Home

Lajme

Mallkuar ai që mban dy gra, ose ai që martohet me kunatën: Del dokumenti i kishës me 21 mallkimet

No Comments Histori

Në fondin e dokumenteve të krijuara prej Arqipeshkvisë së Shkodrës, bie në sy një tekst ku radhiten 21 mallkime për përditshmërinë e njerëzve.

Ai mban titullin dygjuhësh “I scomunnicati nel Giovedi Santo” përkthyer në shqip si: “Mallëkimet qi lëshon ipeshkëpi t’Eiten e Madhe”.

Dokumenti u publikua sot nga Drejtoria e Përgjithshme e Arkivave ku numërohen 21 mallkime që Kisha Katolike i adresonte ndaj atyre që binin në mëkat.

Postimi i Drejtorise se Pergjithshme te Arkivave

Sikundër gjuhët e tjera të botës, edhe gjuha shqipe zotëron një potencial të larmishëm mallkimesh. Mallkimet mund të tingëllojnë të frikshme dhe gjëmëndjellëse, por mund të bartin edhe humor, kur i lexojmë a i dëgjojmë pa u përfshirë emocionalisht në gjendjen që evokojnë.

Situata ndryshon krejt kur mallkimet i artikulojnë institucionet fetare, si, për shembull, Kisha Katolike. Në fondin e dokumenteve të krijuara prej Arqipeshkvisë së Shkodrës, në njësinë e ruajtjes me numër 1 të vitit 1744 ruhet një regjistër që përmban materiale të ndryshme: shënime historike, një përshkrim të shkurtër të gjendjes së Shkodrës dhe famullive të saj, dekrete ipeshkvnore, vendime, qarkore, etj. Mes tyre, në fl. 7r-8v gjendet teksti i kopjuar i 21 mallkimeve shkruar në italisht dhe shqip, nën titullin dygjuhësh “I scomunnicati nel Giovedi Santo” përkthyer në shqip si: “Mallëkimet qi lëshon ipeshkëpi t’Eiten e Madhe”. Mes këtyre mallkimeve lexojmë (në transkriptim të përshtatur me shqipen e sotshme): “1.

Kiofshin mallëkuem ata qi diegën shtëpin, e qietër ngja të huejn, edhe ata qi të dhein për inat shtëpin e huej” (italisht: “Gli Incendiarii),

  1. “Kioft mallëkuem ai qi të mbaan dyy graa” (“Quello, che nello stesso tempo tiene due done”), apo
  2. Kioft mallëkuem ai qi të marrën për grue të kunatën o t’emptën, o qietër grue qi e ieep ligja jon” (“Chi pigliasse, o tenesse la cognata, zia, etc.”).

Në këtë rast këto mallkime nuk kanë qëllim të mirëfilltë evokimin e një të keqeje mbi njerëzit, por shërbejnë si paralajmërime për veprat që i ndalojnë besimtarët nga pjesëmarrja në sakramentin e kungimit.

Ndërkohë, interes të përveçëm përbën dhe përkthimi (apo perifrazimi) i tekstit origjinal në gjuhën shqipe. (AQSH i RSH, Fondi: 132/A, Viti 1744, Dosja 1, fl. 7r – 8v.)

elbasaninews.al

Dasma si dhelpra me rrushtë!

No Comments Opinion

Edhe unë nuk i kam dashur dasmat, por… Kishte një periudhë të jetës sime kur thoja që nuk do martohesha kurrë sepse ato para do t’i harxhoja në një udhëtim. Ishte e njëjta periudhë kur thoja se nuk doja të kisha shumë fëmijë. Një do ishte mjaft.

