Home

Lajme

Ejona Grozha – Mënyra si të parandalojmë vetvrasjen!

No Comments Psikologji

Gjatë dekadava të fundit shkalla e vetëvrasjes është rritur është bërë pasoj e shumë vdekje. Në fushën e psikologjis eksperte po sjellim aftësit unike si të përballojnë problemin e vetvrasjes. Shkencëtaret bazë po eksplorojnë ndryshimet e trurit dhe faktorët që lidhen me idet dhe sjelljet vrasëse. Shkencëtarët po kërkojnë menyra të reja për të identifikuar ata që janë në rrezik. Studjuesit klinik po testojnë ndërhyrje të reja terapeutike për ofrimin e trajtimeve të njerzve që janë në vështirësi.

Psikologët që punojnë në rolet e avokatis nxjerrin kërkimet me të fundit për të edukuar publikun dhe promovu politika të provuara që reduktojnë shkallën e vetëvrasjes. Shumë psikolog mund të përfshihen dhe nënfusha tjera të psikologjis si klinicist,studiues e edukator. Në fushën e vetëvrasjes psikologët duhet të bashkëpunojnë në tre kahe ,shkencë ,shërbim dhe politika në të cilat fokusohet parandalimi dhe ndërhyrje tek të rinjtë . Ne kemi nevoj për shkencë bazë dhe mënyra (qasje)për parandalimin e tyre në komunitetet tona .Sigurisht duhet të ketë dhe një përpjekje shumdisiplinore që përfshin psikiatër,mjekë të dhomave të urgjencës ,punonjës social,ekspert të shëndetit publik ,pediatër ,këshilltat shkollor,mësues e shumë tjera. Kjo ekspertiz ndikon si një përshtatje për fushatën e parandalimit të vetëvrasjes. Psikologët që studjojmë vetvrasjen duhet të jenë anëtar të një komuniteti në rritje studjuesish që shpesh bashkëpunojnë me tjera ekipe kërkimore ndërdisiplinore.
Historiku I vetëvrasjes.
Vetëvrasja është një problem i lashtë ,por brenda psikologjis është fushë e re. Shumica e kërkimeve për vetëvrasjen kanë ardhur nga departamentet e psikiatris ,pasi njerëzit në mendime e sjellje vetëvrasëse shpesh shtrohen në mjedise psikiatrike. Një fushë që ka ekip ndikon më shumë në parashikimin e rrezikut të vetëvrasjes . Shumë faktor rreziku lidhen me rritjen e rrezikut të vetëvrasjes,duke përfshirë – depresion,ankthin, aktorët sociodemografike dhe përdorimi i substancave. Por jo gjithë ato që kanë këto kanë mendime vetvrasëse. Faktorët e rrezikut nuk e parashikojnë rrezikun e vetëvrasjes po bëjnë algroritem të parashikimin bazuar në kombinime të këtyre të fundit që janë ,të dhënat demografike ,diagnozat e mëparshme ,historia mjekësore dhe përdorimi i kujdesit shendëtsor në të kaluarën. Hulumtimi mbi informimin e të kuptuarit të vetëvrasjes dhe në mënyra të tjera përfshin përpjekjet për të kuptuar nënshkrimet gjenetike dhe aktivitetin e trurit lidhur me sjelljen vrasës. Sipas kërkimeve neurokognitive të lidhur me idetë dhe përpjekjet për vetëvrasjen ata mendimin koncepte që përfshin vdekjen ,mizorinë dhe lavdërim. Këto janë teknika për të mësuar dhe për të përcaktu mbi idetë vrasëse. Shkencëtarët po eksplorojnë dhe modele sjellje vetëvrasëse për të kuptuar cfarë e bën një individ të veprojë sipas një impulsi vetvrasës. Refuzimi virtual është studju si faktor që ndikon drejtpërdrejt në shkaqet e sjelljes vetvrasëse ,por mund të ndikoj drejtpërdrejt dhe ato të virtuales.
Ndërhyrjet efektive
