atë vend të dashur dhe të bekuar dhe përhap rrezet e dijes, rrezet e dritës”. Musinesë i kishte bërë një përshtypje të jashtëzakonshme Sevastia trupvogël, me vështrim të butë e sy të qeshur. Gjithnjë e qetë, e përmbajtur, që përhapte rreth vetes mirësi e dritë. “Unë s’njoh tjetër shenjë madhështie veç mirësisë.

Njeriu mund të jetë i madh, vetëm kur e ka shpirtin të madh, si poeti ynë Naim Frashëri”. Sevastia nuk shpërthente kurrë, megjithse ishte në këmbë që nga mëngjesi deri në darkë. Ajo kishte hijen e një gruaje të shquar, me kulturë, që të bënte për vete dhe të detyronte të bindeshe. Sevasti Dako e filloi kështu fjalën e saj për shkollën: -Instituti KYRIAZ, që qëndron mbi këtë kodër të bukur e vazhdon në heshtje e qetësi veprën e tij dobiprurëse për hir të atdheut, derisa të mbërrijë këtu, i është dashur të bëjë një rrugë të gjatë e të vështirë.

Përfytyrojeni jetën e tij, si një vajzë e re, që iu desh ta rrahin dallgët e një deti me furtunë, që vetëm më një vullnet dhe ideal të shenjtë mund të delte faqebardhë. Dhe mendojeni, se kësaj vajze, një njeri fytyrë engjëlli me flakën e së vërtetës e dritën e dijes në dorë i tha: “Mundime e rreziqe shumë të mëdha ke për të parë, po armët e diturisë do të të nxjerrin faqebardhë, prandaj ecë përpara e mos u tremb, as mos u tut, sepse, po të përmbushësh qëllimin që ndjek, mundimet e tua do të kurorëzohen me kënaqësinë e ndërgjegjes sate!”.

Rruga ishte e shkretë, e errët nga drizat, ferrat dhe plot fole gjarpërinjsh. VAJZA u ndesh me dy egërsira, me dinakërinë dhelparake: “Unë e kam fuqinë në dorë, do të burgos, do të vras e pres që kjo e mallkuar Vajzë të mbetet pa frymë, se me ato gërma të zjarrta po më shkul rrënjët. Kurse ty, të dua për ndihmë, që të vë në veprim dhe të mbarojmë qëllimin. Ti, më ndihmo me anathema, mallkime, shkishërime e çdo mjet tjetër, që ta shpiem këtë kokëfortë në dëshpërim dhe paralizë. Po Vajza e re, duke u djersitur ditë e natë me djersë gjaku dhe zemrën e dëlirë, vijoi punën…”

Gazeta Shqip

Holanda, nga Instagrami te kanalet, mullinjtë dhe tregjet

No Comments Argëtim Histori

Në Leiden, Maastricht dhe Rotterdam, vendet më fotogjene në atdheun e Vermeer dhe Rembrandt

Piktorët e mëdhenj të Epokës së Artë, si Vermeer dhe Rembrandt, kishin kuptuar tashmë se Holanda ishte një vend ideal për peizazhet e karakterizuara nga një dritë e jashtëzakonshme. Pikëpamjet që kanë përjetuar në veprat e tyre mund të bëjnë sot një sfond madhështor për fotot e smartphone. Me disa të reja. Duke portretizuar vende sugjeruese, ndoshta për një portret, jo vetëm në kanavacë, por duke përdorur pajisje digjitale, si Instagram, tani është një praktikë e zakonshme. Këtu është një udhëzues për vendet më piktoreske në Holandë për të portretizuar ose për të marrë një pamje me efekt të madh. Janë tri qytete veçanërisht sugjeruese.

Leida – Kaluar nga kanalet që karakterizojnë pamjen e tij, Leida është një qytet i bukur në ujë dhe në pranverë dhe verë rrugët ujore janë të kryqëzuara nga anije të shumta dhe anije turistike, në bordet e të cilave ju mund të zbuloni bukurinë e Leida në një mënyrë absolutisht të ngadaltë. Leida ofron shumë mundësi të tjera për të bërë shkrepje të bukura, për shembull në Hortusin e mrekullueshëm, në kopshtin botanik më të vjetër të Holandës ose në brendësi, në shumë muze që qyteti mburret, ekspozohen objekte unike që me siguri meritojnë të përjetësohen.

Maastricht – Në qytetin më jugor të Holandës ndonjëherë duket se je në një vend të huaj. I vendosur në brigjet e lumit Meuse, i rrethuar nga kodra e kodrina dhe i pasur me ndërtesa të lashta, Maastricht karakterizohet nga një atmosferë unike. Libraria Boekhandel Dominicanen ose Kruisherenhotel janë vende ideale për një shkrepje. Libraria është e vendosur në një ish-kishë dhe konsiderohet të jetë më e bukura në botë. Hoteli Kruisherenhotel është vendosur në një ish-manastir dhe është një vend unik në aspektin e dizajnit modern në brendësi i përshtatur nga muret e lashta.

Rotterdam – Qyteti duket i bërë për Instagram. Falë aspektit industrial, portit dinamik dhe arkitekturës inovative, shumë qoshe jepen hua për të bërë një transmetim në Instagram. Mjafton të ecësh deri në Hofbogen në rrethin Rotterdam-Noord. Harqet nën vijën e vjetër të hekurudhave mbajnë dyqane të modës dhe restorante të kohës. Vetëm le të jetë i hijshëm nga pamja e jashtëzakonshme e qytetit nga çatia më e gjatë në Holandë deri në Luchtpark. Tregu i parë dhe më i madh i mbuluar në Holandë është Markthal Rotterdam, i cili zë një zonë me madhësinë e një fushe futbolli, ndërsa në çati në formë patkoi janë disa apartamente. Një element dallues i horizontit të Roterdamit është ura Erasmusbrug, një perlë arkitekturore që arrin 139 metra lartësi: e bërë prej çeliku, lidh portin historik Delfshaven me lagjen futuristike Kop van Zuid.

Gazeta Shqip