Gjërat ndryshuan. Unë u rrita. Nisa të punoja në një produksion fantastik, ku dasmat konkurronin me njëra – tjetrën. Unë isha skenari, historia e bukur e dashurisë së dy personave. Sido të ishin ata, të shëmtuar, të shkurtër, me tule, me zë aspak televiziv, kishte edhe nga ata që u ngecte fjala sa kamera regjistronte fill pas fjalës aksion. Por, atë kohë jam mbushur me emocione, më shumë se kurrë më parë. Dëgjoja rëfim pas rrëfimi, të njëjtën dashuri të treguar në dy versione. Unë duhet të ndërtoja një. Isha vetëm ajo që shkruante, por u futa brenda çdo rrëfimi.

Me ”Luftën e nuseve”, unë ”luftova” Unin brenda meje, atë egoisten që kishte menduar vetëm për vete, vetëm të udhëtonte, që nuk donte fustan të bardhë dhe as nusërim, asnjë vallëzim adhe as shumë fëmijë pas kësaj. Atë periudhë mësova se nata e parë e martesës në shumicën e herëve është nata e numërimit të parave, por mësova se familjet shqiptare e bëjnë dasmën edhe me borxhe, në emër të disa emocioneve që nuk do t’i harrojnë kurrë. Sepse një dashuri duhet festuar.

Sepse një vallëzim me babain nuk blihet as me miliona, kur ai të mos jetë më. Një puthje e nënës në ballë, me lotët në sy, është emocioni që nuk e blen dot. Sepse vëllezërit që të dorëzojnë tek ai që ke zgjedhur nuk do të përsëritet kurrë, e sidomos kur vëllezërit i ke larg. Unë që dikur nuk i urreja dasmat, por e thoja këtë në pamundësi për të pasur para edhe për udhëtime, edhe për dasmën, sot kujtoj sa pa fjalë mbeta kur shkruaja këto histori.

Kam parë babain që kish humbur një djalë, që në një dasmë të fitonte një motiv më shumë për ta vazhduar jetën më i qetë sepse biri tjetër kish hapur dyert e një gëzimi. Kam ndier gëzimin e fëmijëve teksa shihnin prindërit të rimartoheshin pas 20 viteve. Më së fundi një dasmë më ka ngrirë fjalën, kur një vajzë pa prindër, që do të donte të kishte babain ta shoqëronte drejt altarit, mendonte se s’kish askënd në krah, por me një dasmë kuptonte se i përkiste një familjeje dhe se kishte më shumë njerëz se sa mendonte.

Dasma shqiptare mund të ketë ‘’trupin në Janinë e kokën në Stamboll’’, ka pafund para të shpenzuara edhe më kot, por ka emocionet që nuk blihen dot. unë nuk e humba egoizmin, apo dashurinë për veten, duke ndryshuar mendje, thjesht kuptova se dashuria është gjë e madhe. Egozëm është të mendosh të bësh pushime me ato para, por e do më shumë veten kur mendon se fustani i bardhë në lëkurën tëndë sado e shëmtuar të jesh është velloja që i fal lumturi babit teksa të sheh, nënës që e mbush zemrën vetëm me urata, vëllezërve që janë gati të gjejnë edhe qindrakat që do të hedhin mbi kokë kur të të marrin.

Dasma është celebrimi i një dashurie përtej dy njerëzve, është ndarja e lumturisë me ato që do më shumë. Tani unë jam dhelpra që nuk kap dot rrushtë, por që them atë që besoj, rrushi ka qenë, është dhe do të mbetet I mirë. Jam prapë unë, ajo që mendoja se të bësh fëmijë është egoizëm sepse ne njerëzit bëjmë fëmijë se duam të përmbushemi. Por ky është rrugëtimi ynë. Të gjithë duam më shumë, të gjithë duam edhe diçka më shumë.

Dhe unë i dua dasmat sepse ato janë dashuri. Le të bërtasin, le të zgjasë një javë, le të jehojë lodra e malësorit, le të tundet gjoksi, le të sillet vallja nga saranda në delvinë, le të vishen teminat, ato janë jehona e një gëzimi. Mjaft të kemi ca më shumë, se vdekjet i kemi të prenotuara. Kuja është më e keqe, por respekti më i madh. Ndërsa lëçitemi të respektojmë kujën në vaje, le ta durojmë edhe gëzimin e të tjerëve.

Dasmat le të jehojnë, ato janë dashuri.

©Luela Myftari

elbasaninews.al/

E ulur në shkallë, Ilda Bejleri gati për të zbuluar gjithçka

No Comments Argëtim Thashetheme

Y Ramadani
Është emri i saj i cili lakohet shumë në mediat rozë për mënyrën e paraqitjes së saj në rrjetet sociale, Instagram, shkruan GazetaBlic.Fjala është për Ilda Bejlerin, e cila shpeshherë shfaqet provokuese në ekranet televizive, duke bërë kështu të fitoj një numër të madhë të fansave.Së fundi bukuroshja ka publikuar disa foto nga pushimet, ku duket tejet joshëse.

Ndryshe, bukuroshja duket në top formë, ku gjithmonë i vë në pah linjat e saj bombastike duke arritur të mbledhë një numër të madhë të ndjeksve në rrjetin social, Instagram.

gazetablic.com

Yllka Kuqi me një fjalë, i godet rëndë koleget e saj

No Comments Argëtim Thashetheme

Y Ramadani
Bukuroshja nga Gjakova, Yllka Kuçi, tash e sa kohë e kultivon më shumë muzikën popullore, e cila si shumë të tjerë paraqitjen e saj e ka të jashtëzakonshme, shkruan GazetaBlic.Ajo përkujdeset që çdo paraqitje e saj, të duket perfekte.Në kohën kur po flitet për përdorimin e tepërt të fotoshop-it, Yllka me një fjalë ka goditur koleget e veta, teksa ka postuar një foto me një mbishkrim tejet bombastik.

“Nuk u msova kurr me përdorë photoshop-in, na falni a” ka shkruar Kuçi.

gazetablic.com

Afrona Dika si një ‘pulëbardhë’, shndërrit në foton e fundit

No Comments Argëtim Thashetheme

Çifti i njohur i mediave rozë, Blero Muharremi dhe Afrona Dika janë bërë pjesë e revistës ‘Class’, shkruan GazetaBlic.Lajmi se çifti do të martohet më 21 shtator, në Shëngjin tek Rana e Hedhun, e kanë bërë të ditur vet Blero dhe Afrona. Madje tashmë është bërë e ditur edhe si do të duket ftesa e dasmës së tyre.
Çifti së fundi kanë publikuar një foto ku Afrona shihet me fustan të bardhë, ndërsa Blero me këmishë të zezë.Mirëpo nuk kanë munguar as komentet e ndjekësve të tyre duke i uruar ata me fjalët më të mira./GazetaBlic/.

Leonora Jakupi mendon të kyçet në politikë, ky detaj e vërteton!

No Comments Argëtim Thashetheme

Y Ramadani
Pas aderimit të aktorëve e këngëtarëve në parti të ndryshme, edhe Leonora Jakupi është ajo që ka pyetur fansat e saj se a më shihni në politikë, shkruan GazetaBlic.Siç duket edhe këngëtarës i ka shkuar në mendje ta bëjë një gjest të tillë.Mirëpo, përmes postimit të saj në rrjetin social, Instagram, ajo ka dhënë përgjigjen e prerë.
Përgjigja e Leonorës është ‘Jo’, përgjigje kjo e shumëpritur nga fansat e saj.Ndryshe, ajo tash e sa kohë është e përkushtuar në muzik, dhe siç duket kështu edhe do të vazhdojë.
/GazetaBlic/.

Dëmet e mëdha të rrjeteve sociale

No Comments Lajme Teknologji

Dëmet nga përdorimi i rrjeteve sociale janë të shumta. Sipas studimit të fundit që mbërrin nga institucionet londineze, janë një sërë simptomash që lidhen me shëndetin mendor, ndër të cilat renditen ankth, pagjumësi, stres kronik, inferioriteti ndaj vetës, mungesë e aktivitetit sportiv dhe depresion. Dhe kjo është më e dukshme dhe ndikuese tek adoleshentët që i përdorin në mënyrë konstante rrjetet sociale.

Në kërkimin studimor janë analizuar 10 mijë adoleshentë të moshave nga 13-16 vjeç dhe sjelljet e tyre në lidhje me to. Rezulton se janë vajzat ato që vuajnë më tepër këto simptoma dhe 60% e tyre kanë një impakt psikologjik negativ që mbërrin nga niveli i lartë i ekspozimit, me pasojë bullizmin dhe mungesën e aktiviteteve të shëndetshme.

Ndërsa në radhët e djemve, vetëm 12% e tyre ngarkohen negativisht në anën psikologjike si pasojë e përdorimit të rrjeteve sociale.

Klan Plus

Shkolla gjobit prindërit pasi…

No Comments Aktualitet Lajme

Britani- Një çift që u gjobit pse morën djalin e tyre nga shkolla për varrosjen e gjyshes së tij, thonë se po penalizohen pa të drejtë.

Carol Follows dhe burri i saj David kanë marrë gjobë 120 Paund sepse sipas shkollës verore së Stoke-on-Trent nuk morën autorizim për djalin.

Prindërit pretendojnë se ata i thanë shkollës se duhej ta largonin Logan për 12 ditë për varrosjen e gjyshes së tij në Afrikën e Jugut, raportojnë mediat britanike.

Gjoba e çiftit do të përgjysmohet në 60 Paund nëse paguhet deri më 6 Shtator. Nëse nuk e paguajnë shumën e dënimit ajo mund të shkojë deri në 1000 Paund.

Carol tha: “Logan kurrë nuk ka tejkaluar mungesat dhe është mbi mesataren në raportet e shkollës së tij, kështu që unë nuk e kuptoj pse po ndëshkohemi për vdekjen e mamasë time”.

“Sikur të kisha shkuar me pushime, atëherë do ta kisha paguar gjobën, por unë po merrja djalin tim për të varrosur gjyshen e tij dhe nuk mund ta lija vetëm në shtëpi”, është shprehur babai i tij.

Shkolla u ka dërguar prindërve një letër ku i njofton për gjobën që ata duhet të paguajnë. Dënimi u dha në 14 Gusht dhe shkolla hapet në 3 Shtator. /tvklan.al

Trump premton një Groenlandë pa kulla

No Comments Lajme Opinion

Investim strategjik për Shtetet e Bashkuara

Një kullë Trump prej ari në Groenlandë. Është ky fotomontazhi që ka pushtuar rrjetet sociale ditët e fundit, pas publikimit të lajmit se shefi i Shtëpisë së Bardhë synon të blejë Groenlandën. Foton e ka publikuar edhe vetë Donald Trump në rrjetin social Twitter me komentin se nuk ka ndërmend t’ia bëjë një gjë të tillë vendit ishullor.

Trump megjithatë nuk e mohon atë që mediat e hodhën si dyshim, por nuk e ka ndër prioritetet e presidencës së tij.

Donald Trump, president i SHBA: Danimarka po dëmtohet shumë keq, sepse humb 700 milionë Dollarë në vit prej shpenzimeve për Groenlandën. Ndërsa për Shtetet e Bashkuara, ky ishull do të ishte diçka e mirë nga aspekti strategjik.

Qeveria daneze refuzon shitjen, ndërsa Tramp nuk ka ofruar një shumë të caktuar për blerjen e ishullit me një sipërfaqe mbi 2 milionë kilometër katrorë.

Washingtoni ka pasur në plan blerjen e Groenlandës që në 1946-ën kur ish-presidenti Truman ofroi 100 milionë Dollarë, 1.3 miliardë me vlerën e sotme. Pjesa më e madhe e ishullit është e mbuluar nga akulli, por ngrohja globale i bën resurset nëntokësore më të aksesueshme si ari, diamantët e nafta. E mbi të gjitha legjitimon Shtetet e Bashkuara në garën me Rusinë për dominimin e polit të veriut.

Tv Klan