1.Një ndërhyrje vetëvrasëse në një staf departamenti të urgjencës u përdor një ekzaminim ï shkurtër për të vlersuar rrezikun e vetëvrasjes mes pacientëve. Ata që shënuan rrezik të shtuar morë në kontroll dytësor një plan sigurie vetëraportuese ,një program parandalimi vetëvrasëse bazuar në vlera i ofruar me telefon gjatë vitit të ardhshëm. Pacientët që moren atë ndërhyrje pak me pak se 30% përpjekje për vetvrasjen gjatë atij viti .
2.Ndërhyrja e planifikimin të siguris ballë për ballë është gjithashtu efektive. Një ndërhyrje e tillë përfshin disa hapa duke përfshirë mendimin e njerzve në rrezik për vetëvrasjen për të identifikuar shenjat paralajmëruese të një krize të afërt vetëvrasëse ,për të përcaktu strategjive e përballimit dhe identifiku individët që mund ti mbështesin ato në krizë kjo zbuloni së ultë tentativen për vetëvrasjen dhe angazhim e trajtimit të pacienteve në rrezik vetëvrasje.
3.Terapia e sjelljes dialektike janë version të terapis konjitive -sjellëse që redukton përpjekjet për vetëvrasjen. Ndërhyrja alternative për adoleshentët dhe të rinjtë është një trajnim i bazuar në familje.
4.Ndërhyrjet e bazuar në prova ende nuk përdoren gjerësisht në mjedise klinike (vetëvrasjet me personel ushtarak e veteran).
Ne kemi nevoj për me shumë shkencëtarë për tu përfshirë ,si dhe ekspert të politikave. Ndikimi i politikave të financimit.
Përparimi në këtë drejtim është i ngadalshëm dhe jo optimist dhe joefektive duhet përpjekje për të krijuar një partneritet publik -privat për të avancuar dhe përditësu strategjive kombëtare për parandalimin e vetëvrasjes e cila drejtim qëllimet dhe objektivat për reduktimin e vdekjeve nga Vetvrasja. Kjo aleance duhet përfshijë partnere dhe agjensi kryesore federale(Departamenti I mbrojtës,shëndetsis etj.).Krijimi i këtij partneriteti dhe zhvillimi i kësaj strategjie kombëtare janë hapa të mëdhenj në përpjekje për të reduktuar vdekjet nga vetvrasja.Një zhvillim tjetër është dhe krijim i një sistemi kombëtar të raportimin të vdekjeve të dhunshme i cili mbledh të dhëna mbi vdekjet nga vetëvrasja dhe vdekje tjera të dhunëshme. Duke mbledh këto të dhëna mbi karakteristikat dhe përvojat e kujtdo që vdes nga vetëvrasja,studiuesit kuptojnë kush është në rrezik dhe të kuptojnë dhe gjejnë mënyra me efektive për të ndihmuar. Duhet mbrojtje dhe rritjen e fondeve për kërkim,por dhe të tregojnë se kërkimi ka ndikim.
Hulumtimi fokusohet tek vetlendimi që është një faktor rreziku. Rekomandojmë që psikologët që synojnë të krijojnë bashkëpunime duhet të fillojnë me shumë pyetje dhe të jenë hapur për të dëgjuar përgjigjet .Gabim me i madh është se ata supozojnë se mendojnë si ata. Hyjnë me hartë rrugore dhe mënyra lineare po në fakt mënyra më e mirë të bëni pyetje ,degjoji dhe integroni këndëvështrim e të gjithëve.”Duhet të mësoni të merrni këndëvështrime të ndryshme si të mbani kapelën e politikëbërësit &praktikantëve. Kjo nuk është intuitive për shumicën e studiuesve.”Fusha e psikologjisë është unike në aftësin për të lëviz shkencen nga laboratori në zyrën e ofruesve madje dhe në perpjekje legjislative . Psikologjia mund të bëj ndryshim të madhe duke punuar se bashkim ,puna jonë mund të shpëtojë vërtet jetë.
Nga Ejona Grozha – Psikologe Ligjore

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *