Home

Lajme

Inatin ndaj sukeseve të Kosovës, Serbia e shpreh edhe përmes komenteve në fotografitë e Rita Orës

No Comments Lajme Opinion

Edhe pse kanë kaluar 20 vite që nga lufta e fundit me Serbinë, ajo ende vazhdon me “ëndrrën” e saj duke lobuar vazhdimisht kundër Kosovës, shkruan Kosova Post.

Pothuajse në çdo konferencë ndërkombëtare shprehin antipatin e tyre ndaj Kosovës dhe madje me ngulm kundërshtojnë Pavarësin e Kosovës si dhe antarësimin e saj në organizata botërore.

Urrejtjen e tyre dhe mospranimin e shtetësisë së Kosovës vazhdojn ta shprehin në forma të ndryshme.

E këtë së fundi e ka dëshmuar edhe një komemtues me emër serb përmes një komenti në fotografitë e Rita Orës në profilin e saj në Instagram, teksa ka shkruar në gjuhën serbe se “Kosova është zemra e Serbisë”.

Siç duke qytetarëve të Serbisë po i “dhemb” suksesi i shqiptarëve e këtë po e dëshmojn haptas. Ndryshe, Rita Ora ka qëndruar tre ditë në Kosovë për çështje bamirësie në kuadër të organizatës UNICEF për të kontribuar për fëmijët në nevojë. /KosovaPost/

EH, SA “KEQ” KUR MËZI I DEL PARA PELËS!

No Comments Lajme Opinion

Fadil LUSHI

           Miku dhe ti vëllai im! Sa herë që unë mëtoj të bëj shkrimin e radhës për miqtë e mi të nderuar, aq herë më ik fiqiri te një mesele e vjetër. Dikur shumë herët, disa pjesëtarë të një familje feudale ishin prekur nga tifoja e morrit dhe, mbas një kohe të gjatë që nuk ishin kuruar, ata kishin filluar të flasin jerm. I mjeruar nga kjo, kryeplaku i shtëpisë kishte ulëritur duke thënë: “O milet, m’u mbush shtëpia me budallenj a me shapshalla!” Në mungesë të njohurive të tij për këtë sëmundje ngjitëse, kryeplaku i kishte paragjykuar që në fillim si halabakë, kokëboshë, a torollakë... dhe fare pak si dertlinj që kanë nevojë për një përkujdesje paksa tjetërfare. Që këtë vaki të mos bëj “tërkuzë”, të mos e trashim a edhe të mos e shndërrojmë në lëmsh intrigash a kontradiktash, e kemi patjetër që shkrimin ta vazhdojmë me ato shpjegimet që i bëhen nocioneve PELË dhe MËZ-i. Për këto fjalë Fjalori i gjuhës sonë jep këto shpjegimet përkatëse, përkatësisht se pela është femra e kalit dhe se mëzi është pjella e pelës. Kështu, që të mos paragjykohem, do të bëj çmos që të përjashtoj çdo paralelizëm të mundshëm mes pelës, mëzit dhe njeriut. Tekefundit, as që mund të bëhet ndonjë paralelizëm, sepse pela është pelë e mëzi është mëz, mëzi nuk ka fiqir, njeriu ka arsyen, mëzi udhëhiqet nga instinkti, andaj i del para nënës së vet... dhe kjo te gjallesat e pavetëdijshme mund të justifikohet..., por ama te sui generis kjo nuk shkon ashtu thjesht, nuk pi ujë qoftë edhe moçalik. 
       Si bëhet që sot e gjithë ditën e Perëndisë, druvari (çdo respekt për të) i del para intelektualit, si bëhet që ateisti t’i mbajë klerit leksione për fenë, si bëhet kjo që hajduti i del para kryehajdutit, po si bëhet që pronari i bordellos, bashkë me laviret e tij që kanë vlerën e pesëlekëshit, t’i shpjegojë parimet e moralit një njeriu të ndershëm, si bëhet që bastorexhiu, fajdexhiu a edhe kumarxhiu të hiqen si njerëz filantropë, kinse ndihmojnë njerëzit në nevojë..., krejt në emër të Zotit, si bëhet që folk-patriotët t’u dalin para atdhetarëve kur është fjala te historia e lavdëruar e këtyre të fundit, si bëhet që atdhetarët e rremë, të bëjnë kauzën e që nuk kanë haber se ku gjenden kufijtë e vjetër të Gadishullit Ilirik, si bëhet që këta nacionalistë të rremë na shpjegojnë e na thonë se kur Serbia do ta njohë Republikën a shtetin e Kosovës, asaj do t’ia japë falas Preshevën me gjithë pjesën e Luginës, si bëhet kjo punë që, sipas këtyre që kanë mendjen me “qesim”, të thonë me plot gojën kinse së shpejti shteti helen do të heqë dorë nga Çamëria e pushtuar, si bëhet që këta kalorës të vonuar që i përngjajnë legenit me vrima të “hamamxhikut” të tyre allaturka e që ia kanë kthyer shpinën ekonomisë së familjeve të tyre, të barazojnë burrërinë a dinjitetin e hallexhinjve me mutësinë e tyre, si mund t’i lejojmë matrapazit që t’ia uzurpojë vendin e punës njeriut i cili mban kalamajtë e tij, si bëhet që edhe sot t’i trembesh kryemafiozit të mëhallës e t’i bësh temena, pikërisht ai që dikur kërcënonte hallexhinjtë me fjalët: “Do t’ua bëj mishin dyqind gram, nëse nuk do...,” e që është shndërruar në ngordhësirë..., e që s’është as për “dynja as për ahiret”!..., si bëhet që analfabeti i diplomuar pa u diktuar nga ne, të fusë hundën në arsimin shqip, si bëhet që ca politikanëve tanë nuk u ha palla hiç se si e flasin gjuhën e nënës në foltoren e organit më të lartë ligjvënës, a hiç nuk zhgënjehemi e nuk shqetësohemi kur “filan fisteku” bën habertarin e rremë..., bën opinionbërësin a edhe lajmin ekskluziv, si bëhet që të mos na shohin sytë se si zbehet familja shqiptare, si bëhet që nuk i vëmë gishtin mendjes për të parashtruar pyetjen se pse na shkon në greminë arsimi parauniversitar dhe ai universitar, a hiç fare nuk ndërgjegjësohemi se... si bëhet që të mos shohim se si rinia, po edhe fëmijët na çakërdisen nga mendtë, si bëhet që berberi im personal bën “kryepoezinë” (siç thotë një miku im), si bëhet t’i lejojmë alamet profesorit të merret me përkthimin e tekstit mësimor dedikuar nxënësve shqiptarë (ky farë herifi që, kur e bën punën kuturu, të thotë: “Hajt, mos u mërzit se nuk u bë kiameti, e përktheva sipas takatit tim, ja futa njësoj si ai berberi i lagjes sime kur ta heq mjekrën në të thatë!”), si mund të bëhet e t’i lejojmë provincialistit me çorape të bardha e të qëndisura, të na shurdhojë veshët me muzikën e tij tallava, si bëhet që ta harrojmë këngën e vjetër qytetare e të tjera, si bëhet...  
         Eh, miku im i dashur! Nëse ne që hiqemi paksa tolerantë, paksa të mençur dhe paksa të  vetëdijshëm përballë hallakamës që na ka zënë për fyti, nëse nuk do të bëjmë vrapin, “kalemxhiu” ynë i paarsimuar nuk do të ikë nga ne, nuk do të shporret nga oborri i vlerave tona. Nëse ne nuk do ta hapim gojën, “kalemxhiu” ynë analfabet nuk do ta mbyll të tijën. Nëse “kalemxhiut” tonë me diplomë universitare, nuk do t’ia prishim kotecin, ai do ta zaptoj tonin dhe do të na nxjerrë “kallëp” jashtë. Miku, nëse ti do ta heshtësh këtë rrëmujë, dhe nëse unë do ta miratoj, atëherë që të dy jemi me faj e në faj. Bëj kujdes, "..., heshtja është vjedhje, ajo di të vjedhë guximin dhe të vërtetën time e tënden, në instancë të fundit, heshtja është delikt i rëndë verbal"! Miku, nëse ky vështrim imi e ka titullin të gjymtuar, brendinë të zbehtë dhe përfundimin të paqartë, atëherë besoj se do më ndjesh për kohën tënde të humbur e të çmuar. 

P. S.
Këtu e dymijë vjet më parë, filozofi i antikës, Aristoteli, kishte thënë: “I urti mëson, dinaku ngul këmbë, budallai hesht”. Unë parapëlqeva mendimin ndryshe. Prandaj shtypa alarmin!
Pershendetje i nderuar Mik ! Uroj te keni patur nje dite te bukur sot. Te falenderoj per shkrimin

“HYXHYM” DOST, DETI U BË KOS!

No Comments Lajme Opinion

Fadil LUSHI

            Parimisht duhet pranuar se ky shkrim nuk mund t’u dedikohet lexuesve që nuk jetojnë buzë Adriatikut, “mullirit dhe mullisit!” Unë tok me fisin dhe me mëhallën time nuk kam as Adriatikun,  as “gurët e mullirit e as miellin e mullisit!” Ky farë mullisi sikur më tha: “Ty nuk të takon mielli, sepse nuk je pjesa e jonë!” Ç’është e vërteta, ne nuk e kemi detin aty pranë... dhe, lum miku, kur ti nuk e ke detin, nuk mund ta kesh as flotën detare, nuk mund ta kesh as marinën tregtare, atë të luftës, dhe, së fundi, as edhe admiralin që i jep urdhrat në gjuhën shqipe. Dikur moti, babai im më thoshte: “Biri im, ‘shyqyr’ që nuk e kemi detin, sepse po ta kishim, ndoshta një pjesë të tij do t’ia jepnim falas fqinjit..., njësoj si Shën Naumin dhe Vermoshin, që mbreti ynë, Ahmet Zogolli, dikur moti ia dhuroi krajlit serb!” Mandej, deti shumë vështirë vëzhgohet ,sidomos nëse atë “e shndërrojmë në kos”. Ju politikanë të Shqipërisë, ju që hiqeni për superiorë, juve që hiç nuk u ha palla për hallet tona, ju që hiqeni për “aga babë”, ju që keni detin, “gurët e mullirit, miellin e mullisit” dhe Karaburunin, lusim për pak kujdes dhe ndjesi..., mos harroni, edhe ne që jetojmë këtej gardhit, me shumë tamam e kemi të vërtetën tonë..., edhe ne jemi hisedar në trashëgiminë tonë të pasur kombëtare, kulturore dhe të tërat i ruajmë, i zhvillojmë dhe i pasurojmë. Nëse ju në vaktin e Enverit kishit dhe keni spitalin psikiatrik të Elbasanit a edhe të Vlorës, edhe ne kemi çmendinën e Bardovcës dhe Demir Hisarit. Nëse ju në vaktin e diktatorit tuaj kishit Burrelin dhe Spaçin, ne në kohën e diktatorit tonë të egër e fashist kishim më shumë kazamate, atë në Petrova Rupa të Goli Otokut, Zabelën e Pozharevcit, Idrizovën, Dubravën e Kosovës e tjerë..., ani se nuk kishim e nuk kemi det... Andej, nga ju, ata që hiqnin të zitë e ullirit, me gardianët flisnin shqip, këtej nga ne llafoseshin maqedonisht dhe në gjuhën serbokroate. E gjithë kjo nuk ishte dhe nuk është njësoj, sepse ne këtejpari e donim edhe Shqipërinë edhe lirinë tonë të munguar! Ju e donit vetëm Shqipërinë! Vërtetë nuk ishte njësoj, andaj mos thoni se ishte ashtu siç keni thënë, sepse nëse vazhdoni të na bindni se ishte njësoj, atëherë do të na përjashtoni nga e drejta jonë e të qenit hisedar! Ju lusim, pushoni njëherë e përgjithmonë të na thoni: “Neve na vjen keq, por ama, ne nuk kemi kohë për ju, kemi hallet dhe shqetësimet tona!” Edhe përtej kësaj mospërfilljeje, ne asnjëherë nuk “do ta mallkojmë e as do ta mohojmë vetveten dhe vendin ku jetojmë!”, ani se, nuk e kemi Adriatikun, “gurët e mullirit, mullisin dhe miellin e tij!”
             Ju politikanë dhe akademikë të shtetit amë! Edhe ne këtej gardhit kemi kuzhinën politike. Është pak orientale e pak oksidentale, me orientim pak nga lindja e pak nga perëndimi..., as mish as peshk..., ani se nuk e kemi Adriatikun, “gurët e mullirit dhe miellin e mullisit!” Ne këtej kufirit administrativ, kemi “tepsinë e madhe prej bakri”, “kjo tepsia jonë” është më e “pasur” se juaja..., ne e kemi të mbushur me lloj-lloj “zarzavatesh të importuara” nga Turqia, nga Serbia, Bullgaria, nga Greqia, nga Brukselli, nga Moska dhe fare pak nga ju! Edhe ju keni “tepsinë” tuaj, por ama nuk është si jona! Dhe kjo nuk është njësoj! Ju politikanë të shtetit amë! Edhe ne kemi “kazanin” mediatik, politik dhe atë të drejtësisë, ku sot e gjithë ditën e Perëndisë, shqiptarëve me pa të drejtë u shqiptohen dënime drakoniane a kapitale! Edhe kjo nuk është njësoj! Ky “kazani” ynë, në krahasim me tuajin, është prej “teneqeje” dhe me bojë të verdhë! Ne shpesh detyrohemi “kazanin” ta çojmë te “ustai” për t’ia “mbyllur vrimat”. Ky “ustai” e vonon qëllimisht riparimin. Ndodh që edhe të mos na e kthejë “kazanin që nuk është toptan pronë jona!” Ky “kazan i përngjan enëlarëses” ku shpëlahen trutë e shqiptarëve dhe ca pakica njerëzish të tjerë. Edhe kjo nuk është njësoj..., andaj mos thoni se është ashtu! Edhe ne dikur kishim “aga babën” tonë dhe, që kur ishte i ri, qe i mençur, ishte namuzqar, nuk është si këta të sotmit, ky “aga baba” hiç fare nuk i kishte për qejf thashethemet! He, he, “terbijen” e kishte me tamam prej shehërliu..., “terbije” prej aristokrati dhe prej pashai, njësoj si..., dhe kjo nuk është njësoj si te ne, si te ju! Ne këtej Qafë Thanës, kemi masturbuesit patriotë, masturbuesit intelektualë dhe militantët patriotikë. Politikanët tuaj që hiqen si “djathtistë”, masturbimin e “bëjnë brenda në çadër”, ndërkaq “majtistët” vetëkënaqen te fushat ku kultivohet ajo bima barishtore njëvjeçare, që kur e konsumon, ta bën mendjen “livadh!” Edhe kjo nuk është njësoj! Edhe ne këtej kufirit administrativ kemi njerëz të rrjedhur nga fiqiri, por ama jo deri në atë derexhe që ju pretendoni të thoni. Sa për kosin, ne gjithandej e kemi me bollëk, qoftë ai kos dhensh, dhish, lopësh e tjerë..., edhe ne kemi fqinjët ortodoks, por ama prej tyre nuk kërkojmë “FARË KOSI për ta shndërruar detin në kos!”. Nuk e bëjmë dot, sepse nuk e kemi Adriatikun, “gurët e mullirit dhe miellin e mullisit!” Edhe kjo nuk është njësoj, edhe përtej dëshirës sonë a suajës për të (mos) qenë ndryshe!
               Zoti kryeministër, para se ta bësh “Shqipërinë e Madhe” apo atë natyralen, bëj kujdes se si do të duket ajo. I respektuar dhe shumë i nderuar kryeministër! Në do ta bësh Shqipërinë Natyrale, ki kujdes se si do të duket qeveria e saj, bëj kujdes si do quhet kuvendi. Do të quhet me emrin e vjetër Kuvendi Popullor, do të thirret me emrin aktual Kuvend i Shqipërisë-njëdhomësh, me 140 deputetë, ose, në istancë të fundit, do të emërtohet KUVENDI MBARKOMBËTAR i shqiptarëve!? I çmuari kryeministër, pa na thuaj sa deputetë do të kesh nga Maqedonia, Kosova e Lugina..., pa na thuaj, a do të na marrësh vetëm si numër a si pjesë e shartuar dhe jo e natyrshme e trungut të familjes mëmë! Ne duam të të besojmë se nuk do të na paragjykosh dhe nuk do të na marrësh si fëmijë prej njerke! Edhe ne këtej kufirit shqiptaro-shqiptar kemi burra mendjendritur edhe për shtëpi edhe për çarshi, edhe për mexhlise edhe për politikë, edhe për Evropë, edhe për Amerikë, edhe për..., ani se në Tetovë, në Shkup, në Prizren e Prishtinë, në Preshevë, nuk e kemi detin, “gurët e mullirit dhe miellin e mullisit!” I nderuari kryeministër, para se ta bësh Shqipërinë Natyrale besoj se do të kesh kujdes edhe për ligjin themelor të “dovletit të ri”. I nderuar Kryeministër, para se ta krijosh Shqipërinë Natyrale, bëj kujdes dhe merre parasysh edhe inatin tonë dhe të shqiptarëve nga Kosova..., ki parasysh të vërtetën se ne këtej gardhit nuk pëlqejmë ta “hamë” byrekun me “presh”..., ne nuk e mbajmë lugën në brez..., në do ta bësh Shqipërinë e Nënës, atëherë hiq mënjanë kleptomanët që zhvatin xhepat e miletit. Në do ta bësh këtë, atëherë do jetë krejt NJËSOJ, si për ne ashtu edhe për ju! Ndryshe nuk bën.

P.S. Ehe, sa keq tingëllon kur shqiptarët i drejtohen njëri-tjetrit me “NE dhe JU.., TI MATANË KUFIRIT, UNË KËTEJ HUDUTIT!”

RUZHDI USHAKU: PARADOKSE TË BOTIMIT ENCIKLOPEDIK TË ASHAK-ut

No Comments Lajme Opinion


 

MANGËSI DHE TË PAVËRTETA NË DY ZËRA

NGA FJALORI ENCIKLOPEDIK I KOSOVËS

Në vitet e 80-ta të shekullit që shkoi, midis të tjerash, isha edhe bashkëpunëtor dhe anëtar i redaksive prestigjioze, përfshirë këtu edhe botimet enciklopedike të akademive JAZU-JLZ, EJ-(4 E-HRV, f. XVIII; f.164;249), Zagreb, 1986.

Atëbotë, porosia e bashkëpunëtorëve me përvojë më të madhe ishte kjo : “në punë të enciklopedisë nuk guxon të gabohet!”. Përgjegjësia ishte rigoroze ndaj gabimeve të pafalshme. Ndaj, për krijuesit dhe punëtorët e shkencës, veç akribisë, kjo porosi e tyre, për mua u bë aksiomë.

Në vitin që lëmë pas, doli në dritë Fjalori Enciklopedik i Kosovës në dy vëllime, siç thuhet në Parathënie, vepra e parë enciklopedike e botuar në Kosovë. Nuk do mend se për një popull “të vonuar”, ky epitet dëgjohet shumë shpesh në realitetin e shoqërisë sonë, me një krenari “kush më i pari; i vetmi, i zoti etj.” Dhe kjo është e kuptueshme për një vepër të këtij lloji që, përveç angazhimi, mundit, përgjegjësive historike, institucionale autoriale, redaktuese, kërkon edhe mjete të mëdha materiale-financiare.

Që në fillim, kjo vepër iu nënshtrua kritikave më shumë se lëvdatave për të cilat ka dhe do të ketë vlerësime sot dhe nesër, sikur çdo veprim dhe punë që bën rrugën e vet.

Duke mos dëshiruar të jap a priori vlerësime të përgjithshme, pa i lexuar të paktën temat profesionale të shkencave shoqërore, më imponohet një lexim selektiv për zërin ALBANIZMAT dhe në vijim PORTRETIN individual. Këtë e kërkon arsyeja në raport a proporcion formal dhe substancial me disa portrete të ngjashme për nga tematika e filologjisë, përkatësisht gjuhësisë dhe letërsisë, të brezave pararendëse dhe të sotme që kanë lënë edhe gjurmë të konsiderueshme në këtë hapësirë përkatëse në këtë hapësirë.

Vetvetiu, hartimi i fjalorit të kësaj kategorie ka për kuptim një punë të vështirë me përgjegjësi të jashtëzakonshme, profesionale e morale të individëve dhe të institucioneve shoqërore-kombëtare. Një e mirë e parë e përgjithshme, pa marrë parasysh vlerësimet e pritura pozitive, por edhe të mangësive të mundshme, të dëmshme, historikisht të pafalshme, disi imponohet e thëna proverbiale gjithëpërfshirëse me porosi: kush gabon, mëson (errando discimus). Ma merr mendja se diçka e tillë nuk mund tu falet atyre hartuesve që me ndjenjë dhe vetëdije djallëzore kapërcejnë, mbulojnë me heshtje të vërtetat historike, i pëlqeu apo jo kujdoqoftë që noton në këto ujëra jetësore të shkencave, arteve dhe aktiviteteve të tjera njerëzore. Një veprim i papëlqyeshëm i këtij lloji i ka kapluar anëtarët e redaksisë duke rënë edhe në apati.

Më pëlqeu Parathënia në përgjithësi. Aty ceken edhe vështirësitë e natyrave të ndryshme, për të dhënat e përafërta për lëshimet eventuale ose tërësisht të pasakta për shumë fusha. Mendoj se për secilën fushë përgjegjësinë e mbajnë autorët e profesioneve përkatëse, ku nënkuptohen ata të zërave redaksive gjegjëse, prej Këshillit bashkërendues, Bordit, Redaksisë Qendrore e kështu radhazi. Megjithatë duhet bërë dallimi i atyre teknike (lapsuese) nga ato lëndore, këto të fundit të pafalshme.

Personalisht gjithmonë u jam frikësuar shkrimeve shkencore në fazën e përgatitjes për shtyp, duke ngushëlluar veten me një errare humanum est, pra të gabosh është njerëzore.

Andaj ASHAK ka kompetencë por edhe obligim t’i pranojë dhe t’i korrigjojë të gjitha vërejtjet e argumentuara, për hir të përgjegjësisë shkencore dhe të së vërtetës historike, imazhit institucional dhe nacional.

Vërejtje të përgjithshme mund të ketë gjithmonë për persona që e kanë merituar e nuk figurojnë në këtë vepër , dhe ky është një problem thuaja botëror. Ndërkaq, zëret që zënë hapësira të kufizuara brenda faqes prej ¼ deri 2/3, varësisht nga tema apo merita individuale, zakonisht u rezervohen portreteve të personaliteteve, në përpjesëtim me rëndësinë sipas sasisë dhe cilësisë, apo “peshës specifike”, që është mjaft delikate. Përveç shkencave ekzakte, temat e të cilave vlerësohen si të thuash “me gramë dhe me centimetra”, shkencat shoqërore dhe portretet përkatëse paraqesin vështirësi në vlerësime dhe në rastin tonë, nuk është për t’u habitur që për një fjalë të vetme ALBANIZMA (v. I,f. 38/39, të jetë rezervuar një tekst solid prej gjysmë faqeje. Në zbulime filologjike-gjuhësore përmendet si anekdotë se ka raste kur janë dhënë tituj doktori apo akademiku, vetëm për zbërthimin e një fjalie, kurse më gjerë është dëshmuar me përvojë se një libër i vetëm gjuhësor (Ferdinand de Saussure), ka bërë kthesa në teori të re linguistike, me përmasa botërore, saqë nuk e kanë bërë me mijëra libra autorë apo vepra gjuhësore-letrare.

Përgjithësisht, ashtu edhe në rastin konkret, krijohet një hapësirë komode për zërat në vështrim, përkatësisht, gjysmë faqeje për ALBANIZMAT dhe minimumi me ¼ e faqes për PORTRET, prej maksimumit ¾, varësisht nga cilësia e jo sasia.

Në këtë aspekt, shfaqet dukuria e hapësirës diskriminuese-paradoksale, ku shumë personalitete me përvojë dhe rezultate të lakmueshme bien në rang të personaliteteve të një brezi të ri apo mesatar, për çka do të binden lexuesit në çdo hap. Në raste të tilla, ku duhet të vihet në pah raporti sasi-cilësi, nuk duhet harruar se inovacionet, rezultatet e reja, duhet të zënë hapësirën e merituar, jo vetëm në punë të zërit të zgjedhur por edhe të vlerësimit objektiv.

Në rastin konkret, shihet sheshazi shkelje e kritereve që vuajnë nga kompleksi i egoizmit, me komplekse të natyrave të ndryshme. Kësodore, qesin krye “qërime hesapesh”, me paragjykime, inate, smira, të mentalitetit tribal-shqiptar, që errësojnë arsyen e shëndoshë, forcën e argumentit, kriteret objektive dhe të gjitha këto në dëm të të vërtetës kombëtare, ndërkombëtare, historike etj.

Rrugët e formimit të kuadrit janë të ndryshme. Diku janë më të vështira e dinjitoze, diku shumë të lehta, falë përkatësisë politike, rajonale, klanore, ku ka raste të gënjeshtrave, falsifikimeve të CV, plagjiateve, të cilat i kam luftuar në kohën kur isha në pozitë mësimdhënësi universiteti me përgjegjësi profesionale dhe morale për t’i luftuar këto dukuri të shëmtuara. Dhe nuk mungonin obligimet për verifikime që sillnin rezultate, ku herë-herë kënaqesha me “fitoren e Pirruas”. Në raste konkrete jam krenar që kam demaskuar, jo deri në fund, intrigantët me veprime të ulëta që i sjellin dëme shoqërisë, kulturës dhe historisë sonë. Për diçka të tillë, me një rast tjetër, me argumente, të cilat duhet të jenë të publikuara, qoftë edhe në formë të memoareve me përgjegjësinë më të plotë.

ALBANIZMAT(Fj. Enc.,I, f. 38/39)

Me këtë rast jo të këndshëm, madje shumë të mundimshëm për moshën time, do i them disa fjalë për plagjiatin lidhur me zërin ALBANIZMAT të autorit, “Akademik Bardh Rugova”, i cili zë ka kaluar nëpër filtrin e të gjitha niveleve të redaksive përkatëse.

Në një Simpozium të vitit 1973 në Prishtinë, organizuar nga Instituti albanologjik i Prishtinës, dola me kumtesën “Albanizmat si nocion dhe term i ri në leksikologjinë shqiptare.” Kumtesa e përgatitur ishte rezultat i kërkimeve dhe studimeve të bëra në Paris. E them pa rezervë-ishte risi shkencore deri atëherë e pathënë. Kreu i Simpoziumit, i cili paraprakisht kishte rezerva të arsyeshme për këtë risi, kishte pyetur (sipas informatës së Prof. Masar Stavilecit-dorëzues i titullit të kumtesës): “Çka janë, more, këta albanizma?! Pas të cilës do të vijonte përgjigja e Prof. Masarit:”Profesor, kur ta lexoni do të shihni dhe gjykoni.” Dhe profesori ishte korrekt dhe nuk e refuzoi a priori titullin e kumtesës (M.S.).

Më vonë, me rastin e fillimit të Simpoziumit mbajtur në sallën e Dekanatit të Fakultetit Filozofik, profesorin e kisha përballë. Ai pari e mori fjalën. Doli me kumtesën në dorëshkrim (shkruar me stilolapës) me titull “Albanizmat në Fjalorin etimologjik të Petar Skokut”. U befasova shumë! Nga ana tjetër edhe ndjeva një përkrahje indirekte të profesorit të nderuar, i cili e kishte pranuar studimin tim në minutat e fundit…

Dhe studimi im “Albanizmat si nocion dhe term i ri në leksikologjinë shqiptare” u botua, i shoqëruar me një përmbledhje në gjuhën frënge, në revistën prestigjioze “Gjurmime albanologjike” – Seria e shkencave filologjike III-1973, f. 79-88 (botuar në vitin 1975). Ky botim imi, në mënyrë sporadike cilësohej si risimtari, të cilës ia kisha kushtuar një punë intensive gjatë një viti. Për çudi, në botimin e Revistës në fjalë, ku pritej kumtesa e profesorit të nderuar të cekur më lart, figuronte punimi “Rruga e zhvillimit të gjuhës letrare shqipe në Kosovë”, f. 7-16, kurse kumtesa ime “Albanizmat si nocion dhe term i ri në leksikologjinë shqiptare“, f.79-88.

Prej vitit 1981, kur pata botuar librin tim të parë Kërkime filologjike, punimi im për albanizmat, si i ribotuar brenda librit në fjalë, sikur u ringjall nga kritika e kohës në shkrimet e Qemal Muratit (1982), i vlerësuar “me mbështetje teoriko-shkencore dhe si nevojë e dobishme dhe e pranueshme me dy vlera semantike, gjegjësisht dy nocione leksikologjike të shqipes” (Bota e re).

Studiuesi Mehmet Halimi, ndër të tjera shkruan “(…) termi albanizëm për herë të parë në leksikologjinë shqiptare trajtohet dhe kodifikohet nga Ruzhdi Ushaku (…)i përdorur për dukuri të ngjashme gjuhësore ndër popuj e kultura të tjera gjuhësore”, duke shtuar se disa gjuhëtarëve në fillim iu duk i rëndomtë, por në përdorim të shkencës e gjuhësisë (Fjala 1982).

Në fakt , me një vazhdimësi nga viti 1973 e këtej, Akademik Idriz Ajeti, në studime të tij gjuhësore e përdor këtë term-nocion “Albanizmat në Fjalorin e të folmeve serbe të Kosovë-Metohisë të Glisha Elezoviqit (Studimet gjuhësore I, Rilindja, 1982, f. 54); Në Studime gjuhësore IV (Rilindja 1989, f. 91)boton punimin “Rreth disa albanizmave në Fjalorin e Vuk Karaxhiqit, kurse në veprën Studije iz istorije albanskog jezika, knj 4, Prishtina 1982: “O nekim albanizmima u govoru plavsko –gusinjskih Muslimana, f. 60). Në mënyrë sporadike, albanizmat i përdor edhe Ali Xhiku e ndonjë tjetër.

Në zërin ALBANIZMAT të Fjalorit Enciklopedik, që kap një tekst rreth gjysmë faqeje, autori Bardh Rugova bën fjalë për albanizmat jo vetëm në gjuhësi por edhe më gjerë, me ndonjë shtrirje kuptimore të mëvonë të cilën unë e kam paralajmëruar në botimin e parë (nga viti 1973, përkatësisht në botimin e dytë (nga viti 1981 e këtej). Në kohë të mëvona, e ndeshim në librin ALBANIZMAT të Sabri Hamitit (v. 2009), kurse në zërin në vështrim, lidhur me albanizmat ceken emrat Idriz Ajeti, Qemal Murati, Sabri Hamiti , Gani Bobi, Murat Blaku, Kreçmeri, Vasmeri, Sandfeldi, Majeri dhe ndonjë tjetër. Është për t’u çuditur pse mungon emri i Mehmet Halimit i cili këtu pati hak edhe të citohej me këtë rast. Për më tepër, Bardh Rugova merr guximin të të pohojë se “Për albanizmat nuk ka studime të shumta “(Sic!) nënkupton se ka pasur në dije apo dispozicion studimin tim ku, në tre rreshtat e para të studimit e them këtë mendim të clin Akademiku ynë e përvetëson si të vetin?!

Shumica e emrave të përmendur më lart, të kombësisë shqiptare, faktikisht shuajnë etjen që ofrova me punimin tim shkencor, në fillim të viteve 70-ta, dhe 80-ta. Ndërkaq, studimi, përkatësisht emri im nuk përmendet kërkund në zërin për albanizmat?!

Kështu Sabri Hamiti, ish student imi frymëzohet dhe shkruan veprën Albanizmat (v. 2009), duke pirë ujë nga gurra ime, ku kisha parashikuar shtrirjen e kuptimit të albanizmave në fushë të letërsisë së shkruar dhe asaj gojore, me elemente apo tema letrare, etnologjike, etnografike, historike, kombëtare. Dorën në zemër, Akademik Sabri Hamiti, me mjeshtëri dhe frymë moderne, merr ajkën që kam parapërgatitur në studimin tim për shtrirjet kuptimore të mundshme, dhe, askund nuk e përmend studimin apo emrin tim, të cilin mos e pastë lexuar në botimin e parë, e ka lexuar në librin tim ”Kërkime filologjike”, nga viti 1981, me kritika shumë pozitive në vitin 1982, siç u cek më lart (në revistat Fjala, Bota e re të Prishtinës).

Autori i zërit në fjalë, që përmend Idriz Ajetin, Murat Blakun, Ivan Popoviqin dhe disa emra të huaj marrë nga studimi im dhe jashtë tij, e mbulon me heshtje neveritëse, dhe në thelb i bën dëm zërit në vështrim, përkatësisht komprometon institucionin ASHAK dhe degradon gradën e lartë prej Akademiku, duke tentuar pa u skuqur të injorojë apo përbuzur emrin tim.

Si ta quajmë këtë marifet, duke pasur parasysh se gati të gjithë emrat e përmendur i kam njohur dhe më kanë njohur si kolegë, apo studentë të mi?!!!

Një zë si albanizmat në këtë Fjalor më nderon, por jo në thelb, si i kopjuar, i eksploatuar apo i vjedhur, por ngushëllon me fatin tim që këtë marifet e gjeta për së gjalli. Përndryshe, të gjithë ata që e kanë bërë me qëllim, do mbeten njollë e zezë për informata të rreme, e qëllimkëqija. Pra, pikërisht këta që sot janë hiç më pak se akademikë, janë të njollosur me hajni, pandershmëri, plagjiate e falsifikate, që nuk i shërbejnë për nder historisë kombëtare as këtij botimi të ASHAK-ut.

Në ndërkohë këtë studim nuk e ka përgënjeshtruar askush, por më ka rënë të lexoj aty këtu termin albanizëm, jo vetëm në shqipe (Ali Xhiku), por edhe në kontekstin e gjuhëve të huaja, sllave, turke etj.

Paradoks i llojit të vet, kur në këtë zë përmendet në fillim Gani Bobi dhe Sabri Hamiti për albanizmat, por me kuptim etnografik, kurse më tej Idriz Ajeti, Murat Blaku, Ivan popoviq, Qemal Murati, ky i fundit përveç kritikës pozitive dhe konstruktive përdor edhe fjalën albanizim, me formë dhe kuptim tjetër, si duket të panjohur për autorin e zërit, por që nuk është relevant për albanizmat në vështrim. Ky gabim lëndor-material duhet të korigjohet, dhe si për udhë të korigjohet një gabim teknik Fasmeri(Sic!) për Vasmeri, për çka nuk jemi të kursyer të gjithë ne që merremi me punë të ngjashme.

Në vazhdim përmenden fenomene të albanizmave të hetuara nga Sandfeldi, Kreçmeri, Jokli, por nuk e kam të njohur që dikush prej këtyre studiuesve të ketë përdorur termin në fjalë si rezultat i ndonjë studimi përkatës, aq më parë kur autori Rugova përmend edhe fjalën studime të cilat ai vetë ka mund t’i shohë vetëm në ëndërr.

Krijimet e fjalëve të reja shpesh mund të ndodhin spontanisht, edhe me zgjërime të tjera kuptimore, por studimi im i vlerësuar lart nga kritika dhe i pranuar pjesërisht me kuptim të kufizuar,hyri edhe në ndonjë fjalor të fjalëve të huaja, falë bazamentit gjuhësor të shqipes. Si bindës dhe me argumente të rrepta shkencore, edhe në aspektin krahasues, nuk mund të lëkundet në asnjë mënyrë, dhe meriton vlerësimin adekuat, falë të cilit, që në fillim, bëri rrugën e vet për të merituar zërin e veçantë.

ZËRI PËR PORTRETIN (Fjalori Enciklopedik II, f.1711) NË KONTEKSTIN KRAHASUES FORMAL dhe SUBSTANCIAL

Autor Bahri Koskoviku

Formati i zërave në këtë FJALOR, formalisht i plotëson normat dhe kriteret e përgjithshme prej minimumit me ¼ tën e faqes dhe maksimumi i 2/3 e faqes, është në proporcion të përgjithshëm me standarden formale. Ndërkaq, baraspesha lëndore duhet të jetë sa më koherente e mundshme me përmbajtjen dhe anasjelltas, duke mbajtur parasysh CV sasinë dhe cilësinë dhe moshën e personaliteteve në PORTRETE.

Këto kritere imponohen me rastin e seleksionimit dhe klasifikimit, ku nuk mungojnë dukuritë e mundshme diskriminuese, kur personaliteti me përvojë më të gjatë, zë vënd të ngushtë. Apo, anasjelltas, përkatësisht ata të moshës më të re plasohen ndonjëherë, për shkaqe të ndryshme, në një piedestal më të lartë falë CV-së relative, ku shihet nevoja e modifikimeve, reduktimeve, ndërfutjeve, të të dhënave, në kuptim të korrigjimit, shkurtimit apo plotësimit të formatit tekstit të zërit të caktuar. Kjo është puna më e vështirë dhe më delikate, ku mund të ketë probleme për zgjedhjen e substancës në përputhje me vendin të cilin e meriton zëri i caktuar.

Për ilustrim po nisem prej zërit tim i cili përfundon me librin e vitit 2010, dhe me këtë puna 7 vjeçare (duke pasur parasysh procesin e shtypjes së librit në 2018), ku nënkuptohen ngjarje të shënueshme, shumë relevante për jetën dhe veprimtarinë e personit të portretizuar: në rastin konkret, gjatë kësaj periudhe kam botuar tri vepra autoriale dhe përjetuar ngjarje jetësore kulminante, siç është titullit “Nderi i Akademisë” nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë (2015), dhe “Nderi i Kombit”(2017), e të mos të flasim për diç tjetër. Është e vërtetë se përgjithësisht, në shumë raste nuk përmenden shpërblimet apo dekoratat konkrete, por ka zëre ku përmenden dekorata të llojit “Nderi i Kombit.” Kështu, në rastin konkret, nëse mungon vëndi në tekst , e nuk ka mundësi zgjerimi, substanca modifikohet me prioritet, ose reduktohen titujt e librave apo veprave të botuara dhe shënohet numri, me seleksionim përfundimtar deri më 2017. Përndryshe, formalisht, personi dhe ngjarjet mbeten enigmë nëse është i gjallë apo i vdekur personi i portretizuar. Në disa zëra janë shtuar të dhëna nga vitet e pastajme, pas 2010, deri më 2017, andaj në këtë kategori të tekstit më të ngushtë, minimum duhet të bëhen modifikime të domosdoshme edhe në krahasim me portrete të ngjashme.

Në funksion krahasimi me kolegë të moshës sime ku, hapësira jonë është një e katërta e faqes, si për nga sasia e cilësia përballet me hapësirën e kolegut tim të respektuar të dyfishtë f. 1668/69. Në zërin tim gabimisht jepet e dhëna për “studimet për letërsisë“ (Sic!)me një lapsus të vogël sintaksor. Vijon një gabim, në shikim të parë i vogël, por në thelb i natyrës lëndore, ku duhet të figurojë sintagma “gjuhë dhe letërsi…”, përgjithësisht të kuptueshme, pasi gabime të këtij lloji duhet të merren parasysh për shkak të imazhit të botimit serioz dhe kritereve ndërkombëtare.

Formati i tekstit prej ¼ ta e faqes janë degraduese dhe diskriminuese, në krahasim të një CV je dhe pune 50-60 vjeçare me afirmime të njohura dhe rezultate cilësore, nëse vendoset në të njëjtën kategori me personalitete të moshave 30 -50 vjeçare, për çka ka shumë dëshmi brenda këtij libri. Mungon fleksibiliteti i arsyeshëm dhe kujdesi për një punë shumë serioze, për çka lexuesi do të gjejë shembuj të tillë.

Ndërkaq, nuk mund të tolerohen gabimet lëndore substanciale të cilat kanë për pasojë rrudhjen, përkatësisht fryrjen në përballje analoge me aforizmin “Shtrati i Prokrustit”, për të cilat janë përgjegjëse kryesisht redaksitë përkatëse të të gjitha niveleve, aq më parë kur bëhen diskriminime mbi bazat e të privilegjuarve, me të njohshëm, apo për inate apo motive të papranueshme për të vërtetën e vlerave, përkatësisht nënvlerave, të cilat mbushullojnë në këtë libër.

Në rastin konkret, autori anonim, i quajtur Bahri Koskoviku, “një gjeni i vogël” apo mësuesi i tij i paidentifikuar, duke kapërcyer gradat, përkatësisht diplomat e mia prej akademiku të rangut evropian, në këtë rast citon veprat e mia të botuara deri në vitin 2010, ku jo rastësisht eliminohet vepra “Veprimtaria shkencore e Prof. dr. Ruzhdi Ushakut nga viti 2003 me 126 faqe (E konceptuar nga Prof. dr. Jup Kastrati, për traktatin “Histori e albanologjisë “ III.2, mbështetur në materialet arkivore të Prof. Dr. Ruzhdi Ushakut), paraqet një paradoks morbid, që dëshmon qartë për marifetet e redaksive të amputimeve të qëllimta ad hominem: flet vetiu për punët e pandershme të papara të redaksisë së përmendur që e njollos një institucion siç është ASHAK. Ky kompromitim me autorë-redaktorë të padenjë, plagjiatorë, falsifikatorë që e dëmtojnë imazhin dhe moralin përkatës, karshi shoqërive më të emancipuara përreth, habisin me shpërblimet joadekuate me tituj dhe të ardhura trefish më të mëdha të ASHAK-ut, në disproporcion me rezultate të reja në shkencë dhe në kulturë. Kjo antilogjikë dhe anomali primitive, e pashoqe dhe kompromituese, është problem i tjetërkujt, por paradoksi godet rëndë shtetin në të cilin po jetoj edhe unë, dhe mund të ndërlidhet me çdo qytetar të Kosovës.

Viti 2010, si kufi këtij “autori”, ku ndërpritet citimi i veprave, sikur i eklipson plot 7 vite (deri në vitin 2017), ku kanë mundur të bëhen plotësime, korrigjime të fundit, para se të fillojë viti i botimit 2018; 7 vite në kuadër të të cilave “autori” i zërit, nuk interesohet për këtë periudhë për të bërë modifikime të mundshme edhe në këtë format, me tri vepra të reja me peshë, duke mbyllur sytë, me zemër të plastë, duke gëlltitur faktin e tri veprave të reja që ka mundur të kompensonte numerikisht. Kulmi i marifeteve të tilla janë mirënjohjet e larta ndërkombëtare, e sidomos ato kombëtare, më të larta të mundshme si “Nderi i Akademisë” nga Akademia e Shkencave e Shqipërisë në vitin 2015 dhe atë “Nderi i Kombit” nga Presidenti Bujar Nishani” (viti 2017), Për rastin e parë kam informata të bazuara se ka pasur përpjekje të pjesëtarëve të Akademisë së Kosovës për ta penguar këtë mirënjohje. Kësaj radhe do t’i rezervoj të drejtat e mia për t’i bërë publike këto të dhëna me emër e mbiemër, por nuk do t’ harroj disa të supozuar që kanë pasur gisht të veçantë në këso marifetesh djallëzore.

Për këtë tekst të Zërit, në aspektin krahasues, ka shumë shembuj diskriminimi për të cilat do të bindet çdo lexues sot dhe nesër, ku me kriteret e moshës, sasisë dhe cilësisë, afirmimit të shkencës sonë në përmasa ballkanike, evropiane dhe më gjerë, ka pasur vend për formate më komode edhe për disa kolegë të mi nga departamentet e gjuhëve të huaja të cilët, në aspekte krahasuese në raport me gjuhë dhe kultura të huaja, kanë dhënë ndihmesa të dukshme. Për fat të keq, nga kjo mund të dalë përfundimi se Seksioni Gjuhë dhe Letërsi i ASHAK është pronë e patjetërsueshme e të quajturve albanistë apo albanologë. Mjerisht ata harrojnë se shumë të huaj kanë dhënë ndihmesa të cilat u mungojnë anëtarëve të këtij Seksioni, për të cilin ka çka shkruhet, kurse konkluzionet ia lëmë lexuesve. Atëherë nuk është çudi pse kemi ardhur në pozita që të bëjmë kombinime e modifikime degraduese, pasi që vendi më komod është rezervuar për elitën e ASHAK, kolegë dhe miq të akademikëve, mbi baza politike, klanore, rajonale, partiake, politike për të cilat ka fakte dhe dëshmi të shumta. Këta dhe modelet e tyre mbeten njollë e lektisjeve të këtilla!

Lexuesi i vëmendshëm, nëse kërkon do të gjejë fakte ku te shumë portrete janë dhënë shënime deri në vitin 2017, janë përmendur mirënjohje dhe dekorata sipas kutit të caktuar, të paragjykuar, parakurdisur me qëllim dhe vetëdije të plotë, të llogaritur mirë dhe të ndier në shpirtin e pandërgjegjshëm.

Çdo e keqe ka edhe ndonjë të mirë. Në rastin konkret, jam i lumtur që ende jam gjallë dhe relativisht mirë me shëndet. Në të kundërtën, këta dy zëra do të kishin mbetur kështu siç janë me gënjeshtra, falsifikime, makinacione të papranueshme në dëm të së vërtetës shkencore, historike e kombëtare. Jam i bindur se raste të ngjashme mund të gjenden në këtë botim formalisht prestigjioz, por dëshiroj sinqerisht të mos jetë kështu dhe ky rast imi të jetë i vetmuar, dhe të korrigjohet sa më parë.

Lus të Madhin zot që të kem edhe pak jetë dhe fuqi krijuese, në kushte të vështira, për të parë dritë edhe 3 vepra sa më parë që të jetë e mundshme, për të mirën e përbashkët.

U garantoj lexuesve të sotëm dhe të nesërm, për autenticitetin e këtij shkrimi. Pres gjykime dhe reagime të shëndosha, të argumentueshme apo të argumentuara, të opinionit shkencor-kulturor, dhe jam ende i gatshëm që të mbroj punën time të ndershme, sine ira et studio, gjithnjë për hir të së vërtetës dhe të të mirës së përbashkët.

infoshqip.me

Shembja e Teatrit, Suela Bako: Kult besimi dhe dashurie, aty pata 5 premiera

No Comments Lajme Opinion

Fatmira Nikolli – Në këtë Tiranë kryeqytet duan të ekzekutojnë ngrehinën e vetme Kombëtare të Teatrit, me pretekstin e një teatri të ri modern?! Jo, është e patolerueshme”. Suela Bako vjen në “GSH” në një intervistë ku si pjesë e trupës që po luan “Maktbeth” në Teatrin Kombëtar, duket dhe sikur po i jep lamtumirën një teatri nga i cili dolën breza artistësh.

Si një njeri i lidhur me “të vjetrën”, me traditën me historinë, Bakos i dhemb shumë që fëmijërinë e saj nuk e gjen më askund. “Kam ndjerë shumë dhimbje për Stacionin e Trenit, që u zhduk një ditë të bukur pa e vrarë mendjen kurrkush, edhe pse shumë prej nesh kemi lidhje emocionale me të. Po ashtu Sheshi ‘Skënderbej’”, thotë aktorja. Në shfaqjen “Makbeth” ajo luan Malkolmin, princin që vjen në pushtet, me të cilin filozofia që Kledi Kzpexhiu ka dashur të nënvizojë dhe që sipas Suelës i flet kohës dhe vendit tonë shumë fort është: Froni i takon vrasësit më të mirë… Por kur ajo zhvishet nga roli dhe i duhet të heqë grimin e kostumin, kupton se t’i lësh lamtumirën godinës së teatrit “është ndjesi kaq e dhimbshme. Është si një fëmije t’i marrin lodrën e preferuar”.

– Si është të luash te “Makbeth”, një shfaqje për pushtetin, shtypjen?
Është si të jetosh i shtypur dhe prej saj të mësosh të shtypesh dhe ta kthesh shtypjen në mjeshtëri. Cila është arma jote? – Vrasja, asgjësimi. Cili është synimi? – Pushteti. Si e arrin këtë? – Duke shtypur edhe bashkëpunëtorin më të afërt. Tek vizioni i Kled Kapexhiut, kjo është tepër e nënvizuar; nisur dhe nga personazhi që luaj, Malkolm, princi që vjen në pushtet, filozofia që Kledi ka dashur të nënvizojë dhe që sipas meje i flet kohës dhe vendit tonë shumë fort është: Froni i takon vrasësit më të mirë… Këtë sprovë e kalon Malkolm i konceptuar nga Kledi, nën lëkurën e një aktoreje femër.

– Teksa ju jeni në skenë dhe shfaqja është premierë në TK, e ardhmja e godinës nuk dihet. A po i lini lamtumirën?
Pyetje e vështirë. Ajo për mua mbetet një kult besimi dhe dashurie. Kam pasur rastin të ngjitem në të, në 5 premiera dhe pastaj në shfaqje të veçanta shumë herë të tjera, është vërtetë e shenjtë, kjo jo për t’u bërë nostalgjik dhe as melankonik. Unë jam shumë e lidhur me “të vjetrën”, me traditën, me historinë; më dhemb shumë që fëmijërinë time nuk e improvizoj dot gati askund më.

Kam ndjerë shumë dhimbje për Stacionin e Trenit, që u zhduk një ditë të bukur pa e vrarë mendjen kurrkush, edhe pse shumë prej nesh kemi lidhje emocionale me të. Po ashtu sheshi “Skënderbej”, që merr forma nga më të ndryshmet sipas humorit në rastin më të mirë, apo interesave meskine në rastin më të keq. Gjithashtu për Pazarin e Vjetër që është bërë tepër i bukur, por që nuk nënkupton asgjë për atë që përfaqëson për kryeqytetin dhe historinë, e nuk po vazhdoj gjatë, se në fakt çdo gjë e rinovuar ha diskutim shumë, edhe pse ne si qytetarë të djegur për pastërti e rregull na zihen sytë dhe pëlqejmë edhe budallallëkun e parë që na zënë sytë, veç në emër të një nevoje minimale jetese mes “rregullit dhe pastërtisë”. Për t’u kthyer te pyetja juaj – …Po! Duket se po ndahem me të përgjithmonë! Uroj të jetë një ëndërr e keqe…

– Si është ta shohësh një skenë ku ke kujtime të shkërmoqet para syve, ose të të thonë se nuk do ketë më as nam e as nishan?
Më duket se jam shprehur disi pak më sipër. Është ndjesi kaq e dhimbshme. Është si një fëmije t’i marrin lodrën e preferuar.

– Keni qenë në shfaqje e role të ndryshme, në teatër e film – për Suelën sa e rëndësishme është kujtesa, tradita dhe liria për të thënë çfarë mendon e çfarë ndjen?
Me sa duket të kam paraprirë. Kujtesa në profesionin tonë është pikë kyçe. Kujtesa emocionale, kujtesa trupore, biologjike, historike… Ne jemi ca qenie që funksionojmë në profesionin tonë falë, pikë së pari KUJTESËS! Pastaj sigurisht kjo shoqërohet me formimin, përgatitjen, talentin, vullnetin etj., etj. Por është kujtesa, tulla, që na mban në këmbë ngrehinën, e cila po na shembet poshtë këmbëve.

Unë për arsye që varen prej meje apo jo, më është dashur të punoj larg teatrit dhe të rikthehem tek ai plotësisht përpara 5 vjetësh. Sigurisht që jam angazhuar sa herë kam mundur duke mbajtur gjallë atë pasion që më bëri sot të kthehem. Dhe ndihem kaq e humbur dhe e pafuqishme, që arsyet të cilat me bënë të tërhiqem rreth 20 vjet më parë janë njësoj të forta dhe shtypëse, madje më të egra tani. Për cilindo që mendon se kjo është patetike dhe thjesht një nostalgji, them që kjo është një vetëdije qytetare dhe profesionale ndaj profesionit dhe qytetit tim. Unë kam pasur rast të shoh teatro alternativë. Kam qenë në Greqi, Maqedoni, Broadway, Luksemburg, Francë dhe jam kaq e interesuar për këto salla alternative që shtetet e qytetet respektive kanë, por ato i kanë me shumicë dhe si t’i duash, një qytet me një popullsi prej 50 mijë banorësh ka më shumë teatro se sa ka Tirana sot dhe pikërisht në këtë Tiranë – kryeqytet duan të ekzekutojnë ngrehinën e vetme Kombëtare të Teatrit, me pretekstin e një teatri të ri modern?! Jo, është e patolerueshme.

Do të çmoja çdo lloj arkiteture moderne dhe shpikje arkitekturore që do të thotë diçka edhe për arkitekturën e qytetit tim, edhe për Teatrin, por kjo mund të jetë shumë mirë alternative, ose siç në botë kam parë – gërshetimin aq spektakolar të arkitekturës tradicionale me atë moderne, pa e prishur origjinalen, por vetëm duke i shtuar asaj funksionalitetin dhe lehtësirat.

Ndërkohë, që Tirana ka shumë nevojë për të tjera ndërtesa artistike, të cilat janë kaq shumë të domosdoshme dhe uroj shumë që kjo dëshirë e mirë për të na qenë pranë, të vazhdojë të shtrihet në hapësirën e pakët publike të mbetur të qytetit tim. Në lidhje me lirinë, ajo është njësoj e shenjtë si teatri. Në kohën e para ‘90-ës, diktatura diti ta mbajë lart Teatrin se e kishte mjet propagande, ndaj dhe kujdesej për artistët (lexo: për pushtetin) ndërkohë, sot mesa duket, ata nuk duhen as si propagandë. Liria vritet çdo ditë që ti lufton me ekzistencën dhe me tavolinën e fëmijëve të tu… dhe kjo gjendje nuk erdhi brenda ditës, as brenda natës. Ka kohë që punohet për këtë liri të munguar…

https://aktoretshqiptare.info

Islamofobia: Në këtë botën tonë të çoroditun…

No Comments Lajme Opinion

nga Sami Repishti.

Pa dyshim jetojmë në nji botë me të paprituna të përditëshme: shumica e tyne të padëshirueshme; mjaft prej tyne me karakter tragjik dhe përpjestime masive. Ka shumë spjegime, ka shumë përcaktime të kësaj situate të vështirë dhe të rrezikshme.

Ajo që shqetëson ma shumë ashtë përdorimi i papushim i fjalës: urrejtje – nji përbuzje e fortë e shoqënueme me vullnet të keq e dëshirë për shkatërrim! Kudo që ngjasin trazime që na shqetësojnë gjindet nji spjegim: urrejtja. Kudo që konfliktet gjakosin masat e pafajshme spjegohen me fjalën: urrejtje.

Përpjekjet tona me krijue nji atmosferë ku njeriu të afrohet me njeriun si vëllau me vëlla duket sikur janë fjalë pa kuptim në këte botë të çoroditun që refuzon të mirën, që përqafon të keqen dhe që shkatërron dalëngadalë, por me siguri, arritjet e qytetnimeve mijëvjeçare të të gjithë kontinenteve, tue damtue randë frymën e shpresës për nji të ardhme ma të mirë….

Ashtë tragjedia e botës sonë bashkëkohore!

Më 15 mars 2019, ditën e premte (xhuma), ditë e shenjtë për afër 1.4 miliard besimtarë myslimanë në botë, në qytetin Christchurch, Zelanda e Re, nji burrë i armatosun dhe me “camera” në kokë për fotografim, u drejtue kah Xhamia Al Nur dhe hapi zjarr me armë automatike kundër cilitdo që shikoi ose takoi, ose që rastësisht i doli para. Gjashtë minuta ma vonë, ai u drejtue kah Xhamia Linwood dhe zbrazi armët përsëri mbi besimtarët që luteshin dhe kërkojshin falje e mëshirë nga Zoti, akti ma domethanës i krijesës ndaj Krijuesit. Akti i terrorit masiv u transmetue “i lirë” për të gjithë botën me u pa në mediat e informimit.

Numri i viktimave të vramë arriti shifrën 50 (pesëdhetë) dhe ma shumë se 54 (pesëdhetë e katër) u plagosën gjatë lutjes fetare, e tani po shërohen në spitalet e vendit. Tragjedia e nji qyteti të vogël preku zemrat e botës mbarë!

I dyshuemi u arrestue. Ai quhet B.H.T, 28- vjeçar, ekstremist supremacist i bardhë me urrejtje për emigrantët. Videoja e prodhueme, dokumentar prej 17 minutash, ashtë rasti i parë ku nji vrasës tregon në filmaktin e tij – kriminal në esencë dhe grotesk në formë,- nji dokumentacion okular i aftësisë së njeriut me zbritë poshtë, poshtë, jashtë botës njerëzore. Inhumanity! Tue folë para Parlamentit, Kryeministri Zonja Ardern shqiptoi këte sentencë madhështore që unë respektoj sot:

“Ai është terrorist, është kriminel, është ekstremist. Por sa herë që do të flas, unë nuk do të përmend emrin e tij. Ju bëj thirrje që sa herë të flisni, të përmendni emrat e atyre që u shuan dhe jo emrin e atij që u mori jetën. Ai mund të ketë dëshiruar të bëhet i famshëm, por për ne, këtu në Zelandën e Re, nuk do t’ia ofrojmë këte.” (VOA)

Monumentale! Sentencë që vlen për kriminelët e çdo kohe dhe çdo vendi!

Vrasësi 28-vjeçar T, qytetar australian që udhëtoi nga Australia në Zelandën e Re, nacionalist ekstrem e i vetëshpallun, i bardhë, sot i akuzuem për vrasjet masive… dënon “myslimanët” dhe i quen të gjithë “emigrantët” “pushtues”, simbas nji manifestos prej afër 70 faqesh, ku elaboron “filozofinë” e tij, të nji mendje të smurë. Nji qendrim i këtillë ashtë i ngjashëm me ate të Presidentit Trump të SHBA-së që quen “emigrantët” e Amerikës latine “invadues” të SHBA-së, tue nxitë kështu urrejtjen kundër tyne. Në fakt, krimineli quen Presidentin Trump “…simbol i sotëm i racës së bardhë…” E pabesueshme!

Vrasësi i 50 myslimanëve dhe plagosësi i 54 të tjerëve në dy xhamitë e qytetit Christchurch, Zelanda e Re, ka udhëtue edhe në Ballkan (2016-2018) simbas “Zërit të Amerikës”. Në fund të vitit 2016, krimineli ka vizitue Serbinë, Malin e Zi, Bosnjen dhe Kroacinë, ku ka pa vendet e fushëbetejave historike, raporton agjencia Reuter, dhe ashtë kthye përsëri në 2018-n. Ai ka vizitue shumë herë edhe Turqinë dhe ka kalue atje kohë të gjatë, deklaroi nji zyrtar i naltë i qeverisë turke. Nuk ka shënime akoma nëse ka vizitue Shqipërinë dhe Kosovën.

Qyteti Christchurch, Zelandën e Re, ka nji bashkësi të vogël myslimane, afërsisht 1.000 persona, Në përgjithësi, vendësit e dënuen randë këte akt agresiv e kriminal. “Na dënojmë dhunën dhe urrejtjen e çdo lloji dhe bashkohemi me të gjithë të tjerët, në Zelandën e Re duke shprehur trishtim të thellë për ata që janë damtue nga nji ngjarje e tmerrshme”, deklaroi Komisioni për të Drejtat e Njeriut të Zelandës së Re. “Nuk ka vend për urrejtje në Zelandën e Re…!”

KM i Zelandës së Re, J. Ardern, tregoi naltësinë e saj shpirtënore kur deklaroi:

“Ata (myslimanët) kanë zgjedhë Zelandën e Re si shtëpi të tyne dhe kjo tokë ashtë shtëpia e tyne. Ata janë né!… Terroristët vranë njuzelandezët!”

Në nji shkrim të botuem në The New York Times (16.III.2019), shkrimtari Steve Braunias, nga qyteti Te Atatu (Z. e R.) përshkruen:

“…vrasjet në dy xhamitë janë diçka e re për ne, diçka që nuk përputhet me ne. Ky akt ka qenë i organizuem, i planifikuem, masakër në shkallë të gjanë kundër të pafajshmëve, masakër e kryeme nga nji vrasës o ma shumë se nji, me nji kokë të mbushun me material militantësh, zakonisht nji logjikë e supremacistëve të bardhë, me frikën dhe përbuzjen e emigrantëve…”

Kjo urrejtje për myslimanët u theksue sidomos mbas masakrës së 9 shtatorit 2011, me shkatërrimin e dy kullave të nalta në New York City, me afër 3.000 viktima. Unë ruej përjetë kujtimin e pamjeve televizive të viktimave që preferuen me vdekë tue kërcye nga dritaret e kateve të nalta në pamundësi largimi e me evitue djegien për së gjalli nga zjarri që dogji gjithçka dhe të gjithë nëpunësit e ndërtesave madhështore. E ndjeva veten të turpnuem nga akti i nji grupi 19 terroristësh që përdorën fenë time me djegë për së gjalli afër tre mijë persona…! Mbrenda zemrës sime, fillova të ndiej nji dallim nga “të tjerët”, dhe nji nxitje me u përmirësue edhe ma shumë që të ishe i denjë për nji qenie njerëzore me dinjitet dhe pjesëtar i nji shoqënie pa kompleksin e fajit… Me përdorë nji shprehje te shkrimtarit Omer Aziz “… e gjithë kjo gjendje nuk ishte me ruejtë nji lloj politike të respektit publik, por nii akt i vetëmohimit…”.

Masakra në Zelandën e Re fillon me ide, e përfundon me dhunë të randë, ashtë opinioni i përgjithshëm i shprehun në shtyp. Aty lexohet se krimineli që hyni ne xhami u përshëndet me fjalët: “Mirë se vjen, vëlla!” Por myslimanët janë shpeshherë të paraqitun si popull luftarak, i paqytetnuem; megjithëse, e kundërta ashtë e vertetë! Nji fe që na ka dhanë qytet nimin arab për shumë shekuj nuk mund të jetë faktor antiqytetnues! Myslimanët kërkojnë të pranohen në vende të qeta dhe të mira, me quejtë “të bardhët” që hyjnë në xhami “vëllau im” …dhe nuk meritojnë nji përgjigje me automatik.

Viktimët e dy xhamive në Christchurch u likuiduen jo vetëm nga nji person plot me urrejtje, por edhe nga idetë e superioritetit racial që ekzistojnë në vend. Kështu ngjau në Quebec, Canada, në vitin 2017, ku myslimanët u vranë me duzina gjatë lutjeve fetare. Kështu, në 2018- n u vranë hebrejtë në sinagogen e Pittsburgut sepse “kishin strehue ‘emigrantët’ e Amerikës Latine”. Kështu ishte në Norvegji disa vjet ma parë kur nji supremacist i bardhë vrau 77 djelm e vajza të reja në kampin veror (nji vajzë ishte shqiptare). Kështu ishte në Charleston, S.C. tre vjet ma parë kur nji supremacist i bardhë vrau 9 persona gjatë lutjes dhe priftin e tyne. Njeriu ka përshtypjen që nji patologji e urrejtjes ashtë përhapë në të gjithë botën dhe rrezikon jetët tona çdo ditë.

Me dhimbje duhet të pranojmë se “Islamofobia” (urrejtja për çdo gja myslimane) nuk ashtë ma nji fenomen i rastësishëm, por nji problem i ngulun thellë në shoqëninë perëndimore. Për disa dekada të gjata, bashkësia myslimane “umma” ka qenë e detyrueme me pranue fajin kolektiv dhe dënimin nga të tjerët për aktet e nji grupi fanatikësh të aftë për terror e dhunë. “Ne e dimë pse e kreu këte akt. Ai e bani për hakmarrje për vrasjet me kamione që myslimanët kanë ba (në Europë)” deklaroi nji racist njuzelandez….

Definicioni i “racizmit” nuk mund të kuptohet si duhet nëse jemi të paaftë me dallue se krimi ashte krim, qoftë i kryem nga ai që lutet në xhami ose në tempullin e tij. Sot, miliona qytetarë mendojnë se problemi ashtë “Islami” si fe dhe si kulturë. Kjo ka sjellë në përfundimin: nëse “Islami” ashtë problemi, atëherë duhet të kemi kujdes e të ruhemi nga 1.4 miliard myslimanë. Ndiqni ata, mos i lejoni me ardhë në vendin tuej, ashtu si këshillon Presidenti Trump… Idetë krijojnë situata të damshme, sepse merren seriozisht nga shumë qytetarë. Edhe në qoftë se vetëm nji kriminel aplikon këto ide, përfundimi ashtë nji masakër.

Ky ashte mësimi që marrim sot nga Zelanda e Re…!

“Nëse dikush sulmon nji hebre, shkruente Hannah Arendt, çdonjeni nga ne duhet të mbrohet si hebre”. Kur ju sulmoheni si mysliman, ju duhet të mbroheni si mysliman. Dhe sot të gjithë jemi myslimanë – të gjithë ne që jemi të dedikuem me mbajtë të gjallë dritën e qytetnimit tonë, tolerancën e paqën tonë, shpëtimin e shoqënisë sonë nga barbarizmi primitiv i këtyne mendjeve gjysmake dhe të helmueme”, përfundon Omar Aziz në komentin e tij. Ndërkaq, popullsia e qytetit Christchurch mbetet e tronditun për jetë. Kërkesë-falje, ndigjohet kudo. Familja e kriminelit shpreh keqardhjen e saj për këte sulm banditesk dhe shprehen se janë “të tronditun thellë”. Kryeministri Ardern u zotue se “do të bahen ndryshime në ligjët për blemjen e armëve”. Familjarët e kriminelit u drejtuen familjarëve të viktimave: “Jemi shumë të prekun për të gjithë të vdekunit dhe të plagosunit”, tha xhaxhai i kriminelit. “Nuk jemi në gjendje të mendojmë ndryshe e për çdo gja tjetër. Na duem vetëm me shkue në shtëpi e me u mshehë”. Gjyshja e kriminelit, 81-vjeçare, tha: “Na e kemi humbë fare. Na nuk dimë as çka të mendojmë…” Popullsia e krishtenë e qytetit hapi fondin e ndihmës dhe grumulloi mbrenda nji dite shumën prej 638.000 dollarësh për familjet e viktimave.

Para nji tragjedie të këtillë asnjeni nga ne gjen sot forcën e duhun me mendue qartë.

Mbeten vetëm forca e lutjes dhe ndjenja e faljes së fajit…, dy qendrime që na naltësojnë!

Ridgefield, Connecticut, SHBA

http://gazetaimpakt.com/islamofobia-ne-kete-boten-tone-te-coroditun/

Ç’ do të thotë të jesh grua në Shqiperi!!!

No Comments Lajme Opinion

Kam ndër duar një vendim të turpshëm gjykate!
Kazusi: Dy burra, nga ata “të fortët”, pasi shkundën xhepat në kazinonë e lagjes, i futën nga dy dopio, sepse burrërohesh kësisoj, dhe i kryqëzuan rrugën shtetases duke e bllokuar në trafik. Kërcënim me jetë, ofendime, ulërima, pa shkaqe të arsyeshme. Përndjekje dhe breshëri telefonatash me përmbajtje ultimatumi…
Në komisariat: OPGJ-ja, me paraqitjen e njerit prej të të paditurve, se tjetri u fsheh pasi i kishte dalë pija, ndryshoi qëndrim 180 gradë. “Paraja hedh ujin përpjetë” – ka thënë dikush. E harroi detyrën dhe kërkoi të bënte “pajtim gjaqesh” duke luajtur me viktimën që ende e kishte të freskët traumën. Asnjë suport psikologjik! Madje edhe gjeneralitetet i kërkoi në koridorin e komisariatit, në këmbë, me një letër jashtë formatit zyrtar të shkresave. Pasi dëgjoi të paditurin që shkrifërohej, se kishte investuar, dhe pasi nuk i bëri dot ballë rezistencës së viktimës për të ndjekur çështjen ligjërisht, me pështymë të tharë dhe me shumë dhimbje, e përcolli në prokurori.
Në prokurori: Muaj të tërë pritjeje dhe asnjë njoftim! As për t’u dëgjuar, as për të vënë provat në dispozicion dhe as për t’u njoftuar për vendimin e marrë në heshtje nga prokurori, që është detyrim ligjor t’i bëhet me dije viktimës, në çdo rast, për t’i dhënë të drejtën e ankimimit.
Pas paraqitjes së zonjës së keqtrajtuar në Prokurori, viktimës së çështjes, rreth një vit pas kallëzimit, u mësua se prokurori na paskërkësh vendosur: Mosfillimin e çështjes penale. Pa thirrur palën kallëzuese, se me palën e kallzuar, patjetër që është takuar për të marrë çfarë i “takonte” që të mbyllte muhabetin (këtë e tha dhe i padituri, që i kam pesë miq e shokë unë! Ky duhej të ishte një nga të pestët). Jeta e viktimës në ankand! Edhe për të vënë në dispozicion kopjen e vendimit, rezistencë nga sekretaria. Qark i mbyllur i një sistemi të kalbur.
Pas marrjes së kopjes së vendimit, u bë një ankimim, brenda afateve ligjore dhe dosja u rikthye dhe një herë për plotësim dhe rishqyrtim. Gjyqe pas gjyqesh dhe, pas kalvarit 2 vjeçar, u zgjidh me vendimin e turpshëm si më poshtë…
Gjykata, në emër të “Drejtësisë”
VENDOSI:
Deklarimin fajtor të të pandehurit X për kryerjen e veprës penale “Kanosja” dhe në bazë të nenit 84 të Kodit Penal e dënon me 60 000 lekë gjobë (emri I të pandehurve dhe gjyqtarit pak rëndësi kanë pasi të gjitha vendimet për këtë target janë copy/paste. Vendime që lehtësojnë të pandehurin, mashkull në këtë rast, por i paburrë, duke paragjykuar viktimën.
Në aplikim të nenit 406, të KPrP, ulet 1/3 e dënimit dhe I pandehuri dënohet përfundimisht me 40 000 lekë gjobë ….edhe një lehtësim I vogël: pagesa e gjobës mund të kryhet brenda tre muajve.
Pa dashur aspak të promovoj, i referohem Kanunit të Lek Dukagjinit që shprehet: grueja s’bjen n’gjak edhe me qëllue që të vrasi kënd……Nëse hakmarrësi ve dorë mbi gruan e burrit, duke dashur që të hakmerret ndaj burrit, të saj, për marrje haku apo marrje borxhi, hakmarrësi ka bërë gabimin fatal që kanuni nuk ja fal…….Burrëria kanunore, nuk lejon që në sy të gruas të vtitet apo të çnderohet bashkëshorti… gjithashtu përcakton qartë që burri nuk ka tagër mbi jetën e gruas, pra, sipas kanunit, gruaja është e shenjtë dhe nëse vret një grua, ke hyrë 2 herë në gjak (duke presupozuar një shtatzani të mundshme). Më erdhi ndër mend një thënie: “Të jesh grua, do të thotë të jesh dy herë njeri”. Për fat të keq nuk ndodh kështu!
Pyetjes: “Ç’do të thotë të jesh grua në Shqipëri”, do t’I përgjigjesha: Do të thotë: të shkosh tek burri e virgjër! Të mos e shqepësh zërin e gojës se ai ishte fati yt! Të durosh siç kanë duruar shumë e shumë të tjera! Të rrihesh kafshërisht derisa burri, i sëmuri psiqik që të ka rënë për pjesë, të lodhet edhe vetë me dajakun dhe ta kurorëzojë këtë rreth vicioz me një vrasje spektakolare! Do të thotë të mos gjesh mbrojtje askund sepse dhuna është bërë status! Të të vlejë lëkura shumë pak! Të të paragjykojë i plotfuqishmi i lagjes sepse pi raki me burrin tënd dhe ti patjetër je kurva që meriton dajak, prandaj hesht se je me fat, se shoqet e tua kanë shkuar me vakt në atë dynja!
Të jesh grua në Shqipëri, do të thotë të bëjnë Pazar me lëkurën tënde! Do të thotë që jeta jote të kushtojë 40 000 lekë, në rastin më të mirë. Kaq ta ka vënë çmimin gjyqtari! Gjyqësori më seksist se kanuni!!!
Të jesh grua në Shqipëri do të thotë të gjendesh fillikat, e ngërthyer nga Sindroma e Stokholmit që, e vetmja gjë që ke mbas shpirtit, është psherëtima se edhe lotët janë tharë…as support nga prindërit, për arsye të opinionit, dhe as nga organet e drejtësisë, për shkak të prostitucionit institucional që e fabrikon dhe promovon dhunën. Të jesh grua në Shqipëri do të thotë që edhe festa jote të jetë ditë zie.
Dikur më bënte përshtypje një thënie e tim eti që sot tingëllon më aktuale se kurrë: “Femna asht darka e dreqit, moj bijë”.

Monika Melyshi, mars 2019

Gardianët e Izraelit shikojnë larg

No Comments Lajme Opinion

Shërbimet sekrete e shtetit hebraik kanë një vizion afatmesëm dhe afatgjatë, shpesh në konflikt me nevojat taktike të politikës. Pesha e industrisë së luftës. Lidhja me Shtetet e Bashkuara nuk është përgjithmonë

Deep State izraelian ka lindur më përpara shpalljes zyrtare të shtetit hebraik, me kalimin e mesnatës së 14 majit 1948. Bile shteti i sotëm i Izraelit është një krijesë e Deep State. Kanë qenë strukturat gjysmështetërore të Yishuv, komunitetit hebraik të emigruar në Palestinën e atëhershme nën mandatin britanik, ato që kanë prganizuar luftën për pavarësi nga Britania e Madhe dhe menaxhuar fazën e parë të luftës arabo – izraeliane të vitit 1948. Kanë qenë edhe po këto ente ato që janë transformuar me shpejtësi në insittucionet zyrtare e shtetit të sapolindur të Izraelit në kulm të emergjencës luftarake, nën drejtimin e liderit laburist dhe të Kryeministrit David Ben-Gurion. Midis komponentëve të Yishuv që do t’u japin jetë artikulimeve të ndryshme të Deep State izraelian janë Haganà, milicia e vetëmbrojtjes, nga e cila do të lindin forcat mbrojtëse izraeliane, domethënë forcat e armatosura, të njohura më mirë si Tsahal; nga Shai (Sherut modiin, Zyra e Informacioneve), shërbimi i inteligjencës përpara pavarësisë, do të formohen Shin Bet (Sherut ha-bitakon ha-klali, Shërbimi i Sigurisë së Përgjithshme) dhe Aman (Agaf ha-modiin), inteligjenca ushtarake. Mossadi i sotëm ka lindur në fakt mbi bazën e Zyrës Arabe e Departamentit Politik të Agjencisë Hebraike dhe të Mossad le-Aliyah Bet, Institutit për Emigracionin Klandestin, që kishte detyrën të sillte në Palestinë hebrenjtë e mbijetuar holokaustit, duke i shpëtuar survejimit të Marinës dhe të Ushtrisë së Madhërisë së Tij. Institucionet e Yishuv, ashtu si ato të shtetit për 30 vitet e para të jetës së Izraelit, janë dominuar nga Partia Laburiste, e cila kishte kontrollin e plotë të asaj që mund ta quajmë komponentja civile e Deep State. Bëhet fjalë për kooperativat ekonomike, për lëvizjen e kibutzëve, të sindikatës së fuqishme qendrore (Histadrut) që do të karakterizojnë ekonominë e markës socialiste në dekadat e para të Izraelit, por që e kanë humbur rëndësinë e tyre me kthesën neoliberiste të realizuar pas fitores së Partisë Likud në vitin 1977.

Në fillimvitet ’50, Mossadi ka integruar megjithatë në radhët e tij disa komponentë të së djathtës sioniste, në mënyrë të veçantë anëtarët e Lehi (e quajtur nga anglezët Banda Stern nga emri i themeluesit të saj), përgjegjëse veç të tjerash për vrasjen e ndërmjetësuesit të Kombeve të Bashkuara, Folke Bernadotte, Kontit Wisborg. Midis ish anëtarëve të Lehi ishte Kryeministri i ardhshëm Yitzhak Shamir, që integroi Mifratz, njësinë e parë operative të Mossadit, e ngarkuar që të kryente vrasje, rëmbime dhe sabotime jashtë vendit. Në këtë mënyrë, Deep State ka kontribuar që të shërohet fraktura midis krahut laburist dhe atyre minoritare të lëvizjes sioniste. Krizë e shënuar nga momente dramatike, të simbolizuar nga mbytja e “Altalena”, anijes të ngarkuar me njerëz dhe armë e marrë me qira nga Irgun, lëvizja e kryesuar nga Menachem Begin, që u sulmua nga Ben-Gurion pasi krerët e organizatës nuk i nënshtroheshin autoritetit të tij.

Deep State izraelian përbëhet nga Forcat e Armatosura (IDF), nga komuniteti i inteligjencës, nga Autoriteti për Energjinë Atomike, nga kompleksi ushtarako – industrial dhe nga komponente të tjera të rezervuara, si për shëmbull shumë sekreti institut në Nes Tziona ku kryhen kërkime lidhur me luftën kimike dhe biologjike. Edhe pse në mënyrë informale, në të bëjnë pjesë dhjetëra ndërmjetësuesit që promovojnë shitjet jashtë vendit e produkteve të sofistikuara të industrisë luftarake izraeliane. Forcat e Armatosura përbëhen nga një bërthamë oficerësh dhe nënoficerësh profesionistë që inkuadrojnë rekrutë dhe rezervistë. Shërbimi ushtarak është i detyruar për meshkujt dhe femrat jo të martuar. Me mbarimin e shërbimit ushtarak, meshkujt integrohen në rezervë dhe mund të thirren në shërbim për stërvitje periodike apo në rast emergjence.

Kjo bën që midis kuadrove të ndërmjetëm të ketë persona që jetojnë si civilë, por që shpesh thirren të operojnë në gjirin e njësive ushtarake të rëndësishme, si repartet e Aviacionit apo të inteligjencës ushtarake. Në këtë mënyrë, Deep State izraelian ka një lidhje direkte me shoqërinë civile izraeliane, në ndryshim nga çka ndodh në vende të tjera ku burokracia e lartë dhe drejtuesit ushtarakë e të inteligjencës jetojnë të ndarë nga pjesa tjetër e shoqërisë. Drejtuesit ushtarakë izraelianë, ashti si ata të inteligjencës, shpesh pasqyrojnë tensionet që përshkojnë shoqërinë civile. Komandat e larta ushtarake dhe ato të inteligjencës e kanë shprehur gjithmonë opinionin e tyre përpara drejtuesve politike, porn ë përgjithësi janë treguar respektues të parimit se është politika ajo që komandon ushtrinë. Por ka të paktën dy raste në 20 vitet e para të ekzistencës së Izraelit ku Deep State ka ushtruar të gjithë peshën e tij duke shkaktuar një kthesë vendimtare në politikë.

Në vitin 1955 skandali Lavon minoi shpresat e “pëllumbit” Moshe Sharett për të arritur një marrëveshje me Egjiptin, duke hapur rrugën për rikthimin e Ben-Gurion si Kryeministër dhe në vitin 1967 drejtuesit ushtarakë dhe të inteligjencës e shtynë një Levi Eshkol ngurrues që t’i sulmonte i pari ushtritë arabe në rrugën e mobilizimit, sipas planeve të përgatitura me kujdes prej kohësh. Më vonë, sipas interpretimeve dashamirëse ndaj Begin, Ariel Sharon kishte vendosur në autonomi të plotë, duke e gënjyer vetë Kryeministrin e tij, që ta shtynte Tsahal deri në portat e Bejrutit gjatë Operacionit “Paqe në Galilela” më 1982. Por kohët e fundit janë shfaqur fraktura midis drejtimit politik dhe eksponentëve të rëndësishëm të Deep State lidhur me strategjinë që duhet adoptuar ndaj Iranit dhe palestinezëve.

Meir Dagan, një prej krerëve legjendarë të Mossadit, e kishte vendimin e Kryeministrit Netanyahu, i mbështetur nga Ministri i atëhershëm i Mbrojtjes Ehud Barak, për të sulmuar impiantet e programit bërthamor iranian si «ideja më idiote që kam dëgjuar ndonjëherë». «Kundërshtimi i Dagan, ashtu si presionet e forta të ngjashme të ushtruara nga drejtuesit ushtarakë dhe të shërbimeve të tjera të inteligjencës, e shtrënguan që ta shtyjë në mënyrë të përsëritur sulmin ndaj Iranit», shkruan Ronen Bergman në librin e tij kushtuar vrasjeve të përcaktuara izraeliane, që zbulon sesi Dagan u shty që t’ia referojë Drejtorit të atëhershëm të CIA-s Leon Panetta planet e sulmit izraelian. Administrata Obama ushtroi në atë kohë presione të forta për t’i bllokuar ambicioet luftarake të Bibi Netanyahu.

