Home

Lajme

Holta ARAPI ROÇI – Personazh i artit figurativ

No Comments Intervista Lajme

Holta ARAPI ROÇI
Personazh i artit figurativ
Intervista e saj
Formimi im në rrugën e artit fillimisht lindi brenda familjes time, nga dy prindër artistë. Pasioni dhe dashuria për artin që u kultivua dhe la gjurmë të mëdha në edukimin tim vazhdon dhe sot. E rritur midis ekspozitave, aktiviteteve të ndryshme, ambienteve artistike, zhvilloi tek unë nxitjen dhe dëshirën për ta transmetuar më tej dhe tek brezat e rinj. Studimet e para lidhen me Liceun artistik, shkolla ku unë pata kënaqësinë dhe fatin të mësoj nga pedagogë dhe artistë shumë të mire. Ndër ta mund të përmend Edomond Gjikopulli, Hasan Çaparin, nëndrejtor dhe profesor Hermon Madhi, e shumë të tjerë të cilët kanë dhënë kontribut në formimin e traditës së artit në Shqipëri dhe tek brezat e rinj. Sot unë vazhdoj të jem pjesë e kësaj shkolle si mësuese e artit figurativ për të dhënë dhe unë kontribut në formimin e artistëve të rinj.

Burimi/Facebook/ALUMNI/Liceu Artistik

Mardena Kelmendi – Nji interviste e mrekullueshme e degjuar mbreme me miken tone durrsaken znj Rajmonda Kamberi

No Comments Intervista Lajme

Emocioni me suprizat e ndryshme qe nderhynin papritur gjate intervistes u be’ shkak i nderhyrje se shume degjuesve shqiptare nga gjithe bota per ti dhene pergezim
Nder te tjera per figuren e gruas ne mergim po edhe arritjet e saja ne fushen e artit dhe pasionet saj ne sallonin e bukurise te cilin e mban ne qender te Athines nder stallone me te zgjedhura nga vendaset
Po edhe kengen shqiptare e veshjet kombetare ku ajo prezanton dhe tund publikun grek
Mbreme pershendetje suprize e kompozitorit njohur Gjergj Kostandin Leka njohu edhe qe se shpejti Rajmonda e shume kengetare pjesmarres ne festivalin e ardheshem realizuar me artin e bukur po te vete kompozitorit edhe kengeve te reja ne prezantim Emisioni morri ngjyra dhe nji larmi njohje e kenaqesi per qindra mijra emigrant qe degjojne dhe ndihen ne atdhe Brenda ketij emisioni drejtuar nga gazetari njohur Luigj Shkodrani
Pershendetje vazhduan nga miq te femijeris rinise Rajmondes po edhe nga miqt e vecante e madhja Alida Hisku dhe Nepttun Toni Gjata
Te urojme suksese mike vecante durrsake .

Burimi/Facebook

“Nuk ka falje presidenciale për Thaçin nëse shpallet fajtor, s’ka referendum për Bashkim”

No Comments Intervista Lajme

Vjosa Osmani ka qenë e ftuar sot në HARDtalk të BBC-së në një intervistë të gjatë 23 minuta dhe në të cilën e gjeti veten shpesh në pozicion mjaft të vështirë

Ajo u prezantua si ushtruese e detyrës që mund të bëhet edhe presidente e re e Kosovës brenda pak javësh.

A mundet Kosova të dëbojë fantazmat e së kaluarës? – ishte tema kryesore në intervistën që Periskopi e ka përkthyer për lexuesit e saj nga gjuha angleze.

Pyetja e parë që i bëri gazetari ishte se ku ndryshonte ajo prej politikanëve të vjetër të Kosovës, por përgjigja e znj.Osmani nuk ishte aspak e elaboruar.

Ajo ka përmendur platformën anti-korrupsion, dhe konsistencën në mbajtjen e qëndrimeve që kanë pasur me Kurtin në dy dekada.

Në të vërtetë, kjo konsistencë mund të jetë e diskutueshme kur dihet se Vetëvendosje ka fshirë komunikatat nga faqja e saj zyrtare online.

Po ashtu, ajo është pyetur se si do të votonte në referendumin për Bashkimin me Shqipërinë, dhe a do të mbështeste burgosjen e Thaçit nëse shpallet fajtor nga Gjykata Speciale.

Intervista e plotë:

BBC:

Në çfarë forme do të thoshit se jeni e ndryshme nga garda e vjetër [e politikanëve kosovarë]?

VO:

Në shumë forma, në fakt, ani pse kam qenë pjesë e politikës për goxha kohë. E nisa [karrierën] shumë herët, kur isha 17 vjeçare – kështu që janë bërë më shumë se njëzet vjet. Unë nuk isha kurrë pjesë e Ekzekutivit kështu që kurrë s’kam pasur pushtet ekzekutiv në vendimet që janë marrë.

Por mendoj se [ndryshimi me të tjerët] fillimisht ka të bëj me platformën politike me të cilën garuam bashkë me kryeministrin në ardhje [Kurtin] që bazohet në platformën tonë anti-korrupsion… Ka edhe shumë arsye por praktikisht bazohet edhe te konsistenca që kemi shfaqur në politikë për dy dekadat e fundit që i kanë bindur qytetarët e Kosovës të na japin mbështetjen dominuese. Kjo tregon se një gjeneratë e re politike, jo sa i përket moshës por sa i përket mendësisë, më në fund do t’ju japë mundësinë popullit të Kosovës që të gjejnë perspektivën e tyre brenda vendit dhe jo të dalin jashtë.

BBC:

Ju përmendët që njerëzit po ikin nga Kosova… pse mendoni që ëndrra e Pavarësisë së Kosovës u kthye në kaq të keqe për aq shumë njerëz në vendin tuaj?

VO:

Pavarësia nuk ishte vetëm një ëndërr. Ai është realiteti aktual dhe Kosova do të qëndrojë. Ne do të mbesim shtet i pavarur dhe sovran. Por, është e qartë se pritjet e popullit sa i përket punësimit dhe drejtësisë ishin më të larta se ajo që u ofrua – kështu që këto pritje u zhgënjyen në shumë aspekte. Siç e thashë, një prej problemeve kryesore në vendin tonë, ishte krimi dhe korrupsioni, të cilat e kemi për qëllim t’i ndalim përmes aksioneve konkrete në qeverinë e ardhshme por në të njëjtën kohë besoj që është edhe vendosja e shembullit nga lidershipin i vendit. Kështu që 1 – ne do të udhëheqim përmes shembullit tonë, të tregojmë se jemi të pakorruptueshëm, se nuk bëjmë kompromise dhe se do të sjellim meritokraci. 2 – duke sjellë arsimim dhe punësim për të rinjtë bazuar në meritokraci.

BBC:

Por, znj.presidente pse duhet kosovarët e rinj t’ju besojnë juve? Sepse, le ta themi troç, ju pavarësisht rinisë që keni, ishit në politikë për goxha shumë kohë. Ju ishin shefe e stafit të presidentit [Sejdiu] më shumë se dhjetë vjet më parë. Kështu që ju jeni e brendshme, insajdere, ju nuk jeni në të vërtetë një autsajdere, një e jashtme. Ju keni bërë kompromise përgjatë karrierës tuaj.

VO:

Por, unë kam bërë kompromise që ishin në interes të vendit dhe në interesin e popullit dhe kurrë e kundërta. Dhe populli i Kosovës e di këtë gjë që është pse edhe më votuan mua dhe z.Kurti në listën tonë të përbashkët. Siç e theksova më lart, unë kurrë nuk kam pasur fuqi ekzekutive në vendim-marrje gjatë dy dekadave të kaluara. Kur unë isha andej, unë kisha rol këshillues… Të jesh në politikë nuk nënkupton gjithqysh të kishe rol në ato që ndodhnin.

BBC:

Tash ju po prezantoni një zgjidhje të qartë mes gardës së vjetër që thoni se ishte e korruptuar dhe gjeneratës së re që thoni se është e pasur. Por, a s’mendoni se gjërat janë më të komplikuara pak? Por, a s’mendoni që njerëzit të cilit ju po i quani të korruptuar tash, shumë njerëz në Kosovë i merrnin si “heronjtë e çlirimit të Kosovës”? Ajo që duket se po thoni është se këta njerëz që mbaheshin heronj për kaq gjatë, ishin në fakt mashtrues?

VO:

Jo, ky nuk është lloji i gjuhës që unë e përdori. Në fakt, unë nuk flas me absolutizëm. Krejt e kundërta, unë mendoj se çdo politikan në Kosovë ka vendimet e drejta dhe të gabuara gjatë karrierës. Ajo çka po provoj të them është se ka pasur shumë vendime të gabuara në të kaluarën. Unë nuk e kam përdorur termin “mashtrues” por ka pasur shumë vendime të gabuara që e vendosën vendin në rrugë të gabuar dhe që e bënë rininë ta humbte shpresën. Kësisoj, për atë arsye, vendit i vyente një fillim i ri e të cilën po e ofrojmë. Termi “shtet i kapur” nuk është përdorur nga ne në Kosovë për herë të parë – është përdorur nga Bashkimi Evropian për strategjinë e saj të zgjerimit… Ajo çka po them unë për periudhën e tashme, nuk ka të bëj me atë që këta liderë e kanë bërë në kohën e luftës.

BBC:

…siç ju e dini më mirë se unë, para-ardhësi juaj Hashim Thaçi tash ndodhet në Hagë duke u përballur me aktakuza shumë serioze të krimeve të luftës – bashkë me të tjerë figura të larta të UÇK-së. A e mbështetni atë proces?

VO:

Drejtësia nuk do të vihet në vend derisa Serbia të dorëzojë kriminelët që kryen krime e mizori kundër popullit të Kosovës. Kjo është një e vërtetë që askush nuk mund ta mohojë… kështu që drejtësia do të vihet në vend, të kërkojë falje dhe të sigurohet se ata që kryen ato krime të vendosen para drejtësisë…

Por, s’mund të ketë barazi mes asaj që Serbia ka bërë dhe asaj që disa individë mund të kenë bërë pas luftës.

BBC:

Znj. Presidente, lëri serbët të flasin për veten e tyre, sepse ata i kanë përfaqësuesit e tyre në këtë program. Ju jeni presidente e Kosovës dhe pyetja për ju është e thjeshtë: Nëse Hashim Thaçi shpallet fajtor për këto krime serioze – a do ta mbështesnit burgosjen e tij për një kohë shumë të gjatë?

VO:

Fillimisht duhet të flas për krimet që janë kryer nga Serbia – sepse ato janë bërë ndaj njerëzve që unë përfaqësoj… më duhet të flas për ata njerëz të Kosovës, për të gjithë ato familje të tyre…

Unë nuk mund të flas hipotetikisht, se cili do të ishte verdikti final kur e dimë se Kosova…

BBC:

Nëse shpallet fajtor, a do ta mbështesnit vendimin që e burgos një kohë shumë të gjatë? Apo – meqë jeni presidente – do t’i ofronit falje presidenciale.

VO:

Ligji ndërkombëtar nuk lejon që të ketë falje presidenciale për ato lloj krimesh që ju përmendët. Por, përgjigja është shumë e thjeshtë. Parlamenti i Kosovës i ka dhënë përgjigje para shumë kohësh, në vitet 2014 dhe në vitin 2014 kur kemi njohur juridiksionin e Dhomave të Specializuara. S’e kemi njohur pjesërisht, por plotësisht [edhe sa i përket dënimeve].

BBC:

Bashkimi Evropian e ka thënë shumë qartë se që Kosova të jetë në rrugën e integrimeve në BE, duhet të ketë jo vetëm dialog të vazhdueshëm por edhe paqe mes Kosovës dhe Serbisë. Aleati juaj, kryeministri Albin Kurti, ka thënë që vazhdimi i dialogut dhe kërkimi i paqes me Serbinë nuk është mes top-prioriteteve të tij. Ai e ka bërë të duket se nuk është i interesuar të vazhdojë dialogun me Serbinë?

VO:

Ai asnjëherë nuk e ka thënë se nuk është i interesuar që të vazhdojë dialogun me Serbinë. Por, njerëzit e Kosovës na kanë besuar në një platformë që bazohet në punësim dhe drejtësi… Këto do të jenë prioritetet tona. Kjo nuk nënkupton se nuk do të fokusohemi edhe në dialog. Kosova e ka zgjatur dorën e bashkëpunimit për Serbinë, edhe pse ata kurrë nuk kanë kërkuar falje.

Por, drejtësia si çdo kund në botë është parakusht për paqe. Kur të ulemi në tavolinën e bisedimeve, ne do të kërkojmë drejtësi për të gjithë viktimat.

BBC:

A jeni e zhgënjyer me BE-në. Pesë shtete anëtare të saj nuk ju kanë njohur si shtet të pavarur. Dhe ju ende nuk keni liberalizim vizash.

VO:

Ne i kemi mbushur krejt kriteret për liberalizim vizash. Kur vjen puna te pesë shtetet që nuk na kanë njohur, do të provojmë ta shkrijmë akullin sepse nuk ka asnjë arsye. S’ka asnjë ngjashmëri mes Kosovës dhe territoreve të kontestuara. Ne nuk do të dorëzohemi që ta forcojmë shtetësinë e Kosovës.

BBC:

Ju po folni për shtetësinë dhe pavarësinë – por aleati juaj, Albin Kurti, pak ditë pasi fitoi zgjedhjet u pyet se a do ta mbështeste një referendum për bashkim me Shqipërinë dhe ai tha Po. Nëse ju jeni partner, duket se ju nuk jeni rrugës për ta forcuar shtetësinë, por rrugës për t’u bashkuar me Shqipërinë.

VO:

Ne kemi qenë të qartë se jemi në partneritet për ta forcuar shtetësinë e Kosovës. Dhe unë kam qenë e qartë se besoj shumë te pavarësia e Kosovës. Z. Kurti dhe unë jemi përgjigjur qartë edhe sa i përket Kushtetutës së Kosovës.

BBC:

Si do të votonit ju nëse do të kishte një referendum për t’u bashkuar me Shqipërinë?

VO:

Nuk do të përgjigjem sepse sipas Kushtetutës tonë nuk mund të ketë referendum – dhe kushtetuta nuk do të ndryshohet asnjëherë. Në kontekstin aktual politik, unë besoj fondamentalisht në lirinë dhe pavarësinë e Kosovës. Përgjigja ime është “Kosova është këtu. Kosova është përgjithmonë.”

Burimi/BBC/PERISKOPI

Ambasadori palestinez në Beograd: Hapja e Ambasadës nga Kosova nuk do mbetet pa u ndëshkuar

No Comments Intervista Lajme

Ambasadori palestinez në Beograd, Mohamed Nabhan, ka reaguar në lidhje me hapjen e Ambasadës së Kosovës në Jerusalem.

Nabhan tha se ky veprim nga Kosova nuk do mbetet pa u ndëshkuar.

Sipas tij, Kosova ka vepruar edhe kundër pozicionit që e ka Bashkimi Evropian sa i përket Jerusalemit.

“Është një sulm ndaj të drejtave tona dhe njerëzve tanë. Kosova kështu po i shkel të drejtat e popullit palestinez për shtetin dhe kryeqytetin e saj. Prishtina po shkel po ashtu të drejtën ndërkombëtare, sepse Jerusalemi është okupuar nga Izraeli që nga viti 1967, dhe që një vend të bëhet anëtar i organizatave ndërkombëtare dhe Kombeve të Bashkuara, duhet t’i përmbahet të drejtës ndërkombëtare”, ka thënë Nebahan.

Ai ka shtuar se është në konsultim me Ministrinë e Punëve të Jashtme të Palestinës dhe ka paralajmëruar se tash e tutje do të ndërmarrin hapa në dëm të Kosovës.

“Do të ndërmarrim hapa që nuk do t’i pëlqejnë Kosovës në nivelin e Ligës Arabe dhe Bashkëpunimit Islamik. Kosova nuk është anëtare e asnjërës prej këtyre organizatave, por shumë prej tyre e kanë pranuar të ashtuquajturën Kosovë, dhe do të kërkojmë nga ato vende që tash ta shqyrtojnë vendimin e tyre për ta pranuar Kosovën”.

Burimi/Zyrtare.net

Kujtimet e gjuhëtarit Bahri Beci: Si u shndërrua konferenca e drejtshkrimit në një kongres partie

No Comments Intervista Lajme

Nga një konferencë për gjuhën shqipe, standardin, gjuhën letrare e drejtshkrimin, u kthye në një kongres partie. Një nga dëshmitarët dhe pjesëmarrësit e Kongresit të Drejtshkrimit, gjuhëtari Bahri Beci na tregon se çfarë ndodhi në këtë ngjarje, që do të shënjonte gjuhën shqipe.

Kjo dëshmi vjen si pjesë integrale e librit të tij “Përjetime 1936 -2021”, botim i UET Press.

Beci ndan me lexuesin kujtime e përsiatje që nga fëmijëria e tij e hershme rrugicave të Shkodrës, e deri tek argumentimet për debatin kulturor e sociologjik në vend, ravijëzon tri kohë historike të Shqipërisë: gjatë viteve 1936-1944, kur në Shqipëri ishte vendosur sistemi kapitalist dhe ekonomia e tregut; gjatë viteve 1944-1990, kur në Shqipëri u vendos sistemi komunist dhe ekonomia e centralizuar; gjatë viteve 1990-2021, kur në Shqipëri u rivendos sistemi kapitalist dhe ekonomia e tregut.

“Shqipëria dhe shqiptarët gjatë këtyre tri epokave janë përpëlitur si një anije pa vela në mes dallgëve të detit”, thotë akademiku.

Përmes publicistikës, ai sjell ngjarjet vendimtare të kulturës: nga Kongresi i Manastirit deri tek ai i Drejtshkrimit; rrugëtimin e vështirë të një shkencëtari të gjuhës në korridoret e ngushta të doktrinës politike; skicën e formimit të atij që profesor Besi e quan “Homo ideologicus”, sipas tij, dëmi më i madh që i ka bërë shoqërisë shqiptare diktatura komuniste.

“Ishte krijuar njeriu ideologjik, që është e keqja më e madhe e këtij vendi në të dyja kohët”, thotë profesori, ndërsa përshkruan kulisat e ndërtimit të “elitës së re” me urdhër dhe bekim politik.

“Për mua ka qenë e rëndësishme e vërteta dhe do ta lexoni këtë të vërtetë aty, që ta dini se ka edhe një variant të tillë shpjegimi. Unë nuk kam bërë ndonjëherë, refuzim apo mohim të gjuhës letrare. Unë jam marrë me argumentet shkencore. Gjuha e vendosur si standard, ka qenë më shumë një gjuhë gazetash, një gjuhë burokratike, më shumë se një gjuhë letrare e mirëfilltë; këtu përjashtoj shkrimtarin e madh Ismail Kadare, i cili diti ta lëvrojë gjuhën, ta shpëtojë nga ngurtësimi”, thotë ai në lidhje me standardin e gjuhës shqipe.

beci uet2

Nga libri i tij “Përjetime 1936 -2021”, shkëpusim pikërisht këtë ngjarje të madhe për gjuhën shqipe, Kongresin e Drejtshkrimit.

BAHRI BECI

NË POSTIN E SEKRETARIT SHKENCOR

Në një mbledhje të Institutit, me “propozimin” e Jorgos, u zgjodha sekretar shkencor i Institutit.

Për mua, sigurisht, kjo ishte diçka e papritur, po kuptohej që ajo nuk qe aspak një rastësi, po shprehje e një qëndrimi të caktuar. Pra, pas politikës së kërbaçit, po ndiqnin politikën e kulaçit.

Tani sikur kërkonin të më merrnin me të mirë. Me sa duket, drejtori donte të jepte prova se ai nuk kishte pasur dhe nuk kishte gjë me mua, se ai më donte e më respektonte, madje edhe më vlerësonte. Sigurisht, tani për mua çdo gjë ishte e qartë, tani nuk isha më naiv, madje mund të them se isha bërë shumë vigjilent e kërkoja si i thonë, qimen në qull.

Detyrën e sekretarit shkencor e kryeja me përkushtim të veçantë, po nuk harroja për asnjë moment që detyra ime kryesore ishte puna shkencore. Ato vite (1972-1975) kam punuar si asnjëherë tjetër. Luante rol që kisha një dhomë pune më vete, po edhe mundësia për të më goditur në ato momente ishte pothuajse minimale, në njëfarë mënyre ishte nënshkruar një pakt i përkohshëm mossulmimi, të cilin, me hir ose pa hir, ishte i detyruar ta pranonte, të paktën formalisht, edhe shoku Jorgji, ndonëse isha i sigurt që në ndërgjegjen e tij, po jo vetëm të tij, nuk kishte depërtuar as edhe një rreze e dobët drite. Për atë dhe shokët e sojit të tij, unë nuk isha veçse një konkurrent që nuk duhej lejuar të kapërcente pragun e vendosur prej tyre, pra, bashkekzistenca me Jorgjin, po jo vetëm me Jorgjin, kërkonte si peng personalitetin. Që të bashkëjetoje me ta, duhej të mendoje si ata, të veproje si ata, t’u shërbeje atyre etj., etj.

KONGRESI I DREJTSHKRIMIT

beci uet

Ka kaluar shumë kohë dhe shumë gjëra kanë filluar të fashiten nga kujtesa, megjithatë disa gjëra kanë mbetur si dëshmi e asaj kohe, po edhe e asaj mënyre të menduari e të jetuari. Etja për lavdi dhe mania për t’u imponuar me gjëra “të mëdha” ishte bërë një mënyrë të menduari e të jetuari në Shqipëri.

Shoqëria shqiptare ishte si një tullumbace tepër e fryrë që vërtitej sa andej-këndej, po pa e ditur se ku po shkonte. Po, gjithsesi, tullumbacja tërhiqte vëmendjen dhe dikë edhe e befasonte me ngjyrën dhe bukurinë e saj, me lëvizjet e saj jo uniforme. Pra, tullumbace shteti, tullumbace shoqëria, tullumbace institucionet, tullumbace drejtuesit e tyre. Të gjithë kërkonin të bënin gjëra të mëdha, të gjithë kërkonin t’i imponoheshin shoqërisë me bëmat e tyre. Partia bënte Kongrese, shteti mitingje madhështore dhe mbledhje solemne, institucionet shkencore konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare.

Një konferencë e tillë ndërkombëtare u organizua nga Instituti i Historisë. Jehona e saj u ndie anembanë vendit. Ishte një ngjarje. Vështirë që pas asaj konference do të mund të organizohej një tjetër si ajo. Dhe organizatorët e saj ishin heronjtë e ditës. Për ta flitej kudo, edhe në zyrat e larta të shtetit, edhe në kafene, edhe nëpër shtëpi, po edhe në rrugë, ishte, pra, bisedë e ditës. Dhe askujt nuk i shkonte në mend në atë kohë se, shumë shpejt pas saj, do të organizohej një tjetër veprimtari shkencore që do të bënte të harrohej konferenca e organizuar nga Instituti i Historisë. E ky do të ishte Kongresi i Drejtshkrimit që është vlerësuar si “një fitore e vijës marksiste të PPSH-së për zgjidhjen e problemit të gjuhës sonë letrare kombëtare”.

Pra, fitore e PPSH-së dhe jo e popullit shqiptar.

E vërteta është se edhe sot nuk e kam shumë të qartë se kush ishte nismëtari i vërtetë i Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe. Megjithatë, duke qenë në pozitën e sekretarit shkencor të Institutit dhe, dashur pa dashur, shumë pranë drejtorit të këtij institucioni, kam pasur rastin të jem relativisht i informuar për këtë veprimtari. E vërteta është se diskutimet për Rregullat e drejtshkrimit të shqipes, Projekt që ishin botuar më 1967, kishin hyrë në fazën e fundit të tyre. Pra, kishte dalë nevoja e organizimit të një veprimtarie që do të finalizonte diskutimet e bëra dhe t’i jepte një formë përfundimtare drejtshkrimit të gjuhës shqipe. Kjo ide, me sa duket, u përcoll në organet e larta të shtetit dhe të partisë. Kuptohet që në atë kohë pa aprovim nga lart nuk mund të bëje asgjë. Aso kohe, në Komitetin Qendror me problemet e kulturës dhe të shkencës merrej Kahreman Ylli.

-Ka një mendim që ta kthejmë në Kongres, Konferencën për drejtshkrimin,- më tha drejtori në një moment dhe iu referua një bisede telefonike me Kahremanin.

-Fola me të në telefon dhe më tha pse nuk e bëni Kongres, si atë të Manastirit?

Kostallari duket se nuk ishte i përgatitur për këtë dhe ndihej sa i gëzuar, aq edhe i shqetësuar, po nuk kaloi shumë dhe pyetja nga lart mori formën e vendimit, pra, jo konferencë, po kongres, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të gjitha trevat shqiptare. Dhe kaq mjaftoi dhe Kostallari u hodh në sulm me gjithë potencialin e tij për të organizuar një veprimtari më të bujshme se ai i organizuar nga Instituti i Historisë. Ndihej qartë se po përvijohej në kokën e drejtorit ngjarja që do t’i jepte atij lavdinë e kërkuar.

U hartua platforma, u përcaktuan njerëzit që do të ftoheshin dhe kumtuesit. Këto bëheshin si fshehurazi, nuk ishte shumë e qartë se si bëheshin, po një gjë dukej qartë, njerëzit e partisë ishin të gjithë në lëvizje, dukej sikur po organizohej një Kongres partie, e jo një konferencë shkencore. Megjithëse sekretar shkencor i Institutit, ndihesha disi si i mënjanur nga njerëzit e partisë që nuk linin njeri t’u hynte në mes. Gjithsesi, pozita që kisha nuk më linte të rrija indiferent, po edhe shumë aktiv nuk tregohesha, se do të nxisja reagimin e tyre. Një gjë më kishte rënë në sy që, Kostallari nuk kishte shumë besim te kolegët e tij të organizatës dhe, herë pas here, kur nuk ndodhej në Institut, më drejtohej mua për të marrë informacione mbi mbarëvajtjen e punës. Kuptohej se pas atyre që kishin ngjarë në vitet e revolucionit kulturor të tipit kinez (1966-1969), ndërmjet tyre ishin krijuar probleme; e vërteta ishte se flisnin pa konsideratë për njeri-tjetrin. Midis tyre kish ndodhur çarja e parë e madhe.

Kumtesat dhe kumtuesit

Një gjë ishte e qartë: në kongres do të merrnin pjesë dhe do të mbanin kumtesa njerëz që kishin dhënë “prova” të aprovimit pa rezervë të projektit ose, siç thuhej atëherë, “njerëz të devotshëm”

Dhe, me të vërtetë, asnjë gabim për sa i përket zgjedhjes së njerëzve që do të ftoheshin për të marrë pjesë, ose për të kumtuar. Dhe më vjen në mend pyetja e A. Klosit drejtuar J. Bulos, “si mund ta quajë shpirt të kombit dr. Bulo një Kuvend, i cili nuk thërriti asnjë nga përfaqësuesit e qarqeve kulturore të sipërpërmendura? Përse nuk u ftuan as Ernest Koliqi, as Zef Valentini, as Martin Camaj, as Arshi Pipa, as Gjon Sinishta, as Sami Repishti, as Anton Logoreci e sa të tjerë që vazhdonin të shkruanin në mërgim variantin letrar gegë?” .

Asnjë “gabim” edhe për sa u përket kumtuesve dhe kumtesave që do të mbaheshin. Ku ishte parë që temat e kumtesave të një kongresi shkencor të përcaktoheshin nga drejtori i Institutit dhe sekretari i partisë, në bashkëpunim edhe me ndonjë vegël tjetër të tyre? Të gjitha këto fshiheshin prapa emrit të të ashtuquajturit komision organizues i Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, ku figuronin edhe emrat e të ftuarve nga Kosova dhe nga arbëreshët e Italisë, po që nuk dihej ende nëse do të vinin apo jo në Kongres.

Mbaj mend që, kur po flitej se të ftuarit nga Kosova nuk do të vinin, e pyeta Kostallarin:

– A do të mbahet kongresi po të mos vijnë kolegët nga Kosova?

– Patjetër që do të mbahet, -më tha.

Pra, kongresi do të mbahej edhe sikur përfaqësuesit nga Kosova të mos vinin.

Në një takim në drejtorinë e Institutit u diskutua edhe për kumtesat e punonjësve të tij. Më pyetën edhe mua se çfarë kumtese do të mbaja. Do të flas për parimet e drejtshkrimit të shqipes, u thashë. Me të mbaruar takimi, Kostallari më thirri në zyrë dhe më kërkoi hollësira lidhur me kumtesën që do të mbaja. Ishte i shqetësuar, ndoshta edhe kishte të drejtë, se në një mbledhje për diskutimin e projektit në Institut, unë kisha deklaruar se parimi themelor i drejtshkrimit të shqipes nuk është parimi fonetik. Ka qenë i jashtëzakonshëm presioni që të ndryshoja temën e kumtesës. Në pamundësi për të rezistuar para presioneve të një natyre jashtëshkencore, kam kërkuar të flas për parimin tradicional të drejtshkrimit, që nuk përbënte sipas Kostallarit një fushë me mina për të. Ishte një kompromis që, gjithsesi, më linte një dritare të vogël hapur për të thënë diçka nga vetja ime.

Pra, arkitektura e zbatuar nuk linte shteg për devijime, të papritura ose befasi. Çdo gjë në rregull. Një komision organizues prej 19 vetash, 87 delegatë, ndër të cilët edhe unë, një presidium prej 21 vetash, presidiumet e seksioneve A dhe B, sekretaritë e kongresit, komisionet e hartimit të parashtresave rreth punimeve të seksioneve A dhe B.

Shqyrtimi i këtyre listave, pra, i pjesëmarrësve në këto komisione, është i mjaftueshëm për të kuptuar logjikën që udhëhiqte organizatorët e këtij Kongresi. Emrat më të përsëritur në këto lista, përveç të autoriteteve shkencore të kohës si M. Domi, E. Çabej, I. Ajeti, Dh. Shuteriqi, Sh. Demiraj etj., ishin ato të A. Dodit, J. Gjinarit, J. Thomajt, E. Lafes etj., të cilët ju tanimë i njihni përmes atyre që kam shkruar deri tani, po mungonte emri i njërit prej gjuhëtarëve më në zë të kohës, Selman Rizës.

Në Kongresin e Drejtshkrimit, Selman Riza merrte pjesë si dëgjues, pa të drejtë fjale.

E vërteta është se pas të gjitha këtyre, Kongresi u karakterizua nga “një unitet i plotë mendimi e veprimi”. Ndonjë “i pabindur” që guxoi të ngrinte kokën, “u mënjanua” pa u marrë vesh. Dhe ne kemi shkruar se “Kongresi i Drejtshkrimit ishte përfundimi i politikës gjuhësore të ndjekur nga Partia-shtet që nga 1945, për të vendosur në bazë të gjuhës letrare standarde toskërishten letrare dhe për të mënjanuar gegërishten letrare. Dhe qëllimi u arrit. Pa dashur të vëmë në dyshim vlerën e Kongresit të Drejtshkrimit, duhet pranuar se ai qe i parapërgatitur dhe nuk pati tolerancën e nevojshme. Nuk ishte rastësi që ai u quajt Kongresi i Drejtshkrimit dhe jo i gjuhës letrare apo standarde; nuk ishte rastësi që nuk u diskutua fare për formimin e gjuhës letrare a standarde, edhe pse referati i kushtohej historisë së formimit të gjuhës sonë letrare dhe drejtshkrimit të saj. Nuk ishte, pra, një Kongres i lirë e demokratik. Ishte rasti të diskutohej të paktën për rrugën që u ndoq e shpjegimet që u dhanë për formimin e gjuhës letrare standarde, por as kjo nuk u bë.

Nga kjo pikëpamje, Kongresi i Drejtshkrimit kërkon një rivlerësim”.

Burimi/Panorama.al

Jeta pas IS-it: Një grua rrëfen tmerrin që përjetoi në Siri

No Comments Intervista Lajme

Sabinella Ayazbaeva i ka pesë fëmijë të vegjël. Ajo vijon kurse të psikologjisë në universitet dhe mban një punë me orar të shkurtuar në një qendër rinore në qytetin e saj në Kazakistanin qendror.

Por ajo ndan kohën e saj për të marrë pjesë në fushatën kundër ekstremizmit, të cilën e ka organizuar ky shtet. Fushata ka për qëllim paralajmërimin e të rinjëve kundër rreziqeve nga grupet terroriste, të cilat synojnë rekrutimin e anëtarëve të rinj në internet, përmes përdorimit të fesë.

Ayazbaeva është e veja e një luftëtari të grupit militant të ashtuquajtur, Shteti Islamik (IS). Ajo bën pjesë në grupin e 600 qytetarëve të Kazakistanit, të cilët u riatdhesuan nga kampet e Sirisë më 2019.

Ayazbaeva, 31-vjeçare, kishte kaluar pesë vjet në Siri. Ajo tha se ka qenë dëshmitare e vrasjeve brutale dhe “padrejtësive të trishta” të kryera nga IS-i, derisa ka jetuar në frikë të vazhdueshme nga sulmet vdekjeprurëse ajrore.

Në intervista, fjalime dhe takimet tjera, Ayazbaeva flet për zhgënjimin dhe tmerret e jetës nën IS-in në Siri. Ajo shpreson se do të ndikojë te të tjetër që të mos “bëjnë gabimet” që ajo dhe burri i saj i kanë bërë më 2014.

Si fillloi?

Një martesë e lumtur, biznes të suksesshëm dhe një banesë. Kjo thotë të ketë qenë jeta e saj para se të shkojë në Siri. Ajo dhe burri i saj bënin një jetë të qetë, ishin praktikues të fesë islame dhe shkonin në një xhami lokale.

Kjo mënyrë jetese vazhdoi derisa burri i saj nuk filloi miqësinë me grupe islamike “jotradicionale” online, thotë ajo.

Në vitin 2014, ai e bindi Ayazbaeva-n se duhej të shkonin për të jetuar në Siri në mënyrë që të rrisnin fëmijët e tyre në një shtet islamik.

Ata morën tre fëmijët e tyre – të moshës midis një dhe gjashtë vjeç – dhe u larguan nga Kazakistani. Familjarëve u thanë se do të shkonin “për një pushim familjar”. Kjo familje brenda disa javësh arriti në Raka të Sirisë. Në atë kohë ky qytet ishte fortesa kryesore e të ashtuquajturit Kalifati Islamik. Menjëherë pas arritjes ata u përballen me realitetin e vërtetë.

Burri i saj nuk vinte me ditë të tëra në shtëpi pasi ishte bërë luftëtar. Sulmet ajrore ndodhnin në baza ditore duke e detyruar Ayazbaeva-n dhe të tjerët të fshiheshin në bodrumin e ndërtesës në të cilën jetonte. “A është rradha ime të vritem?”, ishte pyetja që ajo e mendonte. Ayazbaeva do të bëhej dëshmitare e skenave të tmerrshme.

“Trupa të grave dhe fëmijëve pa gjymtyrë nxirreshin nga rrënoja”, thotë ajo.

Të përballur me këtë situatë, çifti synonin të largoheshin nga Siria, por e dinin se nuk kishin asnjë mundësi ta bënin këtë, pasi militantët e IS-it “vrisnin të gjithë ata që dëshironin të iknin”, thotë ajo. Nga Kazakistani iu erdhi një lajm i keq për shkak të vendimit të tyre për të shkuar në Siri. Me të kuptuar se vajza e saj kishte shkuar në Siri, nëna e Ayazbaevas pësoi sulm në tru.

Para se burri i saj të vritej nga një sulm ajror më 2017, ajo në Siri kishte lindur edhe dy fëmijë tjerë. Bashkë me pesë fëmijët e saj mbetën nën mëshirën e luftëtarëve të Shtetit Islamik. Në atë kohë ky grup po humbte terren nga ushtria siriane dhe forcat kurde.

“Periudha e urisë së madhe filloi më 2018 në zonat e kontrolluara nga IS. Ishte shumë e vështirë që t’ua shpjegoja fëmijëve pse nuk kemi ushqim. Bëja supë nga bari”, thotë ajo. Më pas, Ayazbaeva dhe fëmijët e saj përfunduan në fshatin Baghuz, që ishte rajoni i fundit nën kontrollin e IS-it. Në fillim të vitit 2019, vetëm disa javë para mposhtjes së grupit militant Shteti Islamik në këtë fshat, ajo mori rrugën për në kamp të refugjatëve të kontrolluar nga kurdët. Ky moment shënoi pikë kthese në jetën e saj.

Fillim i ri

Derisa po qëndronte në kamp, forcat kurde i thanë asaj se Kazakistani do të “dërgojë një aeroplan për të kthyer shtetasit e tij në shtëpi”. Ajo kaloi vetëm disa javë në kamp para se të riatdhesohej.

“Në kamp ishte ftohtë, por dallimi ishte se kishim ushqim dhe nuk kishte sulme ajrore. Ishte disi më e durueshme sepse e dinim se aty jemi vetëm përkohësisht dhe do të shkojmë në shtëpi”, thotë ajo, duke treguar se aeroplani nga Kazakistani arriti më 6 maj të vitit 2019.

Ayazbaeva tregon se si ishte emocionuar shumë, kur në aeroport, një grua me uniformë të ushtrisë së Kazakistanit i kishte thënë: “Më lejo ta mbaj foshnjën, t’i mezi po qëndron në këmbët tua”.

Në kuadër të një operacioni riatdhesimi, të ndërmarrë në periudhën janar-maj 2019, Qeveria e Kazakistanit ka kthyer rreth 600 shtetas të saj nga Siria.

Më 4 shkurt 2021, u njoftua se janë riatdhesuar edhe 12 persona, katër burra, një grua dhe shtatë të mitur. Të paktën 800 shtetas kishin shkuar në Siri dhe Irak për t’u bashkuar me grupet militante, kanë njoftuar autoritetet e Kazakistanit.

Në muajin maj të vitit 2020, autoritetet burgosën 31 burra dhe 12 gra të riatdhesuar, të cilët u akuzuan për terrorizëm. Ndërsa ndaj disa të tjerëve po zhvilloheshin hetime.

Kur u kthye në Kazakistan, Ayazbaeva dhe të tjerët u dërguan në një qendër rehabilitimi në qytetin Aqtau. Ata menjëherë iu nënshtruan një kontrolli mjekësor dhe kishin në dispozicion edhe seanca këshillimi me psikologë dhe specialistë të tjerë.

Pas qëndrimit në një qendër rehabilitimi në qytetin e saj, asaj iu tha se është e lirë të rifillonte jetën normale të saj.

Përzirje ndjenjash në shoqëri

“Për dy muaj të tërë mendoja se ishte vetëm një ëndërr”, ka thënë Ayazbaeva në njërin prej fjalimeve të saj publike. “E kisha ëndërr të flija nën një çati dhe në shtrat të butë”, kishte thënë ajo.

Pasi ajo filloi një kapitull të ri të jetës në shtëpinë e saj të vjetër në Kazakistan, tashmë përparësia e saj ishte që fëmijët të bënin sërish miq, të krijonin lidhje me gjyshërit dhe të afërmit tjerë, pra të kishin një tranzicion të qetë aty.

Shpresa e saj është që fëmijët ta mundin traumën e shkaktuar gjatë pesë vjetëve të jetës në një zonë lufte.

Ayazbaeva, tash jeton afër prindërve të saj. Ajo mban raporte edhe me familjen e burrit të saj të vrarë në Siri.

“Kishte një reagim kryesisht pozitiv të shoqërisë ndaj meje. Kurrë nuk ka ndodhur që dikush të më quaj terroriste. Megjithatë, disa prej miqve të vjetër kanë frikë të shoqërohen sërish me mua”, thotë ajo.

Kazakistani është vend në Azinë Qendrore me rreth 18.5 milionë banorë. Prej tyre, 70 për qind janë myslimanë. Vendi bën kujdes ndaj kërcënimeve terroriste që kanë shënuar rritje.

Në vitin 2016 në qytetin Aqtobe u sulmua një njësi ushtarake dhe qeveria fajësoi ekstremistët islamikë për këtë incident.

Para se të sulmonin ushtarët, rreth 20 islamistë sulmuan dy dyqane armësh, thanë zyrtarët.

Ayazbaeva përmes fjalimeve të saj dhe paraqitjeve publike synon që t’iu bëjë të qartë njerzve se personat si ajo nuk paraqesin kërcënim për sigurinë.

“Unë e kuptoj që disa njerëz na shohin si një bombë e kurdisur për sigurinë, por kjo nuk është e vërtetë”, thotë ajo.

“Unë isha dëshmitare e dorës së parë të atyre tmerreve. Më shumë se çdo kush tjetër, unë e kuptoj se nuk duhet të ndjekim këto ide [radikale]”, shton ajo.

Ayazbaeva është mirënjohjese ndaj Qeverisë së Kazakistanit që ia ofroi një mundësi të dytë. Secili vend që ka shtetas të bllokuar në kampe duhet ta bëjë të njëjtën gjë, thotë ajo.

Pikërisht për këtë çështje, ajo më 2019, mbajti fjalim në Parlamentin Evropian.

Në pyetjen për praktikimin e fesë, Ayazbaeva thotë se vazhdon të jetë një myslimane që shkon në xhami dhe mban hixhab.

Ajo thotë se nuk e fajëson fenë për gabimin e saj që të shkojë në Siri, duke shtuar se “nuk jam e zhgënjyer në besimin tim”./REL

Burimi/(Kosova Sot Online)

Degjeneron debati mes Curit dhe Zylaj/ “Çfarë ka bashkëshortja jote që ankohet për performancën tënde seksuale…”

No Comments Intervista Lajme

“Unë nuk e njoh këtë fare, dy herë e kam takuar…” kjo fjali çoi fillimisht në ironi mes Arjan Curit dhe Julian Zylajt, këtë të premte në studion e “Zonë e Lirë”.

Por jo vetëm kaq, replikat mes palëve bënë që Zylaj të hidhte dyshime për orientimin seksual të Curit, ndërsa ky i fundit iu kundërpërgjigj duke e akuzuar për impotencë…

Arjan Curi: Më mirë një homoseksual i nderuar vëlla sesa një impotent, gruaja e të cilit kap shoqërinë e vet të ngushë dhe i ankohet për ty.

Julian Zylaj: Gruaja ime njëherë nuk ka shans….

Arian Çani për Zylajn: Vetë u kruajt….

Arjan Curi: Si mund të futesh ti tek shokët…

Julian Zylaj: Shiko çfarë bëri, ai bëri titull tani duke thënë një gënjeshtër dhe është njëlloj tani sikur t’i them tani Curri, ti je një homoseksual dhe u bë titulli në lajm tani. Ndërsa unë nuk të thashë këtë gjë, të thashë çfarë është Instagrami…. po të duash ta thuash….

Arjan Curi: Dhe unë të pyeta, çfarë ka bashkëshortja jote që ankohet lart e poshtë që si bën dot gjë në krevat?

Julian Zylaj: Bashkëshortja ime nuk i ankohet asnjë dhe mos zë njerëz të tjerë me gojë, kaq po të them!

Arjan Curi: Dhe ti zure shokët e mi të Instagramit… Çfarë ka bashkëshortja jote që ankohet për performancën tënde seksuale dhe jo ajo, por edhe të tjera para kësaj.

Julian Zylaj: O Curi kjo që thua ti vëlla nuk ka shans, madje unë maksimumi mund të kem problemin e kundërt në kuptimin që nuk kam fare atë problem që thua ti… Je shumë gabim vëlla…

Arian Çani-Zylajt: U duk që ishte tendencioze nga ana jote… ai të tha sallatën, ti i thua që ti je homo sepse ke vetëm çuna në Instagram…

Arjan Curi: Kurse unë po i them që shokët e tu më kanë thënë, na vjen gruaja e Julian Zylës dhe na kërkon ta ndihmojmë…

Burimi/ak-report.al/

DIELLI ME SHQIPTARET E ITALISE – GJUHA, KULTURA, TRADITA DHE FOLKLORI SHQIPTAR NË ITALI

No Comments Intervista Lajme

Nga Gazeta Dielli
Neat Marku kryetar i shoqatës atdhetare “Ilirida” Itali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar të shqiptarëve si dhe organizimin e aktiviteteve të ndryshme për kultivimin e kulturës, traditës, gjuhës shqipe dhe vlerave të tjera kombëtare shqiptare në Itali. Sipas Neat Markut, shoqata “Ilirida” ka për detyrë që të prezantojë para opinionit publik italian dhe komunitetet e tjera që jetojnë e punojnë në Itali, me kulturën tonë kombëtare, me traditën dhe folklorin tonë shqiptar, nëpërmjet organizimit të shumë takimeve e manifestimeve kulturore e artistike. Me Neat Markun bisedoi gazetari i “Diellit” Sokol PAJA.
GJUHA SHQIPE NË THEMEL TË KOMBIT SHQIPTAR
Çdo intelektual apo çdo mësues i gjuhës shqipe në mërgim, kur i përkushtohet rëndësisë së gjuhës shqipe në Diasporë, ideal të vetmin ka shprehjen shpirtërore: “Në gjuhë të tjera edhe mund të flas, por kur më dhemb shpirti shqip bërtas”. Duke u nisur nga kjo shprehje dinjitoze, mësuesit e Diasporës i kanë dhënë vetes një detyrë, një obligim të madh, një mision dinjitoz e atdhetar në hapjen e shkollave shqipe, për të qenë pishtar të shenjtë e mësues të devotshëm në nxënien e mësimit të gjuhës shqipe tek fëmijet tanë, tek nxënësit tanë. Ne mësuesit e kemi për obligim moral e patriotik që nxënësve t’u mësojmë gjuhën e mëmës, lexim e shkrim e t’i aftësojmë që të zotërojnë normën e sotme letrare të shqipes së njëhsuar. Për intelektualët dhe mësuesit e Rilindjes Kombëtare, gjuha ishte “themel i kombit shqiptar”. Pra, gjuha është një trashëgimi e përcjellë brez pas brezi. Prandaj, vetëm gjuha i bën ballë asimilimit. Gjuha është Atdheu ynë i vetëm i përbashkët që nuk njeh kufinjë politik e shtetëror, me të cilët mjerisht akoma ballafaqohet populli ynë, tragjikisht i ndarë më dysh. Poeti ynë i madh Naim Frashëri shkruante se: ” gjuh’ e Shqipërisë është gjuhë e Perëndisë” dhe, ” gjuhë e mëmëdheut është gjuhë e Skënderbeut”.
SHKOLLAT SHQIPE “ILIRIDA” DHE “ACAS SKËNDERBEG”
Shkolla jonë “Ilirida” së bashku me shkollën e Shoqatës “ACAS Skënderbeg” në Spoleto (PG), të udhëhequr nga Presidenti i saj z. Kol Marku nga Lezha, njëri ndër studiuesit e mirënjohur e të denjë të etnokulturës shqiptare që nga 2002, kemi arritur të realizojmë detyrat, obligimet, qëllimet dhe synimet e lartpërmendura, duke prezantuar me nxënesit tanë shumë aktivitete: recitale, këngë e valle folklorike të traditës, gara sportive e të tjera. Këto aktivitete të nxënësve tanë, për çdo vit stolisin mbrëmjet tona gazmore, 28 Nëntorin – Pavarësinë e Shqipërisë, 17 shkurtin – Pavarësinë e Kosovës dhe për çdo vit tubimin Përkujtimor kushtuar dëshmorëve tanë me moton : “Ata një jetë për Ne, ne një ditë për Ta!” Shkolla jonë ” Ilirida ” në bashkëpunim me nxenësit e shkollës së Shoqatës Acas ” Skënderbeg” në Spoleto(PG), kemi organizuar në Peruxha edhe Përvjetorin e vdekjes misterioze të Ismail Qemalit, mu në sallën e Hotel ” Brufanit” ku Plaku i Shqipërisë do të dalë në një konferencë për shtyp. Sa për t’ju përkujtuar: Më 1917 Partia Kombëtare Politike e Shqiptarëve të Amerikës e caktoi delegat të saj për në Konferencën e Paqës në Paris 1919 – 1920. Ismail Qemali kishte mision: ftoi më 23 janar 1919 në Hotel “Brufani ” në Peruxha, ku edhe kishte buajtur, korespondentët e disa gazetave italiane që ndodheshin në Peruxha. Sipas të birit, Et’hemit, kur Ismail Qemali pasi kishte ngrënë drekë doli para gazetarëve që po e prisnin, sapo filloi të fliste u zverdh dhe filloi të dridhej e të belbëzonte dhe e mbyti shkuma e të vjellët. Mësuesit e Mërgatës sonë, me plotë gojën mund të them se janë ata që vazhduan Rrugën e shkronjave duke mbajtur premtimin e rilindasve për gjuhën dhe identitetin kombëtar. Shkolla jonë “Ilirida” është e hapur edhe për fëmijët jo shqiptarë, si në rastin tonë, ku së bashku me nxënësit shqiptarë vijnë edhe shokët e tyre për të mësuar gjuhën dhe kulturën shqipe, edhe atë nxënës nga komuniteti italian , rumun e maroken. Unë shkollat shqipe në Diasporë i konsideroj si një ” Institucion” më vete që angazhohen për ruajtjen dhe mbarëvajtjen e gjuhës dhe identitetit kombëtar. Në bankat e kësaj shkolle, nxënësit marrin njohuri për gjuhën, letërsinë dhe artin, për historin dhe gjeografinë e atdheut tonë, për kulturën, traditën dhe zakonet e popullit tonë, dhe me atë se si duhet të integrohen në vendin ku jetojnë me jetën dhe kulturën italiane. Të gjitha këto mësime janë shumë të rëndësishme për intelektin e nxënësit, ku vetvetiu do të arrijë të vetëdijësohet, të krijojë besim për kënaqësinë që ndjen.
LIDHJA E MËSUESVE SHQIPTARË NË ITALI
Mësuesit e gjuhës shqipe të Mërgatës në Itali, e panë mëse të nevojshme bashkimin dhe kordinimin e ndërsjelltë të të gjitha shkollave me mësim plotësues në Itali që të themelojnë Shoqatën e Lidhjes së Mësuesve Shqiptarë në Itali. Kjo Lidhje është Asociacion, Shoqatë profesionale jo fitimprurëse. Është një organizatë që mbështet organizimin e mësimit plotësues të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare në Itali. Lidhja bashkëpunon me institucionet e Italisë dhe me ato të atdheut: me Ministritë e Arsimit dhe institucionet e tjera të Shqipërisë, Kosovës, Maqedonisë etj., ambasadat dhe me përfaqësitë konsullare në Itali. Pra, ne si Lidhja e Mësuesve Shqiptarë në Itali, të udhëhequr edhe nga kryetarja jonë e mirënjohur për punën, angazhimin dhe vendosmërinë e saj, Ariana Hoxha Kosova, në bashkëpunim të ngushtë me Shoqatën Lidhja e Avokatëve Shqiptar në Itali, të përfaqësuar nga Avokati i mirënjohur në Mërgatë z. Gentian Alimadhi, kemi marrë një nismë shumë të vyer për fëmijët tanë që rriten në mërgim. Sot më shumë se kurrë kemi nevojë për firmën, nënshkrimin tuaj të nderuar miq, për të përkrahur gjuhën shqipe në mënyrë institucionale që të përfshihet nëpër shkollat shtetërore italiane. Pra, gjërat e mira bëhen dhe realizohen vetëm kur jemi bashkë. Firmat, nënshkrimet e shqiptarëve kudo që janë, nën mbrojtjen ligjore të Lidhjes së Avokatëve Shqiptarë në Itali, do të nisen për në Strazburg, për t’u shqyrtuar në Parlamentin Evropian. Besojmë, shpresojmë dhe urojmë që t’ia dalim. Është vërtetuar se gjuha shqipe është gjuha mëmë. Rilindasit na kanë mësuar se gjuha shqipe është në themel të kombit shqiptar. Nuk ka gjë më të bukur, sesa kur takohemi me kolegët tanë nëpër tubime e seminare për gjuhën shqipe, është gjuha shqipe standarti që na bashkon, pa marrë parasysh se cilit dialekt, nëndialekt apo të folur i takon. Të njejtën kënaqësi e krenari ndjej edhe me nxenësit në shkollë, të cilët kur janë bashkë kuptohen mirë mes tyre duke përdorur gjuhën e njëhsuar standarte edhe pse në shtëpi përdorin dialektet dhe të folurën e tyre krahinore. Por, me keqardhje po e them se më sëmbon shpirti kur shoh një pakujdesi, një painteresim nga prindërit për gjuhën shqipe përkundër asaj italishte, ashtu sikur më vjen në kujtesë parimi i përmbytjeve të mëdha: “shpëto ç’të shpëtosh”. Prandaj ne mësuesit nuk do të reshtim së lodhuri për të shpëtuar gjithçka kombëtare. Unë nuk jam kundër mësimit të gjuhëve të huaja, ngaqë të mësosh gjuhë të huaja si anglishten, italishten etj., nuk do të thotë të mos vlerësosh gjuhën tënde. Të huajën mësoje, por tënden mos e harro. Mund të themi se diaspora e hershme e ka ruajtur me dinjitet identitetin shqiptar, siç janë arbëreshët e Italisë, të cilët që në shek. XV. dhe akoma sot e gjithë ditën, ruajnë dhe kultivojnë gjuhën dhe traditat arbërore.
THEMELIMI I SHOQATËS ATDHETARE “ILIRIDA” NË FOLIGNO (PG) TË ITALISË
Shqiptarët të mërguar ndër shekuj, sa herë qe janë përballur me halle e probleme të mëdha apo të vogla, shpëtim kanë gjetur në idenë e organizimit dhe të bashkimit të tyre. Gjithçka përballet me vullnet, vendosmëri dhe besim në realizimin e ideve të përbashkëta duke respektuar fjalën dhe punën e njëri tjetrit. Duke u nisur nga ky slogan, më 25 tetor 2001 një grup bashkatdhetarësh që vepronin më parë si një Këshill Organizues, morën përsipër themelimin e Shoqatës rreth së cilës do të mblidheshin mërgimtarët tanë që bashkërisht të zgjidhnin nyjen e kurbetit. Pra, ideja për themelimin e kësaj Shoqate u lind nga vetë situata e vështirë që përjetonim në mërgim, përballë shumë sfidave e probleme komplekse juridike, ekonomike, kulturore, arsimore, morale e të tjera. Shoqata pikësynim të vetin ka ruajtjen e identitetit kombëtar të shqiptarëve si dhe organizimin e aktiviteteve të ndryshme për kultivimin e kulturës, traditës, gjuhës dhe vlerave të tjera kombëtare.
Pra, qëllimi i shoqatës është të ndihmojë integrimin e mërgimtarëve në jetën italiane dhe të jetë një urë e kontakteve kulturore me tokën mëmë. Shoqata jonë ka për oblogim e synim që të prezantojë e njoftojë opinionin politik italian dhe komunitetet e tjera që jetojnë e punojnë në Itali, me kulturën tonë kombëtare, me traditën dhe folklorin tonë shqiptar, përmes organizimit të shumë takimeve e manifestimeve kulturore e artistike.
MESAZH PËR DIASPORËN SHQIPTARE NË AMERIKË
Çdoherë kur përmenden mërgimtarët e Amerikës më kujtohen vargjet e Fan Nolit , që jehuan edhe nëpër këngët e kengëtares së madhe Shkurte Fejza: “Mbahu nënë mos ki frikë, se ke djemtë në Amerikë”. Gjithçka e mirë na vinte nga mërgimtarët, Shqiptarët e Amerikës dhe nga vetë Shtetet e Bashkuara të Amerikës falë juve bashkatdhetarë të nderuar. Shqiptarët e Amerikës gjithnjë kanë dëshmuar dashurinë për Atdheun. Dhe sot e dëshmojnë krenarinë që kanë për mëmedheun dhe flamurin tonë kombëtar. Gazeta “DIELLI” e Vatrës në Sh.B.A., është zemra e kombit shqiptar, e cila u lind nga Rilindja Kombëtare në krye me Fan Nolin dhe Faik Konicën. Çdo fitore e jona e ka nismën tek Ju. Puna juaj ka qenë gëzimi jonë, krenaria jonë ngaqë vlerat dhe sukseset tuaja kanë qenë udhërrëfyes për misionet tona, për angazhimet dhe qëllimet tona. “DIELLI” juaj na ka ndriçuar rrugën dhe na ka ushqyer me frymëzime e dituri për t’u bërë ballë sfidave të jetës dhe për të lartësuar idealin tonë, Bashkimin Kombëtar. U jam mirënjohës shqiptarëve të Amerikës për kontributin e tyre në mbeshtetje të tre Luftërave çlirimtare në Kosovë, në Iliridë e në Luginen Preshevës që luftuan në ” Bataljoni Atlantiku” ku ranë edhe shumë dëshmorë duke luftuar kundër okupatorit barbar sërb dhe atij sllavomaqedonas. Andaj, ju shprehim shumë fjalë mirënjohëse për Dëshmorët e rënë në altarin e lirisë, “Qoftë i përjetshëm kujtimi për to “, lavdi edhe gjithë luftëtarëve, heronjëve të gjallë të Diasporës shqiptare në Amerikë. Si mësues i gjuhës shqipe në mërgim prej 30 vitesh në Itali, po ju përkujtoj edhe një herë: fëmijëve ju flituni vetëm shqip. Mos harroni, vetëm shqip. Ju faleminderit për mirëkuptimin. Në fund kam një faleminderim të veçantë për mikun tim, gazetarin e mirënjohur të Gazetës “Dielli”, i cili me largëpamësinë e tij arrin të zbuloje veprimtarinë dhe të shpalos vlerat atdhetare të çdo personaliteti apo të çdo Shoqate që vepron në Diasporë e Mërgatë. Urime dhe suksese Gazetës “Dielli” pranë Vatrës së Shqiptarisë.
KUSH ËSHTE PROFESOR NEAT MARKU?
Neat Marku u lind më 22 janar 1958 në Dibër, Republika e Maqedonisë së Veriut. Shkollën fillore dhe Gjimnazin e ka kryer në Tetovë. Studimet në Letërsi dhe Gjuhë Shqipe i ka mbarur në Fakultetin Filologjik, Universiteti i Prishtinës. Më 1982, akoma pa u diplomuar filloi të punojë si arsimtar i gjuhës dhe letërsisë shqipe nëpër shkollat e malësisë së Tetovës, në fshatin Grupçin dhe fshatin Cerovë. Më 1985 merr titullin Profesor i Letërsisë e Gjuhës Shqipe në Universitetin e Prishtinës. Konkuroi nëpër shumë shkolla të qytetit të Tetovës, por më kot, shpallet i papëlqyëshëm (“nepodoban” – në gjuhën zyrtare maqedone) nga inspektoriati i Arsimit të Maqedonisë, me pretekst se ishte student i Prishtinës, dhe se ishte i indoktrinuar me nacionalizëm e iredentizëm nga demostratat e 1981 në Prishtinë. Mbetet akoma mësues i malësisë së Tetovës, për të udhëtuar në këmbë 10 Km në ditë, plotë 10 vjet me rradhë. Më 1987 dënohet nga Inspektoriati i Arsimit të Maqedonisë, me vërejtje e parapërjashtim nga vendi i punës si arsimtar i gjuhës shqipe, me pretekst se ka shkelur ligjin e arsimit: nga se administratën edukativo – arsimore e ka mbajtur vetëm në gjuhën shqipe, dhe më e keqja, lëndën e gjuhës shqipe e ka ushtruar në një klasë ku nuk ishte e varur fotografia e Titos (absurditet i rradhës). Më 1989 ishte bashkëthemelues i trupës së parë teatrale “Studioja e dramës” në Tetovë, së bashku me Regjisorin e mirënjohur Refet Abazi, të ndjerët Shpend Pustina, Naim Kasapi, Murtezan Arifi, mandej Fatmir Sulejmani, Ylber Pustina, Irfan Muslia, Nebi Jusufi, Sulejman Mehazi e shumë të tjerë.

Kan være et billede af 6 njerëz dhe folk, der står
Kan være et billede af një ose më shumë njerëz dhe folk, der står
Kan være et billede af 2 njerëz dhe folk, der står
Kan være et billede af 8 njerëz, folk, der står dhe tekst

Burimi/Facebook/ Gazeta Dielli

EKSKLUZIVE / “Nën urdhërat e tua princeshë!”, Elia Zaharia në rolin më të bukur

No Comments Intervista Lajme

Lajmi më i ëmbël i gjeti në ditë aspak të qeta, që vazhduan të ishin edhe më të zymta me frikën e infektimin e me druajtjen për të bërtitur me të madhe: ne po presim një bebe. Por as Elia e as Leka nuk nxituan t’i tregojnë ende botës se së shpejti do bëheshin prindër. Vërtet nuk ishte pritja më e ëmbël e mundshme, por menjëherë pasi bebushja erdhi në jetë solli aq gëzim sa shkriu gjithë pasiguritë dhe frikën që ky vit na i kish rezervuar të gjithëve. Elia dhe Leka tani mund ta ndajnë lumturinë me të gjithë.

Nga Iva Tiço / Fotot: Armand Habazaj / Veshjet e Geraldinës: Bebi & Beba

“La la la la, la la la la”, tingujt e pianos që vijnë nga salloni i Pallatit Mbretëror bashkë me zërin e Yllka Mujos që këndon “lalala”-të e filmit “Taulanti kërkon një motër”, asnjëherë nuk kanë tingëlluar më të gëzueshme sesa kaq. Dhe kjo sepse Yllka po interpreton rolin më të mrekullueshëm të jetës së saj, atë të gjyshes së Geraldinës së vogël. Në fakt ajo është dhe arsyeja që jemi brenda këtij salloni: Princ Leka dhe Elia Zaharia na kanë hapur dyert për një intervistë. Edhe pse janë ende shumë të merakosur dhe krejtësisht “të fiksuar” për t’u ruajtur nga virusi, me një kujdes të shtuar që kur e vogla e tyre ka ardhur në jetë, nuk na e kanë prishur qejfin për të ndarë me revistën “Who” momentet e tyre si prindër. Ndërsa Elia në një rrëfim të gjatë na tregon gjithçka, që nga pritja e bebes që nuk qe dhe aq e ëmbël siç do të kishte dashur, tek përvojat e para të të qenit mama, e deri tek planet dhe dëshirat për të voglën Geraldinë dhe shtimin e familjes së tyre në të ardhmen. Dhe ta mendosh që një vit më parë, ajo promovonte një libër ku rrëfente historinë e Mbretëreshës Geraldinë si një përrallë për fëmijë të quajtur “Trëndafili i bardhë”. Tani ka në krahë të voglën e saj, që si një përrallë e bërë realitet, ka të njëjtin emër dhe ngjan vërtetë si një trëndafil i bardhë, që ka nisur buzëqeshjet e para.

Elia shumë ndryshim nga fillimi i vitit të shkuar, apo jo?!

Janari i shkuar më gjeti në një turne, ku promovoja përrallën “Trëndafili i Bardhë”, që ia kushtova Mbretëreshës Geraldinë. Ky janar më gjeti duke shijuar bebe Geraldinën tonë! Kjo është një përrallë më vete, fillimi i një jete të re. Gjatë promovimit të librit merrja pafund urime, që edhe ne të bekoheshim me një fëmijë. Me sa duket “Trëndafili i Bardhë” plotësoi dëshirën tonë dhe urimet e dashamirësve!

Kujt i ngjan vajza? Mërzitesh po të të them që i ngjan Lekës?

Geraldina i ngjan shumë Princ Lekës. Qëkur ishte ende ne barkun tim dhe e shihnim në eko, doktoreshë Merita thoshte që i ngjan babit. Dhe ashtu vërtetë, kur lindi ishte njesoj si Leka(krahasuar me fotot e tij si i porsalindur). Këtë thonë të gjithë dhe mua jo vetëm nuk më mërzit, por përkundrazi më gëzon. Gjithmonë i kam shprehur Lekës dëshirën të kem një vajzë, që t’i ngjajë atij! Princ Leka ngjan në shumë tipare me gjyshen e tij, Mbretëreshën Geraldinë, e cila ka qenë një nga vajzat më të bukura të epokës së saj. Gjithsesi fëmijët ndryshojnë dhe asnjëherë nuk i dihet kujt do t’i ngjajnë derisa rriten. Unë e vogël i ngjaja shumë babit, por sot të gjithë më thonë që jam si mami. Dhe me të vërtetë tiparet apo ngjyrat mund t’i kem si babi, por hija e mamit është dominuese. Te Geraldina e vogël unë arrij të dalloj që tani që herë pas here ka vështrimin tim (te fotot kur kam qenë bebe kuptohet).

Vendimin për ta publikuar portretin e të voglës për festat e fundvitit e kishit marrë të dy me kohë? Apo vendosët pasi vajzën e kishit në krahë?

Eshtë traditë e familjes mbretërore të publikojë fotot e urimit për Vitin e Ri. Për ne është lumturi e madhe që këtë vit ishim tre! Nuk kishte asnjë dilemë lidhur me publikimin e portretit të vogëlushes në këtë rast. Une personalisht nuk jam partizane e ekspozimit të tepërt mediatik, por në raste të veçanta sigurisht që kam kënaqesi të ndaj momente familjare apo profesionale.

Je supersticioze? Çfarë bën përshembull që të mos e marrin mësysh, qoftë dhe tani që po del në revistë?

Të jem e sinqertë, unë dhe supersticionet nuk kemi patur asnjë pikë takimi për pothuaj gjithë jetën time! Nuk e di përse, por kohët e fundit ky raport ka filluar të ndryshojë. Nuk jam ushqyer nga familja me supersticione dhe nuk mbaj mend prindërit të hapin të tilla biseda! Sigurisht rrugën e ndërronim kur kalonte macja e zezë, por më shumë për forcë zakoni! Amosi tani e mban në shtëpi Kalipson (macen e tij të dashur të zezë qymyr). Ndërsa sot, për Geraldinën e gjej vetën duke futur thelpinj hudhrash në karrocë e në krevat…sa herë ma lëvdojne, them nën zë: “Zoti e ruajt!” Quhet supersticion?

Quhet posi jo?! Por ndoshta ka nisur pak më herët, para lindjes… A e mbajte shtatëzëninë të fshehtë për supersticion? Apo ishte karantina dhe virusi që ta diktoi këtë gjë?

Mendoj që ishin të dyja bashkë. Nese nuk do kishte qenë mbyllja nga pandemia, shtatzënia do të më kishte gjetur në punë e sipër, të rrethuar me kolegë e miq dhe gjendja emocionale do ishte shumë më e stabilizuar. Ndërkohë përjetimi im i asaj periudhe që duhet të jetë nga më të bukurat në jetë, nuk ishte tamam ashtu…

E kuptoj që s’paska qenë dhe aq “pritje e ëmbël”, siç quhet. Frika e virusit, por dhe mungesa e shëtitjeve duhet të kenë bërë të vetën.

E jetova karantinën me shumë stres, panik. Kisha frikë të vazhdueshme mos infektoheshin familjarët e mi… Në mendje më kalonin vetëm skenarë të dhimbshëm dhe kjo me rëndonte psikologjikisht. Ne patëm disa miq që për fat të keq ndërruan jetë për shkak të ‘Covid’, miq të shtrenjtë të familjes, ndaj kisha shumë trishtim… Më duket sikur m’u vodh ajo periudhë e shenjtë! Madje refuzova të gëzoj me këtë lajm edhe miq të afërt, pasi deri diku më dukej sikur nuk duhej marrë si e mirëqenë kjo lumturi, se në çdo moment mund të ikte! Besoj kjo erdhi si rezultat i ankthit që më pushtoi nga pandemia! Pothuajse nuk dola fare për muaj me radhë dhe për të mos e rënduar akoma më shumë këtë gjendje emocionale, vendosa të rinis punimet në shtëpi, pasi ndërtesat e vjetra si kjo e jona, kanë gjithmonë nevojë për mirëmbajtje. Kjo sikur më motivonte dhe më lejonte të kanalizoja energjinë dhe mendimet. Nëse do të mund të kthehesha pas në kohë, do të doja ta kisha përjetuar më e qetë dhe më e lumtur periudhën e shtatzënisë.

Kujt ia the në fillim që prisje një fëmijë?

Sigurisht Princ Lekës të parit. Pastaj mamit. Të tjerët e kanë mësuar shumë më vonë. Madje nuk ua kam thënë fare, thjeshtë e kuptuan vetë kur u bë shumë e dukshme. Deri atëherë mendonin që po merrja kilogramë karantine.

Përtej kileve të karantinës, a shtove peshë dhe a kishe probleme apo merakun që kanë shumica e grave dhe vajzave: po ha për dy, po a do i heq dot më kilogramët?

Gjatë shtatzënisë nuk mora shumë kg, pasi nuk pata neps apo oreks të shtuar. Por shtatzëninë e nisa mbi peshën time të zakonshme, ndaj tani e gjej veten me shumë kilogramë për të hequr. Të them të drejtën nuk e ndjej absolutisht këtë presion te vetja, pasi për mua ka prioritet ushqyerja e bebes me gji, ndaj nuk bëhet fjalë të filloj regjime ushqimore. Secili organizëm është i ndryshëm, por sapo fillova të bëj kujdes në dietën time, ndjeva pakësim të qumështit, ndaj ndalova automatikisht dhe tani po ushqehem në funksion të vajzës. Ka kohë, më vonë do kujdesem për kilet, çdo gjë në kohën e vet.

Në fotot e publikuara për festa nuk u duk ndonjë ndryshim i madh fizik. Apo ushqyerja me gji dhe zgjimet natën bëjnë punë në heqjen e kilogramëve?

Ndoshta edhe ushqyerja me gji ndikon, por unë në përgjithësi kam tendencë të vishem sipas trupit dhe jo sipas modës. Kjo më ndihmon të evidentoj ato që duhet dhe të mos ekspozoj kilet e tepërta. Konstrukti dhe metabolizmi gjithashtu nuk duhen nënvlerësuar. Gjithsesi, ajo që dua të ndryshoj te vetja është vullneti për t’u marrë me aktivitete fizike. Çdo vit i premtoj vetes që do filloj të ushtrohem dhe gjithmonë gjej justifikime për të mos filluar… Shpresoj në një moment të ndodhë mrekullia dhe unë të bëhem sportive.

E more vesh gjatë shtatëzanisë që do bëheshe me vajzë? Apo durove për të pasur surprizë?

Unë e dija pasi doli në disa analiza që bëhen. Por e mbajta sekret dhe çdo blerje për vajzën bëhej në ngjyra neutrale, pasi nuk doja ta thoja gjininë.

Të uroi njëri nga familja e Lekës “tjetër herë me djalë”? Përtej shakasë, a është e rëndësishme që familja mbretërore të ketë një trashëgimtar djalë?

Jo vetëm nga familja e Princ Lekës, por që në maternitet nga stafi përseritej ky urim! Eshtë argëtuese, pasi tregon se ende djali shihet me përparësi në shoqërinë tonë dhe mua më duket si një urim që vjen si eko e nje kohë tjetër. Për ne të dy nuk ka asnjë ndryshim, vajzë apo djalë, fëmija është njësoj bekim nga Zoti. Familja Mbretërore shqiptare nuk jeton jashtë kohës së saj, sot jemi në shekullin e 21 dhe absolutisht produkt i kohës sonë. Jo vetëm ne, por edhe familjet e tjera mbretërore që kanë patur në kushtetutën e tyre trashëgiminë e kurorës në vijë mashkullore, sot e kanë ndryshuar me ligj, pasi është një traditë diskriminuese në epokën ku jetojmë. Në vendet mbretërore fëmija i parë trashëgon kurorën. Sipas kushtetutës së mbretërisë shqiptare, linja duhet të kalojë drejtpërdrejtë nga trashëgimtarët e Mbretit Zog. Nëse lind një djalë, ai trashëgon fronin, nëse lind një vajzë dhe nuk lindin djem, e trashëgon ajo deri në lindjen e një djali prej saj apo fëmijëve të saj. Princ Leka dhe unë dëshirojmë që edhe nëse do të kemi një djalë më vonë, të dy të kenë shansin e barabartë dhe në moshën 18 vjeçare të vendosim cili nga fëmijët mund të trashëgojë kurorën. Kjo pasi njëri mund të jetë më i përshtatshëm pavarësisht gjinisë. Pesha e një kryetari të Familjes Mbretërore nuk është dhe aq e lehtë, pasi sensi i detyrës dhe përgjegjësisë të shoqëron gjithë jetën. Jo çdokush mund të ketë dëshirë apo vokacion ta mbajë këtë rol, ndaj mendojmë se është një vendim që duhet marrë kur fëmijët janë të pjekur mjaftueshëm dhe kur mund të dallosh me qartësi se cili është më i prirur për një jetë të dedikuar dhe aspak vetjake…

Në njoftimin zyrtar, Princ Leka ndau dhe historinë e emrit Geraldina… A ngjan Geraldina e vogël me Geraldinën e madhe?

Në disa foto ku Mbretëresha Geraldinë është bebe ngjan. Bukur do ishte të trashëgojë disa tipare të saj, por më shume se tipare fizike, ne do ishim shumë të lumtur që ajo të trashëgojë vlerat dhe sharmin që e bënë Geraldinën një mbretëreshë aq të dashur dhe të paharrueshme!

Si e thërrisni ju shkurt apo me përkëdheli? Po mbretëreshën Geraldinë si e thërrisnin familjarët?

Deri tani bebushja ka shumë epitete përkëdhelëse që ndryshojnë nga dita në ditë. Unë argëtohem kur e thërras bukfiqe. Mbretëreshën Geraldinë kur ishte e vogël e thërrisnin me përkëdheli Mimi.

Ti dhe Leka tashmë keni një histori të gjatë dashurie, që nisi me lidhje në distancë, pastaj fejesa, dasma… Sa vite u bëtë bashkë?

Jemi njohur në 2008-ën dhe atëherë filloi një histori e bukur miqësie që gradualisht na solli gjithmonë e më pranë njëri-tjetrit. Distanca ishte e vështirë dhe zgjati rreth dy vite, por e kaluam me dëshirën për ta çuar përpara njohjen tonë. Të them të drejtën, paçkah se kanë kaluar disa vite, nuk e kam ndjerë shumë kohën. Kjo besoj është si rezultat i një lirie që gjejmë në mardhënien tonë, ku secili është krejtësisht i pavarur në angazhimet profesionale, në miqësitë dhe zgjedhjet që bën. Kjo i ka dhënë frymëmarrje mendoj kësaj mardhënieje, duke mos e bërë të rëndë dhe imponuese. Për natyra të pavarura si ne, besoj ky është një çelës shumë i rëndësishëm.

A ke pasur presion gjatë këtyre viteve nga njerëzit rreth e rrotull, por edhe ata pak të njohurit edhe të panjohurit fare për të bërë sa më shpejt fëmijë? E kam fjalën këtu qoftë me urimet (për mua pa takt), por edhe pyetjet e papërshtatshme?

Për fat të mirë nuk kemi patur asnjë presion nga familjarët tanë, asnjëherë. Shprehnin dëshirën të na shihnin të plotësuar, por asnjëherë nuk janë bërë ngulmues. Përgjithësisht njerëzit janë treguar të matur, pasi nuk kanë gjetur shumë terren te ne të dy. Më shumë janë dashamirësit e familjes, të cilët nuk e fshihnin dëshirën për të na parë me fëmijë. Jemi shumë të lumtur që Zoti na bekoi, gjithashtu jemi të lumtur që lumturuam shumë njerëz rreth nesh!

Njëherë në mos gaboj, përpara martesës, ishte dhe një njoftim “fake” në media. Shumë vajza sot rrëfejnë që ndihen në presion për këtë.

Njoftime rreth shtatzënisë së supozuar ka patur disa herë. Mjafton të hash pak më shumë se zakonisht dhe menjëherë mund të bëhesh lajm! E di që shumë herë kjo vjen nga dëshira e mirë, por mund të bëjë efekt të kundërt. Më e pakta, në rastin e një “fake news”, po i thua personit në fjalë që është shëndoshur! Faleminderit! Imagjinoni për dikë që dëshiron, por nuk mundet të ketë fëmijë! Këto lajme mund të bëhen shumë lënduese. Do ishte më mire që për gëzime të tilla të shpreheshin vetë personat në fjalë, kurdo që ata e ndjejnë dhe dëshirojnë ta ndajnë me të tjerët.

Tani le të bëhem dhe unë e patakt; Me sa diferencë do e bësh dhe fëmijën e dytë?

Do dëshironim që Geraldina të ketë një vëlla ose motër, por është ende shpejt per ta menduar konkretisht kohën e përshtatshme. Për momentin energjia jonë është e përqëndruar te Geraldina. Do donim që të mos i mungojë për asnjë çast përkushtimi dhe vëmendja jonë, ndaj bebja e dytë ndoshta do presë pak.

Je ti një mama e fiksuar “a ka pirë tamam”, “se mos sëmuret”, “pse po qan”? Apo mendon që me kalimin e kohës do zbutesh?

Nuk do isha e sinqertë nëse do thoja që jam e relaksuar lidhur me të gjitha këto. Mami dhe babi ma tërheqin herë pas here vëmendjen dhe madje më vënë në lojë, pasi shpesh bëhem merak për asgjë. Jam më e vëmendshme seç duhet dhe e di që nuk është e shëndetshme të shqetësohem për çdo gjë, por uroj që me kohë të mësohem dhe të qetësohem pak… Pak…

Çfarë kënge i këndon vajzës?

I këndoj shpesh këngë që në të shumtën e rasteve improvizohen aty për aty. Por edhe këngë nga përrallat e “Disney”, që i kam dashur gjithmonë ia këndoj dhe e ndjej që është shumë e vëmendshme ndaj tingujve muzikore.

Mendon që dhe ajo mund të bëhet artiste si mami, si Yllka apo si Amosi? Eshtë dakort babi Leka?

Do ishte bukur ta kishte artin pjesë të jetës së saj! Arti e bën jetën më interesante, më frymëzuese, hap mendjen dhe zhvillon fantazinë. Por duhet të vijë si vokacion, si një thirrje e brendshme, asnjëherë e imponuar. Unë do isha e lumtur nëse vajza do kishte interes në muzikë, pikturë apo aktrim dhe do ta inkurajoja nëse vërtetë do ishte e talentuar. Babi Leka gjithashtu ka dëshirë që ajo të ketë një kulturë të orientuar në disiplina artistikë, pooooor si pasion. Ndërsa si profesion do dëshironte studime në fusha më solide.

Si është Princ Leka si babi? Zgjohet me ty natën? Eshtë më i qetë sesa ty apo shqetësohet edhe më shumë?

Leka është shumë i përkushtuar dhe i jep shumë dashuri dhe vëmendje vogëlushes sonë. Natën ai zgjohet më lehtë se unë dhe është shumë i kthjellët. Unë dua pak më shumë kohë deri sa të më ikë përgjumja… Zakonisht është i qetë dhe nuk bën panik, por kujdesin e ka njësoj si unë. Kjo më jep shumë besim dhe qetësi, pasi e kam mbështetje në çdo moment. Jam shumë e lumtur për përkushtimin e tij, madje nuk e kam imagjinuar që do ishte kaq i dhënë pas vajzës!

Yllka si ndjehet si gjyshe? Kush nga familjarët e llaston më shumë?

Mami thotë që Perëndia na ka bërë dhuratën më të dashur, thotë që i ka ndryshuar jeta… S’e kam parë ndonjëherë të bëjë kaq shumë ledhe dhe lodra! I kompozon këngë që i burojnë natyrshëm, sa herë e merr në krahë. Mami mallëngjehet dhe i mbushen sytë me lot sa herë që Geraldina më sheh dhe më buzëqesh. Preket shumë me këtë ndjesinë e fortë dhe të pashpjegueshme mes mamës dhe bebes. Njësoj siç është përlotur kur unë, dy muajshe e gjysëm e kam parë në sy dhe i kam buzëqeshur për herë të parë. Thotë: Ja kjo është mrekullia!

Të gjithë në familje e përkedhelin dhe i falin shumë dashuri. Daja Amosi, gjyshi Gjergji dhe teze Lili vijnë enkas vetëm për ta parë e për t’i marrë erë.

Me kë ia ke bërë banjon e parë? Po tani?

Banjën e parë ia kam bërë me mamin dhe tezen. Kisha pak drojë, por ia dolëm me sukses. Që në fillim u miqësua me ujin dhe tani banja është një rit i këndshëm për të dhe ne të gjithë! Tani bebushen e lan mami Elia dhe babi Leka. Jam me shumë fat që babi Leka është shumë i dhënë, investohet dhe kujdeset në përditshmëri. Të dy bashkë ndihmojmë njëri-tjetrin në këtë proçes kaq të bukur dhe kompleks! Përveç kësaj, jam shumë e lumtur që kam mamin pranë dhe më gjendet për çdo nevojë. Geraldina në krahët e saj është shumë e qetë dhe dorëzohet pa kushte.

Të mungon Teatri? Nëse gjendja e virusit merr fund tani menjëherë dhe të propozojnë një rol në teatër, a mund ta lije të voglën në shtëpi apo ta çoje në ndonjë çerdhe?

Dashuria për teatrin është shumë e rëndësishme në jetën time dhe pas një pauzë kaq të gjatë, sigurisht që më mungon. Kur filloi pandemia në sapo kishim nisur provat e një pjesë të Shekspirit me regjisorin e mirënjohur Altin Basha, të cilën po e punoja me shumë kënaqësi. Pasi u ndërprenë provat dhe filloi mbyllja, mora vesh që isha shtatzënë… Ne jemi ne pritje të rifillimit të provave dhe ndërkohë puna nga ana teknike ka ecur me kostumet dhe dekoret. Kur të fillojmë provat bebushja do qëndrojë në shtëpi nën kujdesin e nëna Yllkës dhe babi Lekës. Janë të vetmit njerëz të cilëve mund t’ua besoj thesarin tonë. Por nuk mohoj që pandemisë i druhem shumë, ndaj shpresoj që virulenca të ketë rënë dhe të jenë marrë të gjitha masat e duhura!

Flet me Geraldinën? I tregon përralla?

Flas dhe e përkëdhel shumë, madje ndonjëherë e kap veten duke i folur me gjysma fjalësh, gjë që nuk më pelqen pasi dua të mësohet që e vogël me gjuhë të pastër. Përralla ende nuk kemi filluar t’i tregojmë, por jemi në fazën e shfletimit të librave me figura.

Të gjithë prindërit i quajnë vajzat “princesha”, po ti ke menduar se si do ia thuash Geraldinës përrallën e saj me princesha prej vërteti?

Princ Leka tani që është ende bebe dhe jo koshiente i thotë herë pas here: Nën urdhrat e tua princeshë! Kjo sa herë që ajo manifeston nevojat e veta. Por përtej shakasë, ne jemi shumë të vendosur që vajza të rritet me këmbë në tokë, me modesti dhe pa asnjë dallim me fëmijët e tjerë. Dëshirojmë që ajo ta shijojë fëmijërinë, pasi është periudha më e rëndësishme në formimin e njeriut. Kur të rritet statusin e saj të veçantë do duhet ta kuptojë drejtë, si një përgjegjësi më shumë për ta vënë këtë titull në shërbim të njerëzve. Ndoshta përrallën e saj me princeshë prej vërteti do ta mësojë duke lexuar “Trëndafilin e Bardhë”.

Burimi/revistawho.com

Violinisti Elvin Hoxha përzgjedhet në 8 muzikantët më të mëdhenj të botës

No Comments Intervista Lajme

Muzikanti me prejardhje shqiptare dhe i njohur botërisht, Elvin Hoxha është renditur në 8 muzikantët më të mëdhenj të botës në konkursin ndërkombëtar të Kinës, në Shangai.

Ai është vetëm 24 vjeç por me performancat e tij ka pushtuar skenat botërore.

Hoxha ka treguar se që kur ka qenë 4 vjeç, gjyshja e tij dëshironte që të bëhej violinist. Ai u shpreh se më shumë luan në Evropën perëndimore dhe në Turqi.

“Por kam qenë edhe në Shqipëri për të takuar familjarët e babait, por edhe për koncerte, në Shkodër dhe në Tiranë”, tregoi violinisti per “Shqipëria Live”.

Evini tregoi eksperiencen e tij në Rusi: “Isha i ftuar të luaja në Kremlin dhe aty ndodhej Putin, familja presidenciale dhe politikanë. Aty luajta me orkestrën e mrekullueshme. Putin tha se ishte e mrekullueshme, dhe më ftuan në Moskë për disa herë të tjera”, vijoi ai.

I pyetur se pse jeton në Gjermani, duke qenë se është lindur dhe rritur në Turqi, Elvini tha se ka profesorin e tij në këtë shtet.

“Gjermania është një prej vendeve më të rëndësishme për muzikën klasike. Erdha për të studiuar me një profesor shumë të mirë të violinës. Dua që edhe emrin tim ta bëj më të njohur në Evropë”, rrëfeu violinisti.

Gjithashtu Elvini tregoi se ka objektiva për të ardhmen e tij, ai dëshiron që të bëhet një solist.

“Dua të jem një solist, më pëlqen orkestra, por dua të luaj në salla ta mëdha që të luaj vetëm. Dua të jem Elvin Hoxha nga Shkodra, dua të jem vetvetja, dua të krijoj emrin tim”, tha ai, i cili shtroi se për t’u bërë violinist i suksesshëm duhet të punosh të paktën 4-5 orë çdo ditë.

Hoxha tregoi në fund se në prill do të vijë në Tiranë, pasi është i ftuar që të jetë pjesë e një koncerti.

Burimi/ KultPlus.com