Home

Lajme

Ejona Grozha – Përndjeksit “abuziv”elektronik!

No Comments Psikologji

Keqpërdorimi I teknologjisë në raste kur dhuna është e përhapur dhe rritur gjatë viteve të fundit.
Studjuesit kanë vërejtur në sjelljet e lehtësuara nga teknologjia nuk janë taktika të rralla në kryerjen e përndjekjes dhe marrëdhënies ndërpersonale . Pra,viktimat e abuzimit të lehtësuara nga teknologjia mundsi ka të mos përjetojnë gjithmonë forma tjera dhune ,ka tregues që taktika të tjera abuzimi, si ndjekja mund të përdoren për të cu më tej dhunen.
Përdorimi I teknologjis për të ngacmuar , përndjekur dhe nxitur friken ,është më e zakonshme në krime pasi ne shohim mënyra të tjera , si teknologjia është më integrate në jetën e të përditshme.
Një shtëpi e sigurt,një lagje e sigurt, nuk përfshin vec aspektin fizik po dhe jetën dixhitale. Nese viktimat nuk ndjehen të sigurt në internet ,ndjenja e izolimit,turpit dhe pasojat e traumes mund ti pengojnë të kërkojnë ndihmë . Abuzuesin nuk bëjnë dallime kur vjen fjala për përdorimin e metodave të ndryshme të abuzimit .Përdorimi I teknologjisë si media sociale dhe pajisje elektronike për të kërcënuar ,përndjekur ose kontrolluar një viktimë është taktika e zakonshme. Lajm i mirë është se ka mënyra si mund të qëndroni të sigurt në internet dhe me pajisjet tuaja elektronike.
Dokumentimi i cdo incidenti ngacmimi ose abuzimi në internet
1.Mbajtja e një regjistri të të gjitha incidenteve mund të ndihmojë organet e të zbatimit të ligjit të vlerësojnë dhe provojnë me vonë aktivitetin kriminal ,nëse zgjidhni të përfshini policinë.
2.Dokumentacioni i incidenteve të abuzimit në internet do tju jap një rregjistrim të asaj që ndodh ,në mënyre që të zbuloni nëse ka modele ose përshkallëzim të sjelljeve ose abuzimeve.
3.Marrja e një fotografe nga ekrani (për një iphone :shtypni njëkohësisht butonin “home”dhe butonin e ndezjes /fikjes )të mesazheve tekste abuziv dhe faqes kontaktit (faqja qe lidh abuzuesin me numrin e tij të telefonit)mund të sigurojnë prova dhe prova të nevojshme ,nga forcat e rendit për të provu përndjekjen apo akuza tjera penale.
Si te mbroni pajisjet tuaja elektronike?
1.Instaloni mbrojtjen anti-virus në pajisjen tuaj dhe ekzekutoni cdo spywar të instaluar .
Duhet të merrni parasysh nga një profesionist që nuk ka të instaluar spyware. 2.Ndryshoni fjalëkalimet në mënyrë të përseritur dhe vendosni një kod kalimi në telefonin tuaj.
3.Caktivizoni cilësimin e ndarjes së vendodhjes në pajisjet tuaja në mënyrë që abuzuesi të përcaktojë vendodhjes tuaj të sakt.
4.Nëse jetoni ende në banesë ndryshimi SSID-in(emrin e wifi)dhe ndryshoni fjalëkalimet e përdoruesit dhe administratorit.
5.Nëse jetoni ende në banesë dhe keni një kamere vëzhgimi në shtëpi rivendosni pajisjet në cilesimet e fabrikës dhe konfiguroni në menyrë që vetëm ju mund të përdorin furnizimin e kamëres.
6.Konsideronk përdorimin e “kompjuterve të sigurt” që mund të gjenden në bibliotek lokale ,kafe interneti ,strehimore ,punë ose qendër teknologjie ku hulumtoni gjëra të tilla për ti shpëtuar marrëdhënies ose larguar nga dhunuesi. 7.Kaloni nëpër cilesimet e pajisjes tuaj celulare dhe ndryshoni cilesimet e privatësis për të siguruar që pajisjet ose llogarit e tjera nuk janë të lidhura me tuajat. 8.Siguroni që aksesi i pajisjes te pajisja si Bluetooth është e fikur kur nuk e përdorni. 9.Merrrni parasysh marrjen e një pajisje tre që abuzuesi ska qasje ose gjithashtu mund të mbani dhe pajisjen e vjetër në mënyrë që abuzuesit të mos mendoj se jemi duke përdorur një akses në pajisje të re.
10.Kthenj cilësimin “gjeni iphone tim”në “off”në mënyre që një abuzues të mos ju gjej lehtësi përmes telefonit tuaj.
Si duhet të veprojnë të mbrojmë adresen elektronike? 1.Email është si një leter në postë dhe nuk është formë private e komunikimit. Emailet mund të monitorojnë ose përgjohen nga një abuzues me syware ose duke marrë akses në fjalëkalimin tuaj.
2.Ndryshonj fjalëkalimet në të gjitha llogaritë në internet n dicka qeë nuk mund ta hamendësoje (jo emrin e kafshës tuaja ose fëmijëve ,ose datat e lindjes)dhe bëni fjalëkalimin për secilën llogari unike në mënyre që nëse njera është e kompromentuar ,tjera e sigurt. Sa me i gjatë të jetë fjalëkalimi aq me mirë. Fjalëkalimet me të mira janë 12-15 kataktere të gusta. Konsidero një fjalëkalimin tuaj të jetë një fjali e shkurtër në vend të numrave ose simboleve.
3.Vendosni vertetimin me dy faktorë për tu identifikuar në llogari kjo do thotë përvec kodit të kalimit të futni dhe një kod që dërgohet me sms në telefonin tuaj. 4.Përdoni cilësimet e llogaris për të kufizu se kush mund të shikosh llogarin tuaj dhe nëse e keni publike kush mund të postoj në të dhe informacion publik. 5.Konsideroni të vendosni një google alert me emrin tuaj në menyrën që nëse emri juaj lidhet me dicka negative në internet të merrni një alarm. 6.Konsideroni marrjen e një adresen të re email për të cilën abuzuesi juaj ska njohuri dhe përdorni atë adresë email për të komunikuar informacione të ndjeshme ,sic jan rreziqet që po përjetoni.
7.Tregoni njerzve që njihni mos postojnë asnjë informacion personal pa marrë lejen tuaj. Bëjeni të ditur se kjo mund të rrezikoj jetën tuaj. 8.Planifikoni me kujdes pytjet dhe përgjigjet tuaja sekrete në lidhje me cdo informacion të hyrjes. Dikush që ju (si një abuzues)do tju gjej lehtësisht në bazë të tyre.

1.Kur viktimat abuzohen nëpërmjet teknologjis ,instikti i parë është të flakësh pajisjen ose të mbyllësh llogarin e për të mposht traumen.Kjo ndodh se disa abuzues e përshkallëzojnë dhunën e tyre kur ndihen të injoruar ose “të prerë “nga viktima e tyre e rëndësishme të mendojmë si mund të reagojnë dhunuesi.

Merrni përdoruesit e një pajisjeje me të sigurt (p.sh.kompjuter bibliotek)për ndërveprime të caktuar me abuzuesin,por përdorni pajisjen e monitoruar si mënyrë për të mbledh prova.
2.Kur ndani informacione ose ndërveproni me ndonjë gjykatë ose agjenci qeveritare ,pyesni nëse ka ndonjë mundsi për të mbrojt identitetin tuaj në cfarëdo mënyre.
3.Kërkoni familjes, miqve,shkollave ose organizatave të tjera që të mos ju postojnë foto , mos ju etiketojnë ose përmendin në internet.
4.Besojini instikteve tuaja. Ata ju kanë ndihmuar të mbijetoni dhe do vazhdoni tju mbajnë të sigurt.
5.Nëse ndijeni keqtrajtuar apo ngacmuar referohuni linjave të policis dhe organizatave tjera për parandalimin e kësaj të fundit.

Ejona Grozha – Psikologe Ligjore

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *