Home

Lajme

Ambasadori palestinez në Beograd: Hapja e Ambasadës nga Kosova nuk do mbetet pa u ndëshkuar

No Comments Intervista Lajme

Ambasadori palestinez në Beograd, Mohamed Nabhan, ka reaguar në lidhje me hapjen e Ambasadës së Kosovës në Jerusalem.

Nabhan tha se ky veprim nga Kosova nuk do mbetet pa u ndëshkuar.

Sipas tij, Kosova ka vepruar edhe kundër pozicionit që e ka Bashkimi Evropian sa i përket Jerusalemit.

“Është një sulm ndaj të drejtave tona dhe njerëzve tanë. Kosova kështu po i shkel të drejtat e popullit palestinez për shtetin dhe kryeqytetin e saj. Prishtina po shkel po ashtu të drejtën ndërkombëtare, sepse Jerusalemi është okupuar nga Izraeli që nga viti 1967, dhe që një vend të bëhet anëtar i organizatave ndërkombëtare dhe Kombeve të Bashkuara, duhet t’i përmbahet të drejtës ndërkombëtare”, ka thënë Nebahan.

Ai ka shtuar se është në konsultim me Ministrinë e Punëve të Jashtme të Palestinës dhe ka paralajmëruar se tash e tutje do të ndërmarrin hapa në dëm të Kosovës.

“Do të ndërmarrim hapa që nuk do t’i pëlqejnë Kosovës në nivelin e Ligës Arabe dhe Bashkëpunimit Islamik. Kosova nuk është anëtare e asnjërës prej këtyre organizatave, por shumë prej tyre e kanë pranuar të ashtuquajturën Kosovë, dhe do të kërkojmë nga ato vende që tash ta shqyrtojnë vendimin e tyre për ta pranuar Kosovën”.

Burimi/Zyrtare.net

Kujtimet e gjuhëtarit Bahri Beci: Si u shndërrua konferenca e drejtshkrimit në një kongres partie

No Comments Intervista Lajme

Nga një konferencë për gjuhën shqipe, standardin, gjuhën letrare e drejtshkrimin, u kthye në një kongres partie. Një nga dëshmitarët dhe pjesëmarrësit e Kongresit të Drejtshkrimit, gjuhëtari Bahri Beci na tregon se çfarë ndodhi në këtë ngjarje, që do të shënjonte gjuhën shqipe.

Kjo dëshmi vjen si pjesë integrale e librit të tij “Përjetime 1936 -2021”, botim i UET Press.

Beci ndan me lexuesin kujtime e përsiatje që nga fëmijëria e tij e hershme rrugicave të Shkodrës, e deri tek argumentimet për debatin kulturor e sociologjik në vend, ravijëzon tri kohë historike të Shqipërisë: gjatë viteve 1936-1944, kur në Shqipëri ishte vendosur sistemi kapitalist dhe ekonomia e tregut; gjatë viteve 1944-1990, kur në Shqipëri u vendos sistemi komunist dhe ekonomia e centralizuar; gjatë viteve 1990-2021, kur në Shqipëri u rivendos sistemi kapitalist dhe ekonomia e tregut.

“Shqipëria dhe shqiptarët gjatë këtyre tri epokave janë përpëlitur si një anije pa vela në mes dallgëve të detit”, thotë akademiku.

Përmes publicistikës, ai sjell ngjarjet vendimtare të kulturës: nga Kongresi i Manastirit deri tek ai i Drejtshkrimit; rrugëtimin e vështirë të një shkencëtari të gjuhës në korridoret e ngushta të doktrinës politike; skicën e formimit të atij që profesor Besi e quan “Homo ideologicus”, sipas tij, dëmi më i madh që i ka bërë shoqërisë shqiptare diktatura komuniste.

“Ishte krijuar njeriu ideologjik, që është e keqja më e madhe e këtij vendi në të dyja kohët”, thotë profesori, ndërsa përshkruan kulisat e ndërtimit të “elitës së re” me urdhër dhe bekim politik.

“Për mua ka qenë e rëndësishme e vërteta dhe do ta lexoni këtë të vërtetë aty, që ta dini se ka edhe një variant të tillë shpjegimi. Unë nuk kam bërë ndonjëherë, refuzim apo mohim të gjuhës letrare. Unë jam marrë me argumentet shkencore. Gjuha e vendosur si standard, ka qenë më shumë një gjuhë gazetash, një gjuhë burokratike, më shumë se një gjuhë letrare e mirëfilltë; këtu përjashtoj shkrimtarin e madh Ismail Kadare, i cili diti ta lëvrojë gjuhën, ta shpëtojë nga ngurtësimi”, thotë ai në lidhje me standardin e gjuhës shqipe.

beci uet2

Nga libri i tij “Përjetime 1936 -2021”, shkëpusim pikërisht këtë ngjarje të madhe për gjuhën shqipe, Kongresin e Drejtshkrimit.

BAHRI BECI

NË POSTIN E SEKRETARIT SHKENCOR

Në një mbledhje të Institutit, me “propozimin” e Jorgos, u zgjodha sekretar shkencor i Institutit.

Për mua, sigurisht, kjo ishte diçka e papritur, po kuptohej që ajo nuk qe aspak një rastësi, po shprehje e një qëndrimi të caktuar. Pra, pas politikës së kërbaçit, po ndiqnin politikën e kulaçit.

Tani sikur kërkonin të më merrnin me të mirë. Me sa duket, drejtori donte të jepte prova se ai nuk kishte pasur dhe nuk kishte gjë me mua, se ai më donte e më respektonte, madje edhe më vlerësonte. Sigurisht, tani për mua çdo gjë ishte e qartë, tani nuk isha më naiv, madje mund të them se isha bërë shumë vigjilent e kërkoja si i thonë, qimen në qull.

Detyrën e sekretarit shkencor e kryeja me përkushtim të veçantë, po nuk harroja për asnjë moment që detyra ime kryesore ishte puna shkencore. Ato vite (1972-1975) kam punuar si asnjëherë tjetër. Luante rol që kisha një dhomë pune më vete, po edhe mundësia për të më goditur në ato momente ishte pothuajse minimale, në njëfarë mënyre ishte nënshkruar një pakt i përkohshëm mossulmimi, të cilin, me hir ose pa hir, ishte i detyruar ta pranonte, të paktën formalisht, edhe shoku Jorgji, ndonëse isha i sigurt që në ndërgjegjen e tij, po jo vetëm të tij, nuk kishte depërtuar as edhe një rreze e dobët drite. Për atë dhe shokët e sojit të tij, unë nuk isha veçse një konkurrent që nuk duhej lejuar të kapërcente pragun e vendosur prej tyre, pra, bashkekzistenca me Jorgjin, po jo vetëm me Jorgjin, kërkonte si peng personalitetin. Që të bashkëjetoje me ta, duhej të mendoje si ata, të veproje si ata, t’u shërbeje atyre etj., etj.

KONGRESI I DREJTSHKRIMIT

beci uet

Ka kaluar shumë kohë dhe shumë gjëra kanë filluar të fashiten nga kujtesa, megjithatë disa gjëra kanë mbetur si dëshmi e asaj kohe, po edhe e asaj mënyre të menduari e të jetuari. Etja për lavdi dhe mania për t’u imponuar me gjëra “të mëdha” ishte bërë një mënyrë të menduari e të jetuari në Shqipëri.

Shoqëria shqiptare ishte si një tullumbace tepër e fryrë që vërtitej sa andej-këndej, po pa e ditur se ku po shkonte. Po, gjithsesi, tullumbacja tërhiqte vëmendjen dhe dikë edhe e befasonte me ngjyrën dhe bukurinë e saj, me lëvizjet e saj jo uniforme. Pra, tullumbace shteti, tullumbace shoqëria, tullumbace institucionet, tullumbace drejtuesit e tyre. Të gjithë kërkonin të bënin gjëra të mëdha, të gjithë kërkonin t’i imponoheshin shoqërisë me bëmat e tyre. Partia bënte Kongrese, shteti mitingje madhështore dhe mbledhje solemne, institucionet shkencore konferenca kombëtare dhe ndërkombëtare.

Një konferencë e tillë ndërkombëtare u organizua nga Instituti i Historisë. Jehona e saj u ndie anembanë vendit. Ishte një ngjarje. Vështirë që pas asaj konference do të mund të organizohej një tjetër si ajo. Dhe organizatorët e saj ishin heronjtë e ditës. Për ta flitej kudo, edhe në zyrat e larta të shtetit, edhe në kafene, edhe nëpër shtëpi, po edhe në rrugë, ishte, pra, bisedë e ditës. Dhe askujt nuk i shkonte në mend në atë kohë se, shumë shpejt pas saj, do të organizohej një tjetër veprimtari shkencore që do të bënte të harrohej konferenca e organizuar nga Instituti i Historisë. E ky do të ishte Kongresi i Drejtshkrimit që është vlerësuar si “një fitore e vijës marksiste të PPSH-së për zgjidhjen e problemit të gjuhës sonë letrare kombëtare”.

Pra, fitore e PPSH-së dhe jo e popullit shqiptar.

E vërteta është se edhe sot nuk e kam shumë të qartë se kush ishte nismëtari i vërtetë i Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe. Megjithatë, duke qenë në pozitën e sekretarit shkencor të Institutit dhe, dashur pa dashur, shumë pranë drejtorit të këtij institucioni, kam pasur rastin të jem relativisht i informuar për këtë veprimtari. E vërteta është se diskutimet për Rregullat e drejtshkrimit të shqipes, Projekt që ishin botuar më 1967, kishin hyrë në fazën e fundit të tyre. Pra, kishte dalë nevoja e organizimit të një veprimtarie që do të finalizonte diskutimet e bëra dhe t’i jepte një formë përfundimtare drejtshkrimit të gjuhës shqipe. Kjo ide, me sa duket, u përcoll në organet e larta të shtetit dhe të partisë. Kuptohet që në atë kohë pa aprovim nga lart nuk mund të bëje asgjë. Aso kohe, në Komitetin Qendror me problemet e kulturës dhe të shkencës merrej Kahreman Ylli.

-Ka një mendim që ta kthejmë në Kongres, Konferencën për drejtshkrimin,- më tha drejtori në një moment dhe iu referua një bisede telefonike me Kahremanin.

-Fola me të në telefon dhe më tha pse nuk e bëni Kongres, si atë të Manastirit?

Kostallari duket se nuk ishte i përgatitur për këtë dhe ndihej sa i gëzuar, aq edhe i shqetësuar, po nuk kaloi shumë dhe pyetja nga lart mori formën e vendimit, pra, jo konferencë, po kongres, me pjesëmarrjen e përfaqësuesve nga të gjitha trevat shqiptare. Dhe kaq mjaftoi dhe Kostallari u hodh në sulm me gjithë potencialin e tij për të organizuar një veprimtari më të bujshme se ai i organizuar nga Instituti i Historisë. Ndihej qartë se po përvijohej në kokën e drejtorit ngjarja që do t’i jepte atij lavdinë e kërkuar.

U hartua platforma, u përcaktuan njerëzit që do të ftoheshin dhe kumtuesit. Këto bëheshin si fshehurazi, nuk ishte shumë e qartë se si bëheshin, po një gjë dukej qartë, njerëzit e partisë ishin të gjithë në lëvizje, dukej sikur po organizohej një Kongres partie, e jo një konferencë shkencore. Megjithëse sekretar shkencor i Institutit, ndihesha disi si i mënjanur nga njerëzit e partisë që nuk linin njeri t’u hynte në mes. Gjithsesi, pozita që kisha nuk më linte të rrija indiferent, po edhe shumë aktiv nuk tregohesha, se do të nxisja reagimin e tyre. Një gjë më kishte rënë në sy që, Kostallari nuk kishte shumë besim te kolegët e tij të organizatës dhe, herë pas here, kur nuk ndodhej në Institut, më drejtohej mua për të marrë informacione mbi mbarëvajtjen e punës. Kuptohej se pas atyre që kishin ngjarë në vitet e revolucionit kulturor të tipit kinez (1966-1969), ndërmjet tyre ishin krijuar probleme; e vërteta ishte se flisnin pa konsideratë për njeri-tjetrin. Midis tyre kish ndodhur çarja e parë e madhe.

Kumtesat dhe kumtuesit

Një gjë ishte e qartë: në kongres do të merrnin pjesë dhe do të mbanin kumtesa njerëz që kishin dhënë “prova” të aprovimit pa rezervë të projektit ose, siç thuhej atëherë, “njerëz të devotshëm”

Dhe, me të vërtetë, asnjë gabim për sa i përket zgjedhjes së njerëzve që do të ftoheshin për të marrë pjesë, ose për të kumtuar. Dhe më vjen në mend pyetja e A. Klosit drejtuar J. Bulos, “si mund ta quajë shpirt të kombit dr. Bulo një Kuvend, i cili nuk thërriti asnjë nga përfaqësuesit e qarqeve kulturore të sipërpërmendura? Përse nuk u ftuan as Ernest Koliqi, as Zef Valentini, as Martin Camaj, as Arshi Pipa, as Gjon Sinishta, as Sami Repishti, as Anton Logoreci e sa të tjerë që vazhdonin të shkruanin në mërgim variantin letrar gegë?” .

Asnjë “gabim” edhe për sa u përket kumtuesve dhe kumtesave që do të mbaheshin. Ku ishte parë që temat e kumtesave të një kongresi shkencor të përcaktoheshin nga drejtori i Institutit dhe sekretari i partisë, në bashkëpunim edhe me ndonjë vegël tjetër të tyre? Të gjitha këto fshiheshin prapa emrit të të ashtuquajturit komision organizues i Kongresit të Drejtshkrimit të Gjuhës Shqipe, ku figuronin edhe emrat e të ftuarve nga Kosova dhe nga arbëreshët e Italisë, po që nuk dihej ende nëse do të vinin apo jo në Kongres.

Mbaj mend që, kur po flitej se të ftuarit nga Kosova nuk do të vinin, e pyeta Kostallarin:

– A do të mbahet kongresi po të mos vijnë kolegët nga Kosova?

– Patjetër që do të mbahet, -më tha.

Pra, kongresi do të mbahej edhe sikur përfaqësuesit nga Kosova të mos vinin.

Në një takim në drejtorinë e Institutit u diskutua edhe për kumtesat e punonjësve të tij. Më pyetën edhe mua se çfarë kumtese do të mbaja. Do të flas për parimet e drejtshkrimit të shqipes, u thashë. Me të mbaruar takimi, Kostallari më thirri në zyrë dhe më kërkoi hollësira lidhur me kumtesën që do të mbaja. Ishte i shqetësuar, ndoshta edhe kishte të drejtë, se në një mbledhje për diskutimin e projektit në Institut, unë kisha deklaruar se parimi themelor i drejtshkrimit të shqipes nuk është parimi fonetik. Ka qenë i jashtëzakonshëm presioni që të ndryshoja temën e kumtesës. Në pamundësi për të rezistuar para presioneve të një natyre jashtëshkencore, kam kërkuar të flas për parimin tradicional të drejtshkrimit, që nuk përbënte sipas Kostallarit një fushë me mina për të. Ishte një kompromis që, gjithsesi, më linte një dritare të vogël hapur për të thënë diçka nga vetja ime.

Pra, arkitektura e zbatuar nuk linte shteg për devijime, të papritura ose befasi. Çdo gjë në rregull. Një komision organizues prej 19 vetash, 87 delegatë, ndër të cilët edhe unë, një presidium prej 21 vetash, presidiumet e seksioneve A dhe B, sekretaritë e kongresit, komisionet e hartimit të parashtresave rreth punimeve të seksioneve A dhe B.

Shqyrtimi i këtyre listave, pra, i pjesëmarrësve në këto komisione, është i mjaftueshëm për të kuptuar logjikën që udhëhiqte organizatorët e këtij Kongresi. Emrat më të përsëritur në këto lista, përveç të autoriteteve shkencore të kohës si M. Domi, E. Çabej, I. Ajeti, Dh. Shuteriqi, Sh. Demiraj etj., ishin ato të A. Dodit, J. Gjinarit, J. Thomajt, E. Lafes etj., të cilët ju tanimë i njihni përmes atyre që kam shkruar deri tani, po mungonte emri i njërit prej gjuhëtarëve më në zë të kohës, Selman Rizës.

Në Kongresin e Drejtshkrimit, Selman Riza merrte pjesë si dëgjues, pa të drejtë fjale.

E vërteta është se pas të gjitha këtyre, Kongresi u karakterizua nga “një unitet i plotë mendimi e veprimi”. Ndonjë “i pabindur” që guxoi të ngrinte kokën, “u mënjanua” pa u marrë vesh. Dhe ne kemi shkruar se “Kongresi i Drejtshkrimit ishte përfundimi i politikës gjuhësore të ndjekur nga Partia-shtet që nga 1945, për të vendosur në bazë të gjuhës letrare standarde toskërishten letrare dhe për të mënjanuar gegërishten letrare. Dhe qëllimi u arrit. Pa dashur të vëmë në dyshim vlerën e Kongresit të Drejtshkrimit, duhet pranuar se ai qe i parapërgatitur dhe nuk pati tolerancën e nevojshme. Nuk ishte rastësi që ai u quajt Kongresi i Drejtshkrimit dhe jo i gjuhës letrare apo standarde; nuk ishte rastësi që nuk u diskutua fare për formimin e gjuhës letrare a standarde, edhe pse referati i kushtohej historisë së formimit të gjuhës sonë letrare dhe drejtshkrimit të saj. Nuk ishte, pra, një Kongres i lirë e demokratik. Ishte rasti të diskutohej të paktën për rrugën që u ndoq e shpjegimet që u dhanë për formimin e gjuhës letrare standarde, por as kjo nuk u bë.

Nga kjo pikëpamje, Kongresi i Drejtshkrimit kërkon një rivlerësim”.

Burimi/Panorama.al

Jeta pas IS-it: Një grua rrëfen tmerrin që përjetoi në Siri

No Comments Intervista Lajme

Sabinella Ayazbaeva i ka pesë fëmijë të vegjël. Ajo vijon kurse të psikologjisë në universitet dhe mban një punë me orar të shkurtuar në një qendër rinore në qytetin e saj në Kazakistanin qendror.

Por ajo ndan kohën e saj për të marrë pjesë në fushatën kundër ekstremizmit, të cilën e ka organizuar ky shtet. Fushata ka për qëllim paralajmërimin e të rinjëve kundër rreziqeve nga grupet terroriste, të cilat synojnë rekrutimin e anëtarëve të rinj në internet, përmes përdorimit të fesë.

Ayazbaeva është e veja e një luftëtari të grupit militant të ashtuquajtur, Shteti Islamik (IS). Ajo bën pjesë në grupin e 600 qytetarëve të Kazakistanit, të cilët u riatdhesuan nga kampet e Sirisë më 2019.

Ayazbaeva, 31-vjeçare, kishte kaluar pesë vjet në Siri. Ajo tha se ka qenë dëshmitare e vrasjeve brutale dhe “padrejtësive të trishta” të kryera nga IS-i, derisa ka jetuar në frikë të vazhdueshme nga sulmet vdekjeprurëse ajrore.

Në intervista, fjalime dhe takimet tjera, Ayazbaeva flet për zhgënjimin dhe tmerret e jetës nën IS-in në Siri. Ajo shpreson se do të ndikojë te të tjetër që të mos “bëjnë gabimet” që ajo dhe burri i saj i kanë bërë më 2014.

Si fillloi?

Një martesë e lumtur, biznes të suksesshëm dhe një banesë. Kjo thotë të ketë qenë jeta e saj para se të shkojë në Siri. Ajo dhe burri i saj bënin një jetë të qetë, ishin praktikues të fesë islame dhe shkonin në një xhami lokale.

Kjo mënyrë jetese vazhdoi derisa burri i saj nuk filloi miqësinë me grupe islamike “jotradicionale” online, thotë ajo.

Në vitin 2014, ai e bindi Ayazbaeva-n se duhej të shkonin për të jetuar në Siri në mënyrë që të rrisnin fëmijët e tyre në një shtet islamik.

Ata morën tre fëmijët e tyre – të moshës midis një dhe gjashtë vjeç – dhe u larguan nga Kazakistani. Familjarëve u thanë se do të shkonin “për një pushim familjar”. Kjo familje brenda disa javësh arriti në Raka të Sirisë. Në atë kohë ky qytet ishte fortesa kryesore e të ashtuquajturit Kalifati Islamik. Menjëherë pas arritjes ata u përballen me realitetin e vërtetë.

Burri i saj nuk vinte me ditë të tëra në shtëpi pasi ishte bërë luftëtar. Sulmet ajrore ndodhnin në baza ditore duke e detyruar Ayazbaeva-n dhe të tjerët të fshiheshin në bodrumin e ndërtesës në të cilën jetonte. “A është rradha ime të vritem?”, ishte pyetja që ajo e mendonte. Ayazbaeva do të bëhej dëshmitare e skenave të tmerrshme.

“Trupa të grave dhe fëmijëve pa gjymtyrë nxirreshin nga rrënoja”, thotë ajo.

Të përballur me këtë situatë, çifti synonin të largoheshin nga Siria, por e dinin se nuk kishin asnjë mundësi ta bënin këtë, pasi militantët e IS-it “vrisnin të gjithë ata që dëshironin të iknin”, thotë ajo. Nga Kazakistani iu erdhi një lajm i keq për shkak të vendimit të tyre për të shkuar në Siri. Me të kuptuar se vajza e saj kishte shkuar në Siri, nëna e Ayazbaevas pësoi sulm në tru.

Para se burri i saj të vritej nga një sulm ajror më 2017, ajo në Siri kishte lindur edhe dy fëmijë tjerë. Bashkë me pesë fëmijët e saj mbetën nën mëshirën e luftëtarëve të Shtetit Islamik. Në atë kohë ky grup po humbte terren nga ushtria siriane dhe forcat kurde.

“Periudha e urisë së madhe filloi më 2018 në zonat e kontrolluara nga IS. Ishte shumë e vështirë që t’ua shpjegoja fëmijëve pse nuk kemi ushqim. Bëja supë nga bari”, thotë ajo. Më pas, Ayazbaeva dhe fëmijët e saj përfunduan në fshatin Baghuz, që ishte rajoni i fundit nën kontrollin e IS-it. Në fillim të vitit 2019, vetëm disa javë para mposhtjes së grupit militant Shteti Islamik në këtë fshat, ajo mori rrugën për në kamp të refugjatëve të kontrolluar nga kurdët. Ky moment shënoi pikë kthese në jetën e saj.

Fillim i ri

Derisa po qëndronte në kamp, forcat kurde i thanë asaj se Kazakistani do të “dërgojë një aeroplan për të kthyer shtetasit e tij në shtëpi”. Ajo kaloi vetëm disa javë në kamp para se të riatdhesohej.

“Në kamp ishte ftohtë, por dallimi ishte se kishim ushqim dhe nuk kishte sulme ajrore. Ishte disi më e durueshme sepse e dinim se aty jemi vetëm përkohësisht dhe do të shkojmë në shtëpi”, thotë ajo, duke treguar se aeroplani nga Kazakistani arriti më 6 maj të vitit 2019.

Ayazbaeva tregon se si ishte emocionuar shumë, kur në aeroport, një grua me uniformë të ushtrisë së Kazakistanit i kishte thënë: “Më lejo ta mbaj foshnjën, t’i mezi po qëndron në këmbët tua”.

Në kuadër të një operacioni riatdhesimi, të ndërmarrë në periudhën janar-maj 2019, Qeveria e Kazakistanit ka kthyer rreth 600 shtetas të saj nga Siria.

Më 4 shkurt 2021, u njoftua se janë riatdhesuar edhe 12 persona, katër burra, një grua dhe shtatë të mitur. Të paktën 800 shtetas kishin shkuar në Siri dhe Irak për t’u bashkuar me grupet militante, kanë njoftuar autoritetet e Kazakistanit.

Në muajin maj të vitit 2020, autoritetet burgosën 31 burra dhe 12 gra të riatdhesuar, të cilët u akuzuan për terrorizëm. Ndërsa ndaj disa të tjerëve po zhvilloheshin hetime.

Kur u kthye në Kazakistan, Ayazbaeva dhe të tjerët u dërguan në një qendër rehabilitimi në qytetin Aqtau. Ata menjëherë iu nënshtruan një kontrolli mjekësor dhe kishin në dispozicion edhe seanca këshillimi me psikologë dhe specialistë të tjerë.

Pas qëndrimit në një qendër rehabilitimi në qytetin e saj, asaj iu tha se është e lirë të rifillonte jetën normale të saj.

Përzirje ndjenjash në shoqëri

“Për dy muaj të tërë mendoja se ishte vetëm një ëndërr”, ka thënë Ayazbaeva në njërin prej fjalimeve të saj publike. “E kisha ëndërr të flija nën një çati dhe në shtrat të butë”, kishte thënë ajo.

Pasi ajo filloi një kapitull të ri të jetës në shtëpinë e saj të vjetër në Kazakistan, tashmë përparësia e saj ishte që fëmijët të bënin sërish miq, të krijonin lidhje me gjyshërit dhe të afërmit tjerë, pra të kishin një tranzicion të qetë aty.

Shpresa e saj është që fëmijët ta mundin traumën e shkaktuar gjatë pesë vjetëve të jetës në një zonë lufte.

Ayazbaeva, tash jeton afër prindërve të saj. Ajo mban raporte edhe me familjen e burrit të saj të vrarë në Siri.

“Kishte një reagim kryesisht pozitiv të shoqërisë ndaj meje. Kurrë nuk ka ndodhur që dikush të më quaj terroriste. Megjithatë, disa prej miqve të vjetër kanë frikë të shoqërohen sërish me mua”, thotë ajo.

Kazakistani është vend në Azinë Qendrore me rreth 18.5 milionë banorë. Prej tyre, 70 për qind janë myslimanë. Vendi bën kujdes ndaj kërcënimeve terroriste që kanë shënuar rritje.

Në vitin 2016 në qytetin Aqtobe u sulmua një njësi ushtarake dhe qeveria fajësoi ekstremistët islamikë për këtë incident.

Para se të sulmonin ushtarët, rreth 20 islamistë sulmuan dy dyqane armësh, thanë zyrtarët.

Ayazbaeva përmes fjalimeve të saj dhe paraqitjeve publike synon që t’iu bëjë të qartë njerzve se personat si ajo nuk paraqesin kërcënim për sigurinë.

“Unë e kuptoj që disa njerëz na shohin si një bombë e kurdisur për sigurinë, por kjo nuk është e vërtetë”, thotë ajo.

“Unë isha dëshmitare e dorës së parë të atyre tmerreve. Më shumë se çdo kush tjetër, unë e kuptoj se nuk duhet të ndjekim këto ide [radikale]”, shton ajo.

Ayazbaeva është mirënjohjese ndaj Qeverisë së Kazakistanit që ia ofroi një mundësi të dytë. Secili vend që ka shtetas të bllokuar në kampe duhet ta bëjë të njëjtën gjë, thotë ajo.

Pikërisht për këtë çështje, ajo më 2019, mbajti fjalim në Parlamentin Evropian.

Në pyetjen për praktikimin e fesë, Ayazbaeva thotë se vazhdon të jetë një myslimane që shkon në xhami dhe mban hixhab.

Ajo thotë se nuk e fajëson fenë për gabimin e saj që të shkojë në Siri, duke shtuar se “nuk jam e zhgënjyer në besimin tim”./REL

Burimi/(Kosova Sot Online)

Degjeneron debati mes Curit dhe Zylaj/ “Çfarë ka bashkëshortja jote që ankohet për performancën tënde seksuale…”

No Comments Intervista Lajme

“Unë nuk e njoh këtë fare, dy herë e kam takuar…” kjo fjali çoi fillimisht në ironi mes Arjan Curit dhe Julian Zylajt, këtë të premte në studion e “Zonë e Lirë”.

Por jo vetëm kaq, replikat mes palëve bënë që Zylaj të hidhte dyshime për orientimin seksual të Curit, ndërsa ky i fundit iu kundërpërgjigj duke e akuzuar për impotencë…

Arjan Curi: Më mirë një homoseksual i nderuar vëlla sesa një impotent, gruaja e të cilit kap shoqërinë e vet të ngushë dhe i ankohet për ty.

Julian Zylaj: Gruaja ime njëherë nuk ka shans….

Arian Çani për Zylajn: Vetë u kruajt….

Arjan Curi: Si mund të futesh ti tek shokët…

Julian Zylaj: Shiko çfarë bëri, ai bëri titull tani duke thënë një gënjeshtër dhe është njëlloj tani sikur t’i them tani Curri, ti je një homoseksual dhe u bë titulli në lajm tani. Ndërsa unë nuk të thashë këtë gjë, të thashë çfarë është Instagrami…. po të duash ta thuash….

Arjan Curi: Dhe unë të pyeta, çfarë ka bashkëshortja jote që ankohet lart e poshtë që si bën dot gjë në krevat?

Julian Zylaj: Bashkëshortja ime nuk i ankohet asnjë dhe mos zë njerëz të tjerë me gojë, kaq po të them!

Arjan Curi: Dhe ti zure shokët e mi të Instagramit… Çfarë ka bashkëshortja jote që ankohet për performancën tënde seksuale dhe jo ajo, por edhe të tjera para kësaj.

Julian Zylaj: O Curi kjo që thua ti vëlla nuk ka shans, madje unë maksimumi mund të kem problemin e kundërt në kuptimin që nuk kam fare atë problem që thua ti… Je shumë gabim vëlla…

Arian Çani-Zylajt: U duk që ishte tendencioze nga ana jote… ai të tha sallatën, ti i thua që ti je homo sepse ke vetëm çuna në Instagram…

Arjan Curi: Kurse unë po i them që shokët e tu më kanë thënë, na vjen gruaja e Julian Zylës dhe na kërkon ta ndihmojmë…

Burimi/ak-report.al/

DIELLI ME SHQIPTARET E ITALISE – GJUHA, KULTURA, TRADITA DHE FOLKLORI SHQIPTAR NË ITALI

No Comments Intervista Lajme

Nga Gazeta Dielli
Neat Marku kryetar i shoqatës atdhetare “Ilirida” Itali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar të shqiptarëve si dhe organizimin e aktiviteteve të ndryshme për kultivimin e kulturës, traditës, gjuhës shqipe dhe vlerave të tjera kombëtare shqiptare në Itali. Sipas Neat Markut, shoqata “Ilirida” ka për detyrë që të prezantojë para opinionit publik italian dhe komunitetet e tjera që jetojnë e punojnë në Itali, me kulturën tonë kombëtare, me traditën dhe folklorin tonë shqiptar, nëpërmjet organizimit të shumë takimeve e manifestimeve kulturore e artistike. Me Neat Markun bisedoi gazetari i “Diellit” Sokol PAJA.
GJUHA SHQIPE NË THEMEL TË KOMBIT SHQIPTAR
Çdo intelektual apo çdo mësues i gjuhës shqipe në mërgim, kur i përkushtohet rëndësisë së gjuhës shqipe në Diasporë, ideal të vetmin ka shprehjen shpirtërore: “Në gjuhë të tjera edhe mund të flas, por kur më dhemb shpirti shqip bërtas”. Duke u nisur nga kjo shprehje dinjitoze, mësuesit e Diasporës i kanë dhënë vetes një detyrë, një obligim të madh, një mision dinjitoz e atdhetar në hapjen e shkollave shqipe, për të qenë pishtar të shenjtë e mësues të devotshëm në nxënien e mësimit të gjuhës shqipe tek fëmijet tanë, tek nxënësit tanë. Ne mësuesit e kemi për obligim moral e patriotik që nxënësve t’u mësojmë gjuhën e mëmës, lexim e shkrim e t’i aftësojmë që të zotërojnë normën e sotme letrare të shqipes së njëhsuar. Për intelektualët dhe mësuesit e Rilindjes Kombëtare, gjuha ishte “themel i kombit shqiptar”. Pra, gjuha është një trashëgimi e përcjellë brez pas brezi. Prandaj, vetëm gjuha i bën ballë asimilimit. Gjuha është Atdheu ynë i vetëm i përbashkët që nuk njeh kufinjë politik e shtetëror, me të cilët mjerisht akoma ballafaqohet populli ynë, tragjikisht i ndarë më dysh. Poeti ynë i madh Naim Frashëri shkruante se: ” gjuh’ e Shqipërisë është gjuhë e Perëndisë” dhe, ” gjuhë e mëmëdheut është gjuhë e Skënderbeut”.
SHKOLLAT SHQIPE “ILIRIDA” DHE “ACAS SKËNDERBEG”
Shkolla jonë “Ilirida” së bashku me shkollën e Shoqatës “ACAS Skënderbeg” në Spoleto (PG), të udhëhequr nga Presidenti i saj z. Kol Marku nga Lezha, njëri ndër studiuesit e mirënjohur e të denjë të etnokulturës shqiptare që nga 2002, kemi arritur të realizojmë detyrat, obligimet, qëllimet dhe synimet e lartpërmendura, duke prezantuar me nxënesit tanë shumë aktivitete: recitale, këngë e valle folklorike të traditës, gara sportive e të tjera. Këto aktivitete të nxënësve tanë, për çdo vit stolisin mbrëmjet tona gazmore, 28 Nëntorin – Pavarësinë e Shqipërisë, 17 shkurtin – Pavarësinë e Kosovës dhe për çdo vit tubimin Përkujtimor kushtuar dëshmorëve tanë me moton : “Ata një jetë për Ne, ne një ditë për Ta!” Shkolla jonë ” Ilirida ” në bashkëpunim me nxenësit e shkollës së Shoqatës Acas ” Skënderbeg” në Spoleto(PG), kemi organizuar në Peruxha edhe Përvjetorin e vdekjes misterioze të Ismail Qemalit, mu në sallën e Hotel ” Brufanit” ku Plaku i Shqipërisë do të dalë në një konferencë për shtyp. Sa për t’ju përkujtuar: Më 1917 Partia Kombëtare Politike e Shqiptarëve të Amerikës e caktoi delegat të saj për në Konferencën e Paqës në Paris 1919 – 1920. Ismail Qemali kishte mision: ftoi më 23 janar 1919 në Hotel “Brufani ” në Peruxha, ku edhe kishte buajtur, korespondentët e disa gazetave italiane që ndodheshin në Peruxha. Sipas të birit, Et’hemit, kur Ismail Qemali pasi kishte ngrënë drekë doli para gazetarëve që po e prisnin, sapo filloi të fliste u zverdh dhe filloi të dridhej e të belbëzonte dhe e mbyti shkuma e të vjellët. Mësuesit e Mërgatës sonë, me plotë gojën mund të them se janë ata që vazhduan Rrugën e shkronjave duke mbajtur premtimin e rilindasve për gjuhën dhe identitetin kombëtar. Shkolla jonë “Ilirida” është e hapur edhe për fëmijët jo shqiptarë, si në rastin tonë, ku së bashku me nxënësit shqiptarë vijnë edhe shokët e tyre për të mësuar gjuhën dhe kulturën shqipe, edhe atë nxënës nga komuniteti italian , rumun e maroken. Unë shkollat shqipe në Diasporë i konsideroj si një ” Institucion” më vete që angazhohen për ruajtjen dhe mbarëvajtjen e gjuhës dhe identitetit kombëtar. Në bankat e kësaj shkolle, nxënësit marrin njohuri për gjuhën, letërsinë dhe artin, për historin dhe gjeografinë e atdheut tonë, për kulturën, traditën dhe zakonet e popullit tonë, dhe me atë se si duhet të integrohen në vendin ku jetojnë me jetën dhe kulturën italiane. Të gjitha këto mësime janë shumë të rëndësishme për intelektin e nxënësit, ku vetvetiu do të arrijë të vetëdijësohet, të krijojë besim për kënaqësinë që ndjen.
LIDHJA E MËSUESVE SHQIPTARË NË ITALI
Mësuesit e gjuhës shqipe të Mërgatës në Itali, e panë mëse të nevojshme bashkimin dhe kordinimin e ndërsjelltë të të gjitha shkollave me mësim plotësues në Itali që të themelojnë Shoqatën e Lidhjes së Mësuesve Shqiptarë në Itali. Kjo Lidhje është Asociacion, Shoqatë profesionale jo fitimprurëse. Është një organizatë që mbështet organizimin e mësimit plotësues të gjuhës shqipe dhe të kulturës shqiptare në Itali. Lidhja bashkëpunon me institucionet e Italisë dhe me ato të atdheut: me Ministritë e Arsimit dhe institucionet e tjera të Shqipërisë, Kosovës, Maqedonisë etj., ambasadat dhe me përfaqësitë konsullare në Itali. Pra, ne si Lidhja e Mësuesve Shqiptarë në Itali, të udhëhequr edhe nga kryetarja jonë e mirënjohur për punën, angazhimin dhe vendosmërinë e saj, Ariana Hoxha Kosova, në bashkëpunim të ngushtë me Shoqatën Lidhja e Avokatëve Shqiptar në Itali, të përfaqësuar nga Avokati i mirënjohur në Mërgatë z. Gentian Alimadhi, kemi marrë një nismë shumë të vyer për fëmijët tanë që rriten në mërgim. Sot më shumë se kurrë kemi nevojë për firmën, nënshkrimin tuaj të nderuar miq, për të përkrahur gjuhën shqipe në mënyrë institucionale që të përfshihet nëpër shkollat shtetërore italiane. Pra, gjërat e mira bëhen dhe realizohen vetëm kur jemi bashkë. Firmat, nënshkrimet e shqiptarëve kudo që janë, nën mbrojtjen ligjore të Lidhjes së Avokatëve Shqiptarë në Itali, do të nisen për në Strazburg, për t’u shqyrtuar në Parlamentin Evropian. Besojmë, shpresojmë dhe urojmë që t’ia dalim. Është vërtetuar se gjuha shqipe është gjuha mëmë. Rilindasit na kanë mësuar se gjuha shqipe është në themel të kombit shqiptar. Nuk ka gjë më të bukur, sesa kur takohemi me kolegët tanë nëpër tubime e seminare për gjuhën shqipe, është gjuha shqipe standarti që na bashkon, pa marrë parasysh se cilit dialekt, nëndialekt apo të folur i takon. Të njejtën kënaqësi e krenari ndjej edhe me nxenësit në shkollë, të cilët kur janë bashkë kuptohen mirë mes tyre duke përdorur gjuhën e njëhsuar standarte edhe pse në shtëpi përdorin dialektet dhe të folurën e tyre krahinore. Por, me keqardhje po e them se më sëmbon shpirti kur shoh një pakujdesi, një painteresim nga prindërit për gjuhën shqipe përkundër asaj italishte, ashtu sikur më vjen në kujtesë parimi i përmbytjeve të mëdha: “shpëto ç’të shpëtosh”. Prandaj ne mësuesit nuk do të reshtim së lodhuri për të shpëtuar gjithçka kombëtare. Unë nuk jam kundër mësimit të gjuhëve të huaja, ngaqë të mësosh gjuhë të huaja si anglishten, italishten etj., nuk do të thotë të mos vlerësosh gjuhën tënde. Të huajën mësoje, por tënden mos e harro. Mund të themi se diaspora e hershme e ka ruajtur me dinjitet identitetin shqiptar, siç janë arbëreshët e Italisë, të cilët që në shek. XV. dhe akoma sot e gjithë ditën, ruajnë dhe kultivojnë gjuhën dhe traditat arbërore.
THEMELIMI I SHOQATËS ATDHETARE “ILIRIDA” NË FOLIGNO (PG) TË ITALISË
Shqiptarët të mërguar ndër shekuj, sa herë qe janë përballur me halle e probleme të mëdha apo të vogla, shpëtim kanë gjetur në idenë e organizimit dhe të bashkimit të tyre. Gjithçka përballet me vullnet, vendosmëri dhe besim në realizimin e ideve të përbashkëta duke respektuar fjalën dhe punën e njëri tjetrit. Duke u nisur nga ky slogan, më 25 tetor 2001 një grup bashkatdhetarësh që vepronin më parë si një Këshill Organizues, morën përsipër themelimin e Shoqatës rreth së cilës do të mblidheshin mërgimtarët tanë që bashkërisht të zgjidhnin nyjen e kurbetit. Pra, ideja për themelimin e kësaj Shoqate u lind nga vetë situata e vështirë që përjetonim në mërgim, përballë shumë sfidave e probleme komplekse juridike, ekonomike, kulturore, arsimore, morale e të tjera. Shoqata pikësynim të vetin ka ruajtjen e identitetit kombëtar të shqiptarëve si dhe organizimin e aktiviteteve të ndryshme për kultivimin e kulturës, traditës, gjuhës dhe vlerave të tjera kombëtare.
Pra, qëllimi i shoqatës është të ndihmojë integrimin e mërgimtarëve në jetën italiane dhe të jetë një urë e kontakteve kulturore me tokën mëmë. Shoqata jonë ka për oblogim e synim që të prezantojë e njoftojë opinionin politik italian dhe komunitetet e tjera që jetojnë e punojnë në Itali, me kulturën tonë kombëtare, me traditën dhe folklorin tonë shqiptar, përmes organizimit të shumë takimeve e manifestimeve kulturore e artistike.
MESAZH PËR DIASPORËN SHQIPTARE NË AMERIKË
Çdoherë kur përmenden mërgimtarët e Amerikës më kujtohen vargjet e Fan Nolit , që jehuan edhe nëpër këngët e kengëtares së madhe Shkurte Fejza: “Mbahu nënë mos ki frikë, se ke djemtë në Amerikë”. Gjithçka e mirë na vinte nga mërgimtarët, Shqiptarët e Amerikës dhe nga vetë Shtetet e Bashkuara të Amerikës falë juve bashkatdhetarë të nderuar. Shqiptarët e Amerikës gjithnjë kanë dëshmuar dashurinë për Atdheun. Dhe sot e dëshmojnë krenarinë që kanë për mëmedheun dhe flamurin tonë kombëtar. Gazeta “DIELLI” e Vatrës në Sh.B.A., është zemra e kombit shqiptar, e cila u lind nga Rilindja Kombëtare në krye me Fan Nolin dhe Faik Konicën. Çdo fitore e jona e ka nismën tek Ju. Puna juaj ka qenë gëzimi jonë, krenaria jonë ngaqë vlerat dhe sukseset tuaja kanë qenë udhërrëfyes për misionet tona, për angazhimet dhe qëllimet tona. “DIELLI” juaj na ka ndriçuar rrugën dhe na ka ushqyer me frymëzime e dituri për t’u bërë ballë sfidave të jetës dhe për të lartësuar idealin tonë, Bashkimin Kombëtar. U jam mirënjohës shqiptarëve të Amerikës për kontributin e tyre në mbeshtetje të tre Luftërave çlirimtare në Kosovë, në Iliridë e në Luginen Preshevës që luftuan në ” Bataljoni Atlantiku” ku ranë edhe shumë dëshmorë duke luftuar kundër okupatorit barbar sërb dhe atij sllavomaqedonas. Andaj, ju shprehim shumë fjalë mirënjohëse për Dëshmorët e rënë në altarin e lirisë, “Qoftë i përjetshëm kujtimi për to “, lavdi edhe gjithë luftëtarëve, heronjëve të gjallë të Diasporës shqiptare në Amerikë. Si mësues i gjuhës shqipe në mërgim prej 30 vitesh në Itali, po ju përkujtoj edhe një herë: fëmijëve ju flituni vetëm shqip. Mos harroni, vetëm shqip. Ju faleminderit për mirëkuptimin. Në fund kam një faleminderim të veçantë për mikun tim, gazetarin e mirënjohur të Gazetës “Dielli”, i cili me largëpamësinë e tij arrin të zbuloje veprimtarinë dhe të shpalos vlerat atdhetare të çdo personaliteti apo të çdo Shoqate që vepron në Diasporë e Mërgatë. Urime dhe suksese Gazetës “Dielli” pranë Vatrës së Shqiptarisë.
KUSH ËSHTE PROFESOR NEAT MARKU?
Neat Marku u lind më 22 janar 1958 në Dibër, Republika e Maqedonisë së Veriut. Shkollën fillore dhe Gjimnazin e ka kryer në Tetovë. Studimet në Letërsi dhe Gjuhë Shqipe i ka mbarur në Fakultetin Filologjik, Universiteti i Prishtinës. Më 1982, akoma pa u diplomuar filloi të punojë si arsimtar i gjuhës dhe letërsisë shqipe nëpër shkollat e malësisë së Tetovës, në fshatin Grupçin dhe fshatin Cerovë. Më 1985 merr titullin Profesor i Letërsisë e Gjuhës Shqipe në Universitetin e Prishtinës. Konkuroi nëpër shumë shkolla të qytetit të Tetovës, por më kot, shpallet i papëlqyëshëm (“nepodoban” – në gjuhën zyrtare maqedone) nga inspektoriati i Arsimit të Maqedonisë, me pretekst se ishte student i Prishtinës, dhe se ishte i indoktrinuar me nacionalizëm e iredentizëm nga demostratat e 1981 në Prishtinë. Mbetet akoma mësues i malësisë së Tetovës, për të udhëtuar në këmbë 10 Km në ditë, plotë 10 vjet me rradhë. Më 1987 dënohet nga Inspektoriati i Arsimit të Maqedonisë, me vërejtje e parapërjashtim nga vendi i punës si arsimtar i gjuhës shqipe, me pretekst se ka shkelur ligjin e arsimit: nga se administratën edukativo – arsimore e ka mbajtur vetëm në gjuhën shqipe, dhe më e keqja, lëndën e gjuhës shqipe e ka ushtruar në një klasë ku nuk ishte e varur fotografia e Titos (absurditet i rradhës). Më 1989 ishte bashkëthemelues i trupës së parë teatrale “Studioja e dramës” në Tetovë, së bashku me Regjisorin e mirënjohur Refet Abazi, të ndjerët Shpend Pustina, Naim Kasapi, Murtezan Arifi, mandej Fatmir Sulejmani, Ylber Pustina, Irfan Muslia, Nebi Jusufi, Sulejman Mehazi e shumë të tjerë.

Kan være et billede af 6 njerëz dhe folk, der står
Kan være et billede af një ose më shumë njerëz dhe folk, der står
Kan være et billede af 2 njerëz dhe folk, der står
Kan være et billede af 8 njerëz, folk, der står dhe tekst

Burimi/Facebook/ Gazeta Dielli

EKSKLUZIVE / “Nën urdhërat e tua princeshë!”, Elia Zaharia në rolin më të bukur

No Comments Intervista Lajme

Lajmi më i ëmbël i gjeti në ditë aspak të qeta, që vazhduan të ishin edhe më të zymta me frikën e infektimin e me druajtjen për të bërtitur me të madhe: ne po presim një bebe. Por as Elia e as Leka nuk nxituan t’i tregojnë ende botës se së shpejti do bëheshin prindër. Vërtet nuk ishte pritja më e ëmbël e mundshme, por menjëherë pasi bebushja erdhi në jetë solli aq gëzim sa shkriu gjithë pasiguritë dhe frikën që ky vit na i kish rezervuar të gjithëve. Elia dhe Leka tani mund ta ndajnë lumturinë me të gjithë.

Nga Iva Tiço / Fotot: Armand Habazaj / Veshjet e Geraldinës: Bebi & Beba

“La la la la, la la la la”, tingujt e pianos që vijnë nga salloni i Pallatit Mbretëror bashkë me zërin e Yllka Mujos që këndon “lalala”-të e filmit “Taulanti kërkon një motër”, asnjëherë nuk kanë tingëlluar më të gëzueshme sesa kaq. Dhe kjo sepse Yllka po interpreton rolin më të mrekullueshëm të jetës së saj, atë të gjyshes së Geraldinës së vogël. Në fakt ajo është dhe arsyeja që jemi brenda këtij salloni: Princ Leka dhe Elia Zaharia na kanë hapur dyert për një intervistë. Edhe pse janë ende shumë të merakosur dhe krejtësisht “të fiksuar” për t’u ruajtur nga virusi, me një kujdes të shtuar që kur e vogla e tyre ka ardhur në jetë, nuk na e kanë prishur qejfin për të ndarë me revistën “Who” momentet e tyre si prindër. Ndërsa Elia në një rrëfim të gjatë na tregon gjithçka, që nga pritja e bebes që nuk qe dhe aq e ëmbël siç do të kishte dashur, tek përvojat e para të të qenit mama, e deri tek planet dhe dëshirat për të voglën Geraldinë dhe shtimin e familjes së tyre në të ardhmen. Dhe ta mendosh që një vit më parë, ajo promovonte një libër ku rrëfente historinë e Mbretëreshës Geraldinë si një përrallë për fëmijë të quajtur “Trëndafili i bardhë”. Tani ka në krahë të voglën e saj, që si një përrallë e bërë realitet, ka të njëjtin emër dhe ngjan vërtetë si një trëndafil i bardhë, që ka nisur buzëqeshjet e para.

Elia shumë ndryshim nga fillimi i vitit të shkuar, apo jo?!

Janari i shkuar më gjeti në një turne, ku promovoja përrallën “Trëndafili i Bardhë”, që ia kushtova Mbretëreshës Geraldinë. Ky janar më gjeti duke shijuar bebe Geraldinën tonë! Kjo është një përrallë më vete, fillimi i një jete të re. Gjatë promovimit të librit merrja pafund urime, që edhe ne të bekoheshim me një fëmijë. Me sa duket “Trëndafili i Bardhë” plotësoi dëshirën tonë dhe urimet e dashamirësve!

Kujt i ngjan vajza? Mërzitesh po të të them që i ngjan Lekës?

Geraldina i ngjan shumë Princ Lekës. Qëkur ishte ende ne barkun tim dhe e shihnim në eko, doktoreshë Merita thoshte që i ngjan babit. Dhe ashtu vërtetë, kur lindi ishte njesoj si Leka(krahasuar me fotot e tij si i porsalindur). Këtë thonë të gjithë dhe mua jo vetëm nuk më mërzit, por përkundrazi më gëzon. Gjithmonë i kam shprehur Lekës dëshirën të kem një vajzë, që t’i ngjajë atij! Princ Leka ngjan në shumë tipare me gjyshen e tij, Mbretëreshën Geraldinë, e cila ka qenë një nga vajzat më të bukura të epokës së saj. Gjithsesi fëmijët ndryshojnë dhe asnjëherë nuk i dihet kujt do t’i ngjajnë derisa rriten. Unë e vogël i ngjaja shumë babit, por sot të gjithë më thonë që jam si mami. Dhe me të vërtetë tiparet apo ngjyrat mund t’i kem si babi, por hija e mamit është dominuese. Te Geraldina e vogël unë arrij të dalloj që tani që herë pas here ka vështrimin tim (te fotot kur kam qenë bebe kuptohet).

Vendimin për ta publikuar portretin e të voglës për festat e fundvitit e kishit marrë të dy me kohë? Apo vendosët pasi vajzën e kishit në krahë?

Eshtë traditë e familjes mbretërore të publikojë fotot e urimit për Vitin e Ri. Për ne është lumturi e madhe që këtë vit ishim tre! Nuk kishte asnjë dilemë lidhur me publikimin e portretit të vogëlushes në këtë rast. Une personalisht nuk jam partizane e ekspozimit të tepërt mediatik, por në raste të veçanta sigurisht që kam kënaqesi të ndaj momente familjare apo profesionale.

Je supersticioze? Çfarë bën përshembull që të mos e marrin mësysh, qoftë dhe tani që po del në revistë?

Të jem e sinqertë, unë dhe supersticionet nuk kemi patur asnjë pikë takimi për pothuaj gjithë jetën time! Nuk e di përse, por kohët e fundit ky raport ka filluar të ndryshojë. Nuk jam ushqyer nga familja me supersticione dhe nuk mbaj mend prindërit të hapin të tilla biseda! Sigurisht rrugën e ndërronim kur kalonte macja e zezë, por më shumë për forcë zakoni! Amosi tani e mban në shtëpi Kalipson (macen e tij të dashur të zezë qymyr). Ndërsa sot, për Geraldinën e gjej vetën duke futur thelpinj hudhrash në karrocë e në krevat…sa herë ma lëvdojne, them nën zë: “Zoti e ruajt!” Quhet supersticion?

Quhet posi jo?! Por ndoshta ka nisur pak më herët, para lindjes… A e mbajte shtatëzëninë të fshehtë për supersticion? Apo ishte karantina dhe virusi që ta diktoi këtë gjë?

Mendoj që ishin të dyja bashkë. Nese nuk do kishte qenë mbyllja nga pandemia, shtatzënia do të më kishte gjetur në punë e sipër, të rrethuar me kolegë e miq dhe gjendja emocionale do ishte shumë më e stabilizuar. Ndërkohë përjetimi im i asaj periudhe që duhet të jetë nga më të bukurat në jetë, nuk ishte tamam ashtu…

E kuptoj që s’paska qenë dhe aq “pritje e ëmbël”, siç quhet. Frika e virusit, por dhe mungesa e shëtitjeve duhet të kenë bërë të vetën.

E jetova karantinën me shumë stres, panik. Kisha frikë të vazhdueshme mos infektoheshin familjarët e mi… Në mendje më kalonin vetëm skenarë të dhimbshëm dhe kjo me rëndonte psikologjikisht. Ne patëm disa miq që për fat të keq ndërruan jetë për shkak të ‘Covid’, miq të shtrenjtë të familjes, ndaj kisha shumë trishtim… Më duket sikur m’u vodh ajo periudhë e shenjtë! Madje refuzova të gëzoj me këtë lajm edhe miq të afërt, pasi deri diku më dukej sikur nuk duhej marrë si e mirëqenë kjo lumturi, se në çdo moment mund të ikte! Besoj kjo erdhi si rezultat i ankthit që më pushtoi nga pandemia! Pothuajse nuk dola fare për muaj me radhë dhe për të mos e rënduar akoma më shumë këtë gjendje emocionale, vendosa të rinis punimet në shtëpi, pasi ndërtesat e vjetra si kjo e jona, kanë gjithmonë nevojë për mirëmbajtje. Kjo sikur më motivonte dhe më lejonte të kanalizoja energjinë dhe mendimet. Nëse do të mund të kthehesha pas në kohë, do të doja ta kisha përjetuar më e qetë dhe më e lumtur periudhën e shtatzënisë.

Kujt ia the në fillim që prisje një fëmijë?

Sigurisht Princ Lekës të parit. Pastaj mamit. Të tjerët e kanë mësuar shumë më vonë. Madje nuk ua kam thënë fare, thjeshtë e kuptuan vetë kur u bë shumë e dukshme. Deri atëherë mendonin që po merrja kilogramë karantine.

Përtej kileve të karantinës, a shtove peshë dhe a kishe probleme apo merakun që kanë shumica e grave dhe vajzave: po ha për dy, po a do i heq dot më kilogramët?

Gjatë shtatzënisë nuk mora shumë kg, pasi nuk pata neps apo oreks të shtuar. Por shtatzëninë e nisa mbi peshën time të zakonshme, ndaj tani e gjej veten me shumë kilogramë për të hequr. Të them të drejtën nuk e ndjej absolutisht këtë presion te vetja, pasi për mua ka prioritet ushqyerja e bebes me gji, ndaj nuk bëhet fjalë të filloj regjime ushqimore. Secili organizëm është i ndryshëm, por sapo fillova të bëj kujdes në dietën time, ndjeva pakësim të qumështit, ndaj ndalova automatikisht dhe tani po ushqehem në funksion të vajzës. Ka kohë, më vonë do kujdesem për kilet, çdo gjë në kohën e vet.

Në fotot e publikuara për festa nuk u duk ndonjë ndryshim i madh fizik. Apo ushqyerja me gji dhe zgjimet natën bëjnë punë në heqjen e kilogramëve?

Ndoshta edhe ushqyerja me gji ndikon, por unë në përgjithësi kam tendencë të vishem sipas trupit dhe jo sipas modës. Kjo më ndihmon të evidentoj ato që duhet dhe të mos ekspozoj kilet e tepërta. Konstrukti dhe metabolizmi gjithashtu nuk duhen nënvlerësuar. Gjithsesi, ajo që dua të ndryshoj te vetja është vullneti për t’u marrë me aktivitete fizike. Çdo vit i premtoj vetes që do filloj të ushtrohem dhe gjithmonë gjej justifikime për të mos filluar… Shpresoj në një moment të ndodhë mrekullia dhe unë të bëhem sportive.

E more vesh gjatë shtatëzanisë që do bëheshe me vajzë? Apo durove për të pasur surprizë?

Unë e dija pasi doli në disa analiza që bëhen. Por e mbajta sekret dhe çdo blerje për vajzën bëhej në ngjyra neutrale, pasi nuk doja ta thoja gjininë.

Të uroi njëri nga familja e Lekës “tjetër herë me djalë”? Përtej shakasë, a është e rëndësishme që familja mbretërore të ketë një trashëgimtar djalë?

Jo vetëm nga familja e Princ Lekës, por që në maternitet nga stafi përseritej ky urim! Eshtë argëtuese, pasi tregon se ende djali shihet me përparësi në shoqërinë tonë dhe mua më duket si një urim që vjen si eko e nje kohë tjetër. Për ne të dy nuk ka asnjë ndryshim, vajzë apo djalë, fëmija është njësoj bekim nga Zoti. Familja Mbretërore shqiptare nuk jeton jashtë kohës së saj, sot jemi në shekullin e 21 dhe absolutisht produkt i kohës sonë. Jo vetëm ne, por edhe familjet e tjera mbretërore që kanë patur në kushtetutën e tyre trashëgiminë e kurorës në vijë mashkullore, sot e kanë ndryshuar me ligj, pasi është një traditë diskriminuese në epokën ku jetojmë. Në vendet mbretërore fëmija i parë trashëgon kurorën. Sipas kushtetutës së mbretërisë shqiptare, linja duhet të kalojë drejtpërdrejtë nga trashëgimtarët e Mbretit Zog. Nëse lind një djalë, ai trashëgon fronin, nëse lind një vajzë dhe nuk lindin djem, e trashëgon ajo deri në lindjen e një djali prej saj apo fëmijëve të saj. Princ Leka dhe unë dëshirojmë që edhe nëse do të kemi një djalë më vonë, të dy të kenë shansin e barabartë dhe në moshën 18 vjeçare të vendosim cili nga fëmijët mund të trashëgojë kurorën. Kjo pasi njëri mund të jetë më i përshtatshëm pavarësisht gjinisë. Pesha e një kryetari të Familjes Mbretërore nuk është dhe aq e lehtë, pasi sensi i detyrës dhe përgjegjësisë të shoqëron gjithë jetën. Jo çdokush mund të ketë dëshirë apo vokacion ta mbajë këtë rol, ndaj mendojmë se është një vendim që duhet marrë kur fëmijët janë të pjekur mjaftueshëm dhe kur mund të dallosh me qartësi se cili është më i prirur për një jetë të dedikuar dhe aspak vetjake…

Në njoftimin zyrtar, Princ Leka ndau dhe historinë e emrit Geraldina… A ngjan Geraldina e vogël me Geraldinën e madhe?

Në disa foto ku Mbretëresha Geraldinë është bebe ngjan. Bukur do ishte të trashëgojë disa tipare të saj, por më shume se tipare fizike, ne do ishim shumë të lumtur që ajo të trashëgojë vlerat dhe sharmin që e bënë Geraldinën një mbretëreshë aq të dashur dhe të paharrueshme!

Si e thërrisni ju shkurt apo me përkëdheli? Po mbretëreshën Geraldinë si e thërrisnin familjarët?

Deri tani bebushja ka shumë epitete përkëdhelëse që ndryshojnë nga dita në ditë. Unë argëtohem kur e thërras bukfiqe. Mbretëreshën Geraldinë kur ishte e vogël e thërrisnin me përkëdheli Mimi.

Ti dhe Leka tashmë keni një histori të gjatë dashurie, që nisi me lidhje në distancë, pastaj fejesa, dasma… Sa vite u bëtë bashkë?

Jemi njohur në 2008-ën dhe atëherë filloi një histori e bukur miqësie që gradualisht na solli gjithmonë e më pranë njëri-tjetrit. Distanca ishte e vështirë dhe zgjati rreth dy vite, por e kaluam me dëshirën për ta çuar përpara njohjen tonë. Të them të drejtën, paçkah se kanë kaluar disa vite, nuk e kam ndjerë shumë kohën. Kjo besoj është si rezultat i një lirie që gjejmë në mardhënien tonë, ku secili është krejtësisht i pavarur në angazhimet profesionale, në miqësitë dhe zgjedhjet që bën. Kjo i ka dhënë frymëmarrje mendoj kësaj mardhënieje, duke mos e bërë të rëndë dhe imponuese. Për natyra të pavarura si ne, besoj ky është një çelës shumë i rëndësishëm.

A ke pasur presion gjatë këtyre viteve nga njerëzit rreth e rrotull, por edhe ata pak të njohurit edhe të panjohurit fare për të bërë sa më shpejt fëmijë? E kam fjalën këtu qoftë me urimet (për mua pa takt), por edhe pyetjet e papërshtatshme?

Për fat të mirë nuk kemi patur asnjë presion nga familjarët tanë, asnjëherë. Shprehnin dëshirën të na shihnin të plotësuar, por asnjëherë nuk janë bërë ngulmues. Përgjithësisht njerëzit janë treguar të matur, pasi nuk kanë gjetur shumë terren te ne të dy. Më shumë janë dashamirësit e familjes, të cilët nuk e fshihnin dëshirën për të na parë me fëmijë. Jemi shumë të lumtur që Zoti na bekoi, gjithashtu jemi të lumtur që lumturuam shumë njerëz rreth nesh!

Njëherë në mos gaboj, përpara martesës, ishte dhe një njoftim “fake” në media. Shumë vajza sot rrëfejnë që ndihen në presion për këtë.

Njoftime rreth shtatzënisë së supozuar ka patur disa herë. Mjafton të hash pak më shumë se zakonisht dhe menjëherë mund të bëhesh lajm! E di që shumë herë kjo vjen nga dëshira e mirë, por mund të bëjë efekt të kundërt. Më e pakta, në rastin e një “fake news”, po i thua personit në fjalë që është shëndoshur! Faleminderit! Imagjinoni për dikë që dëshiron, por nuk mundet të ketë fëmijë! Këto lajme mund të bëhen shumë lënduese. Do ishte më mire që për gëzime të tilla të shpreheshin vetë personat në fjalë, kurdo që ata e ndjejnë dhe dëshirojnë ta ndajnë me të tjerët.

Tani le të bëhem dhe unë e patakt; Me sa diferencë do e bësh dhe fëmijën e dytë?

Do dëshironim që Geraldina të ketë një vëlla ose motër, por është ende shpejt per ta menduar konkretisht kohën e përshtatshme. Për momentin energjia jonë është e përqëndruar te Geraldina. Do donim që të mos i mungojë për asnjë çast përkushtimi dhe vëmendja jonë, ndaj bebja e dytë ndoshta do presë pak.

Je ti një mama e fiksuar “a ka pirë tamam”, “se mos sëmuret”, “pse po qan”? Apo mendon që me kalimin e kohës do zbutesh?

Nuk do isha e sinqertë nëse do thoja që jam e relaksuar lidhur me të gjitha këto. Mami dhe babi ma tërheqin herë pas here vëmendjen dhe madje më vënë në lojë, pasi shpesh bëhem merak për asgjë. Jam më e vëmendshme seç duhet dhe e di që nuk është e shëndetshme të shqetësohem për çdo gjë, por uroj që me kohë të mësohem dhe të qetësohem pak… Pak…

Çfarë kënge i këndon vajzës?

I këndoj shpesh këngë që në të shumtën e rasteve improvizohen aty për aty. Por edhe këngë nga përrallat e “Disney”, që i kam dashur gjithmonë ia këndoj dhe e ndjej që është shumë e vëmendshme ndaj tingujve muzikore.

Mendon që dhe ajo mund të bëhet artiste si mami, si Yllka apo si Amosi? Eshtë dakort babi Leka?

Do ishte bukur ta kishte artin pjesë të jetës së saj! Arti e bën jetën më interesante, më frymëzuese, hap mendjen dhe zhvillon fantazinë. Por duhet të vijë si vokacion, si një thirrje e brendshme, asnjëherë e imponuar. Unë do isha e lumtur nëse vajza do kishte interes në muzikë, pikturë apo aktrim dhe do ta inkurajoja nëse vërtetë do ishte e talentuar. Babi Leka gjithashtu ka dëshirë që ajo të ketë një kulturë të orientuar në disiplina artistikë, pooooor si pasion. Ndërsa si profesion do dëshironte studime në fusha më solide.

Si është Princ Leka si babi? Zgjohet me ty natën? Eshtë më i qetë sesa ty apo shqetësohet edhe më shumë?

Leka është shumë i përkushtuar dhe i jep shumë dashuri dhe vëmendje vogëlushes sonë. Natën ai zgjohet më lehtë se unë dhe është shumë i kthjellët. Unë dua pak më shumë kohë deri sa të më ikë përgjumja… Zakonisht është i qetë dhe nuk bën panik, por kujdesin e ka njësoj si unë. Kjo më jep shumë besim dhe qetësi, pasi e kam mbështetje në çdo moment. Jam shumë e lumtur për përkushtimin e tij, madje nuk e kam imagjinuar që do ishte kaq i dhënë pas vajzës!

Yllka si ndjehet si gjyshe? Kush nga familjarët e llaston më shumë?

Mami thotë që Perëndia na ka bërë dhuratën më të dashur, thotë që i ka ndryshuar jeta… S’e kam parë ndonjëherë të bëjë kaq shumë ledhe dhe lodra! I kompozon këngë që i burojnë natyrshëm, sa herë e merr në krahë. Mami mallëngjehet dhe i mbushen sytë me lot sa herë që Geraldina më sheh dhe më buzëqesh. Preket shumë me këtë ndjesinë e fortë dhe të pashpjegueshme mes mamës dhe bebes. Njësoj siç është përlotur kur unë, dy muajshe e gjysëm e kam parë në sy dhe i kam buzëqeshur për herë të parë. Thotë: Ja kjo është mrekullia!

Të gjithë në familje e përkedhelin dhe i falin shumë dashuri. Daja Amosi, gjyshi Gjergji dhe teze Lili vijnë enkas vetëm për ta parë e për t’i marrë erë.

Me kë ia ke bërë banjon e parë? Po tani?

Banjën e parë ia kam bërë me mamin dhe tezen. Kisha pak drojë, por ia dolëm me sukses. Që në fillim u miqësua me ujin dhe tani banja është një rit i këndshëm për të dhe ne të gjithë! Tani bebushen e lan mami Elia dhe babi Leka. Jam me shumë fat që babi Leka është shumë i dhënë, investohet dhe kujdeset në përditshmëri. Të dy bashkë ndihmojmë njëri-tjetrin në këtë proçes kaq të bukur dhe kompleks! Përveç kësaj, jam shumë e lumtur që kam mamin pranë dhe më gjendet për çdo nevojë. Geraldina në krahët e saj është shumë e qetë dhe dorëzohet pa kushte.

Të mungon Teatri? Nëse gjendja e virusit merr fund tani menjëherë dhe të propozojnë një rol në teatër, a mund ta lije të voglën në shtëpi apo ta çoje në ndonjë çerdhe?

Dashuria për teatrin është shumë e rëndësishme në jetën time dhe pas një pauzë kaq të gjatë, sigurisht që më mungon. Kur filloi pandemia në sapo kishim nisur provat e një pjesë të Shekspirit me regjisorin e mirënjohur Altin Basha, të cilën po e punoja me shumë kënaqësi. Pasi u ndërprenë provat dhe filloi mbyllja, mora vesh që isha shtatzënë… Ne jemi ne pritje të rifillimit të provave dhe ndërkohë puna nga ana teknike ka ecur me kostumet dhe dekoret. Kur të fillojmë provat bebushja do qëndrojë në shtëpi nën kujdesin e nëna Yllkës dhe babi Lekës. Janë të vetmit njerëz të cilëve mund t’ua besoj thesarin tonë. Por nuk mohoj që pandemisë i druhem shumë, ndaj shpresoj që virulenca të ketë rënë dhe të jenë marrë të gjitha masat e duhura!

Flet me Geraldinën? I tregon përralla?

Flas dhe e përkëdhel shumë, madje ndonjëherë e kap veten duke i folur me gjysma fjalësh, gjë që nuk më pelqen pasi dua të mësohet që e vogël me gjuhë të pastër. Përralla ende nuk kemi filluar t’i tregojmë, por jemi në fazën e shfletimit të librave me figura.

Të gjithë prindërit i quajnë vajzat “princesha”, po ti ke menduar se si do ia thuash Geraldinës përrallën e saj me princesha prej vërteti?

Princ Leka tani që është ende bebe dhe jo koshiente i thotë herë pas here: Nën urdhrat e tua princeshë! Kjo sa herë që ajo manifeston nevojat e veta. Por përtej shakasë, ne jemi shumë të vendosur që vajza të rritet me këmbë në tokë, me modesti dhe pa asnjë dallim me fëmijët e tjerë. Dëshirojmë që ajo ta shijojë fëmijërinë, pasi është periudha më e rëndësishme në formimin e njeriut. Kur të rritet statusin e saj të veçantë do duhet ta kuptojë drejtë, si një përgjegjësi më shumë për ta vënë këtë titull në shërbim të njerëzve. Ndoshta përrallën e saj me princeshë prej vërteti do ta mësojë duke lexuar “Trëndafilin e Bardhë”.

Burimi/revistawho.com

Violinisti Elvin Hoxha përzgjedhet në 8 muzikantët më të mëdhenj të botës

No Comments Intervista Lajme

Muzikanti me prejardhje shqiptare dhe i njohur botërisht, Elvin Hoxha është renditur në 8 muzikantët më të mëdhenj të botës në konkursin ndërkombëtar të Kinës, në Shangai.

Ai është vetëm 24 vjeç por me performancat e tij ka pushtuar skenat botërore.

Hoxha ka treguar se që kur ka qenë 4 vjeç, gjyshja e tij dëshironte që të bëhej violinist. Ai u shpreh se më shumë luan në Evropën perëndimore dhe në Turqi.

“Por kam qenë edhe në Shqipëri për të takuar familjarët e babait, por edhe për koncerte, në Shkodër dhe në Tiranë”, tregoi violinisti per “Shqipëria Live”.

Evini tregoi eksperiencen e tij në Rusi: “Isha i ftuar të luaja në Kremlin dhe aty ndodhej Putin, familja presidenciale dhe politikanë. Aty luajta me orkestrën e mrekullueshme. Putin tha se ishte e mrekullueshme, dhe më ftuan në Moskë për disa herë të tjera”, vijoi ai.

I pyetur se pse jeton në Gjermani, duke qenë se është lindur dhe rritur në Turqi, Elvini tha se ka profesorin e tij në këtë shtet.

“Gjermania është një prej vendeve më të rëndësishme për muzikën klasike. Erdha për të studiuar me një profesor shumë të mirë të violinës. Dua që edhe emrin tim ta bëj më të njohur në Evropë”, rrëfeu violinisti.

Gjithashtu Elvini tregoi se ka objektiva për të ardhmen e tij, ai dëshiron që të bëhet një solist.

“Dua të jem një solist, më pëlqen orkestra, por dua të luaj në salla ta mëdha që të luaj vetëm. Dua të jem Elvin Hoxha nga Shkodra, dua të jem vetvetja, dua të krijoj emrin tim”, tha ai, i cili shtroi se për t’u bërë violinist i suksesshëm duhet të punosh të paktën 4-5 orë çdo ditë.

Hoxha tregoi në fund se në prill do të vijë në Tiranë, pasi është i ftuar që të jetë pjesë e një koncerti.

Burimi/ KultPlus.com

Gjuzi kërkon shtyrjen e parlamentareve: Si mund të shkosh në zgjedhje në pandemi? Nëse vidhet e grabitet vota…

No Comments Intervista Lajme

Kreu i Partisë Konservatore, Kujtim Gjuzi, kërkon shtyrjen zgjedhjeve të përgjithshme parlamentare.

I ftuar në Ora News, ai nuk e sheh të përshtatshme mbajtjen e tyre me 25 prill për shkak të situatës së krijuar në vend nga pandemia.

Gjuzi: Nga Këshilli i ekspertëve çdo ditë ka 11-12 të vdekur, ka deri në 240 shtrime. Po ashtu kemi konstatimin që gjatë 24 orëshit kemi 900-940 të infektuar me koronavirus. Është e pashpjegueshme sesi qeveria e ka toleruar këtë lloj gjendje, sesi qeveria ka thënë që në vitin zgjedhor do të kemi një situatë të përmirësuar, pritej që në fund të janarit të mbyllet çdo gjë. Kryeministri jo vetëm bën një vaksinë të kontrabanduar por nuk ka siguruar maksimalen e vaksinave që ka premtuar, këtë e tha dhe mbrëmë. Në një pandemi si mund të shkosh në zgjedhje, me këtë do të bisedosh, kujt do ti flasësh? Unë si deputet kam hapësira, po partitë joparlamentare duke përjashtuar PD, PS, LSI se këto janë të përkëdhelurit e televizioneve kombëtare por në fakt te ju konservatorët kanë gjetur gjithmonë hapësirën e tyre.

Nga ana tjetër Gjuzi nuk parasheh një proces të qetë elektoral.

Gjuzi: Parashikojmë që do të kemi probleme të mëdha me sistemin e votës sidomos tani që “reforma e re” ka realizuar dy kushte, të dyja janë të mangëta, siç është votimi përmes sistemit garë pos numrit 11, 12 që zgjedhin kryetarët PS, PD. Por ne nuk duam të trondisim shtetin shqiptar. Nëse do të vidhet dhe grabitet vota atëherë konservatorët janë gjithmonë konservatorë.Do ketë mosnjohje të rezultatit zgjedhor. Siç e keni dëgjuar Rama ka thënë dhe në Azi do të shkoj dhe nuk e lëshoj mandatin e tretë. Në momentin që një kryeministër thotë do të marr mandatin e tretë duke ju larguar Europës dhe duke goditur fort ambasadorin britanik dhe atë të SHBA tregon se Shqipëria bën regres në çeljen e negociatave. Tani kemi dhe financimin me para të pista, si mundet që mafia të kapë shtetin?

E nëse sot kanë përballë një supermazhorancë që ka në dorë gjithçka, Gjuzi nuk përjashton faktin se në këtë drejtim një dorë ka dhënë dhe opozita parlamentare.

Gjuzi: Çdo shtetar që ka të drejtën e votës, janë për rritjen dhe ruajtjen e jetesës së shqiptarëve. Çdo njeri ka përgjegjësi, këtu nuk e përjashtoj veten. Gjatë kohës së pandemisë Rama ka organizuar një juntë ushtarake. Nxjerrja e autoblindave në rrugë nga Kryeministri ishte një moment i grushtit të shtetit. 10 deputetë, e theksoj, e kemi pasur votën kundër Edi Ramës.

Intervistoi Sebastian Zonja, përgatiti Besjana Kuçana

Burimi/oranews.tv/

Linda Karadaku: Intervistë me oficerin nga Republika e Shqiperisë vullnetar në Luftën për Çlirimin e Kosovës, colonel Dilaver Goxhaj

No Comments Intervista Lajme

  1. Si ndihmuan oficeret shqiptare ne luften e Kosoves?

Përgjigje: Oficerat e Republikës së Shqipërisë që ndihmuan në luftën çlirimtare të Kosovës ndahen në dy grupe: grupi i parë janë ata që ndihmuan në ngritjen e qendrave stërvitore në Shqipëri dhe përgatitën (stërvitën) vullnetarët që vinin nga Kosova dhe diaspora për të shkuar në atë luftë. Ky grup ka filluar herët, qysh në fillim të viteve ’90-të.

Profesioni i oficerit, ndoshta në pamje të përgjithshme kuptohet se ai vetëm urdhëron dhe ushtarët zbatojnë. Por jo, nuk është ashtu. Oficeri është një mësues shumë më ndryshe nga profesioni i mësuesit. Mësuesit e çdo niveli shkollor bëjnë diferencimin e nxënësve në fund të vitit mësimor, dikë e vlerësojnë shkëlqyeshëm, dikë mesatar, dikë mjaftueshëm e dikë e lenë përsëritës të vitit mësimor. Ndërsa oficeri duhet t’i mësoi e t’i përgatisë praktikisht të gjithë ushtarët njësoj, sepse të gjithë do të hidhen njëherësh në sulm, apo të gjithë së bashku do të veprojnë për të mbrojtur pozicionin dhe rajonin e mbrojtjes, dhe kur ta lypi nevoja të dinë të tërhiqen në rregull por ama të gjithë së bashku e me rregull duke mbrojtur njeri-tjetrin. Kështu që oficeri është i detyruar të udhëhiqet nga parimi: Shihni si bëj unë, dhe ejani ta bëjmë së bashku, pasi njeriu mëson më mirë duke vepruar. Këtë detyrë e kryen oficerat që përgëtitën vullnetarët e UÇK-së në qendrat stërvitore për në luftë, duke zhvilluar stërvitje një mujore, dy mujore por ka pas raste edhe më shumë por edhe më pak, në varësi nga situata në Kosovë.

Kur u angazhua NATO në luftë, atëherë në përgatitjen e vullnetarëve që vinin me shumicë nga Perëndimi, përfshi edhe SHBA, u angazhua e gjithë shkolla e Bashkuar e Oficerave duke i stërvitue vullnetarët e lirisë në Feken (Mali me Gropa) dhe në Burrel.

Grupi tjetër i oficerave ishim ne që u futëm brenda në Kosovë para se të angazhohej NATO-ja, por ishim shumë pak, vetëm 5 veta Dy prej oficerave kanë rënë dëshmorë, Indrit Cara nga Kavaja dhe Tahir Sinani nga Tropoja. Dëshmori nga Tropoja Tahir Sinani ishte Komandant i Zonës së Dytë Operative “Pashtriku”, dëshmori tjetër Indrit Cara nga Kavaja ishte komandant i kompanisë autonome të ruajtjes së SHP të UÇK, Adem Shehi – komandant i Br.153 e zonës Operative të Llapit, Bardhyl Tahiri shefi i xhenjos (inxhinierisë) në SHP të UÇK, dhe unë që detyrë kryesore pata mbajtjen e bashkëveprimit të UÇK me aviacionin e NATO-s si dhe zv. i Shefit të Shtabit. Por pati edhe vullnetarë ushtarë të thjeshtë që patën shkuar shumë më herët para nesh në Kosovë, disa prej të cilëve kanë rënë dëshmorë.

Ne, oficerat dhe vullnetarët e tjerë nga Shqipëria që shkuam vullnetarë në atë luftë çlirimtare, nuk bëmë asgjë të veçantë, veçse detyrën tonë si ushtarë të kombit. “Të luftosh për kombin jashtë çdo strukture shtetërore, -ka thënë Faik Konica- është një virtyt i lartë që mund të vjen vetëm nga një vetëdije e lartë”.

  1. Si ju kujtohet juve ajo luftë, si ishte të luftoje bashke me shqiptarët e Kosovës kunder makinerisë vrastare serbe?

Përgjigje: Ne atje gjetëm kolegë shqiptarë që kishin mbaruar shkollat ushtarake të Federatës Jugosllave dhe shumë shpejt u bëmë njësoj. Lufta, flas se si e kam konceptuar unë, e kthen oficerin në gjysëm perëndi, pasi të gjithë vartësit që ti komandon e që janë me dhjetra, qindra e mijëra, sytë i kanë tek komandanti, tek oficeri, atij i kanë besuar drejtimin dhe jetën e tyre, tek ai e kanë mbështetur fatin, si dhe te mësimet që ai u ka mësuar ÇFARË të bëjnë në çdo situatë, KUR ta bëjnë, kurse se SI do ta bëjnë, varet po nga aftësitë profesionale që ua ka kultivuar po ai oficer.

Lufta është luftë, ajo nuk është lojë shahu, ku ke kohë të mendohesh për të bërë lëvizjen e duhur, por përkundrazi, vlerësimin e situatës dhe marrjen e vendimit duhet t’i realizosh brenda pak sekondash, ndryshe je i vrarë ti, si epror në radhë të parë, dhe gjithë vartësit e tu. Kështu që lufta kërkon të dish si të luftosh, të njohësh temperamentin dhe karakterin e çdo vartësi, të njohësh armët që ke në përdorim dhe taktikën e tyre, të njohësh mirë armikun që e ke përballë, pasi po nuk e njohte armikun siç njeh forcat që ti komadon, fitoria është gjysëm për gjysëm, s’dihet se cila palë fiton. Në luftë, pas mënçurisë, guximi dhe trimëria janë thelbësore. Në luftë sakrifikohen që nga ushtari më i thjeshtë e deri të komandanti më i lartë i ushtrisë për të mbijetuar populli dhe për t’u mbrojtur atdheu.

Ju keni të drejtë kur shprehni kuriozitetin tuaj se “si ishte të luftoje bashkë me shqiptarët e Kosovës”? Ndoshta nuk do të ma merrni për propagandë, por sa herë më ka rënë rasti të ndodhesha në vijë të parë të frontit së bashku me kolegët kosovarë oficerë dhe atje, në transhe, kur më duhej të udhëzoja apo të plotësoja ndonjë koleg se si duhej vepruar në këtë apo atë rast, dhe luftëtarët e thjeshtë nga dialekti e kuptonin menjëherë që unë isha nga Shqipëria dhe aq më shumë që flisja me dialektin e Toskërisë, pyesnin kolegët kosovarë se nga është ky oficeri, dhe kur ata u thoshnin se është nga Gjirokastra, ata harronin që u vinin plumbat përballë, dhe shtyheshin kush e kush të më prekte qoftë edhe pak me dorë. U ngrihej morali në një mënyrë që nuk di se si ta shpjegoj, pasi ka gjasa të mos më besoni. Ata thoshnin: Ka ardhur Shqpnianë luftë!, dhe nuk e peshonin fare rrezikun. Kur u përsërit për herë të dytë kjo pyetje në një front tjetër, pyeta kolegët kosovarë, se pse ky lloj reagimi? Dhe u befasova kur më treguan se në Kosovë ishte bërë propagandë nga shumë intelektualë por edhe parti, se Jugu i Shqipërisë nuk e do Kosovën, janë me Greqinë. Nuk po zgjatem shumë në këtë pikë se do të thonë sikur bëj propagandë, por kjo është e vërteta.

  1. Cfarë patë në fushat dhe malet e Kosovës në atë kohë, masakrat, vrasjet, shkatërrimet?

Përgjigje: Kur hyra unë në Kosovë, ditëtët e para të muajit mars 1999, duke kaluar në këmbë nga malet e Sharrit, rrethinat e Kaçanikut, malet e Jezercës, Topillë, Budakovë, Pagarushë, malet e Berishës, ku ndodhej Shtabi i Përgjithshëm i UÇK-së, shumicën e fshatrave i pashë të djegura, thuajse të rrafshuara dhe sa më shumë shihja, aq më shumë më shtohej urrejtja kundër armikut. Armikun po nuk e urreve, nuk e lufton dot. Masakra nuk më ka rënë rasti të shoh, por varre masive – po. Po do të thoni ju se në luftë shkohet për të vrarë ose të vritesh. Nuk është plotësisht ashtu. Në luftë shkohet me bindjen se do e çlirosh atdheun dhe do kthehesh i gjallë. Po mendove vdekjen, nuk të bëjnë këmbët të shkosh në luftë. Është e vërtetë që vetëm në luftë lejohet të vrasësh, sepse në luftë asksh nuk vret nga urrejtja për X apo Y, nga zilia apo për të larë hesapet e veta, por të gjithë e bëjnë sepse kërkohet nga bashkësia, nga kombi yt.

  1. Si e përjetuat çlirimin e Kosovës dhe largimin e trupave serbe?

Përgjigje: Atë përjetim e ndjeva kur lufta u ndërpre dhe luftëtarët fluturonin nga gëzimi që forcat serbe po largoheshin dhe Kosova u çlirua. Ata nuk gjenin mënyrë se si ta shprehnin dhe unë rrija dhe i shikoja me ngazëllim, por nuk merrja dot pjesë në euforinë e tyre. M’u afrua një koleg dhe më pyeti: Shpëtim (emri i luftës), pse rri si i habitur dhe nuk përzihesh në këtë ngazëllim? Dhe unë i thashë: Tashti, këto momente ndoshta po e kuptoj se sa e rëndësishme dhe ëndërrore qenka LIRIA. Unë kam lindur në liri dhe vij nga liria, prandaj e kam të vështirë ta kuptoj këtë lloj ngazëllimi dhe po befasohem.

  1. Si e gjykoni dërgimin e krereve të UÇK-së në Hage? Sa e dëmshme është për luftën e Kosovës për liri dhe pavarësim nga Serbia?

Përgjigje: Unë gjatë luftës katër mujore, mars-qershor 1999, nuk kam psur kohë as të flija e jo më të më shkonte mendja se mund të ndodhnin ngjarje të tilla që i kam dëgjuar veç një a dy vjet pas lufte! Shkuarja e bashkëluftëtarëve të UÇK-së në atë gjykatë speciale, më rikrijoi ndjenjat ngjethëse kur ishim të detyruar t’u mbyllnim sytë shokëve që na i merrte plumbi. Bazuar në akt-akuzën e asaj Gjykate Spciale, ku thuhet se e gjithë hierarkia komanduese e UÇK-së, prej komandantit të Shtabit të Përgjitshëm dhe deri te ai i togës së fundit sipas rreshtimit organik të UÇK-së, do të merren në pyetje si të akuzuar apo dëshmitarë, për gjoja krimet që kanë bërë në luftë ata apo vartësit e tyre, ndërkohë që pala, e cila vrau dhe dogji gjithë Kosovën, e cila vrau 11.840 shqiptarë të pafajshëm, prej të cilëve 1.392 fëmijë deri në 18 vjeç, 296 fëmijë deri në 5 vjeç, 1.739 femra, 1.882 të moshuar mbi moshën 65-vjeçare dhe 5081 të moshave 19-64 vjeçë, prej të cilëve 1.450 ende janë të pagjetur, dhe të gjithë këta të vrarë u groposën në mbi 530 varreza masive, për të cilat Presidenti Bill Klinton më 12 prill 1999 tha: “Historitë që po dëgjojmë janë vërtetë të tmerrshme: forcat serbe mbledhin fshatarët shqiptarë në grupe, i vrasin ata me armë automatike dhe u vënë zjarrin”; u dhunuan 20.400 femra shqiptare; u dogjën dhe shkatërruan 100.589 shtëpi, banesa e objekte të ngjashme; u dogjën 358 shkolla; u dogjën 71 zyra institucionesh; u dogjën 30 shtëpi kulture, 93 biblioteka publike, 123 objekte shëndetësore; u dogjën 215 objekte fetare të besimit myslyman (xhami, teqe, tyrbe); u dogjën Arkivin e Bashkësisë Islame ku ishin dokumente prej shekullit XV; u dogjën 5 kisha katolike; u- dogjën 88.101 objekte ekonomike shtetërore e private ndihmëse; u therrën dhe dërguan në Serbi 70 % të të gjithë gjesë së gjallë (lopë, dhi, kafshë ngarkese) etj., dhe Serbia trajtohet si viktimë e asaj lufte, natyrisht që diçka e keqe paralajmërohet për Kosovën.

Më vjen keq që ka edhe shumë shqiptarë që ngazëllehen dhe deklarojnë pa pikë përgjegjësie se kinse janë vrarë nga UÇK-ja dhe komandantët e saj 100 shqiptarë anëtarë apo kuadro të LDK-së pa dhënë asnjë dëshmi publikisht, por fshehtas, përmes Serbisë, e cila ka çuar 50 mijë faqe me shpifjet e kësaj kategorie shqiptarësh dhe serbësh, gjë që për mua janë shantazhistë. A e dini ju se çështë shantazhi? Po u kujtoj çfarë thotë Balzaku: “Shantazhi është një nga vrasjet më të poshtra; ajo është një krim shumë më i neveritshëm se vrasja; vrasësi ka nevojë për një kurajo të tmerrshme, ndërsa shantazhisti – jo”.

  1. Çfarë është Kosova për ju?

Përgjigje: Kosova është Shqipëri. Shumë intelektualë e politikanë shqiptarë në Kosovë dhe shumë të tjerë kosovarë që kanë lindur e jetuar në Republikën e Shqipërisë, deklarohen shpesh se “Enveri, me demek Shqipëria, e shiti Kusovën”. Unë u shtroj atyre pyetjen: Pse nuk erdhët t’ia merrnit Serbisë atë që i kishte “shitur” me pa të drejtë dikur Shqipëria? Dyshoj se një pjesë e tyre ka gjasa të jenë dëshmitarë shantazhistë të fshehur për ato gjoja vrasje nga UÇK-ja. Nuk mendoj se duhet shtuar diçka më shumë thënies së Konicës që ua theksova më lartë. Por, të jeni të sigurtë, se gjithkush që shkon në luftë çlirimtare, shkon për vlera shpirtërore, do të ketë gjithnjë kundër patriotët e “flaktë” si dhe ata që janë patriotë për hir të portofolit, por që shpesh njëri dhe tjetri janë të mishëruar tek i njëjti person.

7.Si ishte bashkepunimi me NATO-n?

Përgjigje: Bashkpunimi me NATO-n filloi në mbasditen e 23 marsit 1999 dhe përfundoi në 20 Qershor 1999, kur përfunduam bisedimet me Gjeneralin Xhekson, i cili ishte caktuar Komandant i forvave të KFOR-it. Për fatin e keq tonin, deri në datën 18 prill vetëm dy herë aviacioni i NATOs mundi të godiste forcat serbe që vepronin në terren dhe ndesheshin me forcat tona, që ne ua jepnim regullisht ndodhta edhe 10 herë në ditë. Kjo për shkak të kushteve shumë të këqia meteorologjike, binte shi e borë parreshtur dhe retë ishin shumë të ulta, aviacioni (piloti) nuk mund t’i shihte e t’i godiste forcat serbe në terren, por megjithatë godiste objektet statike ku ishin fshehur municionet, karburantet, kazermat dhe qendrat drejtuese të ushtrisë serbe që ne ua jepnim përmes faksit satelitor, të cilët nuk mundej t’i bllokente Serbia, me përjashtim të disa rasteve. Atëherë ne i kalonim përmes lidhjeve në Tiranë, por kuptohet që edhe ka pas ndonjë rast që vjetëroheshin të dhënat. Në të gjitha ditët e tjera prej 18 prillit e deri në fund të luftës komunikimi ka qene perfekt midis të dy palëve.

Tiranë, 29 janar 2021

Tefta Radi Jeta ime nje aventure brenda dhe jashte ekranit

No Comments Intervista Lajme

Nga një vajzë çapkëne dhe dashur, Tefta Radi u kthye në një ikonë e ekranit të TVSH-së. Rastësia e një kolegu për të provuar zërin e saj e çoi atë drejt kësaj rruge të gjatë dhe të mbushur me aventura. Dëshira e saj dhe e prindërve ishte që ajo të bëhej doktoreshë, por kjo nuk u realizua. Gazetaria për të u kthye në një pasion, të cilin e ka dhe sot, duke mos e ndarë kurrë gazetarinë e terrenit nga gazetaria e të qenit folëse në studio. Është njeri që e do shumë jetën dhe lufton që ta jetojë atë sa me bukur. Ne një intervistë ekskluzive për gazetën “Tirana Observer”, Tefta Radi rrëfen në detaj jetën e saj, që nga fëmijëria e deri tani.

Si e kujtoni fëmijërinë tuaj?

E kujtoj gjithnjë me nostalgji. Edhe pse jetesa nuk kishte standardin e sotëm, mendoj se kam kaluar bukur fëmijërinë time. Mendoj se kam kaluar gjithë stadet që duhet të kalojë një fëmijë. Kam qenë një fëmijë e hedhur, e shkathët. Mezi prisja që të vinin pushimet. Prindërit kanë qenë të ngarkuar në punë dhe sa vinte vera me pushimet e shkollës na çonin pranë gjyshërve. Gjysmën e kohës e kalonim në një fshat të Korçës, në Biranj, fshat që unë e kujtoj me nostalgji: përroin ku laheshim, ku ndihmonim gjyshet, ndërsa gjysmën e kohës e kaloja në Leskovik, te prindërit e babait.

Nëna ime ishte korçare, kurse babai nga Leskoviku, të dy nga jugu. …Kujtoj gjyshet tona me të cilat jemi rritur me shumë dashuri. Ato nuk përtonin të na gatuanin më të mirën që dinin të bënin: lakrorët, për shembull Korça i ka zanat. S’përtonte gjyshja ime, nuk përtonte as dajica, siç i thonë në atë anë nuses së dajës, edhe pse ne mblidheshim shumë, pasi ishim shumë nipër e mbesa nga qyteti. Më ka mbetur ne mendje lakrori me kumbulla të egra, i pjekur me saç.

Ne, fëmijët, shkonim nëpër ato kodrat, përreth përroit, mblidhnim shkarpa, ndihmonim dajicën, në kooperativë tek shkonim duhanin. Kemi bërë çdo lloj pune. Kemi bredhur dhe zbathur, dhe jemi gjakosur, dhe kemi hipur nëpër pemë, po edhe kemi vjedhur ndonjë kokërr mollë. Mblidhnim qershitë ndihmonim të bëhej likoja. Gjyshet tona kishin sëndukët që vinin një erë shumë të mirë. Përpiqeshin të ruanin ndonjë liko, ndonjë pekmez.

Dhe ne bënim, ç’bënim, do t’i vidhnim gjyshes nga një lugë pekmez. Harronim që ishim fëmijë dhe lëpiheshim duke pikuar përdhe. Gjyshja i shihte pikat e pekmezit. “Po prapë ma keni vjedhur”,- thoshte… I kemi provuar të tëra, kemi parë atë buzëmbrëmje, kur ktheheshin bagëtitë, atje në sokak. Mësuam nga gjyshet si të gatuajmë, të bëjmë një gjë të veçantë, unë kam gatuar që në klasë të tretë, të katërt, mamanë e kam pasur tërë jetën në shëndetësi. Pra ishte një fëmijëri që na ka lënë të tëra hapësirat. Unë jam marrë me basketboll, megjithatë nuk u zgjata kurrë. Njerëzit kur më kanë parë nga ekrani më kanë përfytyruar më të bëshme seç jam në të vërtetë.

Ç’mendim keni për fëmijët e sotëm?

Kam një mbesë pesë vjeç, Vanesën, të cilën e shkëputa këtë vit nga e ëma që jeton në Gjermani dhe e mora të rrijë pranë meje. E para për të mësuar lirshëm shqipen, për ta folur atë bukur, për të komunikuar, sepse nëse nuk di gjuhën, nuk ka si të komunikojë dhe si të na dojë. Ne, gjithashtu do të ndjehemi të huaj mes njëri- tjetrit. Vitet ikin shpejt, por mbi të gjitha për ta jetuar fëmijërinë edhe ashtu e pavarur nga prindërit. Kur kujtoj veten time fëmijë, mbaj mend që mezi prisnim të vinin pushimet.

Ishim mësuar të shkëputeshim nga prindërit që të vegjël, ishim mësuar që luanim çfarë do lloj loje që ofronte koha, larg këtyre lojërave elektronike, që ka sot, të cilat për mua janë të lodhshme. Ia zënë gjithë kohën fëmijëve para një kompjuteri, për t’i dhënë dhe për të nxënë më shumë se sa duhet, edhe pse nuk e ka moshën, për ta larguar nga ajo liri e fëmijërisë, për ta bërë atë për të mos i kaluar këndshëm etapat fëminore. Të bredhë, të rrëzohet, të vritet, të hipë në një pemë, të lahet në një lumë. Jam për një lloj edukate spartane, në kuptimin e asaj që fëmija duhet të krijojë pavarësi, të bëhet i zoti i vetes, të dijë të çajë në jetë edhe kur gjendet përballë vështirësisë të dijë të dalë prej saj, të bëhet i përgjegjshëm për jetën dhe për atë që e pret. Në këtë aspekt do të kujtoj prindit e mi.

Them se ishin të fortë, ne sot jemi nostalgjik më shumë se sa duhet ndaj fëmijëve tanë në këtë aspekt jemi me të dobët, përpiqemi t’u plotësojmë çdo dëshirë duke mos i lënë ata të mendojnë që vërtet ka liri dhe të drejta në këtë botë, por ka dhe përgjegjësi, përballë të cilave duhet të jemi të gjithë njësoj, detyrim dhe përgjegjësi në familje dhe në shoqëri, në komunitet e kudo. Në këtë aspekt do t’i referohem, për shembull fëmijëve të Ledi Dianës.

Nëse në jemi nostalgjik dhe përpiqemi t’ua vëmë bukën me tabaka përpara, do të kujtoj se çfarë edukate marrin ata, kur i shikojmë ne ata, prindër nëpër fermat e tyre, stallat e derrave, duke u shërbyer kafshëve. I kemi parë të venë në fronte lufte të bëjnë ushtri, të venë në Afganistan të shkojnë në Afrikë, atje ku është vuajtja, ku është mjerimi, të kontribuojnë dhe këtë e shikoj vërtet si një hap shumë cilësor. Çfarë u mungon? Pse e bëjnë? Për ta njohur realitetin në të gjithë hapësirën. Dhe unë jam për këtë gjë. Dëshiroj që fëmija të ketë pavarësi, të njohë botën të dijë të bëj gjithçka, jeta nuk është vetëm një shkollë, më një shkollë nesër mund të jesh pa asgjë. Në këtë shoqëri të globalizuar, në këtë shoqëri ku dalin me mijra të arsimuar në universitetet, mendoj se nuk është mjaftueshëm. Njeriu duhet të përpiqet t’i bëjë ballë jetës, të ketë një zana, të dijë të bëjë diçka ndryshe nga ajo që ka marrë në shkollë.

Cilat kanë qenë ëndrrat dhe dëshirat e fëmijërisë? E kishit menduar se një ditë do të bëheshit gazetare?

Hamendësime se mund të bëhesha gazetare nuk e kam kaluar nëpër mend. Kam mbaruar gjuhë letërsi. Babai im kishte shumë dëshirë që unë të bëhesha mjeke, kam qenë një nxënëse dhe një studente shumë e mirë, dua të them këtë, se aq sa kam qenë e prapë kam qenë dhe me vullnet ndaj librit. Kam qenë shumë frikacake, por e ndjeshme, më ziente gjaku. Sa isha trime e fortë në lojëra, në shoqëri, dy pika gjak edhe sot më zënë po t’i shikoj. Imagjino që fëmijëve të mi nuk i kam shkuar kurrë për t’u bërë një vaksinë. Kjo ishte dhe arsyeja pse nuk u bëra doktoreshë.

Si u gjendët në gazetari dhe konkretisht në RTSH?

Në gazetari unë u gjenda fare rastësisht. U diplomova në fushën e letërsisë, në mësuesi. U emërova në Pukë, në Fushë-Arrëz. Në shkollën e mesme një pasion i veçantë ishte dhe mësuesia. Për Fushë-Arrzin ruaj nostalgji, për ata njerëz të cilët ishin të varfër po kishin një zemër të madhe. Akoma vazhdoj të ruaj kontakte me ish nxënësit e mi. Ishte rastësia, një kolegu im që mbulonte emisionet e rinisë vjen në shkollë të mesme për të bërë një emision, i pëlqeu zëri im dhe më ftoi në një konkurs që organizoi “Radio Tirana” të cilin e fitova. Domethënë kam hyrë në fushën e gazetarisë fare rastësisht. Më vonë u kthye në një pasion, të cilin e kam dhe sot. Duke mos e ndarë kurrë gazetarinë e terrenit nga gazetarinë e të qenit folëse në studio.

Ndonjë kujtim të veçantë nga këto 30-vjet punë?

Unë kujtime kam shumë të bukura dhe të hidhura. Gazetaria ashtu është, do ndeshesh me shumë tipe, me shumë karaktere, të jesh e pranishme në shumë ngjarje tragjike, të hidhura e të gëzuara. Do të kujtoja ngjarjet e ‘97-ës të cilat do t’i quaja një nga vitet më të errëta që pas ‘90-ës, do të kujtoja ‘98-ën shumë pak do t’i ndaja këto dy vite nga njëri- tjetri për nga përmasat e tragjedisë. Kur e mendoj ndonjëherë, më duket si një tragjedi-komedi me pasoja për këtë vend.

Ku qëndron sekreti i të lexuarit në mënyrë të rrjedhshme dhe pa gabime?

Nuk mund ta quaj ndonjë sekret, në fakt dhe në shkollë jam vlerësuar në këtë drejtim, jam vlerësuar për hartimet e bukura, deri në gjimnaz hartimet e mija lexoheshin para klasës, shumëkujt i pëlqente dhe diksioni im, mënyra e të lexuarit, por asnjë herë nuk e kisha çuar nëpër mend se do të përfundoja në ekranin e TVSH-së.

Ju i keni provuar të dy sistemet që ka kaluar vendi ynë. Si ndryshon gazetaria nga njëri sistem politik në tjetrin ?

Shyqyr që erdhi ky sistem për hapësirën, për lirinë, për mundësitë e shumta që ofron. Atëherë kishe një media ku ne rezervoheshim shumë në atë që bënim, në zgjedhjen e të intervistuarit i cili duhet të ishte i qethur i rruar, të mos kishte elementë të shfaqjeve të huaja, siç quhej atëherë. Vitet ‘90 –‘91 për mua kanë qenë vitet e një gazetarie të ndërsjelltë. Sot edhe gazetaria është shumë e politizuar. Ekranet janë shumë të rënduar nga politika. Mund ta quajmë gazetari të njëanshme djathtas ose majtas. Sot lajmet në përqindjen më të madhe të tyre bëhen brenda unazës. President, qeveri, Parlament dhe forcat politike. Nëse ka 10 ngjarje politike, nuk ka pse të pasqyrohen të 10-ta. Gazetarët sot nuk lodhen fare, vijnë kasetat gati të filmuara, vijnë sinkronet, vijnë tekstet e shtypura. Ende nuk e kuptoj mire se çfarë lloj gazetarie është kjo.

Si e kujtoni momentin tuaj të parë kur keni dalë në TV?

Emocionet janë të pranishme, por unë nga natyra jam tip i qetë, jam njeri që i marr me shumë gjakftohtësi gjërat, nuk kam reflektuar kurrë para publikut emocion pasiguri. Në drejtimin e veshjes kam qenë shumë fanatike, kam pasur rreth 20 xhaketa edhe pse ishte koha që nuk kishte, të cilat edhe sot i mbaj në dollap. Nuk i kam përdorur kurrë në jetën e përditshme. Ekranin e kam konsideruar si të shenjtë. Dhe para ekranit unë duhej të isha kreko, si i thonë, të mos më lëvizte qimja. E kam respektuar ekranin, se nëse nuk e respekton ekranin mos prit të të respektojë publiku.

Si vendosët të shkëputeshit nga bota e ekranit?

Nga bota e ekranit pjesërisht u shkëputa vetë, pjesërisht më shkëputën, e kam nostalgji, pasi mund të kisha dhënë akoma, sepse dhe në botë folësit kanë një moshë për të qenë më të besueshëm, për të qenë më të pranishëm te spektatori, sjellin një përvojë dhe një logjikë të lajmit të fituar në kohë, por Shqipëria kjo është. Ku mendohet për çdo gjë, se kur vjen në pushtet gjithçka duhet të fillojë nga e para, ose mendon se çdo gjë nis atje, ku vijnë ata. Kjo i ka bërë që në shumë media të ketë njerëz, që vërtetë janë shumë të mirë për të bërë këtë punë, por ka dhe nga ata që janë fare të pa vlefshëm. Nuk mund të mohoj vlera, nuk mund të mohoj një rini të sotme që ka informacion të shumtë. Por nuk mund të japë atje ku do. Duhen drejtuar atje ku të japin më mirë dhe ku të jenë më të vlefshëm për ekranin, sepse ekrani është një gjë gjigante që të ngre ose të përplas përdhe. Prandaj mendoj dhe të rinjtë duhet të jenë më kërkues ndaj vetes. Është kollaj të dalësh në ekran, po sa i zoti je që ta mbash atë, sa i zoti je të bësh teleshikuesin për vete.

Si është jeta juaj jashtë kamerave?

Jam një njeri që e dua jetën shumë, e kam dashur dhe vazhdoj ta dua, nuk jam nga ata që them: “e mo, kur të më vij le të më vijë”. Dua të jetoj gjatë, jam gjithë kohës në lëvizje e përkushtuar ndaj punës, por dhe ndaj lirisë time. Është një kohë ku unë po gjej hapësirë për ta shijuar jetën më shumë sepse duke qenë nënë më dy fëmijë dhe duke dalë njëherësh në ekran, ka qenë një privim i madh ndaj lirisë, sidomos në informacion kur nuk kemi njohur festa dhe mendoj se u kam hyrë në hak fëmijëve, familjes, në përgjithësi. Megjithëse unë jam një njeri më shumë vullnet, që nuk iu kam lenë gjë mangët, që nga gatimet, pastërtia dhe çdo detyrimi tjetër familjar apo shoqëror, po gjithsesi liria ime ka qenë shumë e kufizuar. Tani më pëlqen të shijoj jetën në gjithë hapësirën që ajo më krijon, më pëlqen të shikoj një film, më pëlqen të dal fundjavave jashtë Tiranës, të shijoj gjelbërimin. Unë nuk kam lënë vend të Shqipërisë dhe të diasporës pa shkelur, por jeta familjare është tjetër, kur del me bashkëshortin, me fëmijët, me shoqërinë, kur je e lirë për të bërë atë që do.

Meqë po flasim për familjen, si është Tefta si nënë dhe si bashkëshorte?

Raportet prindër-fëmijë, janë raporte prindër-fëmijë, kur në mes është dashuria pa kufi, por jo pa këshilla. Këshillat e prindit janë gjithmonë të vyera. Unë sot po shkoj 60 vjeçe dhe i kujtoj dhe në biseda me shoqërinë, edhe kudo këshillat që na jepnin prindërit tanë. Natyrisht unë nuk mund të vendos në vullnetet dhe dëshirat e tyre, por këshilloj dhe jam pak e rreptë. Franko është më ,pak i rreptë se unë, është më liberal. Nga natyra unë jam më kërkuese e kam njohur më thellë realitetin dhe jam më e ndjeshme ndaj problemeve.

Jeni e vetmja gazetare që i qëndroni besnike pamjes tuaj. Pse?

Më ka pëlqyer të kem një imazh në ekran dhe jam për atë që njeriu të këtë gjithmonë një portret sidomos në informacion se emisionet artistike janë tjetër gjë. Të punuarit në informacion, më ka bërë që të kem një imazh, ndoshta dhe ky imazh më ka bërë që njerëzit edhe pse jam shkëputur nga ekrani të mos më kenë harruar. Më pëlqen të jem shumë e natyrshme në marrëdhënie me njerëzit me shoqërinë, më pëlqen të jem shumë sportive, që të mos rri e ndrydhur se po më prishet fustani apo këpuca. Ashtu sikur jam shumë shik në vendet që e kërkojnë një gjë të tillë.

A jeni përpjekur të dilni jashtë studios së lajmeve dhe të drejtoni një spektakël?

Po kam drejtuar dhe spektakle, madje dhe spektakle artistike në Neë York një koncert të bukur të Aurela Gaçes, kushtuar të mëdhave të këngës; Vaçe Zelës dhe Nexhmije Pagarushës. Kam drejtuar një koncert për te famshmin Luk Kaçaj, kam qenë e suksesshme, kam drejtuar, kam provuar të gjitha zhanret televizive, kam tentuar dhe ia kam arritur. Jam njeri që i vë qëllime vetes dhe i realizoj. Kur kërkoj ta bëj një gjë e arrij.

Si reagoni ndaj shikimeve të njerëzve kur ju kaloni në rrugë?

Në përgjithësi jam e qeshur, i mirëpres pse jo, ndoshta afrohem jap dhe muhabet, më pëlqen gjithmonë të njoh njerëz të rinj, nuk ka qenë fudullëku në natyrën time ose qenia vip dhe mbajtja e distancës ndaj njerëzve.

Të jesh bashkëshortja e një artisti. A ka ndikuar kjo në jetën tuaj?

Ka ndikuar që e kemi pasur kohën të kufizuar dhe jemi përpjekur që ta mbështesim shumë njëri- tjetrin, në veçanti me fëmijët. Kemi pasur të dy biçikleta, kemi vrapuar njëri në çerdhe tjetri në kopsht me fëmijët mbrapa. Frankos i ka takuar më shumë të merret me fëmijët sidomos në periudhën e shkollës, në fillimet e tyre, të jetë më pranë fëmijëve, për shkak të punës kam qenë më e zënë në orët e pasdites dhe të mbrëmjes. Them se Franko ka kaluar pjesën më të vështirë me fëmijët.

Burimi/shqiperia.com/