Home

Lajme

Ejona Grozha – E drejta e informimit në lidhje me politikat publike

No Comments Psikologji

Ne duhet të perpiqemi të mendojmë në mënyre kritike për informacionin që hasim duke ushtruar një shkallë skepticizmi  të shëndetshme. 

Kur dikush bën një kërkes ne duhet ta shqyrtojmë pretendimin nga një numër perspektivash të ndryshme :

Cila eshte ekspertiza?

Cfare fiton nëse pretendimi është i  vlefshëm?

A duhet pretendimi i justifikuar nëse marrin parasysh provat?

Cfarë mendojnë studiuesit e tjerë në lidhje me pretendimin?!  

E njejta gjë ndodh dhe me informacionin në fushatat e reklamave që pretendojnë se bazohen në “fakte shkencore” është një besim të disa individëve që tërheqin vëmendje për shitje produkti. 

Ne duhet të informojmë konsumatorin mbi vendimet që mund të kenë  pasoja të rëndësishme.

Një pasojë e tillë shihet dhe në politik dhe politika publike.

Nëse zgjedhim një udhëheqes (guvernant;kryebashkiak;deputet;kryeministër etj.)një nga përgjegjësit e tij është të menaxhoh buxhetin dhe të përcakton si të shpenzoj më mirë paratë e taksave të zgjedhësve tuaj.

Në fund të fundit ,nuk janë vetëm politikanët ata që mund të përfitojnë nga përdorimi i  kërkimit në drejtimin e vendimeve të tyre.

Ne bëjmë kërkime herë pas here kur ka të bëj me vendime që marrin për jetën tonë .  (psh nëse do keni një të aferm me kancer të gjirit ju do pyesni të dini cilat janë opsionet e trajtimit me më pak efekte anësore si do e zbuloni kete?

Ju do flisni me mjekun tuaj dhe bëni hulumtime mbi opsionet e trajtimit me një sy kritik për të siguri që të jeni sa më shumë të informuar) .

Neni 3.  E drejta e informimit . 

1.Cdo person gëzon të drejtën e njohjes me informacionin publik,pa u detyruar të shpjegoje motivet. 

2.Autoriteti publik është i detyruar të informojnë kërkuesin nëse ka ose jo në zotërim informacionin e kërkuar.

4.Informacioni publik që i  është dhënë një personi nuk mund ti refuzohet asnjë personi tjetër që e kërkon atë  me përjashtim të rastit kur informacioni përmban të dhëna personale të subjektit me.nenin e 17 të këtij ligji.

5.Dispozitat e ketij Neni zbatohen dhe për informacionin arkivor të cdo lloji.

Kufizimit i të drejtës së informimit ndodh kur, Neni 17

1.E drejta e informimit mund të kufizohet në rast se është e domosdoshme., proporcionale dhe nëse dhënia e informacionit dëmton interesat e mëposhtme

a)të drejtën për një jetë private

b)sekretin tregtar

c)te drejten e autorit ç)patentat

Kufizimit i së drejtës së informimit , për shkak të interesa e të parashikuar në shkronjat “a”,”b”,”c”,të kësaj pike ,nuk zbatohet kur titullari I këtyre të drejtave ka dhënë vetë pëlqimin për dhënien e informacionit përkatës ose kur në momentin e dhënies së informacionit ai është konsiderat përkatse ose  në momentin e dhënies së informacionit ai është konsiderat autoritet publik në bazë të parashikimeve të  këtij ligji.

Pavarësisht nga sa parashikohet në këtë pikë ,informacioni i kërkuar nuk refuzohet në rast se egziston një interes publik me i lart për dhënien e tij.

2.E drejta e informimit kufizohet në rast se është e domosdoshme ,proporcionale dhe nëse dhënia e informacionit shkakton një dëm të qartë dhe të rëndë ndaj interesave të mëposhtëm.

a) Sigurine kombëtare ,sipas përkufizimeve të bërë nga legjislacioni për informacionin e klasifikuar.

b) Parandalimin ,hetimin dhe ndjekjen e veprës penale

c) Mbarëvajtjen e hetimit administrative në kuadër të një procedimi disiplinor

d) Formulimin e politikave monetare dhe fiskale të shtetit

dh) Barazinë e palëve në një proces gjyqësor dhe mbarevajtjen e procesit gjyqësor

e) Këshillimin dhe diskutim paraprake brenda ose midis autoriteteve publike për zhvillimin e politikave publike

ë) Mbarëvajtjen e marrëdhenie e ndërkombëtare ose ndërqeveritare

Pavarësisht nga sa parashikohet në paragrafin e parë,të pikës 2,të këtij Neni,informacioni i kërkuar nuk refuzohet në rast se egziston një interes publik më i lartë për dhënien e tij.

Kufizimit mbi të drejtën e informimit  për shkak të interesit të parashikuar në pikën 2,shkronjat “d” dhe “dh”,të këtij Neni nuk zbatohet kur të dhënat përkatës janë fakte ,analiza të fakteve ,të dhëna teknike ose të dhëna statistikore.

Kufizimit mbi të drejtën e informimit për shkak të interesit të parashikuar në pikën 2,shkronja “e” të këtij Neni nuk zbatohet pasi politikat janë berë publike.

3.E drejta e informimit kufizohet edhe kitu,pavarësisht nga ndihma e dhënë nga autoritetit publik, kërkesa mbetet e paqart dhe bëhet i pamundur identifikimi I informacionit të kërkuar.

3.E drejta e informimit kufizohet nëse është e domosdoshme proporcionale dhe në qoftë se përhapja e informacionit do të shkelte sekretin profesionale të garantuar nga ligji.

4.E drejta e informimit kufizohet edhe kur, pavarësisht nga ndihma e dhënë nga autoritetit publik, kërkesa mbetet e paqartë dhe bëhet i pamundur identifikimi i informacionit të kërkuar.

5.E drejta e informimit nuk refuzohet automatikisht por informacioni i kërkuar gjëndet në dokumente të klasifikuar “sekret shtetëror”. Në këtë rast,autoritetit publik ,të cilit i është dërguar kërkesa për informim ,fillon mënjeher proceduren e rishikimit të klasifikimit pranë autoritetit publik që ka urdhëruar klasifikimit sipas ligjit nr8457date 11.2.199.”Për informacionin e klasifikuar “sekret shtetëror”të ndryshuar.

Autoritetit publik njofton menjëher kërkuesin për fillimi e procedures për rishikimit e klasifikimit sipas ligjit që vendos shtyrjen e afatit për dhënien e informacionit brenda 30 diteve punë.

Në cdo rast vendimi për trajtimin ose jo të kërkesës për informim merret dhe arsyetohet në bazë të kritereve të këtij Neni.

6.Nëse kufizimit prek vetëm një pjesë të informacionit të kërkuar ,pjesa tjetër nuk i refuzohet kërkuesit. Autoriteti publik tregon qartë pjesët e dokumentacionit përkatës që janë refuzuar si dhe në bazë të cilës pikës të këtij Neni është bërë ky refuzim.

7.Dispozitat e këtij Neni zbatohen edhe për njohje me informacionin arkivor të cdo lloji,pavarësisht nga parashikimet e ligjit për arkivat.

Strategjitë efektive të komunikimit e  të kombinimit të studimeve psikologjike me politikat publike.

Për të komunikuar në mënyre efektive në sistemet e krijimit të politikave ,aktorët duhet të kuptojnë si politikbërësit përpunojnë dëshmi në mjedisin ku veprojnë.

Prandaj është e nevojshme kombinimit i studimeve psikologjike me politikat për të prodhuar një strategji me tre hapa.

Së pari mos i bombardoni njerëzit me prova.

Qënia njerëzore ka shumë informacion për të përpunuar dhe përdorur heuristikën për të filtru informacionin dhe marrë vendime shpejt. Sintetizoni dhe krijoni dëshmi për ti ndihmuar ti përshtatni me mënyrat që politikbërësit kërkojnë dhe kuptojnë informacionin.

Së dyti gjeni kohën e duhur për të vepruar. Koha ka rëndësi përafrimi e kushteve me sistemet politike

Së treti angazhohuni në politikbërjen e boteës reale në vend të prishi të shfaqet një proces “racional”dhe i rregullat. Paraqitja e një fazë ciklike “cikli politik”dhe ti “thuash të vërtetën është e gabuar pa vendos legjitimitetin e besimit. Mesazhi ynë është komunikimin efektive kërkohet nga furnizuesit e provave që bota të shihet nga syri i auditorit të kuptojnë procesin e politikave ku angazhohen.

Roli I shkencetarve(ekspertiza)në politikat publike

Shkencëtarët janë të angazhuar në shpjegimin dhe kuptimin se si funksionon bota përreth tyre , ata janë në gjendje duke bërë në gjëndje duke bërë që krijojnë hipoteza të testueshme ose falsifikuese ato që rezistojnë ruhen dhe rafinohen ose modifikohen.

Kjo ndan opinion e shkëncetarit nga opinioni i thjesht.Të kesh informacion të mirë nga ndihmat kërkimore në marrjen e vendimeve të mencura në politiken publike.

Psikologët nuk janë të vetmit që duan të kuptojnë sjelljen njerëzore dhe të zgjidhin problemet shoqerore. Në vend të pranoni pretendimin e një politikani se (krijimi)ose braktisja e një qëndren shëndetsore do përmirësonte shëndeti mendor të jetës se individëve të një qyteti të brendshëm një psikolog do vlerësonte në mënyre empirike efektet e trajtimit shëndëtsor në cilësin e jetës.

Koha i referohet dhe dinamikën se mjedisit të politikës. Inkuadrimi i problemit është shumë i  rëndësishëm vëmendja për të kuptuar një problem nuk do provojë ndryshim të politikave nëse një zgjedhje nuk bëhet e pranueshme për rrjetin më të gjërë të politikaneve dhe hartuesve që nuk identifikojnë kohën e duhur për të vepruar.

Nga Ejona Grazha – Psikologe ligjore

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *