Home

Lajme

Luke Luka – MUJI I MAJIT E LULET

No Comments Broadcasting Kulture

(Kopshti me lule asht nji kenaqesi e veçante!).🌹🌸🌿🌹🌸🌿
Shkodra e kangeve,e humorit,e dijes dhe e kultures asht edhe e luleve!
Lulet,humori e kanga ne Shkoder kane jetu bashke e nuk ke si i ndane.Le te kujtojme kanget “karajfilat qe ka Shkodra”luleboren”etj. ,
Kjo tradite e Shkodres, asht pasqyru edhe ne kanget qe i kane kushtu poetet e kompozitoret luleve.
Lule boren kompozitori Simon Gjoni e njehesoj me vajzen qe dashunonte!
“Tuej kerku n’ar e ne koder
Tuej prek lulet gjith’me dor’
Veç n’nji kopsht te vogel n’Shkoder..
Ty te gjeta lulebore!
*
Arkavan me boje per mall
Shpendi ban pushim tek ti
Nder kopshtije gjendesh rradhe kush kimetin nuk ta di. …
Drandofillja tuej e pa,
Karajfilin e kuq harlise
Une,tha,jame gjalle hala
boçe tjera du me nise!..
*
Jesemen ti perpjete shkon
Lule te bardha me gjeth te blerte/zogu i ajrit ne ty pushon/me kendu kangen e sinçerte….
*
Nji kange te vjeter ,me fjale te shkodranit Simon Çurçia,titullu ,”kanga e luleve” e ka kendu edhe Bik Ndoja, bilbili i Shkodres,krenaria e qytetit.
Shume emna lulesh perdoren edhe si emna,kryesisht per vajza(Mimoza,Vjollca ose edhe ndonji per djem si Karajfil).
*
Oborret e Shkodres ishin te mbushuna me lloj-lloj lulesh shumengjyrshe,te cilat krijonin nji mjedis te bukur e te kandshem,tuej i dhane kenaqesi te veçante te zoterve te shtepise,si dhe miqeve e shoqnise qe nuk mungonin.
*
Le te kujtojme emnat e disa luleve e kush te dije ma shume ta plotesoje kete postim:
Elbarosa(çele dimen e vere), lule dimni(peme me ere te mire qe lulezon ne dimen),lule mosmeprek(sa e perket mbledh gjethet),lule sahati(ashte thirre edhe lule krisht),lule kumona, karajfili, tulipani(disa llojesh me ngjyra te ndryshme),lulemullaga,lulevilja,sharmasheku(gjeth qe mbulon muret ,tuej kriju nji jeshildhek te bukur e te fresket),sheboja,lulebora(eja eja lulebore se me ty du me vu kunore),lule mustaku,bordullaku,vjollca(e para e pranveres),zymyli,shqiponja,lule grosha(varce),begonja,lulekadifja,lulkuqja,barsilogu,sheboja,zamaku,lule zymyli,shemshiri,rozmaria,mimoza,corcolla, argjentata,drandofillja,lule margerita,marangjyli etj.etj.
Ne Shkoder,kohet e fundit, ashte kriju tradite qe ne nji dite te veçante te muejit maj, te festohet “Dita e luleve”!
Pergezoj te gjithe ato qe po vazhdojne kete tradite te bukur te qytetit tone!

Burimi/Facebook/Autori

Jetmir Troshani – Ndjesitë e Përvoja e Wild Europe “Snap in Africa”

No Comments Broadcasting Kulture

Tani që ekspedita e fotografisë “Snap in Africa” në Kenia përfundoi me sukses, jam gati të ndaj disa fjalë në lidhje me udhëtimin e mrekullueshëm që patëm.
Udhëtimi ynë fotografik për jetën e egër filloi më 19 shkurt 2022. 12 prej nesh kishim planifikuar të takoheshim në Nairobi, Kenia. Megjithatë, jo të gjitha kujtimet ishin të mrekullueshme, për fat të keq dy miq tanë nga Kosova nuk mundën të vinin për shkak të një vize të vonuar. Kjo nuk u prit aspak mirë nga ne. Sidoqoftë, me një ndjenjë të hidhur dhe disa vonesa në avion, pjesa tjetër e bandës përfundimisht u takua dhe udhëtimi filloi në Rezervën Kombëtare Masai Mara. Kaluam tre ditë atje dhe çdo moment ishte vërtet mahnitës, duke parë dhe fotografuar kafshë të egra në habitatin e tyre natyror. Një gjë që na bëri përshtypje si unike ishte harmonia që dëshmuam midis njerëzve Maasai Mara, të cilët I takuam dhe kafshëve të egra që ishin të pranishme kudo rreth tyre. Një fakt interesant: njerëzit e Maasai Mara ishin kryesisht blegtori dhe pushteti në fis matej në bazë të numrit të lopëve që kishte një person. Ditën e parë kur mbërritëm në Maasai Mara, një moment i paharrueshëm fotografik ishte kur kapëm një gatopard femër duke gjuajtur një gazelë. Gjuetia e gatopardit ishte e pasuksesshme këtë herë, por emocionet tona u rritën shumë pasi mundëm të bënim disa fotografi të bukura të ndjekjes. Pjesa tjetër e ditëve ishin po aq mbresëlënëse. Ne fotografuam luanët, gatopardët e tjerë, një leopard, elefantët, buallet, gjirafat dhe lista bëhet e gjatë. Të gjitha këtyre krijesave të bukura iu afruam shumë afër dhe sigurisht me shumë kujdes në mënyrë të tillë që të mos i shqetësonim. Pas një kohe kaq të mrekullueshme, Liqeni Elementaita ishte destinacioni ynë i radhës. Na u deshën gati shtatë orë për të udhëtuar nga Maasai Mara në Elementaita. Drita e fundit na gjeti duke fotografuar dallendyshe, lejlekët, kaloresit, dhe zogjtë e vegjël të bregut. Një pjesë e pamjes së sfondit ishte e përbërë nga male që ngjanin me një ushtar të rënë, si një kujtim i kohëve të vështira të kaluara. Ishte një peisazh që të linte pa frymë me liqenin paqësor që arrinte në kembet e vendqendrimeve tona. Nata përfundoi me një darkë të mrekullueshme, duke pushuar dhe me një gjumë të rehatshëm. Të nesërmen në mëngjes, ndërsa udhëtuam me makinë nga Liqeni Elementaita për në aventurën tjetër, unë reflektova dhe kuptova se pothuajse arrita të mbush gjithë listën time të dëshirave që në Maasai Mara të pesë të mëdhenjve, përveç rinocerontit që së shpejti do të realizohej në Parkun Kombëtar të Liqenit Nakuru ku ne po drejtoheshim. Ky vend tjetër ishte gjithashtu i mrekullueshëm. Fotografuam rinos, drerët, flamingot, pelikanë, një luan shumë të lezetshëm që pozoi për ne në mënyrë madhështore dhe shumë specie të tjera shpendësh buzë liqenit. Liqeni Nakuru na la pa fjalë dhe ndalesa jonë pasuese ishte Liqeni Naivasha, ku prisnim të fotografonim shqiponjën afrikane peshkngrenese. Mes shumë zogjve të diellit, çafkave, karabullakeve dhe mbreti peshkatar, ne përfundimisht arritëm të fotografonim shqiponjën madhështore. Destinacioni ynë përfundimtar ishte Parku Kombëtar i Nairobit. U futëm pak vonë, dielli ishte lart dhe drita shumë e fortë. Sidoqoftë, kjo ishte një tjetër ditë me ndikim fotografik. Ne fotografuam shumë shpend grabitqar, shqiponja kytes, ëildebeest lloj antilope, rrahjet e zemrës dhe shumë lloje të tjera zogjsh, duke përfshirë kingfisher me shirita dhe një hardhucë unike. Ka shumë detaje të tjera për të ndarë, por në thelb ne mundëm të shtrydhnim 8 ditë magjepsëse fotografimi në pesë vende të ndryshme të pabesueshme në këtë udhëtim. Nga fillimi deri në fund, kjo ishte një ekspeditë fotografike fantastike. Edhe pse ishte shumë e lodhshme, sepse ne ishim në makinë shumicën e kohës. Por adrenalina ishte mjaft e lartë dhe shpirti ynë u përball me mrekullitë magjepsëse të Kenias, duke e bërë këtë aventurë vërtet të veçantë. Më duhet të përmend mentorin tonë Lorenzo dhe udhërrëfyesit dhe drejtuesit Jack dhe Onesmos, të cilët ishin gjithashtu shumë profesionistë, gjithmonë në kohë, të etur për të asistuar, të lumtur dhe shumë të ditur, gjë që padyshim bëri diferencën. Faleminderit djema! Si përfundim, pasioni ynë për fotografinë e kafshëve të egra u kanalizua në atë mënyrë ku të gjitha pritshmerite u arriten, mbi të gjitha takuam miq të rinj, forconim kufijtë tanë, pasuruam qëllimet tona, mësuam nga njëri-tjetri, shihnim krijesa të mrekullueshme dhe në një farë mënyre të vogël ia kthyem komunitetit. Besoj se Fotografia e Kafshëve të Egra nuk duhet të jetë një udhëtim i vetmuar, por duhet të ndahet dhe vlerësohet me të tjerët. Dhe kështu ky pasion i yni mund të arrijë kënaqësinë më të lartë, duke pasuruar jetën tonë duke tejkaluar gjurmët pozitive te të tjerët. Në fund pyeta veten nëse do të kthehesha përsëri dhe përgjigja ishte po pa hezitim. Por këtë herën tjetër ndoshta për t’u fokusuar në fotografimin e më shumë zogjve. Kenia numëron mbi 1300 lloje zogjsh. Një gjë super e mahnitshme.

Burimi/Derguar nga z.Jetmir Troshani

Qyteti kroat ofron mësime të gjuhës shqipe për të mbajtur gjallë kulturën “arbëreshe”

No Comments Broadcasting Kulture

Qyteti bregdetar i Kroacisë, Zadar ka prezantuar te nxënësit e një gjimnazi lëndën me zgjedhje të gjuhës shqipe, krijuar për të ruajtur lidhjet e largëta të origjinës shqiptare për komunitetin e arbëreshëve atje.

Autor: Sven Milekic, Arben Qirezi | BIRN | Zagreb, Prishtinë

Gjimnazi Vladimir Nazor në Zadar. Foto kortezi e gjimnazit.

Një shkollë në Dalmaci të Kroacisë po fut si lëndë mësimore gjuhën shqipe, nismë që pjesërisht synon të mbajë gjallë gjuhën dhe kulturën e një komuniteti të vogël dhe të lashë të migrantëve shqiptarë të hershëm të njohur si Arbanasi.

Drejtor i shkollës, Rade Simiceviç i tha BIRN se gjimnazi Vladimir Nazor në qytetin bregdetar të Zadarit po e ofron lëndën me zgjedhje për rreth 46 nxënës të dy klasave.

Orët mësimore zhvillohen në formulën “Modeli C”. Kjo i lejon minoritetet të mësojnë gjuhën dhe kulturën e komunitetit të tyre, me miratimin e Ministrisë së Arsimit të Kroacisë – por lënda nuk ndikon në notat e tyre në shkollë.

“Shkolla i ofron atyre ku mund ta mësojnë, por notat e tyre nuk përfshihen në diplomë. Ministria e Shkencës, Arsimit dhe Sporteve po paguan mësuesit që do të bëjnë lëndët,” shpjegoi Simiceviç.

Lajmi për kursin e ri të gjuhës në shkollë u dha të shtunën, në prani të ambasadorëve të Kosovës dhe Shqipërisë, Uliks Emra dhe Ilir Melo.

Përveçse u bë shtëpi e shqiptarëve që erdhën në Zadar gjatë periudhës jugosllave të shekullit 20, qyteti i Dalmacisë është gjithashtu shtëpi e një komuniteti më të vjeshtër Arbanasi ose Arbëresh.

Komuniteti migroi në Zadar në shekullin 18 nga ajo pjesë që është tani Shqipëria veriore dhe shumë jetojnë ende në lagjen që ka marrë emrin e tyre dhe që quhet Arbanasi.

Ata flasin një nga dialektet ose gjuhët më të rralla në Europë, e folur sot nga vetëm 300 deri në 500 persona. Ajo kombinon elementë të dialektit geg shqiptar me dialektin dalmat të Kroacisë dhe pak italisht.

Kryesisht katolik, komuniteti nuk e sheh më veten si shqiptar por si kroatë arbëresh.

Qyteti i tyre i origjinës është Shkodra dhe besohet se kanë migruar në Zadar në tre valë në vitet 1726, 1727 dhe 1733 drejtuar nga peshkopi i atëhershëm katolik i Tivarit, Vincenc Zmajeviç, që kundërshtoi islamizimin e shqiptarëve në Perandorinë Otomane.

Profesori Isak Shema, një specialist i gjuhës dhe kulturës së arbëreshëve me bazë në Kosovë ka kaluar shumë kohë në Zadar dhe Zagreb gjatë tre viteve të fundit dhe ka hartuar kurrikulumin për gjuhën dhe kulturën shqiptare, që u miratua nga ministria.

RRETH AUTORIT
Sven Milekic
Sven Milekiç është gazetar i Rrjetit Ballkanik për Gazetarinë Investigative në Kroaci.

Burimi/Reporter.al

Rama takon kampionet olimpike të xhudos, Nora Gjakovën dhe Distria Krasniqin

No Comments Broadcasting Kulture

Kryeministri Edi Rama ka takuar sot dy kampionet olimpike në xhuro, Nora Gjakovën dhe Distria Krasniqin.

Në një postim në mediat sociale, Rama shkruan se dy kampionet dhe trajneri i tyre e kanë vizituar atë buzë detit Jon.

“Nder i madh të mikpres buzë Jonit dy kampionet e arta olimpike, Norën e Distrian, së bashku me Dritonin, trajnerin e tyre fenonemal dhe miqtë e tjerë”, shkruan kreu i qeverisë.

Më tej Kryeministri shprehet se shumë shpejt do të shkojë në Pejë për të mësuar më shumë për eksperiencën e tyre fantastike.

“Me respekt krejt të posaçëm për forcën e jashtëzakonshme të shembullit që na japin, uroj t’i vizitoj së shpejti në Pejë për të mësuar prej eksperiencës fantastike të shkollës së tyre të kampionëve”, mbyll postimin Rama.

Burimi/tvklan.al

Durimi

No Comments Broadcasting

Në të vërtet durimi është një mjet mjaft i rëndësishëm dhe mjaft dobiprurës për njeriun. Por thelbi kryesor apo gjëja kryesor që në duhet të kuptojmë është se çka kuptojmë me durimin.
Ne dimë nga jeta e përditshme se si të vegjël qe kemi kuptuar se çka është zjarri, përkatësisht kemi kuptuar se zjarri është një krijesë e cili ka cilësi djegie dhe në kontakt me të ne do të pësojmë, po ashtu shumë të vegjël kemi kuptuar se po sa që të bëhemi nervoz dikush do te na vijë në ndihmë dhe kështu do te ja arrimë qëllimin. Pra jeta ka qenë ajo që na ka bërë të mësojmë se edhe një element i keq mund të sjell dobi.

Pasi që jemi rritur kemi kuptuar se të bëhesh nervoz nuk është një gjë edhe e mirë, por megjithatë ka situata qe ne patjetër duhet të bëhemi nervoz, madje ka raste që ne duet ndoshta edhe të bërtasim e mos te themi rastet qe bëhemi aq nervoz saqë na u duhet te i sjellim dikujt apo dikush të na sjell ne.Prandaj këtu duhet kuptuar se po qe se ne dimë se çka është durimi dhe po qe se ne duam ta dimë se si mundemi, mese lehti te bëhemi të durueshëm atëherë do te pshtojmë nga situatat qe na sjellin probleme edhe me te mëdha qe nga një problem shumë i vogël ne kokat tona ai problem do te behet aq i madhe qe edhe po deshëm ne me nuk do te mundemi te bëhemi te qetë nga situata qe na ka ndodhur.

Ajo që më së shumti ia vlen të diskutohet është vet nocioni i durimit, edhe pse kemi nocione të shumta nga dijetar dhe shkencëtar të ndryshëm. Në ketë rast kemi zgjedhur një nga shumë ato qe menduam se është me i kuptueshëm dhe me i përafërt më atë që ne në jetën e përditshme kuptojmë me fjalën “DURIM”.

Sipas mendimit që cekëm më lartë durimi është:

“Ta ndalojmë veten tonë nga dëshpërimi dhe paniku, ta ndalojmë gjuhën tonë nga ankimet dhe ti ndalojmë duart tona nga goditja e fytyrës dhe grisja e rrobave në kohë fatkeqësie dhe stresi”.

Llojet e durimit

Durimi mundet me qenë dy llojesh dhe atë mund të jetë me zgjedhje apo pa zgjedhje :

a) durimi fizik
b) psikologjik

Siç e përmendëm edhe me lart se durimi është dy lloje, me zgjedhje dhe pa zgjedhje. Durimi me zgjedhje është i një shkalle më të lartë se sa durimi pa zgjedhje. Por megjithatë qetësja e trupit dhe shpirtit është e njëjtë të te dyja.

Forca e Durimit

Disa njerëz nuk mundën të bëjnë durim pa u përpjekur dhe pa bërë shumë vështirësi që ta arrësin këtë. Të tjerët janë të aftë të bëjnë sabër lehtësisht. Lloj i parë është si ai që ndeshet me një burrë të fortë dhe s’mund ta mundë atë pa përpjekjen më të tejskajshme. Lloji i dytë është si ai person që ndeshet me një njëri të dobët dhe e mund atë më lehtësi. E tillë është lufta ndaj të mirës dhe të keqes. Por siç e dimë se ata te cilët janë ushtar të së mirës gjithherë do te dalin fitimtar.