Home

Lajme

Vitore Stefa Leka – Enderra e Teutes

No Comments Argëtim Letersi

(Nga arshiva)
Koha ne keto dite pranverore eshte shume e bukur ..
Isha ulur ne nje shkemb buze detit dhe nuk e degjova pershendetjen e Ades, aq shume me kishte rrembyer fantazia duke pare perendimin e diellit , qe dukej si sac i kuqerremte , tutje ne horizont ..
Toti , ku e ke mendjen ? kam dy here qe po te flas , me permendi Ada duke me prekur nga supet
ishte e shoqeruar me nje vajze te gjate , zeshkane , me ca sy te mdhenje e te zinj si qymyri si dhe me floket kacurrela , qe i mbulonin supet.Me mbeti shikimi ne syte e saj ,sepse kur m’u prezantua , syte paksa te trishte me magjepsen me driten qe moren ne ate gjysem buzeqeshje
Kjo eshte vajza e dajes ,refugjat ne Greqi , e di ti Ka ardhur te rrije ca kohe ketu te ne, pas asaj qe i ndodhi
Ada eshte vajza e nje prej mikeshave te mia ne keto vite emigracioni.Si te gjithe ne dhe kjo mikeshe , bashke me vajzen morren rrugen e “shpresave te medha drejt te panjohures”ne vitin 1990 E njoha ne mencen ku hanim buke mbi 300 refugjate te ardhur nga qytete te ndryshme te Shqiperise
Na qelloi tavolina afer dhe keshtu u miqesuam Atehere Ada ishte 11 vjec sa djali im i vogli dhe dihet qe femijte o te lidhin ne miqesi te reja , ose te fusin ne sherr
Ada ishte jo vetem nje vajze shume e bukur por dhe e embel e kjo embelsi i depertonte ne gjithe qenien e saj , keshtu qe jo vetem na miqesoi ne te rriturit , po u be e dashur per te gjithe familjaret apo shqiptaret qe ishin aty .Ne vite kjo miqesi u perforcua pasi qelloi qe dhe shtepite ti kishim afer e femijte u rriten bashke Sot eshte si moter me djalin tim Mikelinon dhe eshte bere goxha zonjush shume e bukur sa i bene te gjithe te kthejne koken prapa dhe ne krenohemi me racen tone te bukur , kur degjojme komplimentat e Italianeve
E dija qe Katerines , mamase se Ades, i kishte ndodhur nje fatkeqesi I vdiq i vellai , emigrant ne Greqi .!Puna e rende dhe e lodheshme filloi ta dobsoj fizikishte e shpirterishte ..Filloi me nje ftohje te lehte .. po kush kishte nge ti binte prapa semundjes !te debonte afendikoj dhe gati ishin te tjeret per te zene vendin e punes.. Kishte nje familje per te mbajtur qe prisnin nga ato krahe
Kur u rrit vajza ,Teuta , krahas shkolles qe ishte nje nga objektivat e babajt , duhet dhe te punonte per ti ardhur ne Krahe familjes Dhe keshtu u be!Me gjithe te ardhurat qe sillte Teuta, nuk eshte se pati ndonje permiresim te madh ne gjendjen ekonomike , sepse ato pak dhrami nuk harrinin te plotesonin nevojat e saj , plus kerkesat qe ka shkolla .Me kalimin e kohes , semundja e babajt perparoi aq shume , sa kur vajti te mjeku , megjithe mjekimet qe ju bene ai vdiq ne nje moshe shume te re
Kur lengonte ne shtrat gjithmone thoshte se do ikte i qete sepse femijte u bene zoter te vetes Vajza pas shkolles filloi pune ne nje axhensi turizmi , ku njohu per here te pare ndjenjen me te bukur ne bote , dashurine Babait ne fillim nuk i pelqeu kjo lidhje dhe thoshte
-Po ka djem te mrekullushem Shqiperia , moj Teuta , ku te zuri ai dreq qymyri me kete Grek?
. Me kalimin e kohes , Jorgoja u be si djal i shtepise dhe e donin te gjithe , sidomos kur u tregoi se ishte me origjine Avranitas dhe fliste dhe disa fjale shqip
Ishte djal i vetem . Te dyja familjet u miqesuan shume Prene dhe diten e marteses kur ishte i ati Teutes gjalle . Di pastaj qe para marteses ndodhi vdekja e vellait te shoqes time dhe ajo ndenji nje kohe te gjate ne Greqi prane se jemes e familjes se te vellait!
ja tani Ada po me prezantonte Teuten , e cila e veshur me te zeza ,aq e bukur dhe elegante, m’u duk si ato nimfat ne perendim te Diellit
-Te rroni vete!-I thash dhe pse kishin kaluar tete muaj nga vdekja e tij -C’ti besh? keshtu eshte jeta… Ju i bet te tera per ta shpetuar … Aty e pati te shkruar..
Vajza po rrinte koke ulur dhe e pash qe i rridhnin lot nga syte
_Dreq -thash me vete, po mua c’mu desh qe ja kujtova?”U nisa nga fjalet e Ades qe tha se “kishte ardhur te rrinte ca kohe te ato, pas asaj qe i ndodhi..
Shikoja Aden ne sy , e cila me ca shenja sec me mermeriste neper buze.. S’po merrja vesh gje dhe si per te nderuar temen e pyeta
-Vetem ke ardhur apo me Jorgon? me ka folur Katja shume per te..
Vajza u zverdh dyll dhe lotet ju kthyen ne currila uji ! Mbuloi fyfyren me duar dhe iku me vrap ne drejtim te molit
U tremba shume dhe ne nje kohe me Aden , rendem pas saj . E kapa ne qafe dhe i thash
Aman moj shpirt , cfar te thash qe u bere keshtu?Me fal te lutem me fal.. po dhe une jetime jam rritur dhe im ate me
la ne nje moshe, shume me e vogel se e jotja-..
S’dija me cfar ti thosha dhe me e keqa, nuk e dija ku e kisha katranosur! E ndjeja vehten fajtore… por dhe Ada po me rrinte si me turinje Mbasi u qetesua pak , u largova duke pershendetur si me gjysem zeri.. Duke u kthyer per ne shtepi , ndjehesha shume keq, pa kuptuar se cfar kisha bere..
Ne mbremje me morri Katerina ne telefon dhe e lame te pime nje kafe
Ato qe me tregoi , me preken aq shume dhe me tronditen ne te njeten kohe , aq sa po ja u tregoj dhe ju kete ndodhi tragjike..
Sic thash, Jorgua ishte bere si djal i shtepise dhe pas fatkeqesise qe i ndodhi Teutes me vdekjen e te jatit , gedhihej e ngrysej aty duke i ndenjur afer, “tis kardhias mu “Stis mikris mu”(zemres dhe vogelushes qe e perkedhelte )dhe qe e donte si driten e syve , per t’ja lehtesuar sado pak dhimbjen , qe behej dhe me e madhe ne kete emigracion te mallkuar..
Akoma s’kishte bere as te 40-tat i ati , kur ate mengjes , pasi pine kafene bashke, Jorgua si asnjehere tjeter ne ato dite , i kish thene qe ta percillte deri te porta poshte
Aty duke e perkedhelur poshte mjekres , i tha :
Pash nje enderr te cuditeshme mbreme, ,kur te kthehem nga puna do ta tregoj
Mbasi teuta insistoi , ai i tha:
-Pash dasmen tone !Ti ishe veshur me te bardha ..kishte aq shume njerez.. Dasma po behej ashtu si donte babaj yt, ne Shqiperi Ne mes te kengeve dhe valleve degjohej zeri babit qe thoshte
“Do ta tund more do ta tund kete dasem , se e kam gezimin e pare ” dhe ti shpirt qeshje aq shume.. Ne nje moment ne u zhdukem te dy pa u vene re dhe te kam perqafuar ..dhe perqafuar.. Me fal qe po ti them keto ne nje moment aq te pa pershtatshem per ty ..po ajo enderr me ngeli ne mendje dhe isha aq i lumtur. dhe i gezuar ne ate enderr Megjithate, me qenese e la amanet babi yt, qe te mos shtyhet dita e marteses dhe pse nuk do e bejme dasmen si ishte parashikuar , une te jap fjalen , qe nje dreke te madhe , ku te mblidhemi tejgjithe , mbase kur te na lind femija e pare , do ta bejme ne shqiperi ..
Me keto fjale u pershendeten dhe Jorgua u nis , por… pa bere as 50 metra , nje kamjon qe doli nga nje kthese, ja preu jeten ne mes 25 vjecarit
I pari e pa xhaxhaj i Teutes , qe dhe ai po shkonte per ne pune..
S’donte t’u besonte syve kur njohu motorrin dhe ne mes grumbullit te njerzve , ambulances dhe policise , pa trupin pa jete te Jorgos shkret..
Teuta ishte akoma ne imazhin e enderres qe i tregoi Jorgua kur po i conte kafene vjehrres dhe te jemes dhe ja, telefoni.. Rendi me vrap , se kujtoi mos ishte halla nga Italia , qe merrte pothuaj cdo dite ne kete ore, kur degjoi nga ana tjeter e telit zerin e tronditur te xhaxhait
Behu e forte shpirti i xhaxhit , Jorgua ka beer nje aksident
-Kuuuu kuuu e kane cuar ne cilin spital? ku eshte vrare ?Fol xhaxhii , fool -ulerinte Teuta me nje ze te ndryshuar
S’ishte nevoja per ne spital , po ti mbahu e forte.. Ketu prane tij jam une e pas pak do vij aty ..
Pas nje heshtje e pshretime te forte , Katerina vazhdoi
S’e di si ngeli gjalle kjo vajze.. I ka rene telefoni nga dora dhe ngeli me gojen hapur e me sy te zmadhuar ngulur ne nje pike.. S’e di per sa kohe ngeli pa fryme.. U nxi ne fytyre dhe s’nxirte dot me as ze U ngriten te gjithe , e shkunden , i rane me pellemba , deri sa erdhi ne vete ..Pastaj e merr me mend vet se cfar ndodhi aty .. Te mbahej nene zeza , qe e kishte djal te vetem apo Teuta..
Nga ajo dite per dy muaj rresht Teuta nuk doli me nga dhoma e saj – me tregonteKaterina , halla e Teutes
U harrua plaga e hapur e tim vellai ..S’kishte burr nene qe ta binte per te ngrene apo mendonje fjale ngushelluese. U semur e ndenji aq kohe ne spital
Ka nje muaj qe e ka marr pak veten dhe une e mora te rrije ca kohe ketej Eshte moshatare me Aden dhe ishalla e mbledh pak veten , se po na iken vajza nga mente e kokes , prandaj dhe u soll ashtu me ty Me tregoi Ada ate qe ndodhi ne mol Me fal sepse ti nuk dije gje , nuk ke qene dhe ketu gjithe kete kohe dhe bashke s’jemi takuar e degjuar
U preka shume nga kjo tragjedi !Tani qe i mesova te gjitha do shkoj ta takoj ne shtepi dhe do mundohem ti qendroj dhe une afer
Ndihem kaq e pikelluar.. jemi shperndare kudo neper bote dhe aq shpesh na ndjek fati i zogjve te korbit.. ! Ndaj me shume se kujdo ne na takon t’i gjindemi njeri-tjetrit prane sidomos ne fatkeqesi !Ndryshe kush e lehteson dhimbjen vec dashurise dhe solidaritetit me njeri tjetrin?

Leave a Reply

Your e-mail address will not be published. Required fields are marked *