Home

Lajme

Ejona Grozha – Faktorët dhunës në sport dhe parandalimi i tyre

No Comments Psikologji

1.Normat fizike dhe rreziku i dëmtimit
Aktivitetin fizik rrit rritjen e shëndetshme të fëmijëve dhe zhvillimin . Megjithatë shqetsimet në lidhje me dhunën fizike në sport janë të gjëra , nga ato që lodheni me rrezikun të lëndimit ose vdekjes të shoqëruar me përgatitjen fizike në sport janë të gjëra ,nga ato që lidhen me rrezikun e lëndimit ose vdekjes të shoqëruar me përgatitjen fizike dhe përformances konkurruese e vetë sportit deri ato që lindin nga trajtimi I fëmijëve sportiv nga prindërit tepër të zellshëm ,trajnerët ,agjentët,trajnerët ose atletë të tërë.
Programet e trajnimit atletik nuk duhet të shkaktojnë dhimbje të tepërt tek një atlet fëmijë dhe tejkalimi i këtyre udhëzimeve mund të rrisë rrezikun e lëndimit dhe stërvitjes.
Modele sjellje të ndërlidhura me sportin e imponuar nga trajnerët gjithashtu mund të rezultojnë në dëmtimet fizike te fëmijve atlet.
Praktikat jo të shëndetshme” për të përmbushur peshën”në sportet e kategorizuara në pesh(push mundja në sportet e varuara nga pesha (p.sh.vozitja)mund të rezultojnë në sëmundje të rëndë fizike dhe madje edhe vdekje.
Këto praktikat përfshirjen privimin e ushqimit dhe lëngjeve : ekspozimit I zgjatura në sauna dhe pajisje të tjera ndaj nxisin djersitjen dhe humbjen e peshës,përdorimin e katartikeve dhe tëndosja e zgjatura fizike.
Një tjetër i dëmshëm sjellja e lodhur me sportin është ushqimi I kufizuar në sportet estetike sic është gjimnastika ;për të manipular një pamje fizike e atletit.
Impononi I kufizimeve ushqimore jo të shëndetshme për të arritur një “të dëshiruar”morfologjia e trupit është një formë e abuzimit fizik dhe mund të cojnë në Crregullimi te të ngrënit një atlet të ri.
Midis vajzat dhe gratë,provimi I marrjes së energjis mund gjithashtu të cojë në treshen e sportive femra (Crregullimi të ngrënies;mungesa e menstruacioneve dhe kockave të pamjaftueshme dëndesia) .
Pasojat e dëmshme të ushtrimit presion I panevojshëm I përformancës mbi atletet fëmijë. Identifikimi I talentit dhe skemat e zhvillimit janë pjesë e planifikimin procesi për sigurimin e suksesit elitar të sportit ;por nëse ato sjanë të dizanjuara dhe dorëzuara me kujdes të tilla skema mund të rrezikojmë të drejtat e fëmijëve për pjesemarrje dhe liri nga dhuna.
2.Agresioni I kolegëve
Agresioni fizik në sport ka qen një temë e njohur në literaturen kërkimore ,me vëmendje të vecantë të kushtuar për potencialin e supozuar katartik të sporteve për tu hequr qafë energji e tepërt. Disa kanë argumentuar se sporti ka të ngjarë të provokojë sa të shpërndaje agresioni ,dhe se normat shoqëror luajnë një rol shumë me të madh në lojë dhuna sesa predispozicioni gjenetike. Në këtë masë të mësuarit shoqëror duket se luan një rol të rendësishme në shtypjen e sjelljeve të dhunshme midis fëmijëve atletë.
Agresioni I kolegëve luan gjithashtu rol kryesore në ngacmim ;rrëzikimin dhe iniciativat në sport.
Prindërit dhe kujdestaret vazhdimisht janë shfaqur në literaturë kërkimore si një nga me të rëndësishme ndikime pozitive në lojë dhe sportin e fëmijëve.
Ka raste kur prindërit dhe kujdestarët u bejnë presion të tepruar fëmijëve të tyre shkëlqejnë ,përmes sjelljes abuzive dhe të dhunshme ndaj fëmijësh ,ose në disa raste duke injoruar ose treguar indiferencën ndaj tyre.
Në raste ekstreme ,prindërit tanë kanë qenë përfshirë në vrasje në lidhje me sportin e të rinjve.(psh rastit I një vrapuesi fëmijësh në Indi provokoje shumë media interes dhe coj në akuza se djali kishte qenë shitur nga nëna e tij e trafikuar dhe abuzuar seksualisht dhe fizikisht.)Cështje të tilla ngrenë jo vetëm fizoligjikisht edhe pytjeve shoqërore por testojnë bazën etike tek sporti i të rinjve.
4.Abuzimi me drogën dhe alkolin
Përdorimi I barnave për rritjen e përformancës ose doping ,është një nga problemet me të reklamuara në sport,me miliona dollarë të shpenzuar cdo vit për të provuar dhe monitorojnë interpretues elitar përmes boterore anti-doping agjensia dhe partnert e saj kombetareë.
Ndersa përfshirjen e femijëve në sportin elitar rritet gjithnjë e me intensive ,disa mund të tërhiqem nga përdorimi I barnave të tilla për të përmirësuar ato përformanca.Disa kanë argumentuar se sporti është një formë e kontrollit shoqëror dhe një mjet për socializim pozitiv,por nuk është e qartë se sporti domosdoshmërisht devijon rininë nga përdorimi I barnave.
Dihet pak për marrëdhëniet midis sportit të fëmijëve dhe konsumit alkolit.Provat empirike sugjerojnë megjithse alkoli është një faktor rreziku për fëmijët në mjedisin sportiv. Suksesi në sportin konkurruese zakonisht pranohet se kërkon shkallë tlart psikologjike forca dhe guximi ;megjithse ka një perhapje të gjerë hapësira për abuzim emocional të altëeve të rinj. Raporti botëror për dhunën ndaj femijëve pranon se ska përkufizim standart të dhuna psikologjike po sugjeron disa dëmtimet psikologjike janë të përfshire fizike dhe dhuna seksuale, gjithashtu mund të “marrë formen e fyerjet ,thirrjet e emrave,injorimi,izolim,refuzim,kërcënime ,indiferenc emocionale dhe nëncmim.(përkufizim nga shoqata ndërkombëtare për parandalimin e femijëve)
Nismat për parandalimin e dhunës duhet synuar tarrijnë trajneret
Deri vonë ,disa prej këtyre organizmave kanë fut masa të qarta për të mbrojtur sportin qofshin fëmijë apo të rritur nga dhuna . Ata që bënin shpesh e kufizuar fokusin e tyre tek spektatorët ose tifozët problematik. Dikur organizatat shmangnin këdo që kritikonte ose bënte faj sportin.
Për shkak të këtyre komenteve kritike studiues,gazetar dhe ish-atletë ,cështja e dhunes në sport është e njohur dhe shumë shqetësuese.l një domosdoshmëri e politikës.
Një numer iniciativash për parandalimin e dhunës janë futur në sportin ndërkombëtar disa zbatohen për femijët sportiv disa për dy palët fëmij/rritur.Për të rritur mbrojtjen e femijëve Shoqata e Federatës Ndërkombëtare të Futbollit (FIFA)komiteti ekzekutiv ka miratuar një rregullore që mbron të miturit.
Rregullorja thotë se një nënkomision I caktuat nga status I lojetarve komisioni do jetë pergjegjësi për promovimin dhe miratimin I mundshëm cdo transferimi nderkombëtar dhe rregjistrimin e parë të Cdo fëmije lojtar që së është shtetas I vendit ne të colin ai do të rregjistrohet.
Në gjitha vendet qeveria ndërhyn në rregullimin dhe funksionim e sportit në shkallë të ndryshme me disa vende që veprojne shumë fort të kontrolluara sisteme sportive. Ndërsa statusi ekonomik dhe qytetari I sportit fiton rëndësi për njër vend qeveria ne mënyrë tipike merr një rol me aktiv në mënyrë si drejtohet sporti drejtpërdrejtë përmes legjislacionit indirect përmes stimujve të tillë si ulja e taksave ose kriteret e dhënies.
Parandalimi I dhunës shihet I rëndësishëm ndonjë ka dhe qasje rregullatore.Me disa përjashtime ka pak prova që tregojnë se kanë adresuar në agjensi publike të sportit dhe rekreacionit abuzimi I femijëve si shqetësim serioz për menaxhimin.
Organizatat dhe klubet specifile për sportin
Shumë organe dhe klube individuale sportive kanë adoptuar masat e tyre për mbrojtjen e fëmijëve dhe anti-dhunës gjatë viteve të fundit ,në disa raste për shkak të ndryshimit të politikës kombëtare në sportin e tyre dhe ne tjerët për shkak iniciativat nga anetarët individuale.Pak autoritet ose qeverit e sporteve kombëtare kanë kërkuar që brenda vendeve tyre të birësojnë femijë politikat dhe procedurat e mbrojtes.Ata që kanë paraqitjen dukshem në shembujt e praktikës së mirë parashikuar në ketë raport.
Adresimi I dhunës në sport
Një numër mekanizmash janë në dispozicion për sportet organet për të parandaluar dhunën ose për të vendosur sanksione për shkeljet e procedurave.
Në nivelin më të lartë janë instrumente juridike ndërkombëtare të lidhur me të drejtat e femijëve.Mekanizmat më të arritshem janë, ato të ndërtuara në ligjin kombëtar dhe kushtetutat organizatione të tilla si :kodet e sjelljes dhe librat e rregullave.
Një person që kryen dhune ndaj një fëmije sportisti mund të merret me të brendshëm përmes një procedure disiplinor të vecantë të sportit që mbulojnë ankesat ,pezullimet dhe rivendosjen në punë.Prokurite civile /penale hetimet ose të dyja janë mundësi tjera.Shtesa jetike qe individet drejtojne klube dhe organizatat sportive e kuptojnë se nuk duhen merren me cështje që shkelin ligjin penal këto shqetsime duhen tu referohet autoriteteve ligjore që mund të kryejnë hetimet dhe të bëjnë gjykime të ekspertëve.Ky veprim ndihmon në promovimin e transparences brenda kulturës sportit e cila ndihmon në parandalimin e dhunës.

Monitorimi dhe vlerëesim
Ndikimi I disa iniciativat të politikave kundër dhunës në sport në vendet e industrializuara është vlerësuar ,kryesisht me siglen e nderhyrje e për mbrojtjen e fëmijëve.
Shkruar nga Ejona Grozha – Psikologe Ligjore

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *