Home

Lajme

U PROMOVUA NË VATËR “VESHJA E NUSËNISË KRAJANE”

No Comments Kulture

Sokol Paja
New York, më 16 Nëntor 2021, në selinë e Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA” u zhvillua promovimi i librit “VESHJA E NUSËNISË KRAJANE” i studiuesit Hamid Alaj. Vatranë, studiues, gazetarë, klerikë, historianë, etnografë u bënë pjesë e një ceremonie festive që la shumë mbresa te të gjithë të pranishmit. Nënkryetari i Vatrës Dr. Pashko Camaj në fjalën përshëndetëse deklaroi se: “Vlerësimi për etnografinë është vlerë për ruajtjen e kulturës dhe traditës të një populli dhe kombi. Pasqyrimi i etnografisë është në vetvete pasqyra e shpirtit të kombit. Pasuria jonë, kultura jonë, identiteti ynë europian, tregojnë përkatësinë tonë kulturore dhe vlerat në popujt e tjerë të botës. Ata studiues që promovojnë, ruajnë e trashëgojnë kulturën tonë, meritojnë nderim e respekt përherë. Vatra do mbështesë e promovojë në çdo kohë studime e nisma të tilla në ruajtjen e trashëgimisë sonë kulturore dhe shpirtërore” përfundoi fjalën e tij Dr. Camaj. Edin Gjoni, Imami i Xhamisë Shqiptare të Queens u shpreh rreth vlerave etnografike, historike, kulturore dhe mbi të gjitha teologjike. Ai theksoi se libri është një kryevepër përsa i përket dëshmive dhe intervistave që autori ka sjellë në punim duke dëshmuar kulturën e gjërë dhe pasurinë e jashtëzakonshme të trevës së Krajës. Imami Edin Gjoni falenderoi për organizimin Vatrën e Diellin dhe kryetarin Elmi Berisha për punën në dobi të çështjes kombëtare dhe rivitalizimin e Vatrës. Selman Haxhimurati në fjalën e tij u ndal në aspekte të veçanta të veshjes së Krajës që përbëjnë vlera të veçanta të kësaj treve në krej viset shqipfolëse. Studiuesi Dr. Paulin Marku në kumtesën e tij theksoi se: “Autori ka bere një pune te thelluar ne literaturën perkatese per pasurimin e librit me bibliografi, edhe pse studimet per Krajen nuk jane te mjaftueshme per objektet qe lidhen drejt per drejt me veshjen krajane, etnografine dhe kulturen e kesaj treve te rendesishme shqiptare duke na sjelle ne vëmendje te lexuesit disa intervista si dhe ilustrime me foto te larmishme, te cilat pasqyrojnë mese se miri vlerat e veshjes dhe te traditës krajane. Punimi eshte i pasur me hulumtime dhe reflektime, i radhitur sipas tematikave te studimit qe nga origjina e veshjeve, materiali i përdorur dhe objektet e qëndisjes, ku per keto veshje tradicionale, i japin vlera te rendesishme folklorike historike. Punimi na jep informacione dhe detaje te shumta per veshjen krajane, strukturen e veshjes, dizajnin, dekorin e tyre dhe per stolite e përdorura, duke i dhene vleren dhe imazhin e nje perfaqesimi dinjitoz te femres krajane. Ne liber kemi informacione te shumta për ritualet e ndryshme, duke trajtuar me kujdes edhe menyren e veshjes qe përdoret nga nuset për te shkuar ne dasëm, ne Pazar, ne jetën e perditshme apo dhe ne rast (Zie) mortje”. Hamid Alaj në fjalën e tij theksoi se: “Libri është një studim për veshjet tradicionale të zonës së Krajës. Veshjet kombëtare e tradicionale vishen për të shfaqur identitetin kombëtar dhe atë kulturor të një populli. Ato përveç që përfaqësojnë një komb në tërësi, herë përfaqësojnë edhe një trevë apo një zonë të vogël rajonale, nëpër periudha të ndryshme kohore. Njëra nga karakteristikat kryesore të një treve, krahine, madje edhe të një kombi, pa dyshim se është edhe veshja si pjesë e kulturës popullore. Njëjtë është edhe për trevën e Krajës, e cila karakterizohet me anë të veshjes së nuses krajane. Veshjet popullore janë zhvilluar dhe kanë ndryshuar vazhdimisht nga një epokë në tjetrën. Ky zhvillim i veshjes është bërë në varësi të kushteve konkrete historike, ekonomike dhe shoqërore në të cilën ka jetuar një komunitet” theksoi studiuesi Hamid Alaj. Në përfundim të promovimit, patrioti Toni Musaj në bashkëpunim me Vatrën shtroi një koktejl në respekt dhe nderim të të gjithë pjesëmarrësve.

Burimi/Facebook/Zeri i Krajes

Elona Caslli – Për ty ” modern” që më konsideron ” të prapambetur”

No Comments Kulture

Duke qenë se kam shprehur kundërshtinë time hapur, kundrejt formateve si ” Për-puthen” apo
” Love-Story”, ka një reagim nga një grup njerëzish që kundërshtinë time e quan
” prapambetje”.
Krejt mirë. Unë kam mbetur prapa dhe nuk kam ecur me hapin e kohës dhe rrjedhimisht kam një gjykim të mbetur prapa kohës.
Ta analizojmë pak këtë “prapambetje”.
Gjithçka që ndodh tek ” Për-puthen” apo ” Love Story” po na serviret si realitet i mirëfilltë, madje edhe opinionistët që janë në studio ngulmojnë tek fjalia:” Ky është realiteti. Kështu ndodh edhe në jetë.
Lindin pyetjet:
Sa shpesh ndodh në jetë që një djalë apo një burrë, të dalë me disa vajza njëherazi dhe këto të fundit t’i binden grafikut që ka përcaktuar vetë djali apo burri?!
Sa shpesh ndodh në jetë që këto takime të filmohen dhe vajzat dhe gratë t’i shohin prekjet dhe puthjet që i kanë dhënë të njëjtit burrë apo të njëjtit djalë?!
Sa shpesh ndodh në jetë që të gjitha këto filmime shfaqen përpara publikut të gjerë dhe na prodhohet një ” opinionist dashurie” që analizon puthjet, prekjet dhe dendurinë e tyre në çdo takim?!
Kjo nuk ndodh në jetën e vërtetë. Dhe a e di pse?!
Nëse kjo do të ndodhte në jetën e vërtetë, atëherë secili prej nesh do të shfaqte në profilin e tij në feisbuk çastin kur debaton, preket apo puthet me partnerin apo partneren përkatëse.
Dhe pasi ta kish nxjerrë do të priste opinionin nga publiku fejsbukian se kujt do t’i jepte të drejtë në debatin e zhvilluar mes dy partnerëve.
Fakti që asgjë e tillë nuk ndodh në jetën reale, do të thotë se formate si ” Për-puthen” apo
” Love story” prodhojnë veçse një realitet artificial mediatik dhe jo një realitet jetësor.
Zhdukja e kufirit mes dimensionit personal dhe dimensionit publik, është basti më i rëndë që mund të luajë një shoqëri dhe ngritja e këtij basti në nivel mediatik mund të jetë gjithçka veçse “dashuri” nuk është.
Dashuria në thelbin e saj përmban dinjitetin e individit. Nuk mund të shkelet dinjiteti i një burri apo i një gruaje dhe ky fakt të serviret si akt dashurie.
Lakuriqësia është një gjendje intime.
E tillë duhet të jetë edhe lakuriqësia emocionale apo ekonomike e një individi.
Ndaj, unë ngulmoj që kur ti e shfaq fytyrën e një njeriu të varfër para kameras, po bën
” porno me varfërinë”, pasi e nxjerr lakuriq ekonomikisht njeriun që po ndihmon.
Lakuriqësia emocionale është po aq intime sa ajo trupore.
Kur “dashuria” e shumëfishtë, përjetohet para kamerave, nuk është dashuri.Është ” porno me dashurinë” ose më saktë është fyerje për dashurinë.
Post Scriptum- Ndaj ajo çka ti “modern” quan
” prapambetje”, është në të vërtetë një akt mbrojtjeje ndaj vetë dashurisë dhe ndaj dinjitetit njerëzor.
Elona Caslli

Burimi/Facebook

Elona Caslli – Në përmbyllje për Alketa Vejsiun dhe Vera Grabockën

No Comments Kulture

Vejsiu duke qenë se e ndoqa fjalimin tuaj hyrës mbrëmë në “”””Love Story””” e kam të pashmangshme, mos të mbaj një qëndrim kundrejt këtij të fundit.
Fjalimi juaj synonte t’u jepte një mesazh të gjithë individëve që kishin shprehur kundërshti ndaj formatit televiziv që ju drejtoni.
Nuk është në stilin tim t’i rikthehem një teme për të dytën herë, por në çastin që ju nën regjinë e Vera Grabockës, të zezën doni të na e shisni për të bardhë, lind nevoja për t’ju dhënë një përgjigje përfundimtare.
Le t’i hyjmë me qetësi analizës së fjalimit tuaj, Vejsiu.
Ju thatë se “” Love story”” bëhej me qëllimin e vetëm për të protestuar kundër dhunës ndaj grave në Shqipëri pasi në këtë vend ka shumë gra që dhunohen, por që heshtin.
Pyetje nga salla për ju dhe për Grabockën- A ka dhunë dhe poshtërim më të madh për një vajzë që të dëgjojë këtë fjali: – Dëgjo, se javët në vijim unë do takohem me vajzat e tjera dhe do prekem dhe do puthem me to. Sa e fortë je ti për t’i duruar videot që do shfaqen?!
Ky ishte dialogu që zhvillohej mes “” Princit të kaltër””” në emision dhe një vajze që pret të përzgjidhet nga ky i fundit.
Sikundër e theksova në reagimin tim të mëparshëm Vejsiu dhe Grabocka, ajo çka ju servirni si “”” realitet””” në të vërtetë është thjesht një ” eksperiment i dënueshëm social”” ku vajzat trajtohen thjesht si qënie frymore që duhet të zbatojnë skenarin e producentes.
Nuk jam e prirur t’i gjykoj ato vajza apo familjet e tyre, pasi janë thjesht “”” viktima”” të fasadës televizive. Viktima të asaj shfaqjeje vezulluese në dukje, por të kobshme në thelb.
Ato vajza mendojnë se një ditë do të prekin ekranin e madh dhe do të marrin famën e ëndërruar, pasi ka vite që modeli i një gruaje të suksesshme, është modeli i gabuar në ekranet shqiptare.
E duke qenë se ato vajza janë rritur me këto modele të gabuara, i synojnë këto të fundit dhe identifikohen përmes tyre. Ne jemi çka shohim.
Jam krejt e bindur se do të kthehen me këmbë në tokë sapo “””” Love story””” të ketë mbaruar dhe të fiken dritat dhe të ulet sipari.
Aty, këto vajza do të kuptojnë se nuk kanë qenë gjë tjetër, veçse mjeti i duhur për dobinë financiare të producentëve.
E para kjo. E dyta jo për nga rëndësia, por për nga renditja, në jetën reale nuk ndodh që analizohet publikisht ajo që quhet “”marrëdhënie intime”” mes dy njerëzve.
Me pak fjalë, nuk ndodh që dikush të analizojë kohëzgjatjen e një puthjeje, apo prekjen mes trupave. Intimja nuk xhirohet në video.
Intimja filmohet veç në shpirtrat e dy njerëzve që e përjetojnë.
Në rast se intimen e shfaqim në publik, nuk është më intimitet por shkulje e përdhunshme e perdes që ndan intimen nga publikja.
Ndaj dhe komentuesit në studio i përkasin një “” realiteti artificial””, pasi në jetën reale një vajzë mund të ndajë një shqetësim me mikeshën e saj më të mirë, lidhur me një problem që mund të ketë në marrëdhënie me të dashurin e saj për një situatë të caktuar në jetën e përditshme, por ky problem nuk prek diskutime të nivelit intim të tipit- kohëzgjatja e puthjes apo mënyra e prekjes, pasi intimja fillon dhe mbaron tek njerëzit që e përjetojnë.
E thënë shkurt ,Vejsiu dhe Grabocka, kjo rini është tashmë e çoroditur nga fakti se ka lindur, është rritur dhe po formohet në një vend problematik, ku arsimi ka lënë boshllëqet përkatëse.
Me vullnet dhe me vetëdije të plotë, është mirë t’ia kurseni këtë format televiz, pasi nuk bëni gjë tjetër veçse i jepni një shtysë tjetër këtij orteku plot me vajza të reja që nesër do të behen gra dhe do të edukojnë fëmijë.
Kuptoj faktin se ky lloj formati mund të jetë fitimprurës dhe në emër të fitimit mund të kurbanizohen edhe disa qënie njerëzore, por të paktën, kini mirësinë të heshtni gjatë këtij procesi dhe mos të orvateni të krijoni alibi të rreme të tipit, që ky format televiz shërben për emancipim, apo për të ulur nivelet e dhunës kundrejt gruas në Shqipëri.
Dobia e këtij formati televiziv fillon dhe mbaron me ju Vejsiu dhe Grabocka. Vetëm ju mund ta ndieni dobinë e këtij formati në kontekste të ndryshme.
Në raport me shoqërinë shqiptare ky format televiz sjell veç dëm.
Dhe ky dëm është mirë të nënvizohet jo vetëm nga unë, por nga të gjithë ata sociologë dhe psikologë që pushtojnë hapësira televizive dendur dhe flasin për gjithçka veç këtyre formateve televizive që në thelb përmbajnë një vajzë të zhveshur nga dinjiteti i saj.
Post Scriptum- Unë shkruaj se jetoj në këtë vend dhe nuk dua të largohem nga ky i fundit dhe përdorimi i qënieve njerëzore si kavje, duhet të jetë alarm për të gjithë shoqërinë.
Elona Caslli

Mund të jetë një imazh bardhezi i 1 person, ambiente të jashtme dhe pemë

Burimi/Facebook

Kejsi Rrustja, kengetarja e vetme nga dispora shqiptare (Gjermani) pjesëmarrëse në Festivalin e 60 në RTSH

No Comments Kulture

Bernë, 16 nentor – Edicioni i 60-të i Festivalit të Këngës në Radio Televizionin Shqiptar ka nisur zyrtarisht punën, me përfundimin e përzgjedhjes së 20 këngëve pjesmarrëse, përfshirë edhe kategorinë e të rinjve. Këngët që kanë mbërritur në zyrën e Festivalit janë renditur përpara komisionit me numra rendorë, pa asnjë informacion shtesë në lidhje me autorët apo interpretuesit e tyre dhe janë vlerësuar me notë “kaluese” dhe “jo kaluese”, njofton gazeta zvicerane ne shqip Le Canton27.ch

Nga rezultati i anëtarëve të komisionit të përzgjedhjes së këngëve, përbërë nga: Ardit Gjebrea, Elton Deda, Marjan Deda, Klodian Qafoku, Zefina Hasani, Arta Marku, Redi Treni Kejsi Rrustja këngetarja me e re e Festivalin e 60-të te RTSH-së Në Festivalin e 60-të, do të konkurojnë midis tyre këngët e interpretuara nga: Kejsi Rrustja, Alban Ramosaj, Denis Skura, Evi Reçi, Gjergj Kaçinari, Janex (Xhejn Kumrija), Kastro Zizo, Kelly, Mirud, Rezarta Smaja, Ronela Hajati, Saimir Çili, Stefi dhe Endri Prifti, Shega, Urban Band, Eldis Arrnejti, Ester Zahiri, Olimpia Smajlaj, Viola Xhemali dhe Xhuljana Pjetra. Pra, siq e verejtem nga lista e këngetareve aty pame edhe nje emër e nje nga kengetareje të re, ndoshta me e reja e festivalit te sivjem (vetem 17 vjeqe) Kejsi Rustja. Ajo është një vajze e re në diasporen shqiptare, studente dhe kengetare me një emër te ri në skenën tonë muzikore, por jo edhe per opionin gjerman.

Për Kejsi Rrujstja tash e disa here kane shkruar pos mediave shqiptare edhe mediat gjermane si nje e këngetare me perspektive, zeri i se ciles po i hap rruge dhe suksese. Ajo sot jeton dhe vepron në Gjermani me prindërit dhe dy vëllezerit e saj. Kejsi s’ka me shumë se 17vjeç, që askush nuk do ta besonte per shkak te zerit te saj plot nuanca. Ajo ka arritur mjaft suksese në lëmin e muzikës si këngëtare që mund t’i tërheq gazetaret për një interviste sikur ate të gazetes zvicerane ne shqip “Le Canton27.ch”

“Ne fushen e muzikes po ecën shume me keto kushte te pandemis. Sic dihet ketu ne gjermani cdo gje eshte akoma e mbyllur po behen gadi dy vite. Megjithate kjo periudhe me ka dhene mundesine per te krijuar kenge te reja. Mbrenda kesaj periudhe kam krijuar gjasht kenge te reja. Ku dy nga keto i kam publikuar…” ka thenë kengetarja e re shqiptare qe jeton dhe vepron ne Gjermani Kejsi Rrustaj ne interviasten ekskluzive për gazeten zvicerane ne shqip Le Canton27.ch

Kush është këngëtarja Kejsi Rrustja e cila me zerin e saj po pushton gazetat, bashke me zemrat e publikut gjerman dhe shqiptare

Aucune description disponible.Kjo kengetare e re e muzikes Pop qe me talentin dhe zerin e saj po terheq gjithnje e me shume vemendjen jo vetem opinonit gjemran por se fundmit edhe atij shqiptarë e cila zen faqen e para te gazetave si gjermane, ashtu edhe ne mediat tona brenda dhe jashte vendit. Pra, Kejsi Rrustja e lindur ne Shkoder, e cila mesimet e para ne muzik i mori ne qytetin e saj te lindjes ku ajo spikati ne shume aktivitete te ndryshme sic ishin, Bilbilat e vegjel, Festivali mbar kombetar i kenges per femij, si dhe ne shume aktivitete te tjera qe organizoheshin ne qytetin tone duke u cilesuar nje nder zerat me te bukur te asaj kohe per femije, si dhe nje pianiste shume e mire, por ne moshen 10 vjecare Kejsi dhe familja e saj si shume familje te tjera Shqiptare emigruan drejte Gjermanise ku ajo sot po ben nje kariere shume te pasur artistike dhe po vlersohet maksimalisht nga shtypi dhe mediat Gjermane.

Por e vecanta e kesaj interviste per gazeten zvicerane ne shqip Le Canton27.ch eshte se Kejsi gjate bisedes na tregoj qe pak kohe me pare ka puplikuar 2 kenge te reja ku ne njeren prej tyre e titulluar “Alone” Kejsi prezantohet para puplikut si kantautore. Por Kejsi na surprizon me shume kur ajo tregon per Shkodra Jone qe ka gadi edhe 4 kenge te reja te gjitha ne gjuhen Angleze qe se shpejti do ti publikoje, pra ne listen e kengeve te Kejsit si kantautore pervec kenges, Alone me tekst+muzik +kenduar Kejsi Rrustja orkestrim Aldo Marku Kurse kater kenget e tjera qe Kejsi nuk i ka publikuar akoma jane.

Kenga e pare titullohet Danger in the air me tekst+ muzik+kendim Kejsi Rrustja orkestrim Dirk Benner Kenga e dyte titullohet Love is an illusion tekst+muzik+kenduar Kejsi Rrustja, orkestrim Maestro Shpetim Saraci Kenga e trete titullohet So Alikeme tekst +muzik+kendim Kejsi Rrustja orkestrim Maestro Shpetim Saraci. Kurse kenga e katert akoma se kam vendosur titullin por eshte perseri eshte tekst +muzke+kenduar Kejsi Rrustja dhe orkestrim Maestro Shpetim Saraci.

Ne fund e pyetem kengetaren Kejsi Rrustja se cfare pret nga Festivali i 60-të i kenges në RTSH-sëm, ajo për gazeten zviceran eshte përgjigjur se “për mua eshte shume me rendesi te marr pjese ne këte festival kombëtar te RTSH. Si cdo e re edhe une kam endrrat dhe deshirat e mia, për te zënë nje vend të merituar. Por, besoj se kete perzgjedhje do e beje juria profesionale ne te cile tkam besim, gjate festivalit te ardhshëm te kenges ne RTSH në Tiranë.

Aucune description disponible.
Aucune description disponible.
Aucune description disponible.
Aucune description disponible.

Burimi/lecanton27.ch/

Gjerg Leka i dha bujarisht revansh këngës shqipe… Nga Aleksandrino Ikonomidhi Sulioti

No Comments Kulture

Dhe pasi kënga shqipe u mposht gjithë këto vite disa herë, dhe pasi dhjetëra karrieristë e keqtrajtuan ashpër me abuzime të për të kënaqur egot e sëmura (qoftë të tyre, ose dhe të atyre që donin të bëheshin artistë me çdo kusht) duke na imponuar në ‘monstra’ melodike, më në fund erdhi çasti i shpengimit. Gjatë periudhës së vitit gri të gjithë njerëzimit, atëherë kur Covid 19 sulmoi gjithë botën e ndër të tjera dhe këngën e shumëvuajtur shqipe, Gjergj Leka i mbushur me ndjenja të thella të brendshme artistike (nga ato që nuk mëson, nuk blen, nuk trashëgon në udhëtimin tënd, por i fiton që nga lindja) vazhdoi me riorganizimin rrënjësor të këngës shqipe, duke i dhënë dozën e parë të antidotit shpëtimtar në kohën më të keqe historike të saj, atëherë kur ishte në reanimacion. Dhe arriti të pamendueshmen, trupi ka reaguar pavarësisht kushteve të pafavorshme. Ura e parë që u ndërtua, quhej “Festa e Këngës Shqiptare” e transmetuar nga frekuenca e News24 Albania. Mori vlerësime të shkëlqyera dhe ripërshtati këngën e lehtë shqiptare nga kutitë e improvizuara në organizma të integruar bazuar në parimin rëndësi melodike-tekst i kuptueshëm-aftësi vokale.

Pak ditë më parë dhe për tre të shtuna radhazi u përfundua edhe doza e dytë e antidotit dhe siç ndodh në këto raste me rezultate shumë më të rëndësishme përmes shfaqjes së edicionit të dytë të “Festës së Këngës Shqiptare” të transmetuar serisht nga frekuenca e News24 Albania në ambientet e Buxheli Farm. Një festival i hapur dhe i kombinuar në shumë aspekte. Nga njëra anë sjell traditën e festivaleve të mëdha të hapura që ka e gjithë bota e qytetëruar dhe nga ana tjetër të kujton çuditërisht festivalet e vjetra të Shqipërisë në mesin e viteve ’80 dhe në fillim të viteve ’90 kur lindën institucionet historike si “Festivali kur vjen Pranvera”, “Këngët e stinës” “Koha në pentagramin tim” “Këngët e Liqenit” ku dolën këngët më të njohura të vendit që këndohen ende që nga mosha 80 deri në 4 vjeç.

Nga ana tjetër, në këtë festival bashkëasistojnë brezat e këngës shqipe çuditërisht dhe me radhë,shikojmë pra talente të jashtëzakonshme të brezit të rinj që performojnë këngë të vjetra (në sinkron të plotë moshë-zë-stil-veshje, pa i detyruar të rinjtë të shtiren se janë diçka tjetër ose të imitojnë vrazhdë të rriturit) si një serë talentesh unike nga e gjithë Shqipëria dhe diaspora, duke u fokusuar te të rinjtë dhe përpjekjet e prindërve të tyre dhe në asnjë rast tek publiciteti televiz. Një punë që ka marrë përsipër profesioria e mirënjohur e kantos Alma Strazimiri .

Po, shohim legjenda të gjalla të skenës shqiptare (shumë prej tyre të harruar nga institucionet zyrtare dhe nga artistë të rinj që ndihmuan dikur për të dalë në skenë) duke interpretuar krijimet e reja live, më të freskët se kurrë. Një mistagogji e pabesueshme emocionesh u zhvillua para syve tanë për tre të shtuna radhazi. Një ngjyrë e mahnitshme zërash që kanë shoqëruar prej vitesh popullin e Shqipërisë u lanë në qiellin e artë duke kujtuar se çfarë do të thotë “artist i thellë”.

Kështu pamë Alida Fiqirete Hisku duke interpretuar plot emocion këngën “Mbaje mend atë natë” me tekst nga J. Naçi dhe muzike nga kompozitori historik Envershengjergji Shengjergji të cilët së bashku pushtuan majat e festivalit të 13-të të kenges me hitin “vajzat e fshatit tim” (teksti Zh. Jorganxi) duke ribashkuar forcat e tyre serisht. Pamë bilbilin e vjetër të këngëve të lehta dhe Popullore, sopranon Rakipe Karaj në ritme tradicionale duke dhënë leksion artistik me këngën “o fryni era” me muzikë nga Ylli Kalaja dhe tekst nga Aulon Kalaja. Pame në skenë live një ‘jeune premier’ të viteve dikur të Shqipërisë, Bashkim Alibali një këngëtar që ka realizuar dhjetëra hite për mbi 40 vjet në skenat e këtij vendi duke interpretuar këngën “Mos ik” me muzikë të kompozitorit po ashtu të artë të viteve ’80 Vladimir Kotani (Në moshën e rinisë, “Çel si gonxhe dashuria”Kur e humba një dashuri) me tekst nga Albina Trebicka

Udhëtim Ale retour në Festivalin e San Remos ishte pjesëmarrja e Irma Gurakuqi , e këngëtares simpatike të mesit të viteve 1980 e cila me bujari na dha këngën “Çastet e kthimit” teksti dhe muzika nga Laurent Gurakuqi , që fare mirë mund të ishte një pjesëmarrje e San Remos nëse nuk ishte në gjuhën shqipe. Por edhe Diva e madhe e repertorit shqiptar Liljana Kondakçi (ndoshta këngëtarja me më shumë çmime në historinë e muzikës së vendit pas Vaçe Zelës) ishte në lulëzim të plotë vokal me një këngë moderne plot ngjyra të krijuar nga Ardit Gjebrea.

Megjithatë, do të doja të ndalesha veçanërisht te kënga e këngëtares së ëmbël Elida Elida S Shehu , me muzikë të saj dhe tekst nga M. Sheu. Një baladë e pastër kinematografike, e cila mban karakteristikat absolute të një kënge që mund të fitojë një nga vendet e para në Festivalin evropian të kenges “Eurovision” (Flas me përvojën e analistit të Eurovisionit). Do të ishte mirë që ata që janë të interesuar ta kuptojnë këtë recetë për të mos u çuditur më pas me renditjen.

Emocione shkaktoi edhe Dhimitër Dhimiter Disho ose siç them unë xhaxhi Taqka (sepse jo vetëm jemi nga i njëjti qytet, por mbajmë edhe marrëdhënie familjare) me një rikthim të jashtëzakonshëm me këngën “eja përsëri” krijimi i tij si dhe pjesëmarrja e veçantë e Bahri Rustja një artisti që ka hapur shumë festivale të kenges që pushtoi skenën me aromën e festivalit të 11-të duke qenë se kënga me muzikë të tij me dhe tekst të J. Bllacit ishte një evolucion i natyrshëm i festivalit në fjalë. Së fundi, nga këngëtarët veteranë e mahnitshme ishte Raimonda Kamberi e cila qëndroi besnikë traditave të asaj që quajmë këngë ‘tradicionale’ festivali me melodi të mrekullueshme duke alternuar vokalin e saj idiosinkratik dhe tekst shumë karatesh nga Poetesha Kombëtare Zhuliana Jorganxhi , një këngë që mbetet pothuajse plotësisht që në dëgjimin e parë.

Pjesëmarrje të shkëlqyera në këtë festival nga ata që kanë lënë hapat e tyre në këngë ishin: Artan Bakija, Mimoza Musai, Islam Vani, Alban Emiri, Hatixhe Lushi, Olsa Pema, Leonard Bulku, Dhmitër Stefa, Neptun Gjata, Haxhi Dauti, Agim Poshka, Teuta Pango etj (më falni nëse kam harruar dike).

Dedikime të veçanta iu bënë poetit Petrit Ruka me këngën “Një ëndërr hua”nga vetë babai i festivalit, i madhi Gjergj Leka, poezisë së mrekullueshme ‘nuk vdes njeri nga dashuria” të Poeteshës Kombëtare Zhuliana Jorganxhi vënë në muzikë nga Gjergj Leka ( në veçanti për Kosta Grillon), kompozitorit Pjetër Gacit dhe motorit Vespa 946 që shërbeu si dizajn skene në të cilën ishin ulur mbi të Frank Sinatra, Elvis Presley‎, Whitney Houston, Sofia Loren, Benito Musolini etj. Ekskluzivitet i paprecedentë për një festival shqiptar

Për të gjitha arsyet e mësipërme, për të gjithë ata që edhe një herë zunë në dorë biletën e skenës së madhe që dikur u vodh nga xhepi i tyre, për të gjithë ata që për herë të parë kapën në duar e tyre këtë biletë plot ëndrra dhe pritshmëri, për çdo partiturë kënge që u desh për të ralizuar këngët pa kompozitorë të vetëshpallur dhe programe kompjuterike që deformojnë këngën, për çdo prani modeste pa ekzagjerimet e njohura dhe ekstreme (ndoshta disa dhe mund të më vrisni se nuk duroj dot trupat e zhurmshëm që shkëlqejnë me ‘këngë’ skandaloze), sepse u dha vazhdimësia historike e skenës muzikore shqiptare, fillim mbarim (oh po, muzika shqiptare nuk është shpikur vitet e fundit me videoklipe të shtrenjta, me bizhuteri, makina dhe veshje luksoze, fatkeqësisht për disa paraekzistonte) dhe sepse ky festival nuk kishte esnafe dhe klika të mbyllura që vendosin paraprakisht se kush do dalë e kush do fitojë. Kjo është arsyeja pse unë përshëndes përpjekjet e Gjergjit duke përqafuar atë dhe një nga një të gjithë artistët që morën Pjesë.

Sigurisht që ai dha ‘puthjen e jetës’ me këto festivale muzikës shqiptare të keqtrajtuar thellë, sigurisht që Gjergj Kostandin Leka New i dha bujarisht revansh këngës shqipe! Tani është radha jonë për ti dhenë dorën dhe ta tërhequr nga gremina. Nuk mjafton vetëm të ankohemi, duhet edhe të veprojmë. Nëse nuk duam të mbesim jetim edhe nga muzika. Uroj një muaj të mbarë.

Burimi/voal.ch/

Rame Lahaj – Formimi i institucionit të Operës së Kosovës!

No Comments Kulture

Dje u bë realitet një ëndërr e imja e kamotshme, edhe pse formale, formimi i institucionit të Operës së Kosovës! Ndonëse gjysmake në strukturë e infrastrukturë, përsëri, rendësi ka që, më në fund po mendohet seriozisht që ky sektor është i një rëndësie të veçantë, sepse, artistet tanë të mrekullueshëm duhet të kenë hapësirën e tyre për të shfaqur talentin, të cilit ia kanë kushtuar jetën. Por, edhe për përmbushjen e domosdoshme të ciklit kulturor të institucioneve të shtetit të Kosovës. Nisma të tilla janë për tu vlerësuar, andaj, urime të gjithë atyre që kontribuuan në këtë projekt. Festivali RLIOF do të jetë në përkrahje të këtij institucioni të rëndësishëm për edukimin e gjeneratave të reja dhe të mbarë shoqërisë sonë.
Shëndet e shumë suksese!
Rame

Burimi/Facebook

ZEF PERGEGA – …NUK U HARROJME JU DHE FISHTEN

No Comments Kulture

skice
ZEF PERGEGA
C’ishte ai za qe po me vinte si nje rrige reje e bardhe e leme prej mitres se
diellit, ushyqer me buken e dhimbjes, qe mu shfaq ne ate dhome te vogel te
kuvendit te fjales, si nje shkulm i tre vllazneve te detit me harmoni vale qe njom
etjen e bregut?!
E mbeshtjelle me nje xhakovenda te zeze, me floke te verdhte, si neper rreze
te arta, te prera si nje glob yjesh, me sy zhbirilues, qe per nje kujtim te larget
rridhnin lotin e shdritshem me nje te folme, sikur ecje neper gjurme te shenjta
shpirtrash te njohur dhe te pa njohur!
Rrufiste ate kafe ne vilxhanin qe nxirrte avull dhe nje avull i mbrendesh i ndizej
ne ate ambjet, sikur te ishte nje cigare duhani, e nje plaku legjendash afer votres
se zjarrit. Pastaj me kujdesin me te madh ne respekt te tryezes, kerkonte me cdo
kusht qe me cdo fjale ta ambelsonte ndejen dhe miqesine, qe po i takonte tani
fizikisht. Kishte ardh nga New-Yorku bashke te shoqin amerikin dhe i kishte than:
“- I dashtun due me shkue ne mbramjen e fjales ne Detroit. Atje ka poezi,
recitime, kange, ka nje atmosfere te kendeshme qe ta jep vetem shqipja e
zemres!”
“- Po mire e dashtun po ne nuk kemi nje cope leter ftese, nuk kemi nje program
te shkruar, si mund te shkojme ne nje aktivitet, kur ne nuk kemi nje informacin
baze?!”
“- Programi asht i shkrume, zemer, ne internet e ne shqiptaret jemi mesu me
thirrjet…ashtu i kemi pas thirr njerezit, sidomos ne dasma me zanin e shpirtit se ne
nuk kemi pas as letra e as telefona. A din sa te ambel e kemi ne fjalen kur te
therrasim gojarisht?!”
“- U tha u ba, porositi bileta!”
Udhetimi jo fort i kandeshem me ndryshim orari, inkluduar hoteli jo i
pershtashem, vonesa mbi tete ore, nderrim hoteli dhe kosto trefishi i larte… edhe
ne kthim e njeta mesele…, por ata te dy nuk u ankuan prej gezimit te madh qe
kishin perjetuar…
Ne cante e dores ajo kishte te shtypura ne flete dhe te lidhura si nje liber mbi
100 poezi. E dija se me kishte fol Pjetri, por krijimtarine e saj, dhe se punonte ne
departamentin e sigurise ne New-York bashke bashkeshortin. Duke fol me
mikeshen tone te sapo prezantuar sy me sy ndjeheshim pak mangut se
bashkeshortin sikur nuk po e respektonim. Cuditerisht ai ndjehej i kenaqur e ne
po diskutonim shqip per poezine. Ajo i kishte folur emer per emer per poetet e
shqiptar ne Detroit e madje per Fishten i kishte mbajtur nje leksion te ambel edhe
pse ai punonte ne nje pozicion te larte investigues dhe shume delikat ne Departamentin e Juridiksionit. Ishte
nje njeri i larte, shpirt madh e shume i zgjuar, nje nje njeri me bindje te qarta poltike amerikane, sic kane qene republikanet e kullave tona veriore bash edhe kanunore. Gjate bisedes me
tha:
“Sikur ju shqiptaret ta bashkonit dijen, si ujet e nje liqeni ne turbine do te benit
aq shume drite sa asnje komb ne bote!”
I lexova disa peozi te saj, sikur ishin ngjyer ne kripen e lotit te globit dhe
cerpiket si dege pishe rendoheshin nga strapacimet e motit te dhimbjes…Kishte
kaluar nje kalvar qe ajo mundohhej ta fshihte me fjale, por qe peshonte bukur
mire mbi varg. Poezia e saj kishte fryme, art, metafore dhe ashtu te rrembente te
hyje ne zemer te vargut dhe idese per te thene nje fjale, nje mendim dhe aty per
aty beme ndonje ndryshim si siononim. Ajo ndjehej e lumtur se nga komunikimi,
diskutimi lind nje ide mbeshtetese e boshtit potik te temes qe trajton dhe kjo
eshte normale. Por komunikimi mungon edhe per aresye te tjera se Amerika
eshte e madhe, ka hapesire, por ka dhe angazhime dhe minutat jane te shtrejta…
Kisha vendosur ti foja per dreke ne nje restorant. Madje edhe bashkeshortja
ime me tha se nuk ishte ne gjendje ti prisnim ne shtepi, se ajo nuk ndjehej mire nga shendeti. Ndaj shkova heret ne kafe
“Kuvendi” qe pas kafes me Pjeterin e me Linden te shkonim ne nje restorant talian se ato gatuajne si ne traditen tone. Ata pranuan me gjithe qejf. Rruges
folem pak. Po nga te ia fillosh se ne pak kohe njeriu don te konsumoje disa
tema…por mberritem tek restoranti ne 19 mile ne Garfield Rd, aty ku une banoj.
Ajo me pyeti per familjen time. I thashe se kam tre djem, nje vella ne Amerike
dhe nje vella ne Shqiperi se tjetri qe ka punuar ne Banken e Shtetit ne Tirane ka
vdekur aksidentalisht.
Ajo u ngrit ne kembe e tha: “A pashe Zotin mos me thuaj se ti je vellai i Gjin
Ndue Pergeges!” Qendroi pak ne kembe pas pohimit tim dhe i shkuan syte lot.
Gjini, tha ka qene nje mik i ngushte i babait tim dhe shok pune me mue per 10
vjet. Kam kujtime shume te mira familjare. Ai ishte nje bure i mencur e fjale pak. ur donte me te ba me dite se dicka duhet korigjue, ai nuk harronte te kembengulte deri ne fund derisa te bente te arrije ne destinacionin e duhur. Kur shkova ne Shqiperi pas disa vitesh
shkova ne banke e pyeta. Nje e njohura ime me tha: “O Adi…ti nuk e kupton sa inxhinjer Gjini na mungon! Ai
na e bante diten minut me gazmoret e tij!”
Pastaj ajo u kthye dhe i tregoi bashkeshortit historine. Ai nuk meriztej se
flisnim shqip e ndonjehere edhe anglisht. Une i dhurava librin tim poetik zojes
poete “Freedam hes bin taken” dhe bashkeshortit me dedikime te pasacme dhe
ndjesore , “Shqiptaret pertej diellit” nje liber voluminoz i ilustruar me figura enciklopedike shqiptare elitare ne te gjithe Ameriken.
Tony edhe pse me origjine italiane me behej se ka gjak shqiptari mbeshtetur ne fisnikerine e tij. Dukej se ishte nje nga ata te Motit te Madh, me nje paraqitje si mencuria e odave tona te lashta. Fliste me vend dhe plot mendim, mbante mustaqe te zeza, me nje fytyre te terhequr me dy si qe leshonin drite miresie sa here ai fliste…thelle ai kishte nje shpirt bujar dhe human…ai e donte shume njeriun.
Per kureshtjen e miqeve keta miq te mire te familjes se madhe te fjales
shqipe qe erdhen te marrin pjese ne Ditet e Letersise dhe 150 vjetorit ditelindjes
se Fishtes jane Ardiana Mitrushi e Tony Salerno! Nuk iken na thane: “Nuk do tu harojme Ju dhe Fishten” Pacin jete e shendet dhe ne mes
nesh!
Garfield, Detroit 28. 10. 021

Burimi/Facebook

Pierre-Pandeli Simsia – TË NJOHIM ARTISTËT TANË: PETRIT DOBJANI

No Comments Kulture

Nga Pierre-Pandeli Simsia


Në fillimvitet 70-të kur jeta kulturore artistike muzikore në Durrës ishte në kulmin e lulëzimit të saj, një talent i ri këngëtar do pushtonte skenat artistike: Petrit Dobjani, i lindur në Durrës në vitin 1953.
Djaloshi i ri në moshë, këngëtari Petrit Dobjani do shpaloste talentin e tij me zërin shpërrthyes melodioz në skenën e Pallatit RINIA dhe në atë të Pallatit të Kulturës Aleksandër Moisiu në festivalet e përvitshme të këngës që zhvilloheshin në atë kohë.
Festivali i Këngës në Durrës në ato vite ishte i një rëndësie të veçantë sa edhe festivali i këngës në radiotelevizion.
Përveç këngëtarëve durrsakë profesionistë dhe amatorë, në festivalin e këngës në Durrës aktivizoheshin edhe këngëtarë të tjerë të mirënjohur: përmend këngëtaren Alida Hisku me këngën: Këndojmë në festival: “Këngët tona me zjarr ushtojnë, Durrësi po na pret, buzëqeshjen që sjell Atdheu, zemra e përshëndet…”
Këngëtaren tjetër, e mirënjohura në ato vite Rozeta Doraci, me këngën: Shokët e lagjes sime: “Lagjen tonë përherë e kujtojmë unë dhe shokët e mi, sa gëzueshëm na ikën vitet, shkuam fëmijërinë, fëmijëria jonë shpejt u rrit, në hapësirë merr jete, e ku s”janë sot gjithë shokët e mi, në ajër, tokë, apo det…”
Dhe, atyre këngëtarëve të mrekullueshëm do t’i bashkohej edhe djaloshi Petrit Dobjani.
Ikonat e Muzikës Shqiptare, duke i ndjekur nga afër aktivitetet e larmishme muzikore në Durrës, në prag të Festivalit të 10-të të këngës në radiotelevizion, do e ftonin këngëtarin e ri Dobjani për të kënduar në atë festival.
Ishte kompozitori Ferdinand Deda ai, që do t”i besonte këngën e tij: “Shqipëria përshëndet” këngë voluminoze ajo e dubluar nga Alida Hisku dhe e kënduar mjeshtërisht nga të dy këngëtarët: Ora po troket/ ja, vjen viti i ri/ trimi ynë në këtë mbrëmje/ në kupëctë qiellit ngre dollinë…/
Për herë të parë djaloshi 19 vjeçar preku skenën e madhe të këngës së lehtë shqiptare, skenën e festivalit të këngës në radiotelevizion.
Një vit më vonë, Petrit Dobjani do këndonte prap në Festivalin e 11-të të Këngës në Radiotelevizion, 22 -24 Dhjetor, 1972.
Ishte kënga e 8-të sipas radhës në Festivalin e 11-të: “Përshëndetje” kompozuar nga Avni Mula me tekst të Tonin Milotit, interpretuar mjeshtërisht nga Petrit Dobjani.
Një vit më vonë, në Festivalin e 12-të, Petrit Dobjani nuk këndoi.
Pak ditë para fillimit të festivalit, kënga hiqet dhe zëvendësohet me një këngë tjetër, praktikë e asaj kohe ajo, tashmë e njohur nga të gjithë artistët pjesëmarrës në festivale.
Sukseset dhe duartrokitjet e spektatorëve Petrit Dobjanin do ta shoqëronin në aktivitetet e ndryshme ku këngëtari ishte pjesëmarrës.
Në Festivalin e 13-të të Këngës në Radiotelevizioni, Dhjetor 1974, ndodhi diçka e pazakontë që nuk kishte ndodhur më parë.
Në natën e parë të Festivalit të 13-të, kënga e fundit e natës së parë në interpretimin e parë, ishte kënga: “Vajzat e fshatit tim” kompozuar nga Enver Shëngjergji me tekst të Zhuliana Jorganxhi dhe u këndua nga Petrit Dobjani.
Në interpretimet e dyta, kënga u këndua mjeshtërisht nga Alida Hisku, që mbylli edhe natën e parë të festivalit të 13-të.
Në natën e tretë, kur juria qendrore e Tiranës dhe juritë e rretheve kishin përzgjedhur këngët më të mira (sipas tyre) mes të cilave ishte edhe kënga Vajzat e fshatit tim, atë këngë ia kishin hequr Petrit Dobjanit për ta kënduar.
E këndoi këngëtarja Valentina Gjoni, dubluar nga Alida Hisku.
Dhe, për kënaqësinë e të gjithëve, kënga, Vajzat e fshatit tim, u shpall fituese e çmimit të parë kënduar nga Alida Hisku.
Po në Festivalin e 13-të Petrit Dobjani këndoi edhe këngën tjetër: Pranvera e brigjeve të Drinit, dubluar ajo këngë nga Liliana Koçollari: /Brigjet e Drinit zgjohen/ Drita zbardhoi shtëpitë e pastra/ si bora e bjeshkëve tona/ në vendin tonë hodhi dritë…/
Edhe në Festivalin e 14-të të Këngës në Radiotelevizion, Petrit Dobjani do këndonte këngën “Zëri i nënave” kompozuar nga Kastriot Gjini, por, dy ditë para fillimit të festivalit, e zëvendësuan me një këngëtare tjetër. Por, po në atë festival, gjithashtu, këndoi këngën tjetër: “Udhëve të pesvjeçarëve” kompozuar nga Alfred Ivanaj, me tekst Fluturak Gërmenji dhe dubluar nga Dhimitër Disho: /Ndoshta nuk mbaj mend/ të gjithë ata që vijnë me mua/ por i përshëndes me këtë këngë…/
Festivali i 15-të, do ishte edhe festivali i fundit për Petrit Dobjanin pjesëmarrës në festivale, i cili këndoi këngën: “Atdheu im e gjithë Shqipëria” kompozuar nga Hajg Zaharian me tekst Bashkim Hoxha, dubluar nga Lindita Theodhori : “Është një qytet që e dua shumë, në rrugët e tij u rrita unë, atje çdo gjë më sjell ndër mend fëmijërinë…”
Nga festivalet e Durrësit, përmend “Kënga e marinarit” dubluar nga Zija Saraçi, këngë e mirënjohur, e cila u këndua edhe në anketën muzikore të muajit në Radio Tirana nga Zija Saraçi që u shpall edhe fituese.
Nga anketat muzikore të muajit në Radio Tirana, përmend këngën: “Marinarë të atdheut tim” kompozuar nga Agron Xhunga: /Kur ishim të vegjël/ kishim shumë dëshirë/ nga anija t’shihnim, detin plot stoli/ Dhe të udhëtonim/ të çanim stuhitë…/
Në Shtator – Maj, 1980 – 1981, Petrit Dobjani kreu kursin 9 mujor në Tiranë, specialuzuar këngëtar profesionist.
Edhe pse vitet kanë kaluar, këngëtari Petrit Dobjani mbetet vlerë e artit dhe muzikës shqiptare.

Burimi/Fjala jonë e lirë

Ndue Lazri – ARTI NDËRTON URA BASHKIMI

No Comments Kulture

       -Në Festivalin Folklorik Internacional në Rovereto-   

Për një moment, vjeshta, ndonëse i ka të bukura ngjyrat, i la jashtë ato, që në sallë të mbizotëronin ngjyrat pranverore. Në sallën e Filarmonisë në Rovereto zhvillohej Fest-folk, ose festivali folklorik me pjesëmarrjen e grupeve përfaqësuese të shumë etnive që jetojnë në zonën e Trentinos e më tej. Është edicioni i shtatë i këtij aktiviteti, që prej shtatë vitesh organizohet nga shoqata “Artistët”, nën udhëheqjen e drejtorit artistik Aleksandër Kolshi. Ky djalosh shqiptar punon me pasion e në mënyrë krijuese. Duke bashkëpunuar me komunën e Roveretos, Provincën autonome të Trentos dhe Bankën Rurale të Vallagarinës u ka dhënë jetë një sërë aktivitetesh të rëndësishme si Talent show “Teatri i ëndrrave”, ku marrin pjesë artistë të rinj nën moshën 25 vjeç, projektin kulturor “Kopshtet në festë”, Festivalin folklorik internacional dhe publikon revistën kulturore “New Art”(Arti i ri). Kjo ka bërë të mundur që komunitetet e ndryshme që jetojnë në këtë zonë të kenë aktivitete gjatë gjithë periudhave të vitit, të cilat nuk janë ndërprerë as në periudhën e pandemisë, por janë zhvilluar duke zbatuar me rreptësi rregullat e caktuara.
26 tetori, me një direktivë të Këshillit të Ministrave të Italisë është caktuar si dita e folklorit dhe e traditave popullore. Në këtë kuadër zhvillohet edhe ky festival.
Festivali hapet me një përshëndetje që një artiste e vogël e dërgon nëpërmjet videos që nga Shqipëria. Ajo quhet Amariliz Percakaj dhe interpreton këngën “Mu te guri që bën xixa”. Na bën përshtypje që kjo vajzë e vogël jo vetëm është e dashuruar me këngën popullore e folklorike dhe me kostumin e bukur popullor që vesh, por edhe interpreton bukur këngën e zgjedhur prej saj.
Menjëherë pas saj, nga Shqipëria arti na çon fluturim në Andaluzinë e bukur spanjolle. Grupi “La penja Andalusa” sjell në skenë ngjyrat e përflakura dhe ritmin e zjarrtë të vallëzimit flamenk. Ky grup, i drejtuar nga Adriana Grasselli, është krijuar në vitin 1995 dhe ka 26 vjet jetë artistike në Trentino. Ai ka sjellë artistë të njohur nga Spanja dhe nga shtete të tjera, pasi ka një bashkëpunim të vazhdueshëm me shoqata të përngjashme në Andaluzi, në Gjermani e në Izrael.
Na bën përshtypje që iniciativës së djaloshit shqiptar Aleksandër Kolshi i janë bashkuar mjaft grupe dhe artistë italianë, që këndojnë qoftë këngë folklorike e tradicionale, ashtu edhe këngë të muzikës së lehtë. Mjaft prej tyre janë të moshave të reja, si Anita Sabatini, trioja Alessia,-Francesco-Lorenzo, Gloria Zenatti, që ka fituar çmimin e parë në Talent show 2021 dhe solistja e grupit 14HUS, që ka moshën 15 vjeçe.
Grupet e artistët në skenë alternohen njëri pas tjetrit, duke ndryshuar ngjyrat e kostumeve, ritmet dhe instrumentet muzikore. Grupi “Salloni Maffei”, që vjen nga Riva del Garda, sjell kostumet dhe muzikën e salloneve të shekullit të 19-të, duke i interpretuar ato me mjaft elegancë. Francesco Franceschini sjell meloditë gazmore nëpërmjet harmonikës që i bihet me gojë . Ndërsa grupi i gajdexhinjve, sjell jo vetëm tingullin e lashtë tradicional të gajdes dhe të instrumenteve që e shoqërojnë, por edhe kostumet shumëngjyrëshe të periudhave të hershme. Është një grup i njohur prej vitesh në zonë dhe ka promovuar këngët, vallet, veshjet e instrumentet folklorike italiane në shumë vende të botës si në Brazil, Peru, Spanjë, Rusi, Nepal etj. Ange Marie Paule ka lindur në Trento, por është me origjinë afrikane. Ajo sjell në skenë veshje e vallzime me motive të Afrikës. Tërheq vëmendjen dhe duartrokitjet e publikut njëri nga artistët që hyn në skenë në karrike me rrota. Është rreth të 80-ave, me aftësi të kufizuara. Ai i bie një tamburi dhe pavarësisht gjendjes së tij fizike arrin të jetë në harmoni të plotë me instrumentistët e tjerë.Një shembull që tregon se dëshira për ta gëzuar jetën e për t’u falur gëzim të tjerëve triumfon mbi çdo vështirësi.
Në skenë ngjitet blerimi pranveror me kostumet e vallet irlandeze që sjell grupi “Zivireel”. Është një grup që prej 30 vjetësh zhvillon aktivitetin e vet në Valsugana dhe jep shfaqje herë pas here në rajone të ndryshme të Italisë. Publiku duartoket virtuozitetin e tyre në interpretimin e valleve irlandeze. Ndërsa grupi “Pukka Tribe” sjell një vallëzim të quajtur “American tribal Style”, që është një miks traditash ballkanike, medioorientale dhe indiane. Praktikisht është një vallëzim që nuk ka një koreografi preçize e të përcaktuar, por lëvizjet improvizohen në skenë, ku lëvizja e mëparshme është çelësi për lëvizjen që vjen më pas. Këngëtarja moldave Tatiana Popescu, që pason këtë grup, u lutet valltarëve që të mos largohen nga skena por ta shoqërojnë atë gjatë interpretimit të këngës. Dhe vallëzimi i tyre i improvizuar harmonizohej bukur me natyrën e këngës moldave.
Kur nis paraqitja e grupeve shqiptare, me bukurinë e larminë e kostumeve kombëtare, duket sikur hyjnë në skenë të katra stinët njëherësh. Instrumentet kërkojnë të marrin forcën dhe ëmbëlsinë e këngës së zogjve për t’i shoqëruar ato sa më natyrshëm. Grupi folklorik që përfaqëson shoqatën “Teuta” në Trento, nëpërmjet vallesh bën një udhëtim nëpër Shqipëri duke sjellë motive të jugut dhe të veriut. Me një natyrë akoma më dinamike grupi i valleve “Shqiponjat” që vjen nga Lecco me pasuri ritmesh, kostumesh e ngjyrash. Ky është një grup i njohur nga emigrantët shqiptarë, pasi lëviz nëpër tërë Italinë, madje shkon edhe në Austri, Gjermani, Zvicër e Francë. Krijuesja e tij, Drita Gega Çokaj, kësaj radhe “ankohet” se e bija, Stella, e ka “mënjanuar” disi, duke ia marrë rolin e koreografes. E kujtojmë Stellën kur ishte fare e vogël. Sa kishte mësuar të ecte, kishte filluar edhe hapat e parë në fushën e valles. Siç shprehet drejtuesi i programit, Nando De Bartoli (që drejtoi me shumë aftësi e spontaneitet), tek interviston artistët, Stella e mjaft nga këta të rinj e kanë filluar këngën apo vallen që në sallën e lindjes. Tani Stella ka afruar një grup vajzash të moshës së saj dhe i ka bërë valltare që sjellin në skenë vallet e bukura shqiptare.
Ndërsa Gentjana Abazaj, që jemi mësuar ta shikojmë gjithnjë si një valltare të talentuar, këtë radhë e befason publikun si këngëtare, duke interpretuar serenata korçare.
Në fund të programit bisedojmë me drejtuesin Nando, por edhe me miq të dashur që kanë ardhur të ndjekin koncertin, si Ndue Shabaku, Dritan Mashi, Cristina Xhakolli, Renzo Bonafini, Osman Parruca, Erio Korani e të tjerë për vlerat e këtij programi. Në këto kohë disi të vështira e të turbullta për tërë botën, kur disa vende që bëjnë pjesë në Europën e Bashkuar kërkojnë financime europiane për të ngritur mure e barriera kundër emigrantëve, ky festival ngre ura bashkimi midis etnive të ndryshme të emigrantëve. Politika ngre barriera ndarjeje, arti ngre ura bashkimi. Aleksandër Kolshi ka 7 vjet që ngre ura bashkimi në zonë. Dhe fruti i punës së tij është afrimi i gjithë këtyre artistëve, të cilët në fund ngjiten së toku në skenë e bëjnë një foto sëbashku, si të ishin pjesëtarë të një familjeje. E bashkë me ta ngjiten edhe shumë nga spektatorët e entuziazmuar nga shfaqja.
Ndue Lazri

Mund të jetë një imazh i 1 person dhe ambiente të jashtme
Mund të jetë një imazh i një ose më shumë persona dhe njerëz në këmbë
Mund të jetë një imazh i 2 persona, persona duke vallëzuar, njerëz në këmbë dhe ambiente të brendshme
Mund të jetë një imazh i një ose më shumë persona, njerëz në këmbë dhe ambiente të brendshme
Mund të jetë një imazh i 2 persona, njerëz në këmbë dhe ambiente të brendshme
Mund të jetë një imazh i një ose më shumë persona, njerëz në këmbë dhe ambiente të brendshme
Mund të jetë një imazh i 1 person, duke luajtur një instrument muzikor, në këmbë, kitarë dhe ambiente të brendshme
Mund të jetë një imazh i 1 person, në këmbë dhe ekran
Mund të jetë një imazh i 1 person, në këmbë dhe ambiente të brendshme
Mund të jetë një imazh i një ose më shumë persona dhe njerëz në këmbë

Burimi/Facebook

Ramazan Çeka – Bashkim Alibali “Mjeshtër i Madh”, një ndër emrat më të shquar të këngës shqiptare

No Comments Kulture

Sot këngëtari i mrekullueshëm shkodran Bashkim Alibali “Mjeshtër i Madh”, një ndër emrat më të shquar të këngës shqiptare feston ditëlindjen e tij.
I urojmë edhe 100 vite të lumtura në jetë e në skenë!
Zëri i tij i është bashkuar krijimeve më të bukura të këngës së lehtë por edhe të këngës popullore shkodrane. Gjithnjë i qeshur në skenë, por me shumë emocione brenda vetes, Bashkimi ka marrë duartrokitje e dashuri nga publiku i shumtë që e ka ndjekur në karieren e tij.
Në skenat e festivaleve, Koncertet e Pranveres, Anketat Muzikore të Radio Tiranës, skenën e Estradës së Shkodrës e mjaftë skena të tjera si brenda e jashtë vendit, Bashkimi ka lënë gjurmë të pashlyeshme që e radhisin në vlerat më të larta të këngës shqiptare.
Një portretizim i këtyre përmasave është si të thuash një korrnizë e vogël për ta përballuar hapsirën e portretit të këtij këngëtari kaq të veçantë, karrierën mbi 50-vjeçare të këtij “rrebeli” të dashuruar me këngën dhe skenën, i cili gjithmonë me talentin e tij vetëm “korrniza” nuk ka pranuar.
Jeta artistike e qytetit të Shkodrës ishte mjaft e pasur dhe e larmishme. Vetëm Teatri “Migjeni” funksiononte si trupë profesioniste, por burimi që vazhdimisht e furnizonte me talente të rinj ishin trupat amatore të ndërmarjeve dhe institucioneve të qytetit. Në këto ujëra të pastra të këtij burimi u zbuluan shumë talente të ardhshëm, ku spikat edhe këngëtari simpatik, alegro e gjithmonë rinor Bashkim Alibali që punonte në Uzinën e Telave në Shkodër.
Shkëlqimin në jetën artistike, asnjë artist nuk mund ta bëjë i vetëm, pa bashkëpunimin e një stafi ku anëtarët plotësojnë njëri-tjetrin. Në këtë kontekst Bashkimi pati fatin e madh të ketë përkrah personalitetet më të spikatur të muzikës dhe artit shkodranë si: i paharruari Bik Ndoja “Nderi i Kombit”, Shyqyri Alushi, “Artist i Merituar”, por edhe të planit të estradës si: i ndjeri Tano Banushi, Zyliha Miloti “Mjeshtre e Madhe”, Paulin Preka “Mjeshtër i Madh”, Jolanda Shala, Gëzim Kruja “Mjeshtër i Madh”, Zef Deda “Mjeshtër i Madh”, etj.
Në moshën 17-vjeçare mori pjesë në festivalin e këngës të qytetit të Shkodrës, ku ishte dalja e parë në skenë me një publik të gjerë. Lëvizja artistike kulturore e atëhershme në qytetin e Shkodrës ka qenë shumë e gjallë. Ka pasur shumë aktivitete sidomos amatore. Jo vetëm Shtëpia e Kulturës, por ka pasur shumë ndërmarrje që organizonin estrada, festivale apo aktivitete të tjera.
Ishte viti 1969 kur Alibali filloi të aktivizohet me trupën e estradës profesioniste të qytetit të Shkodrës. Pjesmarrja në këtë trupë përkon me shkuarjen në Tiranë me një aktivitet dhe kënga e parë që ka kënduar në sallën e Estradës së kryeqytetit ka qenë “Mes jush”.
Jeta e Bashkim Alibalit është lidhur mes Tiranës dhe Shkodrës. Ai ka një jetë interesante, mbushur me ngjarje, ku pasioni dhe këmbëngulja i kanë dhënë një vend të nderuar në radhët e këngëtarëve më të shquar shqiptarë. I qeshur dhe plot humor, ai ka ditur të ngrihet mbi çdo barrierë të kohës, ku magjia e zërit të tij ka qenë vetë çelësi i sukseseve të tij.
Si shumë këngëtarë bashkëkohës Festivali i 11-të e mënjanoi nga skena, por jo nga dëshira për këngën. Në biseda shokët shpesh e ngacmojnë për sqimën dhe rigorozitetin e tij në veshje dhe pamje. Eshtë ndoshta i vetmi këngëtar shqiptar që nuk ka dalë asnjëherë nga shtëpia pa e kontrolluar edhe një herë veten për paraqitjen e tij. Miqtë e tij janë kompozitorët, këngëtarët, autorët e teksteve me të cilët diskuton gjerësisht për këngën, rolin dhe pozicionin që ajo duhet të ketë në kulturën dhe shoqërinë e sotme shqiptare.
E pranojmë se jeta ka ndryshuar dhe është në zhvillim, por duhet të pranojmë se edhe kënga popullore shkodrane e vjetër duhet të ruhet dhe zhvillohet, pasi në të është shkrirë talenti, fantazia e shpirti i brezave të tërë krijuesish me emër dhe anonim, ndryshe nuk mund t’i themi më “Këngë shkodrane”. Një ndër ata është edhe Bashkim Alibali, i cili herë pas here edhe në ditët tona na sjell perla të mrekullueshme që ndriçojnë me shkëlqimin e kësaj muzike të papërsëritshme. Megjithatë shkëlqimi i tij më i madh ka qenë në interpretimin e këngës së muzikës së lehtë.
Kënga “Në duart e nënës” veçohet nga të gjithë, ajo është bërë si këngë shtëpie, kjo këngë u bë popullore, pra edhe një këngë e muzikës së lehtë mund të bëhet këngë masive.
Nga viti 1988, deri në vitin 1990, Bashkim Alibali ishte Drejtor i Pallatit të Kulturës “Vasil Shanto” në Shkodër. Një institucion të cilin përpara tij e kishte drejtuar shkrimtari dhe poeti i njohur shkodran Bedri Islami. Edhe Bashkimi ashtu si paraardhësit e tij i vuri një rëndësi të madhe këtij institucioni, i cili merrej kryesisht me trupat amatore të ndërmarrjeve të qytetit dhe me talentet e reja.
Kështu aktivitetet vazhduan njëri pas tjetrit duke organizuar edhe disa turne me trupën amatore të këtij Pallati në mbarë vendin. Vetëm në Tiranë kjo trupë ka dhën mbi 70 shfaqje dhe mbi 30 shfaqje në qytetet e tjera.
Gjatë kohës që Bashkimi ka qenë drejtor i këtij institucioni, u plotësua me të gjitha instrumentët muzikore, me foni e ndriçim, me një skenë të madhe e cila në atë kohë plotësonte të gjitha kushtet e nevojshme, duke u bërë edhe skena e trupave amatore të ndërmarjeve, institucioneve dhe trupave që vinin nga fshati dhe rrethet. Niveli i organizimit të këtyre aktiviteteve jo vetëm gjallëronte jetën e qytetit, por shpesh konkuronte edhe trupën profesioniste të Teatrit “Migjeni”, sepse vetë institucionin e drejtonte njeriu i duhur, artisti i duhur.
Për kontributin e tij të shquar Bashkim Alibali është vlerësuar nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë me titullin e lartë “Mjeshtër i Madh” me motivacion: “Për kontributin e çmuar në fushën e interpretimit dhe lëvrimit të muzikës së lehtë dhe asaj popullore, në veçanti asaj shkodrane. Për veprimtarinë e tij kulturore – artistike në vendin tonë dhe në diasporë”.
Një këngëtar i dashuruar shumë me këngën, besnik i palëkundur i saj, e do shumë kombëtaren, deri në qelizë, ka shije të holla dhe fine dhe është shumë kërkues në tekstet e këngëve. Gjithmonë kërkon të renë duke u mbështetur tek kombëtarja. Të qëndron mbi kokë deri në përfundimin e këngës. Ka një diksion shumë të pastër tek fjalët e këngës, problem themelor që shpesh ndeshet tek këngëtarët. Këngëtar që nuk ka dalë asnjëherë nga moda dhe ka një audincë shumë të madhe në popull, në të gjithë Shqipërinë, por edhe në emigracion ku ushtron vazhdimisht aktivitetet e tij. Tematikat e këngëve të tij janë shoqërore, dashuria për qytetin e tij të lindjes dhe tendencat për t’i kënduar këngët me vlerat e tabanit tonë kombëtar, janë gjithmonë dëshira dhe vullneti i Bashkimit.
Ai nuk i mungon asnjëherë skenës dhe do t’ju them një sekret: Së shpejti ai do të paraqitet me disa kënë të reja me tekstet e mia, ku do veçoj njërën prej tyre me muzikë të maestro Fatmir Lelës, të cilën shumë shpejt publiku do e dëgjojë dhe do e shijojë. Ju them sinqerisht se asnjë rresht nuk mund ta shkruaj pa praninë e Bashkimit e pa një tavolinë ku nuk është prania e tij. Është i mrekullueshëm.
Në repertorin e e tij me këngë popullore shkodrane numërohen rreth 250 që ka kënduar Bashkimi, ndërsa këngë popullore Shkodra ka me qindra.
I gjendur kudo ku ka aktivitete, Bashkimi mbetet këngëtari më i palodhur. Dhe pse lëviz kudo, dashuria për Shkodrën nuk i shterron kurr dhe kur shkon aty duket se frymëzimi i shtohet. Plot emocion dhe buzëqeshje, ka cituar disa vargje të dalura nga shpirti i një artisti të vërtetë:
“Shkodër kangën po ta këndoj
Se të du pa fund, pa anë
Jeten time n’ty shikoj
Se më dhe emrin shkodran”.
Edhe pse nuk ka mbaruar për kompozitor, Bashkim Alibali si një nga këngëtarët emblematik në festivalet e RTSH prezantohet për të konkuruar në edicionin e 50-të, në vitin 2012 si kompozitor dhe interpretues me këngën “Merr me vete këngën time”, me tekst të Jorgo Papingjit “Mjeshtër i Madh” e cila bën fjalë për këngën tonë shqiptare, duke u ngjitur në skenë pas 7 vitesh, pas duetit të suksesshëm me këngëtaren Irma Libohova titulluar “Taverna e vjetër”.
Karriera e tij artistike tha shumë, që si rrallë kush ka ditur të elektrizojë salla e mjedise të ndryshme, që ka ditur mjeshtërisht ta kthejë dhimbjen në gaz, që i dha kohës së shkuar koherencën e ditëve të ardhshme, por një jetë me këngën e tij është një histori që dekoratat e sotme nuk mund ta thonë.
Këngët e Bashkim Alibalit nuk mbeten vetëm për Shkodrën por mbeten për të gjithë shqiptarizmën. Ai është krenari e artit dhe muzikës shqiptare. Mirënjohje vlerave të tij për promovimin e imazhit më të mirë të traditës historike, kulturore e patriotike të Shkodrës tonë e mbarë kombit shqiptar, djepit që e rriti dhe Shkodrës që e frymëzoi. Vlerat e këtij këngëtari të njohur na bëjnë krenar për trashëgiminë e shkëlqyer që e ka pasuruar me zërin e tij të dashur dhe këngët e bukura të arkivës më të mirë të artit shqiptar.
Bashkimi është dhe mbetet këngëtari i të gjitha kohërave, duke qenë gjithmonë i dashur, elegant, simpatik, si dhe duke na dhuruar gjithmonë emocione me këngët e bukura me zërin e tij joshës.

Burimi/Facebook