Home

Lajme

Tema :A kanë të drejte “të vaksinohemi ” “me dhunë”?!

No Comments Psikologji

Pandemia e covid 19 na ofroj një pasqyrim për studimin e mënyrave të preferencave të qytetarve mbi efektivitetin e politikave publike dhe si ndikohen nga politika.
Aspekte socio-psikologjike të këtyre politikave shërbejnë si themelet e modelit të efektivitetin të këtyre politikave që janë Dy elementet:konformizmi dhe grumbullimi.
Në lidhje me politikat e covid ne nuk dimë në lidhje në cfarë madje qendrimet e vaksinimit dhe dinamikat e tyre janë informuese për popullatat e tjera.
Efektiviteti I disa politikave anticovid ndryshon midis kombeve po ashtu dhe dallimet kulturore.
Nëse vaksinimi rekomandohet po nuk kërkohet me ligj përshkruhet një skenar krejt I ndryshëm mbi popullatën. Modeli dhe studimi ynë nuk përcakton dot nëse është skenar optimist apo pesimist. Vaksinimi I detyrueshëm do ish një gabim I kushtueshem politik.
Sipas kartës së të drejtave të njeriut, kodi në lidhje me mosvaksnimin me detyrim :
“E drejta për pelqim”
“Cdo individ ka të drejtë për akses ndaj të gjithë informacionit që I mundeson atij ose asaj pjesemarrje aktive në vendimet e tij ose të saj lidhur me shëndetin .Ky informacion është një kusht paraprake për cdo trajtimi dhe procedure ;përfshirë dhe pjesemarrje në kërkim shkencor.”(Karta e të drejtave të njeriut përkatësisht e drejta për pëlqim;legjislacioni shqiptar për të drejtat e njeriut dhe konventat kombëtare :kodi I nurembergut (I miratuar ne 1947)
4.Sipas rezolutës së Këshillit të Europe’s nr.2631 te dates 26 janar 2021 (ku bën pjesë dhe Shqipëria)përvec tjerash përcakton:
a.”7.3.1.të sigurojë qytetarët që të informojnë së vaksinimi nuk është I detyrueshëm dhe askush nuk duhet të vihet nën presionin publik ;shoqëror apo presion tjetër për tu vaksinuar ;në rast se ato nuk duan të vaksinohen.b.7.3.2te sigurojnë se askush nuk mund të diskriminohet sepse nuk është vaksinuar për shkak rreziqeve shëndetsore ;apo që vet nuk dëshiron të vaksinohet.”
Ndryshimi midis vaksinimit “vullnetare” dhe atij të “detyruar”ndryshon në dy mënyra:
Së pari: – numri që preferon të vaksinohet është me I madh nëse trajnimi është vullnetare dhe jo I detyruar.
Së dyti.vlera është më e madhe nëse ka njerëz të “vaksinuar me dëshir”sinjalizim shoqëror sesa nëse ka të vaksinuar pa dashje.
Rezultatet e sondazheve që aplikohen në politikat publike tregojne mbi qëndrimin qytetar ndaj vaksinimit që ndryshojnë si rezultat I politikës :niveli i besimit politik ose vendimi I kerkimit ligjërisht ndikon në dinamiken e pranimit të vaksinës.
Modeli I efektiviteti të këtyre politikave:
Konformizmi përkufizohet si tendenca e njerzve për t’adoptuar disa sjellje;besime ose tipare të tjera të mësuara me kusht që të adaptohem. Ky parim e lidhet me ndjenjën e ankthit dhe shqetësimit nëse dikush ndryshon nga të tjerët me efektin e “ekspozimit të thjeshtë”.Eksperimente të tilla lojëra e “të mirave publike”subjektet janë bashkëpunetor të kushtëzuar kontribuon nëse dhe tjerët e bëjnë këtë. Konformizmi lind kur njerëzit të zhvillojnë një vlerësim pozitiv nëse kanë demostruar preferencen e tyre ose janë vaksinuar pa efekte të keqija ose ekspozimit të shumta të vaksinuarve. Efektet e “sjelljes së tufës”janë kryesore për treguat efektivitetin e politikave publike.
(Konformizmi ndikon ka efekt pozitiv nëse tregon bashkepunim mbi sigurinë dhe efikasitetin e vaksinës ;jep papajtueshmëri me vaksinimin e detyruar jep sinjal negativ dhe zbeh efektet pozitive tek ato që janë vaksinuar).
Grumbullimi . Altruizmi është I rëndësishëm për të qënë efektive vaksinimi. Mbështetja më e madhe për ato vullnetare në krahasim me ato me detyrim se përputhet në lidhje me motivet e brendshme dhe shoqërore duke hequr nga zgjedhja e individit, jo duke zbatuar nga një mandat qeveritar. Ekzistojnë tre mundësi që mund të ndodh kjo:
E para është “reaktanca e psikologjisë”ajo që quhet “neveri ndaj kontrollit”motivimi I brendshëm që mblidhet nga kufizimet e stimujt eksplicit. Në eksperimente të shumta është vërejtur dhe quajtur si rezultat I përpjekjeve për liri ose “vetëvendosje”(hezitimi I vaksinës)në kundërshtim është me I madh në raportimin se “do kufizonte lirinë”.
E dyta është ajo që psikologët e quajnë “shkëputje morale”ofrimi I stimujve dhe kufizimeve përbën atë që quhet problem etik. Politikat e vaksinimit vullnetarë nxisin këshillime dhe bindje morale për të qënë qytetar I mirë . Zbatimi cliron qytetarit nga cdo nevoj per ta shpërfill atë nga cdo bindje morale.
E treta zbatimi mund të jetë motives po zvogëlon besimin . Qytetarët e shohin vaksinimin si dicka që nuk është ti nënshtrohen me dëshir. Përvec “lajmeve të këqija “në lidhje me vaksinimin minon besimin në shtet se nuk beson individi të respektojnë normen shoqërorë të mbrojtës së të tjerëve. Mosbesimi sinjalizim pritshmëri tutela per sjelljen ,marredhenia reciprokisht mosbesuese dhe hezitimi vaksinimi.
Këshilla për hartuesit e politikave:
Së pari urdhërimi I vaksinave me ligj mund të këtë një ndikimi thelbësor negativ në papajtueshmëri vullnetare dhe është I panevojshëm nëse hezitimi është I lartë. Duke pas parasysh kapacitetin e kufizuar shtetëror dhe kundershtimin e qytetarve . Arritje e objektivitetit në kohë me anë të zbatimit është e pamundur dhe përballon kosto dhe duke shtu konfliktim social të qytetarve ndaj elitave profesionale e qeveritarët. Rezultatet mund të vijnë në një mosbesim publik që nxit rezistences ndaj vaksinave duke shtu me shumë mosbesim.
Se dyti një politik e rëndësishme anticovid -19 është rritja e besimit publik përmes transperences dhe llogaridhënie të madhe të elitave politike dhe profesionale. Një politik që rekomandon por nuk kërkon vaksinimi do ish e mjaftueshme për të arrit objektivitetit e krijuesit të politikave.
Së treti bindja e qytetarve se vaksina është efektive duhet të jetë e rëndësishme. Nëse se vleresojmë dot efektin e madh është shkakësor. Me rritjen e numrit të vaksinimeve dhe rënien e infeksioneve mund të prishesh besimin së vaksina është joefektive e cila nga ana tjetër mund të minojë ndjenjen antivaksinë.
Së fundmi modeli yne për një fraksion gatshëm dhe modest ,raporti I tyre I përhapjes e bën të gatshëm ,e kundërta është vëmendja e medias ndaj atyre që refuzojnë krijon rezistencë ndaj vaksinave.

Shkruar nga Ejona Grozha, Psikologe ligjore

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *