Home

Lajme

Ardiana Dhimiter Mitrushi – Unë jam vetvetja…

No Comments Argëtim Histori

Kam dëshiruar shpesh të kthej mbrapsht momente të bukura të jetës time, po ashtu edhe ato të mbrapshtat…
Pse jo?!… Unë nuk kam frikë nga e vërteta. Analizat jetike janë një ekran televiziv qiellor ku loja e aktrimit luhet nga aktori më origjinal, që jemi vetë ne. Pasazhet janë një bukuri tepër brutale e sinqertë dhe, nuk mund të eliminosh asnje pjesë apo sekuencë filmike të saj. Vetëm në këtë film jetik të vetvetes ne jemi hollivudianët me trofet më gjigande, dhe me talentet më unike në galaksi.
Në ditarin tim shpesh është nënvizuar paksa me përtesë thirrja e kësaj dite, që unë po i jap një ton dhe një sqarim sot.
Unë u braktisa nga e shtrenjta nëna ime biologjike menjëherë pas lindjes time. Unë nuk di nëse do të gjej mjaft fjalë t’a përshëndes, t’i jap mirënjohjen dhe t’a uroj atë nënë që as emrin nuk i’a mësova kurrë.
Nënë, kushdo dhe kudo qofsh unë të falenderoj që më dhe jetën, më dhe frymën, më dhe shpirtin artistik, më dhe optimizmin, më dhe bukurinë, më dhe ndjenjën e të qenurit njeri, por si çdo foshnje do të qajë mallin e panjohur të largimit. Jam e bindur që ti je diku (nuk dua t’a mendoj apo t’ia pranoj vetes ndrimin e jetës tënde), por sido qoftë unë e ndjej erën e lamtumirës tënde në çdo moment… Nanë ti do jesh e imja për jetë, dua të të them të dua, të dua sa vetë jeta oj nana ime e shtrenjtë…
Edhe nëse do të bëja dallim me jetimët e fëmijërisë time do të ishte një narsisizëm sarkastik foshnjor, pasi çdo njëri nga ne pati destinacionin e vet në ato fillimet tona. Dua të përcjell falenderimin tim për institucionet sociale, dhe për kujdesin e edukatoreve të befotrofit të Shkodrës. Pra, pikërisht unë u mëkëmba, mësova fjajët e para të mirësjelljes (përveç nanë dhe babë) atje mes jush në Shkodërlocen teme. Unë ushqeja shpresën, zhvilloja instiktivisht talentin e lindur aktoresk, për të fituar zemrën e vizitorëve dhe gëzuar fatin për të shkuar diku, larg…
Fati më solli një çift prindërish të mrekullueshëm që nuk do t’i shkëmbeja me askënd, Dhimitër Mitrushi dhe Antigoni Papadamou Mitrushi. Ata me mënyrën e tyre arritën të më rritnin me një kujdes të veçantë, të më edukonin me një dashuri të madhe, dhe të më ushqenin një dhembsuri dhe vlerësim për jetën. Insistimi i tyre ishte krijimi i jetës time me një karakter solid, dhe për më shumë të edukumit tim me një ngritje të lartë profesionale.
Dua të ndaloj në shumë e shumë thënie apo gojëdhana të ndryshme që qarkullojnë për nanën time biologjike, e cila supozohet të jetë një artiste e madhe në zë… Dhe kjo në formë spekulative, pasi unë i ngjas shumë një artisteje dhe aktoreje shumë të mirënjohur, por unë nuk e di që ajo është nëna ime. Këto forma thashethemesh kanë qenë një formë tepër mediokre në shoqërinë shqiptare. Unë e pranoj të kem një ngjashmëri me këtë zonjë të nderuar, të bukur dhe princeshën e muzikësh shqiptare, e lumja unë që e paskam këtë fat, por përsëri nuk mund të aludoj për këtë gjë pa fakte evidentare (pasi nëna ime adoptuese m’i grisi dhe dogji dokumentat origjinale që unë i zbulova ashtu krejt padashur nga kurioziteti fëminor, por fatmirësisht ashtu me djallëzinë e foshnjërisë time ruajta vetëm dy foto të fëmijërisë time). Nuk mund të harroj jehonën e zërit të babait tim të dashur, që në momentet e fundit të jetës së tij nuk harroi të prononcohej për prejardhjen time dhe, kërkoi me insistim që unë ta kërkoj gjenezën dhe nanën time bologjike. Me lotë në sy nuk mund të harroj momentin e premtimit tim, por që po humbja dhe njeriun më të shrenjtë të jetës time babain tim kolonel major Dhimitër Mitrushi në ato momente.
Unë nuk dua që këto hamëndje, simpati apo idera sociale të më mbysin momentet kritike më të bukura të jetës time.
Tani më shumë se kurrë unë mendoj që gjithëkush ka jetën e vetë edhe unë kam timen.
Unë jam shumë e fokusuar në jetën time me fëmijët dhe me bashkëshortin tim fisnik.
Sigurisht që edhe unë e kam një nënë biologjike, por kjo nuk ka asnjë rëndësi tek unë sot. Unë kam një fokusim të plotë në librin tim që po punohet edhe si skenar filmi në të ardhmen. Gjithmonë kam dashuruar letërsinë dhe artin si një formë shprehëse e të bukurës që mbart enigmat, metamorfozen e jetës, si dhe karakterin individual të stilit dhe mënyrës të të shprehurit thjeshtë, bukur dhe realisht.
Unë jam shumë e lumtur që edhe fëmijët e mi kanë marrë drejtimin e duhur në artin skenik, si producentë, aktorë, kantautorë, por ajo që më gëzon më shumë është njohja e plotë e gjuhës së vendit ku jetojnë, si dhe dhuntia intelektuale në shkencat ekzakte. Shpesh marr urime suksesh prej tyre, profesorët kanë krijuar sigurinë dhe i shtyjnë ata në rrugën e sigurtë të suksesit.
Pra, atë që nuk munda t’a realizoj unë në ëndrrën, pasionin e rinisë time për artin, muzikën, aktrimin, sot më shumë se kurrë do të m’ë realizohet dhe do t’më duartrokasë me suksesin e tyre. Ndërkohë unë jam duke vjelur frytet e krijimtarisë time, dhe shpresoj që të mos m’ë lerë edhe pse punën e kam tepër të vështirë dhe komplet në opozitë me artin. Falë intelektit të babait tim që nuk shteroi kurrë të më mbushte jetën me pasurinë e dijes dhe hulumtimeve të tij, unë Ardiana Dhimitër Mitrushi jam kjo që jam edhe sot. Unë gëzoj me të bukurën dhe të shëmtuarën, dashurohem me natyrën, shijoj dhe anlizoj deri në perfeksionim çdo cicërrimë modeste për të ardhmen dhe nuk kam më kthim mbrapa… Unë jam vetvetja, dhe dua të trasmetoj vetëm atë që shikoj, prek, shijoj, di dhe do t’a përçoj deri në infinitet pa kthim mbrapa mesazhin tim…
Por unë do të pres, e pres, pres atje ku unë nuk e di…, por unë nuk dua t’a di se kur…, por unë e di se kush???… Ardiana Dhimitër Mitrushi 11/08/2020…

Burimi/Facebook

SHPËRNGULJA E ARRNAUTËVE

No Comments Argëtim Histori

Abdurrahim Ashiku

Një material që e vlen të lexohet mendueshëm…

Veçanërisht këto ditë kur Kosova është vënë në grykën e topit të shpifjeve për gjenocid, e luftëtarët e çlirimit të saj janë vënë padrejtësisht në bankën e të akuzuarve.

Rastësisht, midis materialeve të jetës sime, shumë prej të cilëve humbën në udhëtimin larg vendlindjes, rrugëve të mërgimit të detyruar, në një dosje gjeta dy nga tre leksionet që në vitin 1981, në kohën kur gjakosej Kosova nga serbosllavët në agoninë e shpërbërjes së Jugosllavisë. Fjala është për dokumentin “Shpërngulja e Arnautëve” dhe një studim për gjenocidin e pashembullt serbosllav ndaj shqiptarëve nën Jugosllavi, shqiptarëve në Kosovë, Serbinë e Ngushtë, Maqedoni dhe Mal të Zi.

Materiali i tretë me pasuritë e mëdha ekonomike të Kosovës, panoramë e një vendi që këto pasuri po të viheshin në hulli të popullit do ta bënin Kosovën një nga vendet më të begata të Evropës, më ka humbur.
Prej asaj kohe ruaj një bllok shënime të veçanta për Kosovën marrë nga libri i Hivzi Islamit “Popullsia e Kosovës”, libër në fondin e bibliotekës “Haki Stërmilli” të Peshkopisë, si dhe të dhëna të tjera të asaj kohe.

Të tre materialet janë lexuar para popullit të mbledhur në të gjithë fshatrat e Dibrës, në brigada e sektorë pune, që asokohe ishin në gatishmëri për gjithçka.

Ishte koha kur dibranët, të lidhur ngushtë në gjak e në marrëdhënie ekonomike me Kosovën e viset e tjera shqiptare ndarë me sëpatën e kasapëve të Londrës, si edhe të gjithë shqiptarët, e jetonin me ankth atë çka ndodhte në Kosovë dhe ishin me shpirt e zemër atje.

Referati “Shpërngulja e Arnautëve” është plan gjenocidi dhe shpërnguljeje masive i antishqiptarit të madh Vaso Çubrilloviçi.

Po kush është Vaso Çubrilloviqi?
Dr. Vaso Çubrilloviçi ka lindur në vitin 1897. Qysh në vitin 1914 ka qenë anëtarë i organizatës “Bosnja e re”. Si anëtar i kësaj organizate nacionaliste serbe më 23 gusht 1914, në Sarajevë të Bosnjës, merr pjesë në atentatin për vrasjen e trashëgimtarit të fronit austriak Franc Ferdinandit.

Që nga viti 1930 ka qenë asistent docent dhe profesor në fakultetin filozofik të Beogradit.
Më 7 mars 1937, në Beograd, i paraqet Klubit Kultural Serb planin në formë referati “Shpërngulja e arnautëve” (shqiptarëve) i cili u miratua nga ky institucion dhe u konsiderua si platforma, programi më i përpunuar për ç ‘kombëtarizimin, kolonizimin e serbizimin e Kosovës dhe viseve të tjera shqiptare në Jugosllavi.

Dr. Vaso Çubriloviç ka qenë këshilltar i regjimit monarkist gjatë Luftës së Dytë Botërore, pastaj ministër, akademik, drejtor i Institutit të Ballkanologjisë dhe anëtar i Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë pas Luftës së Dytë Botërore

Referati “Shpërngulja e arnautëve” origjinali i të cilit ruhet të Institutin Ushtarako-historik XI”, siç do ta lexoni në 19 faqet e tij mbyllet me shprehjen e egër…politikën tonë të kolonializmit e mundi pjelloria e grave shqiptare. Nga kjo duhet të nxjerrim konkluzione dhe të shpejtojmë derisa akoma ka kohë të korrigjohemi…

Abdurahim Ashiku, 20 tetor 2014

SHPËRNGULJA E ARNAUTËVE

Problemi i shqiptarëve në jetën tonë nacionale e shtetërore nuk është i tanishëm. Ky problem ka luajtur një rol të madh në mesjetë, por mori rëndësi vendimtare nga fundi i shekullit të 17-të, në kohën kur masat serbe u shpërngulën në drejtim të veriut nga tokat e dikurshme të vjetra të Rashkës dhe në vend të tyre u vendosën malësorët shqiptarë. Ata gradualisht zbresin nga malet e tyre dhe vendosen në fushat pjellore të Metohisë dhe Kosovës dhe, duke depërtuar në veri, përhapen në drejtim të Moravës Jugore e Perëndimore, nëpërmjet maleve të Sharit zbresin në drejtim të Pollogut e prej andej në drejtim të Vardarit. Në këtë mënyrë, deri në shekullin e 19-të u krijua trekëndëshi shqiptar, i cili, duke u mbështetur në boshtin e vet Dibër-Rogozna në prapavijën e vet armike, u fut thellë deri në Nish dhe i ndau tokat tona të vjetra të Rashkës nga Maqedonia dhe lugina e Vardarit.

Kjo politikë shqiptare e populluar me elementë anarshistë shqiptarë, në shekullin e 19-të pengoi çdo lidhje të fortë kulturore, arsimore dhe ekonomike midis tokave tona veriore e jugore. Kjo ishte arsyeja kryesore që Serbia vetëm më 1878, nëpërmjet Vranjës e Malit të Zi të Shkupit krijoi dhe mundi të mbajë lidhje të vazhdueshme me Maqedoninë e të ketë atë ndikim kulturor e politik në Luginën e Vardarit ashtu siç pritej. Bullgarët, megjithëse më vonë e filluan jetën shtetërore se sa serbët, në fillim patën rezultate më të mira. Këtë pykë shqiptare filloi ta copëtojë Serbia qysh në kryengritjen e parë, duke i dëbuar banorët më verior shqiptar që nga Jagorina.

Pjesën tjetër të trekëndëshit shqiptar e kishte për detyrë ta shpartallojë shteti ynë i sotshëm nga 1918 e këtej, por ai nuk e bëri këtë. Janë disa arsye për këtë, por ne po përmendim vetëm ato më të rëndësishmet:

1.- Gabimi themelor i funksionarëve kompetentë të asaj kohe, është se në Ballkanin e shqetësuar e të përgjakur, deshën që zgjidhjen e çështjeve të mëdha etnike ta arrijnë me anën e metodave perëndimore. Turqia solli në Ballkan zakone të marra nga Sheriati, sipas të cilit me fitoren e luftës dhe pushtimin e një vendi, fitoret e drejta mbi jetën dhe pasurinë ndaj shtetasve të nënshtruar. Nga ata, edhe të krishterët ballkanas mësuan se fitohet me ndeshje jo vetëm pushteti dhe sundimi, por edhe shtëpia dhe pasuria. Më 1912 e këtej, i kanë zgjidhur ose janë në rrugën e zgjidhjes të çështjeve të pakicave nacionale me anë të shpërnguljes, ne kemi qëndruar në metoda të ngadalta e të plogëta të kolonizimit gradual. Rezultatet e kësaj ishin negative. Rritja natyrale e shqiptarëve është më e madhe se sa numri i përgjithshëm i rritjes sonë natyrale bashkë me kolonistët (nga viti 1921 deri më 1931 shtesa e shqiptarëve ka qenë 68.060 ndërsa e serbëve 58.745 frymë, ndryshimi është 9315 në favor të shqiptarëve). Duke pasur parasysh pjellorinë, rritjen e theksuar të shqiptarëve, si dhe konditat gjithnjë e më të vështira të kolonizimit sipas metodave të vjetra, ky disproporcion gjatë kohës do të bëhet gjithnjë e më i madh, dhe në fund do të vejë në pikëpyetje edhe ato pak suksese kolonizuese që kemi arritur nga 1918 e deri sot.

2.- Edhe vetë mënyra e kryerjes së kolonizimit sipas metodës së përdorur nuk u zbatua si duhet. Më e rëndësishmja është se në një problem të tillë me aq rëndësi nuk ekzistoi një plan i caktuar shtetëror, të cilit duhej ti përmbahej e zbatonte çdo regjim. Punohej copë-copë, sot për nesër, çdo ministër prishte të vjetrën, atë të paraardhësit të tij, duke mos krijuar edh ai vetë diçka solide. Ligjet e rregullat ndryshoheshin, por edhe ashtu të dobëta nuk viheshin në jetë. Disa, sidomos deputetët, po të ishin nga vise të vjetra, kur nuk mund të fitonin mandatin në krahinën e vet, shkonin poshtë në Jug dhe kërkonin mandatin nga kombësia e tyre, duke sakrifikuar kështu interesat e mëdha nacionale e shtetërore. Aparati i kolonizimit qe mjaft i shtrenjtë, i fryrë dhe i mbushur me njerëz jo vetëm të papërgatitur nga ana profesionale, por edhe shpesh mendjemëdhenj e të paaftë, kështu që puna e tyre përbënte një pikëpyetje në vetvete.

3.- Edhe ato disa mijëra familje që u vendosën nga lufta e këtej nuk zunë rrënjë në vendin ku u vendosën. Në Kosovë pati sukses më shumë, sidomos në luginën e Llapit, ku topliçanët depërtuN VETË NGA VERIU NË JUG. Këtu janë kolonitë më të vjetra të përziera me elementë nga krahina tona të ndryshme, ndërsa në Drenicë e Metohi, si krahina më të qëndrueshme, nuk patëm sukses. Asnjëherë nuk duhet bërë kolonizimi vetëm me malazezë. Jo për shkak se ata janë element i keq kolonizues, por për arsye të prirjeve të tyre prej blegtori, sepse kjo ka të bëjë vetëm me gjeneratën e parë. Gjenerata e dytë është krejt ndryshe, më aktive dhe më praktike. Fshati Petrovë në Miroç, sipër Danubit, që është i banuar vetëm me malazezë, është fshati më i përparuar në Krajinë. Dhe sot, në Serbi, mund të gjenden me mijëra familje të përparuara, veçanërisht në Toplicë e Kasanicë, që janë malazezë të gjeneratës së parë dhe u përzien me elementë përparimtarë. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për Metohinë, ku mbështetja direkt me vatrën e vjetër bënë të mundur ruajtjen e zakoneve e shprehive të vjetra. Pikërisht për këtë arsye ka pasur kaq pak sukses kolonizimi në gjithë Metohinë. Duhet pranuar se të gjitha kolonitë kanë qenë vendosur mjaft keq, nëpër toka kodrinore me driza dhe jo pjellore, si dhe gati krejtësisht të të pa furnizuara me mjetet më të domozdoshme bujqësore. Ndërkohë ata duheshin ndihmuar shumë më tepër, mbasi janë koloni me elementin më të varfër malazez.

4.- Padyshim, shkaku kryesor i mossuksesit të kolonizimit tonë në ato vise ishte se tokat më të mira mbetën në duart e shqiptarëve. E vetmja mënyrë e mundshme e kolonizimit tonë në masë, në ato vise, ka qenë marrja e tokave shqiptarëve. Mbas luftës, në kohën e rebelimit dhe të aksioneve të komitëve, do të dëboheshin lehtë një pjesë shqiptarësh për në Shqipëri, duke uzurpuar e shpronësuar meratë e tyre të pa ligjëruara. Përsëri detyrohemi të kthehemi këtu në gabimin trashanik të konceptit tonë të mbas luftës mbi të drejtën e posedimit të tokës. Në vend që të shfrytëzonim konceptin e vetë shqiptarëve lidhur me pronësinë e tyre mbi tokën e uzurpuar dikur, gjë që rrallëkush prej tyre ka pasur tapinë e Turqisë dhe këtë mund ta kenë pasur vetëm për tokën e blerë, neve në dëmin tonë nacional e shtetëror, jo vetëm që ligjëruam të gjitha ato uzurpime, por akoma edhe më keq, i mësuam shqiptarët me idetë e Evropës Perëndimore mbi posedimin e pronës private. Në këtë mënyrë ua dhamë vetë këtë armë në dorë, me të cilën do të mbrohen, t’i mbajnë tokat më të mira dhe të na e bëjnë të pamundur nacionalizimin në favor tonë të viseve më të rëndësishme.

Nga gjithë këto që u tha më lart del se metodat e deritanishme të politikës tonë të kolonizimit në Jug, nuk kanë dhënë ato rezultate të cilat në të vërtetë duhesh t’i arrinim dhe tani qëndron si detyrë e jonë e madhe shtetërore. Këto metoda nuk i kemi kritikuar për hir të kritikës, por që në bazë të eksperiencës të gjejmë rrugët e drejta për zgjidhjen e kësaj çështje.

PROBLEMET E KOLONIZIMIT TË KRAHINAVE JUGORE

Ky bllok shqiptarësh për rreth maleve të Sharit është i një rëndësie të madhe nacionalo-shtetërore e strategjike për shtetin tonë.

Blloku shqiptar, nga ana ushtarako-strategjike, zë një pozitë nga më të rëndësishmet në vendin tonë, vend-shpërndarja e lumenjve ballkanikë në drejtim të Adriatikut, Detit të Zi dhe Egjeut. Mbajtja e kësaj pozite strategjike vendos, në një masë të mirë, fatin e Ballkanit qendror, sidomos fatin e komunikacionit të rëndësishëm ballkanik Moravë-Vardar. Nuk jamë të rastit zhvillimi shpesh herë këtu i luftërave vendimtare për fatin e Ballkanit, prandaj është detyrë imperativë për të gjithë ne që këto pozita kaq të rëndësishme strategjike të mos i lëshojmë që të na i mbaj në duar elementi i huaj dhe armik. Aq më tepër përderisa ky element ka mbështetjen e shtetit nacional të së njëjtës gjini. Ai sot është i pafuqishëm, por edhe si i tillë është bërë bazë e imperializmit italian, nëpërmjet të cilit ai synon të depërtojë në zemrën e shtetit tonë. Kundër këtij depërtimi, mjeti më i sigurt është elementi ynë, i cili do të dojë e do të dijë të mbrojë pronën shtetin e vet.

Mendoj përveç këtij blloku prej 18 rrethesh, shqiptarët dhe pakicat e tjera nacionale në krahinën jugore jetojnë të shpërndarë dhe prandaj nuk janë aq të rrezikshëm për jetën tonë nacionale e shtetërore.

Kolonizimi nga veriu duhet pakësuar në krahinat e kolonizuara me Maqedoninë. Në këto krahina edhe tokë ka pak, janë krahina pasive dhe për këtë ata janë të ndjeshëm nga prurja e kolonistëve nga Veriu. Aq më tepër në këto veprime ata shikojnë me mosbesim tek ne. Është e vërtetë se edhe ai kolonizim i pakët, më tepër dëmton se sa sjell dobi. Nëse do të dërgohen poshtë, në jug të Malit të Zi, të Shkupit duhen çuar Vranjanët, Leskoviçanët, që afrojnë me ta në mentalitete dhe kulturë dhe në asnjë mënyrë Dinarikët me temperamentin e tyre të papërmbajtur, të ashpër e të padurueshëm, mbasi tek vendasit, me elementë të tillë shkaktohen të këqija dhe gjak.

Problemi i Sanxhakut të Novi-Pazarit po zgjidhet vetvetiu dhe nuk lot më atë rol për jetën tonë shtetërore, të cilën e luajti deri më 1912. Vetëm do të përmendim që me shpërnguljen e shqiptarëve, ndërpriten lidhjet e fundit ndërmjet myslimanëve tanë në Bosnjë e të Novi-Pazarit, si dhe me botën tjetër myslimane. Fakti që ata shndërrohen në
Përmbledhje pakicë fetare, e vetmja pakicë në Ballkan, do të shpejtojë nacionalizimin e tyre.

Kohët e fundit, Mali i Zi, u bë problem mjaft i rëndë, vend i varfër dhe nuk është në gjendje të ushqejë popullsinë e vet, por me gjithë shpërnguljet, ai nga viti 1912 e deri më 1931 u shtua 16 për qind.

Përmbledhje:
Shqiptarët është e pamundur të zmbrapsen vetëm me anë të kolonizimit gradual, ky është i vetmi popull që arriti gjatë një mijëvjeçarit të fundit jo vetëm të mbahet në bërthamën e shtetit tonë, Rashkës e Zetës, por edhe të na sjellin dëme, duke shtyrë kufijtë tanë etnikë në drejtim të veriut dhe të lindjes. Ndërsa kufijtë tanë etnikë në mijëvjeçarin e fundit shtriheshin në veri deri në Suboticë; në veriperëndim deri në Kupa; shqiptarët na shtynë nga krahina e Shkodrës, kryeqytet i dikurshëm i Budinovit, nga Metohija dhe Kosova.

E vetmja mënyrë dhe i vetmi mjet është forca brutale e një pushteti të organizuar shtetëror, gjë që ne kemi qenë gjithnjë mbi ta. Qysh nga 1912 e këtej nuk kemi pasur suksese në luftë me ta. Faji për këtë është i yni, mbasi këtë pushtet nuk e kemi shfrytëzuar si duhet. Për ndonjë nacionalizëm të tyre në dobi tonë as që mund të flitet, por përkundrazi duke u mbështetur tek Shqipëria, zgjohej ndjenja e tyre nacionale e në se nuk do t’i qërojmë hesapet me ta, ose ia lemë kohës, për 20-30 vjet do të kemi një irredentizëm të tmerrshëm. Gjurmët e të cilit tashmë po duken dhe në mënyrë të pa evituar do t’i vejë në pikëpyetje të gjitha posedimet tona në Jug.

PROBLEMI NDËRKOMBËTAR I KOLONIZIMIT

Por të nisemi nga pikëpamja se ngushtimi gradual i shqiptarëve me anë të kolonizimit tonë të ngadalshëm është i pa efektshëm, atëherë na mbetet e vetmja rrugë, shpërngulja në masë. Në këtë rats kemi parasysh dy shtete – Shqipërinë dhe Turqinë.

Shqipërinë me popullsi të rrallë, me moçale të shumta ende të pa thara dhe lugina shterpë të pa sistemuara, do të ishte në gjendje të pranojë disa qindra mijëra nga vendi ynë. Turqia moderne me sipërfaqe të mëdha në Azinë e Vogël dhe Kurdistan, akoma të pabanuara e të papunuara, krijojnë mundësi të pakufizuara për kolonizim të brendshëm.

Më parë theksojmë se nuk duhet të kufizohemi në përçapjet diplomatike vetëm me Ankaranë, por duhet të përdoren të gjitha mjetet për ta bindur Tiranën që të pranojë një pjesë të të shpërngulurve. Besoj se kjo punë në Tiranë do të ecë me vështirësi, sepse Italia do të pengojë këtë proces, por të hollat luajnë rol të madh në Tiranë.

Turqia është dakord që, fillimisht, të pranojë rreth 200 mijë të shpërngulur tonë, duke cilësuar që këta të jenë shqiptarë, e kjo është forma më e pranuar për ne. Dëshirën e Turqisë duhet ta pranojmë me të dy duart dhe ta shfrytëzojmë sa më parë Konventën për shpërngulje. Gjatë shpërnguljes duhet studiuar konventa, të cilën ajo, vitet e fundit e ka përfunduar për të tilla çështje me Greqinë, Rumaninë dhe Bullgarinë, duke pasur kujdes në dy gjëra: nga ajo të kërkohet të pranojë një kuotë sa më të madhe, ndërsa nga ana financiare i duhet edhe një ndihmë sa më e madhe, sidomos për rregullimin e çështjes së transportimit sa më të shpejtë. Padyshim që ky problem do të ngjallë sadopak shqetësime ndërkombëtare, gjë që është e paevitueshme në këto raste.

Në këtë rast tani mund e duhet punuar për përfundimin e një konvente me të për këtë problem. Në qoftë se nuk do t’ia arrijë qëllimit, atëherë të paktën të arrihet aq sa për çështjen e shpërnguljeve në Turqi të heshtin. E përsërisim se ndjeshmëria e veprimit në Tiranë dhe të hollat e përdorura në mënyrë racionale do të mund të luanin rol vendimtar në këtë çështje. Shpërngulja e disa qindra mijëra shqiptarësh nuk do të çojë në shpërthimin e një lufte botërore. Vetëm organet kompetente duhet të dinë se çfarë e nevojshme dhe të luftohet me këmbëngulje për realizimin e saj, duke mos u bazuar në pengesat e mundshme ndërkombëtare. Italia padyshim do të nxjerrë pengesa të shumta, por ajo sot është tepër e zënë me problemet e saj lidhur me Abisininë dhe Austrinë sa të goxojë të shkojë aq larg në kundërvënien e saj.

Me thënë të drejtën rreziku më i madh qëndron në atë që mund të përzihen në këtë çështje aleatët tonë të mëdhenj Franca dhe Anglia. Në këtë rast, atyre u duhet përgjigjur me gjakftohtësi dhe vendosmëri, sepse është në interesin e tyre sigurimi i linjës Moravë-Vardar, gjë që u pa edhe gjatë luftës së madhe të fundit dhe kjo do të jetë më e sigurt për ne dhe për ata, vetëm atëherë kur ne do të sundojmë plotësisht këto vise rreth malit të Sharit e në Kosovë.

MËNYRA E SHPËRNGULJES

Tashmë kemi theksuar se është efikase vetëm shpërngulja në masë e shqiptarëve nga trekëndëshi i tyre. E që të arrihet një shpërngulje në masë, si kusht i parë është krijimi i një psikoze të përshtatshme, e cila mund të krijohet me shumë mënyra.

I.- Dihet që masa myslimane shumë shpejt i nënshtrohet influencimit, sidomos fesë, besojnë shpejt e me fanatizëm, prandaj në radhë të parë është e nevojshme që për shpërnguljen e shqiptarëve të bëjmë për vete klerin e tyre dhe njerëzit me influencë, me para ose me shtrëngim. Duhet të gjenden sa më parë agjitatorët të cilët do të propagandojnë për shpërnguljen, mirë do të ishte që të na i jepte Turqia këta. Ata duhet të përshkruajnë bukuritë e viseve të reja në Turqi, jetesën e lehtë dhe të këndshme atje, të ndezin në masë fanatizmin fetar dhe tu zgjojnë krenarinë shtetërore turke.

II.- Mjet tjetër do të ishte shtrëngimi nga aparati shtetëror. Ai duhet të shfrytëzojë ligjet deri në fund, me mënyra që ta bëjnë sa më të padurueshme qëndrimin e shqiptarëve tek ne: gjoba, burgime, aplikime të kontrabandës, prerjen e pyjeve, përvetimeve, lëshimin e qeneve në oborret e shtëpive, të detyrojnë sa më shumë njerëz të punojnë angari dhe të merret çdo masë tjetër që mund të praktikojë një polici me përvojë; masa ekonomike, mosnjohja e tapive të vjetra, në punët e kadastrës në këto vise, duhen të përfshihen menjëherë vënia e taksave të pamëshirshme, detyrimi i shlyerjes së borxheve private e publike e kullotave shtetërore e komunale, zhveshja nga koncesionet, heqja e lejeve afariste për kafene, dyqane tregtare, marrja e lejeve për monopole, pushimi nga puna shtetërore, private, vetadministruese etj.

Kjo do të shpejtojë procesin e shpërngulës; masa sanitare, zbatimi me dhunë i të gjitha dispozitave edhe nëpër shtëpia, prishja e mureve dhe e gardheve rreth shtëpive, zbatimi rigoroz i masave veterinare gjë që do të pengojë nxjerrjen e bagëtive në treg, etj. Gjithashtu duhen aplikuar edhe masa praktike me efikasitet. Kur është fjala për fenë, shqiptarët janë shumë të ndjeshëm, prandaj edhe këtu duhet të preken. Kjo mund të arrihet me keqtrajtimin e klerikëve, me prishjen e varrezave, me ndalimin e poligamisë dhe sidomos me zbatimin e pamëshirshëm të ligjit për dërgimin e detyruar të vajzave në shkollat fillore kudo që ato ndodhen.

Edhe iniciativa private mund të ndihmojë shumë në këtë drejtim. Kolonistëve tanë, në rast nevoje, duhet tu shpërndajmë armë. Medoemos duhet lëshuar një valë malazezësh prej bjeshkëve që të shkaktojnë konflikte të gjera me shqiptarët në Metohi. Ky konflikt duhet të përgatitet nëpërmjet njerëzve të besuar, të nxitet dhe t’i jepet hov, në mënyrë që të krijohet një psikozë e vërtetë, sikur shqiptarët kanë ngritur krye dhe nga ana tjetër, krejt ngjarja duhet paraqitur me keqardhje si konflikt vëllezërish e fisesh dhe, në rast nevoje, mund t’i jepet karakter ekonomik. Në fund të fundit, mund të nxiten edhe turbullira lokale, të cilat do të shtypen në mënyrë të përgjakshme me mjetet më efikase, por jo aq me ushtri sa me kolonistë, me fise malazeze dhe me çetnikë.

III.- Mbetet edhe një mjet, të cilin Serbia e ka përdorur në mënyrë shumë praktike pas vitit 1878 duke djegur ilegalisht fshatra dhe blloqe qytetesh shqiptare.

ORGANIZIMI I SHPËRNGULJEVE

Në hartën e bashkangjitur shihet se cilët rrethe duhet të shpërngulen.
Këto janë: Dibra e Sipërme, Pollogu i Poshtëm, Pollogu i Sipërm, Mali i Sharit, Drenica, Peja, Istogu, Vuçiterna, Stavica, Llapi, Graçanica, Nerodimja, Gjakova, Podgori, Gora, Podrimja, Gjilani dhe Kaçaniku.

Nga këto rrethe që së bashku përbëjnë pykën shqiptare për ne, aktualisht, më të rëndësishëm janë: Peja, Gjakova, Podrimja, Gora (Dragashi), Shari, Podgori, Istogu dhe Drenica – në Veri të malit të Sharit. Këto janë rrethe kufitare dhe duhen shpërngulur me çdo kusht. Rrethet në thellësi si i Kaçanikut, Gjilanit, Nerodimës, Graçanicçs, Llapit, Vuçiternës, etj. mundësisht duhen dobësuar, sidomos ai i Kaçanikut, Vuçiternës dhe i Llapit, ndërsa të tjerët duhen kolonizuar gradualisht e sistematikisht dhe kjo duhet të realizohet gjatë dhjetëvjeçarit.

Gjatë shpërnguljeve të para duhen pasur parasysh këto gjëra:
Në radhë të parë të kihet parasysh shpërngulja e fshatrave dhe mandej e qyteteve. Fshatrat janë më kompaktë, prandaj paraqesin rrezik. Nuk duhen shpërngulur vetëm të varfrit, por edhe njerëzit e mesëm dhe të pasur, të cilët përbëjnë kolonën vertebrale tek çdo popull. Të varfrit duke qenë pa mbështetje ekonomike nga bashkatdhetarët përulen shpejt. Kjo është një çështje me shumë rëndësi dhe këtë e theksoj me qëllim, mbasi është nga shkaqet kryesore për mossuksesin sa duhet të kolonizimit tonë në Jug, sepse i shpërngulëm të varfrit, kurse të pasurit mbetën dhe kështu qëndrojmë në të njëjtën gjendje, ku si rezultat, shumë pak sipërfaqe toke u përfitua për vendosjen e kolonistëve tanë. Gjatë përgatitjes së psikozës për shpërngulje, duhet bërë çmos që të largohen fshatra të tëra, në fund të fundit familje të tëra.

Me çdo kusht duhet pasur parasysh që të mos mbeten këtu pjesë familjesh të shpërngulura. Shteti ynë nuk duhet të shpenzojë miliona për tua lehtësuar jetën shqiptarëve, por për ti hequr qafe sa të jetë e mundur më parë. Për këtë duhet penguar patjetër blerja e pasurisë së shqiptarëve që shpërngulen nga ata që mbeten tek ne. Bashkë me këtë duhet kombinuar shpërngulja e individëve dhe e fshatrave të tërë, në qoftë se dëshirojmë të kemi lehtësira gjatë procesit të shpërnguljes.

Sapo të bien dakord për tu shpërngulur, duhet tu jepet ndihmë e gjithanshme. Tu paguhet menjëherë pasuria dhe të shpëngulen nga ana administrative, dokumentet e udhëtimit tu jepen pa asnjë formalitet, të ndihmohen për të shkuar deri në stacionin e parë hekurudhor, duke iu vënë në dispozicion trena deri në Selanik dhe prej aty të çohen menjëherë në vapor për në Azi. Ka shumë rëndësi që udhëtimi të jetë i rehatshëm dhe pa shpenzime. Udhëtimin me tren mundësisht ta bëjnë pa pagesë, njëkohësisht të ndihmohen edhe me ushqime, mbase nga kjo varet shpërngulja në masë apo jo. Frika e vështirësive për udhëtim është pengesë kryesore e lëvizjeve të tyre.

Për këtë arsye është e domosdoshme të evitohen vështirësitë, duke i zgjidhur shpejt e në mënyrë energjike punët rreth udhëtimit të tyre. Duhet pasur kujdes që ata të kenë sa më pak telashe rreth udhëtimit, mbasi njerëzit e thjeshtë orientohen me vështirësi, prandaj është e nevojshme, tu mësohet sistemi i transportit të punëtorëve nëpërmjet agjencive të mëdha dhe ato të përdoren. I shpërnguluri duhet të kalojë nga dora në dorë, duke mos e ndjerë peshën e kësaj lëvizje. Vetëm në këtë mënyrë mund të krijohet lumi i shqiptarëve të shpërngulur i cili do të boshatisë Jugun tonë nga shqiptarët.

POPULLARIZIMI I KRAHINAVE TË SHPËRNGULURA

Problemi i vendosjes së kolonëve në vendet e boshatisura, nuk është më i vogël nga largimi i shqiptarëve.

Pyetja e parë që shtrohet është: Cilët duhen vendosur atje?. Më e natyrshme është që atje të vendoset elementi ynë nga krahinat pasive, në radhë të parë malazes, hercegovinas, liçanas dhe kraishnicas. Malazezët janë më të përshtatshëm për shumë arsye, mbasi Metohia, Drenica dhe Kosova janë vendet më të natyrshme, ku vërshojnë nga malet e tyre të varfra. Shtimi i popullsisë në Mal të Zi ka sjellë varfri, gjë që kohët e fundit ka shkaktuar lëvizje të vazhdueshme docialo-politike, jo të favorshme për pushtetin tonë shtetëror dhe mjaft të rrezikshme për sa i përket rendit e qetësisë në të ardhme. Nuk na intereson që atyre tu japim misër e pensione, për këtë e vetmja zgjidhje është çuarja e tyre në krahinat pjellore të Metohisë, Drenicës e Kosovës, sepse afrohen më mentalitet e temperament me shqiptarët.

Malazezët janë arma më e përshtatshme për mposhtjen dhe largimin e Shqiptarëve. Në radhë të parë ata duhen përdorë në viset shqiptare në veri të malit të Sharit, por krahas tyre duhen kolonizuar edhe me një sasi liçanas, krashnicas, serbësh, çaçakas, uzhiçanash dhe topliçanas. Kjo është e nevojshme për të krijuar tek ata shprehitë e punës dhe të organizimit, për të thyer psikologjinë e tyre nomade-kolektive prej malësorësh, me qëllim që të neutralizojmë këtë psikologji me anë të përzierjes dhe martesave nga vise të ndryshme dinarike, kështu do të arrihet të krijohet një tip i ri malazezi më pak lokal dhe më tepër i ngjashëm me serbët.

Kurbetlive serbojugorë, në jug të malit të Sharit, duhet tu krijohen kondita të përshtatshme, me qëllim që të arrijnë të fusin në dorë toka pjellore. Ky do të jetë një kontingjent i ndershëm e punëtor, i cili do t’i jetë për tërë jetën mirënjohës këtij shteti, në rast se do t’i krijohen kushte të këndshme për jetën në fshat. Përgjithësisht fshati i serbëve të jugut ka të drejtë të kërkojë nga ne më shumë kujdes e preokupacion se sa po i kushtojmë sot. Kolonizimi me anë të këtyre varfanjakëve në Pollog (të Epërm e të Poshtëm) e në Dibër, si dhe dhënia e kullotave këtyre në vend të shqiptarëve, do të bëjë që të kuptohet se ky shtet është i tyre, si dhe do të dinë t’i mbrojnë kufijtë me gjak.

Pranë tyre, në jug të malit Shar dhe të Malit të Zi të Shkupit mund të kolonizohet me vranjanët, leskovçanët, pirotasit dhe vllastiçanët, , sidomos ata të fshatrave malore pasive. E përsërisim edhe njëherë se dinarikët nuk duhen lejuar në jug të Malit të Zi të Shkupit e të malit të Sharit.

Kryesore – dhënia e menjëhershme e tapive…

Gjatë kolonizimit të fshatrave të lëna nga shqiptarët, duhet evituar avashllëku burokratik e cikrimtar. Kryesore në radhë të parë është dhënie e menjëhershme e tapive kolonistëve për pronat ku do të vendosen, sepse një nga shkaqet kryesor të mossuksesit të kolonizimit tonë të sotshëm ka qenë ai, se kolonisti nuk e ka ndie veten të sigurt në pronën ku është vendosur, mbasi nuk i është dhënë tapia menjëherë dhe kështu ishte i ekspozuar para batakçillëqeve të shumta të nëpunësve dhe politikanëve të pandërgjegjshëm. Fshatari e ndjen veten të sigurt në pronën që posedon vetëm atëherë kur e din se askush nuk mund ta lëvizë nga ajo, prandaj duhet ti jepet menjëherë kjo garanci. Por, në të njëjtën kohë, paraqet rrezikshmëri edhe dhënia kolonistit e të drejtave e të drejtave të plota mbi zotërimin e pronës.

Në parim pronat e kolonistëve, në radhë të parë kanë misionin e tyre shtetëror e nacional dhe ai që i merr duhet të kryej këtë mision, prandaj ai nuk mund ta posedojë në mënyrë të pakufizuar këtë pasuri, mbasi midis tyre ka shumë njerëz të ndryshëm si proletar të fshatit që e kanë humbur ndjenjën për tokën ose blegtorinë, të cilëve u duhet bërë shprehi ekonomia fushore, kështu që me forcën e ligjës duhet të lidhen mbas tokës. Kjo me qëllim që të ambientohen dhe ta duan krahinën dhe vatrën e tyre, e në rast se nuk ia arrijnë ata, atëherë të paktën fëmijët e tyre. Për këtë, jo më pak se për 30 vjet, duhet tu ndalohet me ligj kolonistëve zotërimi i plotë mbi tokën, edhe pse u jepen menjëherë tapitë si posedues të saj.

Tek ne gruaja nuk gëzon të drejtën e trashëgimisë mbi tokën, prandaj për të evituar copëzimin e tokave dhe posedimet e vogla, duhen përjashtuar gratë nga trashëgimia e tokës së kolonizuar, përveç rasteve kur kolonisti nuk ka fëmijë meshkuj dhe mendon të sjellë dhëndrin në shtëpi. Posedimet që u janë dhënë kolonistëve deri tani kanë qenë të vogla. Duke marrë parasysh mënyrën ekstensive të punimit të tokës, rënien e çmimeve të prodhimeve bujqësore, si dhe përbërjen e madhe (patriarkale) të familjeve koloniste, ekonomia prej 5-10 hektarësh nuk u siguron kolonistëve kushte për zhvillim dhe jetës të mirë.

Është më mirë që në një krahinë të vendoset një numër më i vogël kolonistësh me kushte më të mira zhvillimi, se sa një numër i madh me gjendje gjysmë proletare fshati. Është ky edhe një nga shkaqet e mossuksesit të deritanishëm të kolonizimit në Jug e në Veri.
Rrallë ndonjë popull ka një element adapt për kolonizim në kushte kaq të vështira, siç e kemi ne. Edhe këto pak suksese që kemi në kolonizim u arritën nëpërmjet të këtyre cilësive kolonizuese të racës sonë. Vetëm fshatari ynë, i përplasur me prozhme e në toka djerrë, nga një ambient në tjetrin, qe në gjendje që të jetojë në rrethana aq të vështira. E çfarë s’do të bënte ai, në rast se shteti do t’i jepte ato që kishte për detyrë t’ia jepte.

Plani i Knjaz Nikollës për kolonizimin e trojeve shqiptare

Më 10 shkurt 1865, qeveria e Knjaz Mihajllos nxori ligjin “Mbi kolonizimin e të huajve në Serbi”. Sipas tij, qeveria serbe u jepte kolonistëve të varfër të krahinave përqark 3 jutra (Një jutër baras me 6 dynymë) tokë të punueshme dhe 3 jutra të pa punueshme, shtëpinë, dy qe, një qerre, dy dhi ose dele, një dosë, mjetet e nevojshme për punë dhe 120 grosh para në dorë. Përveç këtyre, vetëkuptohet,, edhe misër deri në korrjen e parë. Në çdo dy familje jepej një plug. Pasuria e tundshme dhe e patundshme u jepej kolonistëve për shfrytëzim pa të drejtë shitjeje për 15 vjet. Mbas këtij afati bëhej zotërimi i i plotë i tyre mbi pronën.

Kolonistët për pesë vjet përjashtoheshin nga të gjitha llojet e taksave ndaj shtetit, për dhjetë vjet nuk i nënshtroheshin detyrimin ushtarak të ushtrisë së rregullt dhe për 5 vjet ushtrisë popullore. Jehona qe e tillë, sa për disa muaj u plotësuan të gjitha vendet e boshatisura nga shqiptarët me kolonistë të ardhur nga të gjitha anët, aq tepër u kolonizua sa një gjë të tillë ne nuk mundëm ta bëjmë për disa vjet mbas luftës. Po t’ua vente shteti këto favorizime kolonistëve pas 1918-tës, ndryshe do të qëndronin sot me kolonizimin si në Vojvodinë, ashtu edhe në Sebinë Jugore. Kështu duhet vepruar në të ardhmen, në qoftë se dëshirojmë të kemi sukses.

Vetëm duke ndjekur këtë shembull dhe duke ditur se çfarë kërkohet, duke mos u kursyer as me gjak e as me para, shteti ynë do të mundë të krijojë nga Kosova e Metohija një Toplicë të Re.

Pra, kolonistëve u duhen siguruar të gjitha kushtet e jetesës për disa vjet, në se dëshirojmë që ata të mbeten atje. Pa mëshirë duhet të shuajmë çdo spekulim që bëhet me shtëpitë dhe pronat e shqiptarëve të shpërngulur. Shteti duhet të ruaj për vete të drejtën e pakufizuar të disponimit të pasurisë së tundshme e të patundshme të të shpërngulurve dhe menjëherë pas largimit të tyre, të vendosë aty kolonistët e vet. Kjo duhet bërë me qëllim mbasi rrallë ka ndodhë që të shpërngulet tërë fshati me njëherësh. Në këto fshatra duhet në radhë të parë të vendosen malazezë si njerëz arrogantë të papërmbajtur dhe të paarsyeshëm, të cilët me sjelljet e tyre do ti detyrojnë shqiptarët e ngelur që të shpërngulen e mandej të sillen në këto vende kolonistë nga vise të tjera.

Jo më pak i rëndësishëm për ne ështëproblemi i Vojvodinës, sidomos trekëndëshi hungarez në Baçka, Senta Kulla, Baçka-Topalla. Të shkatërrosh atë në Vojvodinë, do të thotë është njësoj sikur të shkatërrosh bllokun shqiptar rreth malit të Sharit. Këta punëtorë dhe posedues të vegjël hungarezë, bile edhe gjermanë, duhen çuar pjesërisht në Jug, mbasi në Baçka, në kufi me Hungarinë, ata paraqesin rrezik, aq më tepër kur serbët në Baçka përbëjnë vetëm 25 për qind të popullsisë. E po të vendosen në Serbinë Jugore, duke ruajtur pronat e tyre nga Shqipëria, do të shndërrohen në posedues të mirë, do të shkrihen me masën tonë dhe ajo që ka më tepër rëndësi, janë më të ngritur se sa tonët nga pikëpamja kulturore dhe do të shërbejnë si shembull në punimin e përparuar të tokës.

TENIKA E KOLONIZIMIT

E një rëndësie të veçantë Për zgjidhjen e çështjes së polemizuar, është ekzistenca e një aparati i cili do të drejtojë të gjitha punët. Si rezultat i punës së keqe të aparatit të deritanishëm të politikës sonë të kolonizimit, qëndron një pjesë e mirë e mossukseseve tona të deritanishme,. E që kjo në të ardhmen duhen bërë riorganizime.

Asnjë çështje nuk kërkon aq vazhdimësi e kujdes për tu vënë në jetë se sa kolonizimi. Ne kemi theksuar se një nga shkaqet kryesore të mossuksesit të kolonizimit tonë në Jug dhe në Veri, është puna jo sistematike e drejtimit dhe ndryshimi i politikës sipas ndërrimit të qeverive.

Kolonizimi t’i besohet Shtabit të Përgjithshëm…

Që të evitohet kjo në të ardhmen kolonizimit i duhet besuar Shtabit të Përgjithshëm. Sa sepse: Thjesht për arsye mbrojtëse. Ushtria jonë është e interesuar që në kufijtë, sidomos në sektorët delikatë, të vendosë elementin e vet. Për këtë, ajo do të bëjë çmos që të sigurojë kufijtë me një kolonizim sa më të fortë. Shtabi i Përgjithshëm si institucion primar i mbrojtjes së interesave nacionale, mund t’i japë shumë gjithë politikës sonë të kolonizimit. Shtabi i Përgjithshëm do të dijë më së miri të mbrojë zbatimin e kolonizimit nga ndërhyrjet private, të mbrojë politikën e kolonizimit nga interesaxhinj të organizuar dhe nga influenca e jashtme, duke vënë kështu në jetë politikën e drejtë të kolonizimit tonë. Ka rëndësi edhe fakti se si do ta ketë më lehtë për t’i bindur institucionet përgjegjëse për rëndësinë e çështjes dhe për t’i çuar në marrjen e vendimeve efikase. Edhe Skupshtina Popullore do t’i besojë më shumë atij dhe do t’i japë kreditë e nevojshme.

Këshill Shtetëror për kolonizimin

Në krye të Inspektoratit të Kolonizimit do të qëndronte Inspektori i Përgjithshëm, i emruar me dekret, me propozim të Ministrit, Shefit të Shtabit të Përgjithshëm dhe Kryeministrit: E gjithë puna Tërë kompleksin e punës, Shtabi i Përgjithshëm, do të mund ta drejtonte nëpërmjet një Këshilli Shtetëror për kolonizimin. Ky këshill do të ishte krejtësisht autonom, duke qenë drejtpërdrejt nën urdhrat e shefit të Shtabit të Përgjithshëm dhe do të kishte nën pushtetin e vet të gjithë organizmat e kolonizimit tonë. Në këtë Këshill duhet të hyjnë përfaqësues të disa ministrive të interesuara, të shoqërive nacionale, organizatave teknike dhe të institucioneve shkencore.

Gabimi më i madh i politikës sonë të kolonizimit qëndron në faktin që, fjalën kryesore në të e kishte burokracia e pa specializuar, e cila i zgjidhte çështjet të copëzuara e pa u thelluar në to. Le të kujtojmë vetëm kolonizimin e optimasit tonë nga Hungaria në Ovçe Pole me kadrifikovet ose emigrantët nga Istra dhe Gorica të vendosura rreth Demir-Kapisë. Për këtë është e nevojshme lidhja organike në politikën tonë të kolonizimit ndërmjet pushtetit shtetëror, iniciativat private dhe institucioneve shkencore. Iniciativat private mund të veprojnë në shumë drejtime si p.sh:

“Mbrojtja Popullore” – (Ushtri civile e ngritur nga shteti)
“Sokollashat” – (Organizatë terroriste civile serbe e padeklaruar, e organizuar, armatosur e udhëhequr nga shteti për kundër shqiptarëve. Këta vepronin gjysmë ilegalisht, duke bastisur fshatrat shqiptare natën, duke djegur dhe duke vrarë)
“Çetnikët” – Çeta kriminelësh civilë të armatosur nga shteti të destinuar për krime të vazhdueshme të shumëta që lindin gjatë procesit të kolonizimit tonë.
Edhe shoqatat kulturore si “Prosfeta” (aesimi) në Sarajevë, “Matica Srpska” (shoqata letrare serbe) në Novi Sad, shoqata “Sv.Sava” (Shën Sava) në Beograd etj kanë gjithashtu detyrat e tyre lidhur me këtë çështje.

Krijimi i Institutit të Kolonizimit…

Padyshim në institucionet tona të larta shkencore kanë nisur të humbasin prestigjin që kanë pasur dikur. Shkaku për këtë është se Universiteti dhe Akademia e Shkencave, gjithnjë e më shumë largohen nga jeta reale dhe po lënë pas dore detyrën kryesore që ata kanë në një vend relativisht të prapambetur, siç është vendi ynë: hapja e shtigjeve për aplikimin e arritjeve shkencore të shekullit XX. Shumë miliarda do të kurseheshin në këtë vend, shumë gabime do të evitoheshin në politikën tonë shtetërore, si dhe në atë të kolonizimit po qe se më parë problemet do të studioheshin seriozisht dhe objektivisht nga punonjësit shkencorë të interesuar para se ata ti nënshtroheshin zgjidhjes. Edhe në politikën tonë të kolonizimit do të fitohej më shumë seriozitet, kontinuitet në punë dhe efikasitet në vënien në jetë, po të ishin marrë më parë mendimet e specialistëve dhe të punonjësve shkencorë.

Akademia Mbretërore Serbe e Shkencave dhe Universiteti i Beogradit, më të interesuarit, të ndërmarrin iniciativën për një organizim shkencor të punës së kolonizimit tek ne. Kjo do të ishte e mundshme për shumë arsye. Në universitetet kemi specialistë për çdo çështje që lidhet me kolonizimin. Pedagogët e universitetit dhe akademikët janë punonjës shkencorë të pavarur, që i nënshtrohen më pak influencës së politikës së jashtme. Ata, tashmë kanë një eksperiencë të mirë për të tilla punë dhe njohuritë e tyre shkencore janë garanci objektive, prandaj ata duhet të marrin iniciativën për të krijuar një Institut Kolonizimi, detyra e të cilit do të ishte marrja me studimin e kolonizimit. Pushteti shtetëror nga ana e tij, do të veçojë nga disa ministri dhe nga të gjitha institucionet që janë marrë deri tani me këtë çështje organizma dhe do të krijojë një institucion të veçantë, “Inspektoratin e kolonizimit”.

Në krye të Inspektoratit të Kolonizimit do të qëndronte Inspektori i Përgjithshëm, i emruar me dekret, me propozim të Ministrit, Shefit të Shtabit të Përgjithshëm dhe Kryeministrit. E gjithë puna në Institutin për Kolonizim, si dhe në Inspektoratin për Kolonizim do të vihesh në jetë me udhëzime dhe nën mbikëqyrjen e Këshillit Shtetëror, ndërsa Inspektorati i Përgjithshëm do të varej nga Shefi i Shtabit të Përgjithshëm.

Instituti për Kolonizim do të ndahej në seksione:

  1. Seksioni i Organizimit.
  2. Seksioni i Arsimit dhe i Kulturës
  3. Seksioni i Financës
  4. Seksioni i Bujqësisë
  5. Seksioni i Ndërtimit
  6. Seksioni i Higjienës…etj.

Seksionet në marrëveshje me shoqatat dhe institucionet tekniko-shkencore, si edhe me shoqëritë kombëtare, do të studiojnë probleme të kolonizimit, formulojnë direktiva etj. duke i dhënë kështu politikës sonë të kolonizimit një material me vlerë, të përpunuar dhe shkencor për të marrë vendime. Në krye të këtij Instituti do të vihen njerëz nga Këshilli Shtetëror, të përbërë nga përfaqësues të Ministrive përkatëse, përfaqësues të Universitetit, të Akademisë së Shkencave dhe të atyre organizatave private, nacionale dhe arsimore-kulturore, të cilat do të zgjidhen ose emërohen në këtë Këshill. Në këtë rast do të kihet kujdes që të mos sillen njerëz dosido, por njerëz që kanë njohuri dhe pasion për këtë punë të madhe.

Drejtuesit dhe nëpunësit e Institutit të zgjidhen me konkurs. Instituti do t’i servirë Inspektoratit për Kolonizim, materiale të përpunuara shkencërisht për zbatimin e politikës së kolonizimit. Në rast mosmarrëveshjesh në mendime midis Inspektoratit për Kolonizim dhe Institutit në fjalë, për ndonjë çështje themelore, fjalën vendimtare e jep Shefi i Shtabit të Përgjithshëm.

Inspektorati për kolonizim, duhet të ketë organet e tij ekzekutive në teren, të zgjedhur këta nga njerëz të frymëzuar e të gatshëm për këtë punë, pavarësisht në se janë apo jo në punë shtetërore. Prandaj, mundësisht këta duhen zgjedhur me konkurse dhe të emërohen me propozim të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm, ndërsa të komprometuarit dhe njerëzit e paaftë, të hiqen. Gjatë punës, Inspektoriati dhe organet e tij, duhet t’i evitojnë gjithnjë e më tepër formalitetet burokratike, duke pasur parasysh vetëm një gjë: shpërnguljen sa më parë të shqiptarëve dhe vendosjen e kolonistëve tanë menjëherë.

Aparati policor do të luaj një rol mjaft të rëndësishëm në këtë çështje. Për këtë është e nevojshme të zgjidhen nëpunës nga më energjikët e të ndershëm dhe të dërgohen atje. Transferimi i tyre duhet të bëhet me pëlqimin e Shefit të Shtabit të Përgjithshëm dhe për një punë kaq të vështirë duhen shpërblyer nga kreditë sekrete. Duhen marrë masa të rrepta kundër cilitdo prej tyre që bën edhe lëshimin më të vogël lidhur me zbatimin e rregullave. Për të gjithë territorin e përmendur prej 18 rrethesh, duhet emëruar komisar i posaçëm, i cili do të zbatonte urdhrat e inspektorit shtetëror për kolonizimin. Kryetarëve të rretheve u duhet dhënë plotfuqishmëri të veçanta dhe instruksionet përkatëse për këtë çështje. Partive tona politike u duhet thënë në mënyrë të prerë se u ndalohet kategorikisht mbështetja për rivalitet në zgjedhje në këto rrethe dhe se u ndalohet deputetëve çdo ndërhyrje në favor të shqiptarëve.

Vetë teknikën organizative të shpërnguljes të shqiptarëve dhe vendosjen e kolonistëve tanë, do ta përpunojë Instituti Shtetëror dhe dhe Inspektorati për Kolonizim. Ndoshta nuk do të ishte keq, që përveç këtyre dy institucioneve shtetërore, të krijohet edhe një organizatë private, e cila do të mbështetej nga shoqatat ekzistuese dhe do të kishte për detyrë që me vetë iniciativat private të ndihmonin në zbatimin e politikës sonë të kolonizimit. Më mirë do të ishte sikur këtë punë ta merrte përsipër Lidhja e shoqërive tona kulturore-arsimore. Ajo do të interesohej për koordinimin e punës së shoqërive private me punën shtetërore të kolonizimit dhe do të shërbente si ndërlidhëse midis tyre dhe Institutit për Kolonizim.

MJETET FINANCIARE

Sa herë që është kritikuar politika jonë e kolonizimit për mossuksese, mbrojtësit e saj gjithnjë janë ankuar për mjetet e pakta financiare që ka vënë shteti në dispozicion për këtë punë. Nuk e mohojmë se nuk është kështu deri në një farë mase, por duhet pranuar se më tepër është shpenzuar për mbajtjen e këtij aparati dhe për një punë jo racionale, se sa për vetë kolonizimin. Megjithatë, në rast se shteti nuk ka dhënë aq sa duhet të jepte, duhet kuptuar se çdo shtet ka interesat e tij primare dhe sekondare. Në interesat primare futet, padyshim, edhe detyra e shtetit që të sigurojë vetveten në krahinat e pasigurta nacionale, të kolonizuara me elementët e vet. Para kësaj detyre dhe këtij preokupacioni, bien poshtë të gjitha angazhimet tjera. Për këtë problem, të hollat, mund e duhet të gjenden. Po Jugosllavia jonë e sotme, mos vallë nuk është në gjendje të bëjë një sakrificë të tillë? Po, ajo mundet e duhet ta bëjë këtë. Pra nuk është e vërtetë që ajo nuk ka mjete për këtë. Para së gjithash le të përllogarisim aproksimakisht se sa do t’i kushtonte shtetit tonë shpërngulja e 200.000 shqiptarëve dhe vendosja e një numri po aq të madh kolonistësh tanë.
Shpërngulja e 40.000 familjeve shqiptare, duke e llogaritur mesatarisht një familje prej 5 anëtarësh dhe shpennzimet prej 15.000 dinarë për çdo familje, do të kushtonte në maksimum 600.000.000 dinarë. Shpenzimet e kolonizimit për vendosjen e 40.000 familjeve tona mund të arrijnë në maksimum 200.000.000 dinarë. Për gjithë këtë punë, në asnjë rast, nuk do të shpenzohen më tepër se 800.000.000 dinarë, dhe ja sepse:
1.- Shqiptarët e shpërngulur do të lenë jo vetëm tokën, por edhe shtëpinë dhe veglat e punës. Kështu, jo vetëm që do të mund të vendoset pjesa më e madhe e kolonistëve tanë në shtëpitë e shqiptarëve por me një ndihmë sadopak të vogël në bagëti dhe ushqime, këta do ta marrin veten nga ana ekonomike dhe do të bëhen të pavarur. Për këtë, edhe këtu po nënvizojmë se nuk duhet lejuar në asnjëmënyrë spekulimi privat me pasuritë e lëna nga shqiptarët, ato duhet t’i marrë shteti në fillim dhe pastaj t’ua japë kolonistëve.
2.- Gjatë krijimit të kolonive të reja, atje ku e lyp nevoja, duhet të përdoret forca ushtarake, ashtu siç ka qenë përdorë gjatë ndërtimit të Sremska Raqes dhe të rindërtimit të fshatrave të shkatërruara nga tërmeti në vitin 1931 në Jug. Për një punë të tillë, t’i jepet ushtrisë e drejta dhe mundësia, që me thirrjen e rezervistëve në stërvitje ose në zgjatjen e afatit të shërbimit ushtarak, të krijojë një lloj shërbimi të detyrueshëm pune për qëllime publike. Do të ishte mirë që në këto detyra të ngarkonin rininë tonë të profilizuar mbas mbarimit të universitetit, Atëherë, duke punuar në një punë konstruktive në interes të përgjithshëm, shumë prej tyre do të bëheshin të ndërgjegjshëm dhe më realisht do t’i shikonin gjërat. Kjo do të arrihej më së miri, kur të rinjtë të porsa ardhur nga universiteti, tu vihej si kusht, që për të filluar punën shtetërore, më parë duhet të kalojnë një kohë të caktuar në punët e kolonizimit tonë. Me këtë do të ngushtohej edhe papunësia e inteligjencës sonë të re e cila gjithnjë e më tepër po bëhet një problem social i vështirë tek ne.
3:- Në marrëveshje me organizatat dhe shoqëritë e specializuara duhen kërkuar rrugët më pak të kushtueshme për hapjen e tokave nga shkurret, vaditjen, tharjen e moçaleve etj. si dhe për ndërtimin e shtëpive: Ndërmarrjet private duhen vënë në dijeni, se gjatë grumbullimit të materialeve të nevojshme, shteti i ndihmon ato me doganime, në tarifa hekururdhore, kredira e mjete të tjera, dhe se shteti nga ana e tij, ka të drejtë të kërkojë prej tyre, që për një punë kaq të rëndësishme, të furnizojnë me materiale me çmim sa më të ulët. Çështja e furnizimit me materiale duhet bërë me anë kartelimesh e pastaj, shteti, në marrëveshje me to, do të caktojë sasinë, kualitetin dhe çmimin e materialeve pa pazarllëqe fiktive. Ndërmarrjet shtetërore, hekurudhat dhe sidomos ndërmarrjet pyjore, si SHIPAD etj. duhet të vihen plotësisht në dispozicion të Këshillit Shtetëror për kolonizimin.
4:- Gjatë kolonizimit, shteti, mund tu japë kolonistëve prona me krediose me para në dorë. Do të ketë mjaft nga ata që do të blejnë toka në vise të reja dhe që do t’i shesin pronat e tyre në vendlindje. Nga kjo, shteti do të marrë një pjesë të mirë të parave që u ka dhënë. Theksojmë se, toka mund t’i shitet vetëm atij që vendoset përfundimisht në të dhe që garanton se do ta punojë atë. Toka e dhënë me kredi nuk duhet të jetë e shtrenjtë, kamata duhet të jetë minimale, koha e shlyerjes së kredisë duhet të fillojë disa vjet mbas vendosjes së kolonialistit, d.m.th. kur të jetë fuqizuar ai nga ana ekonomike.
Duke marrë këtë si bazë, shteti mund të gjejë mjete nga dy burime:
Të gjithë shpenzimet për administrimin e kësaj pune, shteti, duhet t’i marrë përsipër e t’i mbulojë ato me të ardhurat e tij të zakonshme, duke çliruar fonde të panevojshme dhe jo të ngutshme nga sfera të tjera.
Burimi tjetër financiar do të jetë huaja, të cilën do ta japin bankat shtetërore vetë ose bashkërisht me kapitalin tonë privat nëpërmjet të një huaje të brendshme të detyruar. Si mbështetje e kësaj do të shërbejnë detyrimet e dhëna nga shteti, si dhe të ardhurat e kolonistëve, kur ata të bëhen të pavarur.
Të marra së bashku, shumë prej disa qindra miliona dinarësh, nuk është ndonjë shpenzim i madh për shtetin, në krahasim me përfitimet që ai do të ketë në fakt. Sigurimi i pikave tona më nevralgjike në Jug, me vendosjen e elementit tonë nacional, ne, kursejmë në rast lufte disa divizione. Duke vendosur disa dhjetëra mijë familje si kolonistë nga krahinat tona pasive, sidomos nga Mali i Zi, lehtësohet kriza e rëndë ekonomike në ato vise dhe nga ana tjetër, si rezultat i punës së madhe që do të hapet gjatë kolonizimit, do të bëjë të mundur vendosjen në punë të 10 mijë punëtorëve, duke i dhënë kështu një nxitje ekonomisë tonë.
Për një detyrë të tillë nacionale, strategjike-ushtarake dhe ekonomike, shteti e ka për detyrë dhe duhet të sakrifikojë disa qindra milionë dinarë. Në një kohë kur është në gjendje të shpenzojë miliarda dinarë për ndërtimin e rrugës ndërkombëtare nga Subotica deri në Caribrod, nga e cila, ndoshta, vetëm në një të ardhme të largët do të kemi përfitime reale, ai mund e duhet të gjejë disa qindra milionë dinarë. Që do të na kthejnë përsëri në djepin e shtetit tonë.

K O N K L U Z I O N

Duke marrë parasysh të gjitha sa u thanë më sipër, nuk është e rastit që gjatë shqyrtimit të çështjes së kolonizimit në Jug, nisemi nga pikëpamja se mënyra e vetme më efikase e zgjidhjes së këtij problemi, është shpërngulja e shqiptarëve në masë. Kolonizimi i shkallëzuar, ashtu si dhe në vende të tjera, nuk ka pasur sukses tek ne. Kur pushteti shtetëror dëshiron të ndërhyjë në interes të elementi të vet, në luftë për tokën, mund të ketë sukses vetëm se vepron brutalisht.

Përndryshe, vendasi i rrënjosur në vendlindjen e tij dhe i aklimatizuar, është gjithnjë më i fortë se kolonisti. Kjo, në rastin tonë, duhet pasur sa më parë parasysh, se kemi të bëjmë me racë të varfër, me rrënjë dhe pjellore, për të pat thënë i ndjeri Cviviq, se është më ekspansivja në Ballkan. Kështu më 1918, Polonia, e mori përsëri Poznanin e vet. Statistikat tona të viteve 1921-1931, të cilat tashmë i kemi përmendur, tregojnë se edhe politikën tonë të kolonizimit e mundi pjelloria e grave shqiptare. Nga kjo duhet të nxjerrim konkluzione dhe të shpejtojmë deri sa akoma ka kohë që të korrigjohemi.

E gjithë Evropa ndodhet në një gjendje kaotike. Ne nuk dimë se ç’na sjell dita e nata. Nacionalizmi shqiptar edhe në viset tona po rritet. Ta lesh gjendjen kështu siç është, do të thotë, të lejosh që në rast të një konflikti botëror ose të ndonjë revolucioni social, që në një të ardhme janë të mundur edhe njeri edhe tjetri, do të thotë të vesh në pikëpyetje të gjitha posedimet tona në Jug. Pra, qëllimi i këtij referati është që të evitohet kjo.

Burimi/fjala.info/

Si funksionon Gjykata Speciale e Kosovës në Hagë?

No Comments Argëtim Histori

Zyra e Prokurorisë së Specializuar të Republikës së Kosovës e zhvendosur në Hagë nisi intervistimet. Si funksionon kjo strukturë dhe cilat janë kushtet për ngritjen e akuzave?
Niederlande Den Haag Saturnstraat vorläufige Adresse des Kosovo-Sondergerichtshofes (DW/Virtyt Gacaferri)
Java e dytë e janarit 2019 mund të ishte edhe një javë e zakonshme për stafin e Zyrës së Prokurorisë së Specializuar, të Republikës së Kosovës të zhvendosur në Hagë, sikur media të panumërta nga Kosova të mos kishin zënë rrugën Saturnstraat në qytetin bregdetar të Holandës. Në ndërtesën numër 9 të kësaj rruge disa nga rreth 60 hetuesit e kësaj prokurorie intervistuan dy ish-komandantë të UÇK-së, Rustem Mustafën dhe Sami Lushtakun. Ftesat e tyre të bëra publike nga mbrojtja sollën edhe kamerat e mediave.

“Njerëzit intervistohen çdo ditë. Kjo është puna e prokurorisë” thotë zëdhënësi i kësaj zyre Christopher Bennet në një intervistë për Deutche Welle-n. Ai më tej shpjegon, se ai nuk mund as të konfirmojë nëse e pyesin, se kush intervistohet, pasi ata janë të detyruar të mbrojnë identitetin e personave të intervistuar. Ish- gazetari nga terreni i luftërave ballkanike, tani zyrtar gjyqësor, thotë, se personeli në këtë zyrë është shtuar me 60 profesionistë të hetuesisë.

Numri i hetuesve deri në 75

Ky numër sipas Bennet do të vazhdojë të rritet deri në kapacitetin e vet të plotë prej 75 personave. Hetuesit e speciales në mandatin e tyre duhet të punojnë vetëm mbi krimet e lidhura me raportin e Dick Marty-t , ku në mes të tjerave thuhet se “krimet e forcave serbe janë dokumentuar, denoncuar dhe gjykuar për aq sa është e mundur”. Ai vazhdoi të shpjegojë se prokuroria kosovare ka qenë bashkëpunuese me ta. Benet refuzon t’i përgjigjet pyetjes se a do të ketë bashkëpunim në drejtimin e kundërt, nëse një nga hetuesit e speciales identifikon një krim që nuk lidhet me raportin e Dick Marty-t a do t’i dorëzohet kjo prokurorisë kosovare? “Është pyetje shumë hipotetike”, thotë ai.

Christopher Bennet, Sprecher der Sonderstaatsanwaltschaft Kosovo (DW/Virtyt Gacaferri)


Christopher Bennet, zëdhënës i Gjykatës Speciale për Kosovën

Britaniku me shtetësi sllovene që tani punon për institucionet gjyqësore kosovare, shpjegon se prokurori kryesor Allan Tiger është duke punuar në përpilimin e aktakuzave. Ai tregon se Tiger ka punuar për Tribunalin për Ish-Jugosllavinë në aktakuzat për Mladiçin dhe MiIlosheviçin.

Pesë kushte për ngritjen e aktakuzave

Sipas zyrës së prokurorisë aktakuzat do të ngrihen atëherë kur ato të plotësojnë këto kushte: dëshmitë të jenë të pranueshme për gjykatën speciale; dëshmitë do të jenë në dispozicion në kohën e gjykimit; dëshmitë do të jenë të mjaftueshme të provojnë, përtej dyshimit të arsyeshëm, çdo krim të secilit person të akuzuar; se rasti do t’i mbijetojë një mbrojtjeje inteligjente dhe të informuar mirë; se rasti do të rezultojë në dënime që do të kalojnë apelin.

Deri tash ky ekip dhe shumë hetues të tjerë që kanë punuar në rastet e paraqitura në raportin e Dick Marty-t nga viti 2011 kanë dështuar, që të plotësojnë kushtet edhe për një aktakuzë të vetme, prandaj ky trup i ndërkombëtarizuar i gjyqësisë kosovare ende mbetet pa dhënë ndonjë rezultat të dukshëm për publikun.

Një ekip prej 170 personash dhe 44 milionë euro në vit

Në qytetin e Hagës përveç prokurorëve dhe hetuesve është edhe një numër i madh njerëzish, që punojnë në kuadër të gjykatës, regjistrit dhe këshilltarëve të mbrojtjes dhe viktimave. Regjistri bën përkrahjen administrative të gjykatës dhe prokurorisë. Në këtë pjesë punojnë mbi 100 persona që së bashku me prokurorinë arrijnë numrin prej 170 të punësuarve ndërkombëtarë, të cilët paguhen nga Bashkimi Evropian dhe SHBA-ja dhe përkrahen me donacione shtesë nga Norvegjia, Turqia dhe Zvicra.

Buxheti dy vjeçar i këtij misioni është 86 milionë Euro që është i barabartë me përafërsisht buxhetin tetë vjeçar të Prokurorisë së Kosovës, e cila është nën lupën ndërkombëtare dhe duhet të ketë rezultate në luftimin e korrupsionit në Kosovë.

Angela Griep, një gjermane me përvojë pune në institucionet e BE-së në Kosovë dhe një njohëse e mirë e rajonit, punon si udhëheqëse e sektorit me media dhe komunikim. Ajo gjatë më shumë se një viti pune në këtë institucion udhëton rregullisht në Kosovë, ku punon me një numër të OJQ-ve që të shpjegoj punën e gjykatës. Ajo krenohet me raportin e parë dhe faqen e gjykatës në internet ku shpjegohet puna e deritashme. Një nga punët e saj është edhe anketa me qytetarët e Kosovës rreth këtij institucioni. Ajo deklaroi disa nga rezultatet në bisedë me Deutsche Welle-n.

Gjykatën shqiptarët e përkrahin më shumë se serbët

Angela Griep, Leiterin Abteilung für Information und Kommunikation der Öffentlichkeit Kosovo (DW/Virtyt Gacaferri)


Angela Griep, drejtuese e seksionit për informimin dhe marrëdhëniet me publikun pranë Gjykatës Speciale për Kosovën

Sipas kësaj ankete të realizuar në periudhën maj-qershor 2018, 61 për qind të qytetarëve e përkrahin deri diku punën e Gjykatës Speciale të Kosovës. Shumica e tyre janë shqiptarë, ndërsa në mesin e serbëve përkrahja është vetëm 26 për qind. Në mesin e atyre që nuk e përkrahin gjykatën, 35 për qind besojnë se gjykata do të japë vendime të njëanshme, 25 për qind nuk e përkrahin, pasi mendojnë se gjykata nuk do t’i dënojë të gjithë kriminelët dhe 24 për qind nuk e përkrahin, pasi besojnë që kjo është një lojë e ndërkombëtarëve. Në përgjithësi anketa tregon një mosbesim të serbëve në këtë institucion, të cilët nuk presin rezultate nga procesi. Vetëm 2 për qind e serbëve beson, se procesi do të ketë një rezultat legjitim, krahasuar me 51 për qind të shqiptarëve që kanë këtë mendim.

Një gjë që është ngritur si problematike edhe gjatë procesit të Tribunalit për Krimet e Luftës në Ish-Jugosllavi është mbrojtja e dëshmitarëve. Vetëm 2 për qind e serbëve mendojnë, se kjo do të bëhet mirë. Për këtë Griep tregon se tashmë gjykata ka ndërmarrë hapat në këtë drejtim, por ajo heziton të japë detaje për shkak të ndjeshmërisë së procesit. Griep shpërndan fletëpalosjen, ku shpjegohet se mbrojtja e dëshmitarit do të bëhet edhe me “ndërprerje të transmetimit dhe fshehje të plotë e dëshmive nga publiku”.

Puna e deritashme

Prokuroria nuk ka arritur që të ngrejë asnjë akuzë, përkundër rreth 700 mijë faqe material të ,mbledhur nga UNMIK-u, EULEX-i, prokuroria e Kosovës, Dick Marty e shumë aktorë të tjerë. Mirëpo siç edhe shprehet Bennet, puna vazhdon dhe intervista bëhen tërë kohën. Në pjesën e gjykatës janë përcaktuar rregullat e procedurës dhe është punuar në komunikim me publikun si dhe “organizim të sigurisë dhe përkrahjen e aktiviteteve gjyqësore, duke ofruar shërbime të gjykatës përkthime, mbrojtje të dëshmitarëve, pjesëmarrje të viktimave, shërbime të arrestit si dhe të bashkëpunimit gjyqësor”. Në këtë gjykatë unike në botë është përcaktuar edhe Ombudspersoni, i cili do të merret me ankesat e shkeljeve të të drejtave të të akuzuarve, viktimave apo kujtdo që ka punë me institucionin.

Autor Virtyt Gacaferri

Burimi /dw.com/

Muhamed B. Sytari – Rrugicave të lagjeve tona muslimane…

No Comments Argëtim Histori

Sonte, bashkë me vëllaun tim Ervil Kuçi bëmë një ecje meditive, nga Parruca drejt Tophanës e, prej andej në kthim, drejt Garucit, Zdrales, Çinarit të Hoxhë Dheut e në vazhdim…

Këto janë lagje të vjetra, ku kryesisht banojnë muslimanë. Xhamia e Parrucës, ajo e Tophanës, pak më tutje ajo e “Dy Vajzave”, (pjesë e lagjes Shabanej), janë tre xhamitë e kësaj zone. Do të duheshin edhe dy-tri xhami të tjera në këtë kuadrat gjeografik, për të shërbyer si vende adhurimi për muslimanët e kësaj zone…

Teksa shkel në këto rrugica, është e pamundur të mos vëresh detaje, disa prej të cilave kam dëshirë t’i ndaj me ju, edhe si një mesazh publik drejtuar krejt muslimanëve të Shkodrës, por edhe mbarë bashkëqytetarëve të mi dhe përtej tyre.

1) Rrugicat e lagjeve muslimane, ndonëse janë trajtuar me indiferencë të plotë nga pushtetet e ndryshme të 26 viteve të fundit, (si në investime, projekte, studime urbanistike, ndërtime etj.), ngelen të pastra, rrezatojnë një frymë karakteristike që ndjehet natyrshëm teksa shijon ecjen e mbrëmjes mbi këtë tokë të shtrenjtë…

Ndoshta, është gjurma e besimtarëve, që ndër shekuj kanë shkelur mbi të, që herët në sabah, drejt xhamive, lutjeve e dhikrit… Ndoshta është teuhidi në zemrat e banorëve dhe salavatet në gjuhët e tyre… Ndoshta, gjallëria e lëvizjeve në muajin e agjërimit, vizitat e bajrameve a përcjellja e pritja e haxhilerëve…

Ndoshta, aroma e parfumeve të Natës së Mevludit Sherifë, leximet e Kur’anit a ndenjat e burrave besimtarë me tesbihë në duar, përreth oxhaqeve, me kafe turke e ilahi ashikësh të përvëluar për All-llah e Pejgamber… Ndoshta, era e pastërtisë së ujit mbi gurët e oborreve, lulet e pemët karakteristike…

Ndoshta, është gjurma e hoxhallarëve në ecjen e tyre plot hejbe e madhështi, modesti e përulje drejt xhamive, drejt pajtimeve, drejt lutjeve… Ndoshta…

2) Lagjet tona, rrugicat tona, janë amanet! Që do të thotë se, ne si muslimanë, si bashkësi qytetare, është e mira që tiparet e rrugicave tona, oborret, muret e tyre, dyert e larta të drunjta etj, t’i ruajmë e t’i trashëgojmë si vlerë qytetare, si tipar kombëtar dhe vlerë tradicionale shqiptare! Mos të lejojmë që lagjet tona të prishen, (a të na i prishin, siç kanë bërë deri më sot), duke u prishur me to edhe tradita, historia, shpirti e tabani ynë qytetar.

Nuk është larg vëmendjes tuaj Tabaku a Bexhisteni! I pari, lagjja e vjetër ish-bajrak i parë i Shkodrës. I dyti, tregu i famshëm historik, prej të cilit ka ngelur vetëm ndonjë foto bardh e zi, a emri në ndonjë libër historie, (autori i të cilit bart akoma sadopak qytetari e njerzillëk, sa për të mos mbuluar krejt gjurmët islame të këtij qyteti)..!?

Si të thuash, për disa në këtë qytet, komunizmi ka ngelur i shenjtë, i shenjtërueshëm, edhe për fshirjen e gjurmëve islame dhe shkatërrimin a deformimin e tyre në këtë qytet!? Por, mos të harrojmë se, nga viti ’90 e deri më sot, nuk ka më komunizëm, por diçka tjetër përtej tij, që vazhdon me shumë finesë politikat e tij antiislame dhe antimuslimane!

3) Muslimanët shkodranë duhet t’i ruajnë e t’i mbrojnë vetë gjurmët e shekujve, traditat dhe trashëgiminë e tyre, në lagjet e tyre. Nuk duhet të lejojnë përzierjen, shitjen, transformimin rrënjësor, deformimin a fshirjen e gjurmës së identitetit. Sepse, devijimi nga tabani, është rrezik për brezat që vijnë, për edukimin e tyre, për rrugëtimet e mëtejshme në jetë. Sepse, origjina, baza, themeli, tabani, janë të shenjtë, të patolerueshëm, të padiskutueshëm, të paprekshëm!

Kësisoj, muslimanët duhet t’i mbrojnë vetë gjurmët e trashëgimisë së tyre shekullore, mos të presin t’ia bëjë këtë as qeveria, as Bashkia, as institutet e ndryshme të monumenteve të kulturës e të ngjashëm, që kur bëhet fjalë për trashëgiminë shekullore islame në këtë kohë, rrudhen e tjetërsohen, ç’kombëtarizohen e deformohen…

4) Sa të shijon ecja në rrugicat muslimane, ku aty-këtu, të shfaqen të rinj e të vjetër, që të japin selam, që ngrihen në këmbë me dorë në zemër, në shenjë respekti, që të pyesin: “Si ka kenë zotnia jote?”, që të japin fytyrë, duke buzëqeshur me mirësinë tipike të muslimanit…

Sa të shijon shfaqja e të rinjve me njëri-tjetrin, që nuk e harrojnë tabanin e familjes, qoftë edhe në lojën e tyre, teksa thërrasin me të madhe: “Pasha Allahun nuk po baj hile!”…

Sa të shijon pëshpëritja e vajzave të reja, që teksa kthehen në shtëpi me prindët e tyre a me ndonjë prejt të afërmve më të mëdhenj, ruhen të mos e ngrejnë zërin, plot edukatë e qytetari…

Sa të shijon ecja në këtë natë vjeshte, në këto rrugë e rrugica të ujitura me dhikër e salavatë, me qytetari muslimanësh e pastëri vlerash shekullore, që kalojnë brez pas brezi, si bekim, që Shkodra e ruan në zemër të saj, duke e shpërndarë plot krenari për këdo që shkel në këtë tokë të shtrenjtë besimi e vlerash…

Imam Muhamed B. Sytari
Myfti i Zonës Shkodër

Shkodër, më 4 nëntor 2016
(Ripost)

Burimi/Facebook

Rrëfehet shoku i Kurtit: Si u rrah për vdekje Albini në burg dhe kush e shpëtoi

No Comments Argëtim Histori

Ish-zëvendësministri i Mbrojtjes Enver Dugolli, në një intervistë për gazetën “Bota sot”, ka folur edhe për kohën e kaluar në burg.

Ai ka treguar edhe një detaj prekës nga koha e kaluar në burg me ish-kryeministrin Albin Kurti. Ish i burgosuri politik ka treguar se si më 9 qershor të vitit 1999 ishte rrahur për vdekje Kurti në burgun e Lipjanit.

Sipas Dugollit, atë e kishte shpëtuar një gardian, i cili ia kishte hapur derën dhe dritaret që të hynte sa më shumë ajër në qelinë e burgut. Sipas përshkrimit, Kurti e kishte gjoksin e fryrë nga goditjet.

Dugolli ka thënë se ishte mrekulluar nga Kurti, pasi ky i fundit ishte shumë modest dhe nuk kishte dëshirë të fliste për veten e tij.

Për këtë ngjarje, ai ka ndarë një fragment nga libri i tij “Qark i (Pa)mbyllur Burgjesh”, ku e përshkruan detajisht rastin:

“Për këtë pyetje po shkëpus pak rreshta nga libri im i botuar vitin e kaluar “Qark i (Pa)mbyllur Burgjesh”.

“…Paragjykimi im për njeriun me flokë të gjatë u zbeh në pak minutat e ditës së parë. Diskutimet e ditëve në vazhdim e zhdukën prej imazhit të fotove paragjykimin tim. Takimi me të, për mua qe vendimtar. Kisha fatin të takoja shumë veprimtarë të çështjes, në liri dhe burg, në burg të parë e në burg të dytë. Aq më tepër që burgjet ishin përqendrim i madh i rezistencës. Por takimi me Albinin, përshtypjet që formova për personalitetin e tij, ishin të jashtëzakonshme. Albini më fliste shumë për familjen time që nuk e kisha parë, për luftën e UÇK-së, për demonstratat e Studentëve të vitit 1997, për bashkëpunimin me bacën Adem Demaçi, e çka jo. Thellësia e mendimit politik e kombëtar tek Albini, më pasiononte. Ndonëse në moshë shumë më të re se unë, mezi prisja të hapej ndonjë temë diskutimi. Dhe me Albinin, temat nuk mungonin kurrë. Çdo temë kishte përmasën e horizontit. Ishin ditët më të mira në burgun e Nishit. Nuk e kisha menduar kurrë se do të më shijonte ndonjëherë burgu.

Por ja që pashë atëherë edhe xhelozinë në disa njerëz, bashkëveprimtarë dhe të burgosur. E shfaqnin kur diskutonim tema të ndryshme. Për Albinin rezervoja admirimin për zgjuarsinë, talentin, thellësinë e mendimit dhe vendosmërinë e palëkundur në parimet dhe të drejtën për liri. Rastësisht mësova edhe për atë natën e 9 qershorit në burgun e Lipjanit, atë natën e rrahjes në njërën prej dhomave. Vetëm tani po mësonim se kush e kishte pësuar. Kishim dëgjuar goditjet aq gjatë, sa thellë brenda nesh atë të burgosur e kishim shënuar të vdekur të paemër në arkivin e mendjes sonë. Ndërsa tani po rrinim bashkë me të në burgun e Nishit. Edhe një tjetër i kthyer prej fushës së pamat të vdekjes.

Në fakt, hamendja jonë kishte brenda një gjysmë të vërtete. Albinin e kishin lënë gjysmë të vdekur. Por, siç na tregonte vetë Albini, një gardian, i cili, duket se kishte qenë me shpirt njeriu, kur e pa në atë gjendje frymëmarrjeje të vështirë nga goditjet e marra në gjoks – sipas përshkrimit, gjoksi i ishte fryrë nga goditjet – i kishte lënë hapur derën dhe dritaret që të hynte sa më shumë ajër. Ndoshta ky gjest i thjeshtë kishte qenë vendimtar që Albini të shpëtonte. Ajo që më befasonte, dhe njëkohësisht më mrekullonte, ishte se Albini nuk kishte dëshirë të fliste për veten. Ishte thellësisht modest…”

Burimi/botasot.info/

Shtetet tona, SHBA dhe BE-ja duhet ta shpëtojnë Luginën e Preshevës nga terroristët islamik me pamje Europiane, të krijuar nga Serbia

No Comments Argëtim Histori

Skena me prerje koke dhe shumë skena të tjera të tmerrshme, kemi pa në vitet e fundit që kanë ndodhur në vendet në konflikt në botën arabe, duke pri sidomos Siria. Tashmë këto skena duket që u bënë realitet edhe në vendet e BE-së, edhe përkundër faktit që shumë studiues, ekspertë të sigurisë, njohës të terrorizmit islamik, kishim ngritur zërin, që më seriozisht ishte dashur të trajtohej çështja e Luftëtarëve të Huaj Terrorist dhe lufta kundër terrorizmin në përgjithësi, e veçmas kthimi dhe pranimi i tyre në vendet tona. Qytetarët më të mirë të BE-së, edhe sot ranë viktimë e kriminelëve më të urryer, për faj të mos veprimit të duhur dhe me kohë të institucioneve shtetërore.

Derisa Rusia, Turqia, Serbia kanë një traditë mjaftë të gjatë të përdorimit dhe instrumentalizimit të feve, kryesisht islamizmit dhe ortodoksizmit, për qëllimet e tyre ekspansioniste e shoveniste. Rusia, Turqia dhe Serbia si kopjuese e Rusisë, kanë një histori të gjatë të përdorimit të feve për qëllime të tyre. Turqia e filloi me emërimin e Genadiusit, në qershor 1453, kurse Rusia e filloi që më 1815, me planin e ambasadorit rus në Sofije, ndërsa Serbia dhe Greqia e filluan në vitet 1844, me Naçertaninë dhe Megali Iden. E në veçanti, tashmë tradita terroriste e këtyre vendeve, është bukur e perfeksionuar, qoftë e Rusisë, ashtu edhe e Serbisë, sidomos këto 120 vitet e fundit. Nga ana tjetër, Serbia në vazhdimësi në nivel rajonal, kopjon praktikat dhe taktikat paraushtarake, terroriste dhe diverzive nga Rusia, në raport me Bosnje dhe Hercegovinën dhe Kosovën( përfshirë Shqipëtarët në përgjithësi), sepse tashmë dihet që Serbia, në kuadër të Gadishullit Ballkanik është shteti i vetëm që në disa dhjetëra raste ka mbështetur, financuar, dirigjuar, furnizuar, organizuar terroristët islamik dhe akte terroriste islamike, madje edhe përfshirja e serbëve në propagandim, rekrutim, logjistikë terroriste islamike e deri edhe në akte konkrete terroriste islamike.

Terrorizmi islamik para krijimit të konceptit të Al Kaidës së Bardhë, krijesë e shërbimeve sekrete serbe, e kopjuar si zakonisht nga Rusia, identifikohej me pamjen e terroristëve islamik afgan e arab. Tashmë këto dy dekadat e fundit shohim që Rusia, Serbia, Turqia e europianizoi “Terrorizmin islamik”. “Terroristët islamik me pamje Europiane”, është pjesë e krijesave të Al Kaidës së Bardhë, që në thelb nënkupton që terroristi islamik të jenë nga vendet Europiane, apo që terroristi islamik të ketë pamje të moderuar(me pamje të jashtme Europiane), kjo me qëllimin për t’i ikur dyshimeve dhe syrit të zyrtarëve të sigurisë dhe për të futur frikë në masë që duke shiku çdo musliman si terrorist të mundshëm. Që nga fundi i vitit 2010, ishte vërejtur në rrugët e Prishtinës, Shkupit, Kumanovës, Preshevës, Bujanocit, Novi Pazarit etj, që disa “besimtarë” vehabi, të njohur për lidhje të tyre me Serbinë( qoftë lidhje farefisnore, krushqie, kontraktuale a të tjera, por sidomos të tillë si bashkëpunëtorë të Serbisë) deri në atë kohë me mjekërra tipike vehabike, i rimodeluan si për njëherë mjekrrat dhe pamjen e tyre të jashtme. Pos kësaj, në po këtë kohë, një kushëri i imi, i cili kishte shoqëri shumë të ngushtë me një agjent islamik të Serbisë, në ndër tjerash kuptoja që synimi i Serbisë në këtë aspekt kishte filluar më herët, me qëllim për minimin e Pavarësisë dhe Shtetësisë së Republikës së Kosovës, në arenën ndërkombëtare, e që për këtë terroristët islamik duhej të dukeshin “më njerëz normal” që të prezentohej para opinionit botërorë, se edhe Shqipëtarët musliman të zakonshëm janë terrorist islamik- e jo vetëm ata që duken si Bin Ladeni në pamje. Vetëm disa muaj më pas do ndodhë akti terrorist islamik në Aeroportin e Frankfurtit, nga terroristi islamik i Serbisë Arid Uka. Duke mos përmendur më konkretisht, Zyrat islamike dhe Organizatat islamike në disa qytete të Kosovës, në Luginë të Preshevës, Maqedoninë e Veriut etj, po ashtu edhe një numër të hoxhallarëve vehabi, të cilët sendërtuan këtë transformim të “pamjes” së jashtme të terroristëve, ekstremistëve dhe radikalëve islamik( shikoni hoxhallarët vehabi që në vitet 2008-2018 ndryshuan pamjen e veshjes, mjekrrës a edhe qëndrimet fetare nga më radikale gjoja më të buta). Më pas edhe “fetvaja” e famshme e ISIS-it, që terroristët islamik me qëllim që të depërtojnë në vendet tona( BE-së), mund të vendosin edhe kryqin( të duken të krishter), për t’i ikur dyshimit, e lëre më që të maskojnë pamjen e jashtme.

Duke qenë se Lugina e Preshevës, si një ndër zonat etnike Shqipëtare, ku fillimisht shfaqen fillet e fenomeneve të reja terroriste islamike të lidhur me Serbinë, Turqinë, përfshirë edhe botën arabe, e që nuk ka ndonjë nga format e terrorizmit që nuk janë prediku, propagandu, tregu e që nuk kanë ndodhur më pas në vendet e BE-së. Tashmë për të vazhduar terrorizmin islamik, hoxhallarët e rimodeluar nga padronët e tyre( shërbimet sekrete Ruse, Serbe, Turke), kanë kaluar në fazën tjetër. Kjo fazë është propagandimi modern islamik e terrorizmit islamik kundër individëve, që ka të bëjë me etiketimin si anti-islamik, islamofob, apo edhe me adresa të rrejshme kryesisht në rrjetet sociale duke i etiketu edhe si bashkëpunëtorë të Serbisë( kjo karakteristikë specifike e turkofilëve në Trojet tona). Kjo mund të duket thjesht si një fyerje, shpifje, apo opinion personal i një hoxhe radikal( të moderuar tashmë), por në fakt, qëllimi final është nxitja e aktit terrorist islamik konkret kundër atij personi. Sepse tashmë ka një substrat të qëndrueshëm të terroristëve islamik vendas, shohim disa sosh edhe në Trojet tona, që edhe në rrjetet sociale hapur deklarojnë gatishmërinë për akte terroriste islamike konkrete, hapur propagandojnë dhe bëjnë kërcënime terroriste islamike konkrete. Prandaj propaganda e tillë, e pasanksionuar dhe që nuk ndjeket penalisht, bëhet me qëllim që këta radikal e ekstremist islamik të nxiten dhe të kryejnë akte terroriste islamike kundër individëve konkret-shembulli i fundit ishte ai i Samuel Paty, ku nxënësit islamik të klasës treguan se mësuesi i tyre i paska tregu foto të Muhamedit, pastaj disa nga të arrestuarit, kanë bë propagandë moderne të terrorizmit islamik, për pasojë një “terrorist islamik me pamje europiane” i nxitur nga kjo propagandë moderne e terrorizmit islamik, kreu aktin terrorist kundër mësuesit.

Para se të ndodhë akti terrorist islamik në Francë, kundër Samuel Paty, propaganda moderne e terrorizmit islamik, në Trojet tona, është evidente tash gati e dy vjet, e që viktimë të kësaj propaganda janë disa Shqipëtar që janë piketu si anti-islamik. Shteti nuk ka ndërhy ende në asnjë rast, për fat të keq, propaganda moderne terroriste islamike, ende nuk shihet si rrezik për nxitjen e akteve konkrete terroriste islamike. Duke qenë se tashmë ka më shumë se 2 vite që kam dorëzuar edhe kallëzime penale, që lidhet me “nxitjen e akteve terroriste islamike, përmes kësaj forme të propagandës” e që Prokuroria Speciale e Kosovës, si zakonisht amneston terrorizmin islamik, siç amnestoi edhe më parë hoxhallarët vehabi, dënoi me dënime jashtlogjike dhe jashtligjore minimale terroristët islamik etj. Propaganda moderne e terrorizmit islamik, e shfaqur në formë të organizuar dhe në nivel transnacional, është vërejtur hapur kohëve të fundit, në Luginë të Preshevës, pjestarë të së cilës operojnë edhe në Kosovë( Kaçanik, Prishtinë), Maqedoni( Kumanovë dhe Shkup), Francë( Aix-Les-Bains etj), Gjermani( Frankfurt etj) etj. Propagandues dhe mbështetës të propagandës moderne të terrorizmit islamik në këtë rast janë edhe një fraksion i Bashkësisë Islame në Preshevë, disa zyrtarë të medresesë së Preshevës, disa hoxhallarë të disa xhamive në Preshevë dhe rrethinë të saj( kryesisht të xhamisë të Stacionit hekurudhorë, xhami e ndërtuar edhe me ndihmën financiare edhe të Serbisë etj), disa agjent islamik të Serbisë dhe bashkëpunëtorë të Serbisë. Këta mbështesin propagandën moderne të terrorizmit islamik, kundër individëve të caktuar, sipas tyre të piketuar si anti-islamik, islamofob etj. Duke qenë se personalisht jam piketuar si një anti-islamik sipas tyre, e që propaganda moderne terroriste islamike, ka dy vite që është aktive kundër meje, më ka dhënë mundësinë që të hetojë më në detaje këtë fenomen.

Prandaj çdo zë kritik, kundër radikalizmit, ekstremizmit dhe terrorizmit islamik si dhe kundër ndikimit turk në Luginë të Preshevës dhe në Trojet tona, menjëherë piketohet nga grupi i propaganduesëve të organizuar.

Franca është bërë një çerdhe e “terroristëve islamik me pamje europiane” ku vitet e fundit kemi pa një fluks tepër më të madh të islamikëve bashkëpunëtorë të Serbisë nga Lugina e Preshevës( ku kanë gjetur banim edhe pjestarë të grupit të propaganduesëve modern të terrorizmit islamik, nga Lugina e Preshevës dhe Kosova) dhe jo vetëm, që janë vendosur në këtë vend, me arsyetimin aparent gjoja si më i favorshëm për fitim të shtetësisë, por në prapavijë është arsyeja se ka numër më të madh muslimanësh, më të radikalizuar sesa disa vende tjera. Pa përjashtuar këtu edhe Gjermaninë dhe Belgjikën, derisa Austria ka qenë shembulli më i mirë që i ka parandalu “grupizimin dhe vendosjen e terroristëve të mundshëm islamik me pamje europiane”.

Terroristët islamik me pamje europiane, këto dy javë, nuk vepruan pa një komandë të përbashkët të tyre. Mund të vërehet lehtësisht, që edhe rasti i Samuel Paty, është në kuadër të “fushatës terroriste islamike e terroristëve islamik me pamje europiane”. Në pamje të parë, komanda e këtyre “terroristëve islamik me pamje europiane” duket e dhënë nga Rusia-Turqia në nivel Europian, kurse në nivel Ballkanik duket e dhënë në të njejtën kohë edhe nga Serbia.

Prandaj është shenjë shumë e qartë, shumë serioze, që tregon sesa serioze është situata, sesa përgjegjës janë institucionet shtetërore, që nuk ndalojnë këtë formë të re të propagandimit modern të terrorizmit islamik, përmes të cilit nxiten akte terroriste islamike konkrete. Serbia në anën tjetër në Luginë të Preshevës, mbështet fuqishëm duke rekrutu në kuadër të grupit të tillë edhe bashkëpunëtorë të saj. Prandaj imponon nevojën që shtetet tona, SHBA, BE, të intervenojnë, që të ndalohet kjo formë e terrorizmit islamik të nxitur, organizuar dhe në format tjera të ndërlidhura me Serbinë.

Më:20.10.2020

Skender Jashari i burgosur politik nga EULEX, për rastet e sulmeve kundër policisë dhe xhandarmërisë së Serbisë në Dobrosin komuna e Bujanocit. Ky shkrim është pjesë e marrur nga punimi i bërë gjatë qëndrimit në burgimin politik!

Master drejtimi juridiko-penal dhe studime joformale ushtarake.

“Autoktonia e Shqipërisë Jugore, enigama e shekujve” e Vilhelme V. Haxhiraj- enciklopedi, kujtesë e porosi kombëtare

No Comments Argëtim Histori

Nga Skënder Sadri KAPITI

“Sa mirë ndjehesh kur gjen, dhe kur ka, por që lexon e studion libra të autorëve shqiptarë dhe të atyre të huaj, studime dhe vepra me vlera të mëdha artistike, estetike, historike, njohëse, edukative, morale, shkencore e kombëtare; sa mirë dhe sa kënaqësi është edhe t’u jesh mirënjohës dhe falenderues të gjithë atyre të cilët na kanë lënë si trashëgimi vepra të mëdha, si dhe ata që sot studiojnë, shkruajnë dhe akumulojnë dituri me libra e shkrime, me artin e të shkruarit.

Sa mirë është që njerëzit të lexojnë e të studiojnë sepse pena e libri të japin dituri, kënaqësi dhe lumturi duke të tërhequr në të duhurën dhe në të dobishmen që të mos e harxhosh as kohën e lirë kot dhe me gjëra boshe.

Studimi është argëtimi më i mirë, si për ata të cilët shkruajne vepra letrare ashtu edhe për ata që i lexojnë dhe mësojnë prej tyre, edhe pse studimi ta lodh mëndjen por ama ai ta nxit e gdhënd logjikën e arsyen dhe ta qetëson shpirtin, sepse dija të jep lumturi.

Njerëzit kanë gjithmonë nevojë të dinë e të mësojnë të panjohurat dhe të vërtetën, të dinë origjinën dhe historinë e popullit të vet, lavdinë dhe krenarinë e kombit të cilit i përkasin”.(“Lexoni e studioni për të mësuar”, nga Skënder Sadri KAPITI,)

Këtë shkrim të shkurtër timin mendova dhe e vendosa si hyrje të këtij opinioni mbi studimin e Znj. Vilhelme Vranari HAXHIRAJ “Autoktonia e Shqipërisë Jugore , enigma e shekujve”, studim të cilin meriton që ta kenë dhe ta studiojnë lexuesit shqiptar , sepse ia vlen shumë, pasi kanë se cfarë të marrin e mësojnë lexuesit prej këtij studimi shkencor të shkëlqyeshëm të saj.

Shkurtimish po jap një opinion dhe përshtypjet e mia për Libër-studimin e shkrimtares së madhe Vilhelme Vranari HAXHIRAJ me titull Autoktonia e Shqipërisë Jugore , enigma e shekujve” në vazhdën e veprave të saj me vlera të mëdha letraro-artistike dhe historike .Ky studim i Vilhelmes si qëllim ka atë se nga enigmë, studimi i saj na sjellë të vërtetën historike dhe kombëtare iliro-shqiptare të shqiptarëve me një studim përkushtimor dhe të thellë analitik me fakte e argumente të pakundërshtueshme.

Ky studim është një “enciklopedi”në të cilën znj. Vilhelme ka hulumtuar, studiuar, grumbulluar dhe analizuar shkencërisht dhe me një punë jashtëzakonisht të thellë intelektuale, dhe shumë e më tepër ky studim është edhe një enciklopedi, pasi autorja në të ka grumbulluar për të mësuar brezi i sotëm si dhe është një konservim e ruajtje studimore për t’ua transmetuar brezave të ardhshëm, pasardhësve të shqiptarëve origjinën, historinë, gjuhësinë, të vërtetat dhe krenarinë kombëtare pellazgo-iliro-shqiptare.

Kështu Znj. V,V. Haxhiraj me këtë studim të saj ajo i ka bërë një shërbim të jashtëzakonshëm akademise dhe kombit shqiptar.

Kjo është merita e madhe e studiueses Haxhiraj që na e solli në këto kohë atë që është aq shumë e nevojshme edhe për të sotmen dhe për të ardhmen.

Dhe nuk është rastësi që vjen edhe ky studim shkencor nga Vilhelmja.

Çdo shkrimtar ka qëllimin dhe tematikën e vet të preferuar.

Kështu edhe Vilhelmja ka të vecantën e saj. E gjithë krijimtaria e saj pasqyron formësimin si dhe trashëgiminë e saj nga një dere fisnikërie, thellësisht intelektuale dhe me shpirt e me ndjenja të jashtëzakonshme kombëtare e patriotike shqiptare.

Qëllimi i krijimtarisë së kësaj shkrimtareje të madhe vjen, buron ashtu sikurse e tregon edhe studimi dhe hulumtimi që ajo u bën në veprat e saj rrethanave, ngjarjeve, heronjve dhe elitave patriotike, intelektuale, kombëtare me rendësi e kontribute kombëtare si rrallë ndokush tjetër si ajo.

Studimi akademik e shkencor i paraqituar në librin e saj më të fundit është një depërtim i saj thellë në kohë e lashtësi për të na sjellë në kohët moderne origjinën dhe njëkohësisht edhe krenarinë e trashëgiminë tonë kombëtare si dhe kontributin e madh të të parëve të shqiptarëve edhe në civilizimin dhe në historinë botërore.

Lexuesi duke studiur këtë studim akademik e shkencor të Znj. Vilhelme ashtu si edhe te veprat e tjera të saj, lexuesi njeh dhe mëson origjinën, vlerat, mendësinë, doket, zakonet, historinë, kulturën, traditën,gjuhën, trashëgiminë dhe qëndresën mbinjerzore të popullit heroik shqiptar.

Vepra e saj ka vlera letrare, artistike, akademike e shkencore dhe sidomos patriotike, kombëtare,historike dhe njëkohësisht jashtëzakonisht të mëdha edhe sot aktualisht kur armiqtë historikë të shqiptarëve , serbët dhe grekët bëjnë maksimumin për të mohuar të kaluarën dhe autoktoninë shqiptare në Ballkan me gënjeshtra e manipulime e deri në synimet e tyre shoviniste për të marrë e grabitur troje shqiptare duke mos u mjaftuar me ato mbi të cilat janë ngritur shtetet sllave të ardhacakëve nga Karpatet Serbia, Maqedonia e Mali i Zi si dhe Greqia, e që dikur edhe ato troje flisnin e frymonin ilirisht e shqip.

Pra,znj. Haxhiraj ka specifikën e saj të vecantë që ngjall te lexuesi edhe mirënjohje dhe respekt karshi asaj se cfarë ajo ofron dhe u jep si mësim dhe edukim atyre.

Vepra në fjalë, ashtu si dhe të tjerat të shkrimtares Haxhiraj kanë larminë e madhe tematiko-letrare e historike dhe shtrirjen gjithkohore e gjithëdimensionale, kanë thjeshtësinë e modestinë, kanë të kuptuarit lehtë nga të gjitha kategoritë e lexuesve.

Ajo na sjell të kaluarën në të tashmen , pozitivizmat dhe vlerat të cilat janë oksigjen dhe frymëzim krenarie e mburrje, por janë sidomos porosi e detyra për bashkëkombasit e saj, dhe si nje sfidë intelektuasle e shkencore, faktike dhe analitike kundër të gjitha manipulimeve , mashtrimeve, hipokrizive dhe djallëzive të armiqve të shqiptarëve të cilët edhe na kanë vjedhur gjuhën, zakonet, kulturën, trojet dhe deri edhe historinë

Vlerat artistike të krjimtarisë të saj, të veprave të saj, si dhe veprat e atyre mendimtarëve e shkencëtarëve të mëdhenj shqiptarë por edhe të shkenctarëve të mëdhenj botëror dashamirës të shqiptarëve që kanë trajtuar dhe shkruar mbi të vërtetën e shqiptarëve , të cilët znj. V.V.Haxhiraj i ka studiuar dhe u është referuar në studimin e saj tregojnë modestinë dhe përkushtimin gjithshpirtëror të saj për të evidentuar dhe përjetsuar të vërtetat historike e kombëtare si dhe krenarinë e vyer e të cmuar të pellzgo-iliro-shqiptarëve.

Kjo shërben edhe si një porosi për brezat e ardhshëm që lë vepra e Vilhelmes.

Unë nuk do zgjatem më tej , por kjo është shkurtimisht ajo të cilën vendosa që të shkruaj, por ftoj lexuesit që ta marrin e ta lexojnë librin “Autoktonia e Shqipërisë Jugore, enigma e shekujve”.

Është për t’u përshendetur puna me vlera të jashtëzakonshme dhe me rëndësi kombëtare intelektuale, akademike dhe shkencore e studiuesve shqiptarë si znj. Vilhelme Vranari Haxhiraj të cilët po sfidojnë akademitë antishqiptare dhe shoviniste të Serbisë dhe të Greqisë, por që këta shqiptarë letrarë e shkencorë të mëdhenj fatkeqësisht dhe mjerisht ata as nuk mbështeten, as nuk vlerësohen dhe as nuk financohen nga shteti shqiptar dhe që as nuk i përmendin madje as emrin Akademia (Injorante) e Shkencave e Shqipërisë.

Ky studim i Znj. Vilhelme vjen edhe si antitezë edhe ndaj atyre farë letraxhinjve “të mëdhenj”të cilët nuk e prekin këtë temë që trajton Vilhelmja dhe dikush tjetër si ajo, qoftë nga frika apo servilizmi por që të tillët e “mëdhenj” kërkojnë vetëm që të marrin merita e dekorata presidenciale e honorare materiale edhe ndërkombëtare madje. Bota edhe të jep dekorata,por ajo është shumë e “kujdesshme” dhe nuk nderon heronjtë si dhe as letrarët e as nacionaliset., pra as ata që trajtojnë tematika patriotike e kombëtare shqiptare.

Nga Skënder Sadri KAPITI,shkrimtar, analist dhe studiues i historisë, fesë, moralit, jurisprudencës e politikës. Durrës

Misteri i Kishës së Laçit/ Si u paralizuan 32 ushtarët që shkuan për të prishur muret

No Comments Argëtim Histori

Kisha e Laçit ose e Kisha e “Shna Ndoit” konsiderohet si një nga vendet më të shenta në vendin tonë dhe mijëra qytetarë bëjnë pelegrinazh në këtë vens.

Por çfarë fshihet mbas kësaj kishe?

Në vitin 1981, një grup ushtarësh nga toga e Drojës në Laç shkuan për të rrëzuar pjesën e mbetur të rrethimit, në Kishën e “Shën Ndoit”.

Për herë të parë, shembja kishte ndodhur në vitin 1967, kohë kur shteti komunist i asaj kohe i shpalli luftë besimit fetar.

Edhe pse një pjesë e godinës ishte shembur pjesërisht, besimtarët gjatë viteve shkonin ende, gjë që për regjimin ishte një shqetësim. Për këtë motiv, ushtarët morën urdhër të asgjësonin muret, në mënyrë që askujt të mos i shkonte në mend për të bërë pelegrinazh.

Pasi rrëzuan një pjesë të rrethimit, toga prej 32 vetash mbeti e paralizuar nga mesi e poshtë në mënyrë të pashpjegueshme. Disa ushtarë u dërguan nga pushteti popullor i kohës për kurim në Austri, për 6 muaj, ndërsa të tjerët në Spitalin Ushtarak të Tiranës.

Të gjithë mbetën me pasoja, duke u ngritur në këmbë vetëm pas një trajtimi intensiv të gjatë. Fenomeni mbeti i pashpjegueshëm dhe u vesh me mister.

Historia u përhap shpejt në Laç, duke u treguar si diçka mistike. Pushteti i asaj kohe tha se fajin për ngjarjen e pazakontë e kishte ushqimi, si pasojë e një helmimi, po ky fakt nuk u pranua kurrë shkencërisht. Historia është ende e veshur me mister, edhe sot e kësaj dite.

Burimi/Sot.com.al

SPARTAK BRAHO JEPTE DËNIME DHE KUNDËR LIGJEVE TË KOHËS

No Comments Argëtim Histori

Para një viti i drejtova një pyetje publike deputetit Spartak Braho, nëse ishte bërë problem ai ndonjëherë për falsifikim dokumentesh dhe si ishte larguar nga detyra e gjyqtarit popullor në Gjykatën e Rrethit Durrës. Braho vigjilent për nderin e komunistëve nuk dha përgjigje. Gjë që dihej kjo. Këtë anë të errët të jetës së tij, Braho ishte përpjekur gjithnjë ta mbante të panjohur. Kur u bë për herë të parë njeri publik, pra kur u zgjodh deputet i kallashparlamentit të vitit 1997, në manualin e Kuvendit për biografitë e deputetëve, nuk kishte asgjë për pozicionet e punës që kishte mbajtur Braho më parë. Braho që më “akuzonte” mua se kisha “falsifikuar” ligjin e ISKK-së, vinte për vete nga një përvojë falsifikuese. Në vitin 1974 ai u diplomua gazetar dhe menjëherë filloi punë si punëtor partie në Bashkimin e Rinisë së Punës së Shqipërisë në Rrethin e Durrësit. Këtë detyrë e mbajti deri në vitin 1978 për të shkuar jurist në Portin e Durrësit. Braho kishte nisur me korrespondencë Fakultetin Juridik në Tiranë për t’u bërë një vishinsk i përkushtuar i partisë për të dënuar armiqtë e klasës. Partia e emëroi jurist pa mbaruar shkollën se ishte djalë partizani de. Me përfundimin e Fakultetit Juridik, në vitin 1981 Braho u emërua gjyqtar, e më pas kryetar i kolegjit ushtarak. Këtë detyrë Braho e mbajti deri në vitin 1987, kur u bë i njohur për një skandal të paparë, dënimin në mungesë të një shtetasi, të cilin e internoi. Me iniciativën e tij si një bolshevik i vendosur kundër armiqve të klasës, shkon në Degën e Punëve të Brendshme Durrës dhe në dhomat e hetuesve bën komunikimin formal me të pandehurin. Për të qenë në rregull, përpilojnë një procedurë të falsifikuar sikur ishte zhvilluar gjyq.

Fotografia e Agron Tufa


Pasi i dënuari B.H. u ankua, Gjykata e Lartë nisi një hetim administrativ ndaj Spartak Brahos dhe sekretares Tatjana Doko. Kryesia e Gjykatës së Lartë, që ishte edhe organi epror për sistemin gjyqësor në vend, i thirri të dy shkelësit për t’i kërkuar llogari për “shkelje të rënda procedurale në një çështje penale”. Gjyqtari Braho dhe sekretarja e tij ishin përgjegjës për dy vepra penale: shpërdorim i pozitës zyrtare dhe falsifikim dokumentesh. Por meqë Braho vinte nga “shtëpi lufte”, bazë e luftës “nacionalçlirimtare”, partia e mbylli njërin sy dhe nuk e dërgoi në dhomat e hetuesve. Gjithë gjykatave iu dërgua qarkorja nr.240, datë 24.3.1987, në të cilën i tërhiqej vëmendja që raste të tilla mos të përsëriteshin më. Njëkohësisht, partia pati zemër të madhe me birin e saj. U ra dakord që Braho të largohej nga sistemi gjyqësor. Braho gjeti fijen dhe i ra në qafë Ministrit të Tregtisë së Jashtme, shokut Shane Korbeci, i cili e emëroi jurist në një drejtori të rëndësishme të kësaj ministrie. Në mbledhjen e organizatës bazë ku bënte pjesë, shoku Spartak bëri autokritikë që është e nivelit të lartë politik, e cila nuk u administrua vetëm në dosjen e tij si komunist. Në kartë iu shënua një vërejtje.

(Në foto dokumenti dhe Spartak Braho me Nasho Jorgaqin “Dragoi”, në një mastrubim kolektiv me rastin e dekorimit të Brahos nga një shoqatë enveriste).

Burimi/Facebook – Agron Tufa

Ky njeri bëri gjithçka por u harrua nga Shqipëria dhe Kosova

No Comments Argëtim Histori

Nga Naser Pajaziti

Shqiptaro – arbëreshi Joe DioGuadi, një kolos dhe lobues i madh për shqiptarinë në SHBA sot mbushi 80 vjet. Kjo ditëlindje akoma e gjen në frymën dhe gatishmërinë e njejtë për të lobuar e kontribuar për çështjen shqiptare në Ballkan.

Por, ai sot e disa vite është lënë në harresë, pikërisht nga kastat shtetërore në Tiranë, Prishtinë, Shkup e më gjerë.

Edhe në këtë përvjetor, klika politike dhe kasta shtetërore shqiptare nuk pati as edhe një pikë respekti dhe fytyre, për t’i shkruar dy rreshta për të përcjell një urim për ditëlindjen.

Këtu hyjnë thuajse të gjithë, përfshirë edhe ata që nuk hezitojnë fotografitë e fotosesionet kur shkojnë në Uashington e Nju Jork.

Joe (Xhoj) si e quajnë bashkëpunëtorët e tij të Ligës Qytetare Shqiptaro – Amerikane (LQSHA) në Amerikë është personi “non grata” nga institucionet, qeveritë dhe shumica e partive politike shqiptare. E ndërsa në anën tjetër, ai është njeriu për të cilin në çdo kohë janë të hapura dyer në Uashingtonin famëlartë, aty ku vendoset për fatin global.

Por Joe-n nuk e duan, sepse ai kastën politike të dekadave dhe të viteve të fundit në shtetet e trevat shqiptare i quan të korruptuar, hajna, tradhëtar dhe njerëz mashtrues që nuk kanë ideal e mision kombëtar. Misionin e tij në forma të ndryshme propaganduese gjithnjë tentojnë ta nxijnë kjo kastë politike, që sot pothuajse e gjitha është në shërbim të klikave të interesave politiko – mafioze ballkanike, e zhytur në korrupsion, por e mbështjellur me fasadën e integrimit, bashkëpunimit, bashkim – vëllazërimit, etj.

Edhe në këtë 80 vjetor arbëreshi që frymon dhe vepron shqip mbetet një simbol i çështjes kombëtare. Ditëlindja e tij po kalon me urime të përzemërta nga njerëzit e afërm të tij dhe bashkëpunëtorët që gjithmonë i qëndruan në krah, aktivistët e komuniteteve shqiptare në të gjitha anët e Amerikës.

Por kjo figurë e kohës, që nuk po i’a dijmë dhe një ditë nuk do ta kemi, në kohërat më të vështira për popullin tonë në Ballkan, sidomos në Kosovë, Maqedoni e trevat e tjera bëri që të hapet dosja shqiptare në Uashington, në institucionet më të larta Kongresin dhe Departamentin Amerikan të Shtetit.

Misioni i tij është i pamposhtur dhe se ai përkundër sfidave dhe beteja të ndryshme vazhdon betejën duke qenë një gardian i çështjes sonë ende të pazgjidhur në Ballkan, ku ende ka vatra të pambyllura dhe probleme që nxiten nga fqinjët.

Ai gjithnjë nuk harron dhe e rikujton amanetin e babait të tij – “Kudo që jeni dhe të punoni në Amerikë, mos harroni tokën dhe popullin shqiptar”.

Biografia e kolosit të madh

Joseph J. DioGuardi lindi më 20 shtator të vitit 1940, është politikan amerikan me origjinë arbëresh-shqiptare nga Italia (Katundi, Kampanja). DioGuardi është një nga politikanët me peshë në administratën amerikane dhe Kongresin Amerikan.

Ai ishte kongresmen në kongresin e Shteteve Bashkuara të Amerikës. Ai vjen nga një familje e ushtarëve të Skënderbeut të cilët kishin ndihmuar Mbretërinë e Napolit më 1461.Në nëntor 1984, ai u zgjodh në Kongresin Amerikan. U ri-zgjodh në vitin 1986, duke qenë kështu anëtar i Kongresit në periudhën 1985-1989. Ne 1986 sëbashku me Kongresmenin Demokrat Mickey Leland, DioGuardi inicioi legjislacionin për t’i dhëne Medaljen e Nderit heronjve ushtarake zezake të Luftës së Parë dhe të Dyte Botërore, gjë që u ishte mohuar për arsye raciale.

Avokati i çështjes shqiptare

Pasi la Kongresin në 1989, ai ka bërë të paktën 20 vizita në Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoni. Si president i Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane (Albanian American Civic League), ai dhe Kongresmeni Tom Lantosh në maj 1990 bënë një vizite historike në Kosovë dhe në Shqipërinë që akoma nuk kishte dalë nga komunizmi.

Gjatë takimit me presidentin e atëhershëm Ramiz Alia, ky i fundit i dorëzoi Tom Lantosh-it një dosje të trashë me dokumente sesi shqiptarët shpëtuan qindra hebrenj gjate luftës së Dytë Botërore. Tom Lantosh (vetë me origjinë hebraikë) dhe DioGuardi i dërguan dokumentet në Izrael, ku u certifikua vërtetesa e tyre. Dhjetëra shqiptare kanë marrë titullin Righteous Among the Nations nga shteti izraelit që u jepet atyre që shpëtuan hebrenjtë gjatë luftës së dytë botërore.

Një film dokumentar për shqiptaret që shpëtuan hebrenjtë është realizuar nga Norman Gershman.Në gusht 1990 DioGuardi ishte iniciatori i vizitës së Bob Doll (Bob Dole), (kandidat për President i SHBA në 1996) dhe gjashtë senatorëve të tjerë të senatit të ShBA në Kosovë.

Në qershor 1997, DioGuardi kryesoi një delegacion për monitorimin e zgjedhjeve në Shqipëri.Me kërkese të Kongresmenit Dana Rohrabacher në gusht 1998 ai udhëtoi në viset veriore të Shqipërisë për të vlerësuar krizën humanitare si rezultat i luftës në Kosovë.Vizitat e tij në trevat shqiptare në Ballkan ishin rralluar, por ai ishte zëri i fuqishëm i çështjes shqiptare në Kongresin Amerikan dhe administratën amerikane. Pas luftës së vitit 1999 ai u zhgënjye nga shumë udhëheqës politik në Kosovë, Maqedoni dhe trevat e tjera për shkak të lidhjeve të tyre me korrupsionin dhe krimin.

DioGuardi gjithmonë ka qenë avokat i vërtetë që në Kongresin Amerikan ka ngritur çështjen shqiptare në Kosovë, Maqedoni, Luginë të Preshevës dhe Çamërinë.

Ai është një nga lobistët e fuqishëm në SHBA dhe se gëzon miqësi dhe respekt të madh mes shumë kongresmenëve amerikan nga radhët e republikanëve.