Dagan nuk ishte aspak pacifist, përkundrazi. Si ish ushtarak dhe njeri i inteligjencës kishte hartuar një kuadër të kthjellët të pasojave të një sulmi ndaj impianteve bërthamore iraniane, që paraqiste në vetëvete rreziqe të konsiderueshme në ekzekutimin e tij dhe se do t’i ngadalësonte, por nuk do t’i bllokonte përfundimisht projektet atomike e Republikës Islamike. Bile, sipas Dagan, sulmi izraelian do t’i ofronte drejtruesve iranianë pretekstin për t’u pajisur me bombën atomike. Kurse Izraeli është gjendur i izoluar përballë aleatit amerikan dhe opinionit publik ndërkombëtar, pa llogaritur që Irani do të mund të përgjigjej duke përdorur më shumë se 100000 predha dhe raketa që supozohej se ishin në posedim të Hizballahut në Liban. Opinioni i një prej drejtorëve më jetëgjatë në drejtimin e Mossadit pranohej edhe nga eksponentë të tjerë të rëndësishëm të Deep State izraelian të sigurisë, përfshi Yuval Diskin, Drejtor i Shin Bet, dhe Gabi Ashkenazi, Shef i Shtabit të Përgjithshëm.

Sipas asaj që dalë deri më tani, në periudhën midis viteve 2009 e 2011, i mbështetur nga Ministri i Mbrojtjes i tij Barak, Netanyahu kishte filluar përgatitjet për të sulmuar impiantet bërthamore iraniane, pavarësisht kundërshtimit të prerë të drejtuesve ushtarakë dhe të inteligjencës. Në fund, planet e sulmit u ndaluan përfundimisht nga Presidenti i atëhershëm Shimon Peres. Vetoja e vendosur nga Peres, një prej baballarëve të programit bërthamor zraelian dhe në atë kohë eksponenti i vetëm i gjallë i bërthamës fillestare të Deep State aktual, thjeshtëzon tensionet që përshkonin establishmentin izraelian të sigurisë. Edhe Netanyahu dhe Barak (oficeri më i dekoruar në historinë e Izraelit) vijnë nga aristokracia e mbrojtjes, duke qenë se kanë milituar të dy në të famshmin Sayeret Matkal, një prej tri reparteve elitë të forcave speciale të Tsahal, drejtpërsëdrejti i lidhur me Shtabin e Përgjithshëm të Mbrojtjes dhe protagonist misionesh të paharrueshme, si Operacioni “Pranvera e Rinisë” (sulmi kundër lidershipit të OÇP-së në Bejrut në vitin 1973, ku Barak mori pjesë i veshur si grua) dhe në vitin 1976 çlirimi i pengjeve të fluturimit Air France Tel Aviv – Paris, i drejtuar për në Entebbe të Ugandës, në të cilin humbi jetën Yonathan Netanyahu, vëllai i Bibi Netanyahu.

Por si Bibi, ashtu edhe Ehud, e kishin marrë prej kohësh rrugën e politikës dhe konsiderata të karakterit electoral përveç ambicieve personale hynë në kalkulimet e veprimit të tyre. Peres, që nuk ka qenë kurrë ushtarak dhe ishte tashmë në përfundim të karrierës së tij politike, bëri të tijat objeksionet e aparateve ushtarake e të sigurisë dhe ndaloi ambiciet luftarake të Kryeministrit dhe të Ministrit të Mbrojtjes. Në fund të jetës së tij Dagan, që prej vitesh kishte besuar fuqimisht se mënyra më e mirë për zgjidhjen e konfrontimit arabo – izraeliane ishte ai i «heqjes së arabit nga koka e tij», ka kuptuar se vrasjet e shënjestruara të lidershipit kundërshtarë janë instrumenta taktikë, jo strategjike, që i japin establishmentit izraelian iluzionin se mund ta ruajë përgjithmonë statuskuonë.

Dagan kishte frikë se mos Izraeli përfundonte njëlloj si regjimi jugafrikan i aparteidit dhe se mos shteti hebraik i gjunjëzohej përçarjeve të tij të brendshme. Ndryshimi në drejtimin e Mossadit në janarin e 2011, nëpërmjet zëvendësimit të Dagan me Tamir Pardo, nuk e ka zbutur kundërshtimin e Deep State ndaj një sulmi eventual kundër Iranit. Bile Pardo ka lënë të kuptohet se nuk është krejtësisht kundër marrëveshjes lidhur me bërthamoren iraniane të arritur më 2015 dhe i hedhur poshtë këtë vit nga Donald Trump. Në daljen e tij të parë publike pas dorëheqjes nga Mossadi (janar 2016), Pardo e ka ashpërsuar fjalën, duke pohuar se kërcënimi i vërtetë ekzistencial për Izraelin nuk është Irani, por përçarjet në gjirin e vetë shoqërisë izraeliane. Duke folur në një ceremony në nderim të ushtarëve druzë të rënë në very të Izraelit, ish Drejtori i Mossadit ka pohuar se «përçarjet e brendshme mund të çojnë në luftë civile». Ka nënvizuar edhe se pa zgjidhjen e çështjes palestineze nuk do të ketë kurrë një normalizim të vërtetë të raporteve me shtetet arabe.

Konsideratat e Dagan dhe të Pardo nuk janë aspak të izoluara. Në dokumentarin “The Gatekeepers” (Gardianët e Izraelit) të Dror Moreh, i dalë në vitin 2012, 6 ish drejtorë të Shin Bet pranojnë se pushtimi i Territoreve Palestineze minon shpirtin e Izraelit. Duke u ankuar për rastin e humbur të procesit të nisur në Oslo, Ami Ayalon pranon: «Nuk luhej pastër nga palestinezët dhe as nga izraelianët. Ne donim sigurinë dhe kemi pasur më shumë terrorizëm. Ata donin një shtet dhe kanë fituar më shumë kolonë. Kur kemi filluar takimet e Oslo, në periudhën 1993 – 1994, 100000 kolonë jetonin në Cisjordani dhe në Gaza, pa llogaritur periferinë e re të Jeruzalemit. Në fund të procesit, 6 – 7 vite më pas, në verën e 2000, kur marrëveshja u prish, ishin më shumë se 220000 kolonë. (…) Ishte e qartë se po shkonim drejt një Intifade të re. Një fazë tjetër dhune nga ana e një grupi, e një shoqërie, e një kombi, që ndjente se nuk kishte asgjë për të humbur».

Ish drejtorët e Shin Bet ua atribuojnë politikanëve mungesën e perspektivës dhe të kurajës në kërkimin e paqes me palestinezët. «Shikohet ky boshllëk, kjo mungesë iniciative, vullneti për t’i bërë gjërat të ndjekin rrjedhën e tyre, pa ndërhyrë dhe pa e kuptuar se është shkuar shumë përtej», ankohet Yaakov Peri. «Nuk bëhet paqe duke përdorur mjete ushtarake. Paqja arrihet duke ndërtuar një sistem besimi reciprok. Dhe duke i njohur mirë palestinezët, mendoj se nuk do të kishte probleme ta ndërtonim bashkë me ta», thotë Avi Dichter. Yuval Diskin deklarohet plotësisht dakord («secila prej këtyre fjalëve është e gdhendur në gur») lidhur me parashikimin që bëri Profesor Yeshayahu Leibowitz në vitin 1968, sipas të cilit pushtimi izraelian i territoreve të sapopushtuara do të çojë në lindjen e një «shteti të Shin Bet» dhe se korrupsioni burues nga gjendja e pushtuesve do ta dobësojë vetë Izraelin. «Jemi bërë mizorë ndaj vetes tonë, por sidomos ndaj popullsisë së Territoreve të Pushtuara, me pretekstin e luftës kundër terrorizmit», i bën jehonë Avraham Shalom. «Çfarë është fitorja?», pyesin gjithnjë e më shumë eksponentët e aparatit mbrojtës të Izraelit, midis të cilëve bën rrugë vetëdija e fitimit të çdo beteje, por e humbjes së luftës, domethënë se nuk arrihet të krijohet një situatë më e mirë dhe më e qëndrueshme për Izraelin.

Por këta zëra kritikë të «sigurokratëve» të ndryshëm që akuzojnë politikën se do t’i bashkangjitet një kompromisi me palestinezët nuk e fshijnë përgjegjësinë e vetë Deep State izraelian që ka kontribuar në krijimin e këtij ngërçi. Bile studiues si Patrick Tyler u atribuojnë shërbimeve sekrete një rol vendimtar në bllokim e çdo mundësie për marrëveshje paqeje. Deep State duket se ka si strategji të vetme të vërtetë atë të ruajtjes dhe, po qe e mundur, të rritjes së avantazhit ushtarak izraelian ndaj kundërshtarëve të mundshëm. Pavarësisht zërave mospërputhës në rritje të eksponentëve autoritarë të tij, nuk është në gjendje që të shprehë një vizion që t’i mundësojë shtetit hebraik të jetojë në paqe me palestinezët. Sado e rafinuar, taktika nuk mund ta zëvendësojë strategjinë. Kësaj i shtohen interesat e lidhura me kompleksin ushtarako – industrial, që për të favorizuar eksportet e armëve bën gjithçka për t’i etiketuar produktet e veta si «combat proven by IDF» («testata luftarake të provuara nga forcat e Forcat e Armatosura të Izraelit»). Sigurisht që nuk është një rrugë për paqen.

Nga ana tjetër, qëllimi themelor i Deep State izraelian është siguria e Izraelit (ha-Bitachon), besimi laik në kuptimin e vërtetë të fjalës i shtetit hebraik, të cilit i nënshtrohet gjithçka. Vetë diplomacia, teorikisht në varësinë e Ministrisë së Jashtme, shpesh është manipuluar nga manovrat e organizmave të university të mbrojtjes e të sigurisë. Për shembull, raportet me shtetet që nuk e njohin Izraelin menaxhohen nga Departamenti i Marrëdhënieve me Jashtë i Mossadit, i njohur si Tevel («Univers»). Ky organizëm nuk kufizohet që të koordinojë raportet midis shërbimit izraelian dhe atyre të huaja, por shpesh thirret që të luajë një rol me rreze më të gjerë, duke çelur kanale komunikimi me shtete arabe dhe islamike (për shembull, Indonezia) që zyrtarisht nuk duan të kenë të bëjnë aspak me Izraelin.

Shpesh regjimet e këtyre vendeve janë viktima të mitit që vetë ata ushqejnë ndaj Izraelit dhe lobit hebraik (ose, më mirë, izraelian) amerikan, sipas të cilave politika e jashtme e Uashingtonit vendoset në Jeruzalem. Duke ju afruar, megjithëse në mënyrë sekrete, shtetit hebraik, drejtuesit e disa prej këtyre vendeve besojnë të fitojnë ose t’i rrisin favoret e Shteteve të Bashkuara ndaj tyre. natyrisht, përgjegjësit izraelianë nuk bëjnë asgjë për ta ndryshuar opinionin e tyre. Diplomacia sekrete e menaxhuar nga Mossadi përdor edhe shitjen e armëve e të produkteve të teknologjisë së lartë made in Israel për t’i thelluar marrëdhëniet me shtetet që nuk e njohin Izraelin ose për t’u hapur të reja. Raportet tregëtare midis Izraelit dhe disa shtete të Gjirit janë tashmë një sekret i ditur, aq e vërtetë sa që në vitin 2014 e përditshmja izraeliane “Haaretz” ka zbuluar ekzistencën e një fluturimi driekt, megjithëse të rezervuar për bak biznesmenë të zgjedhur, midis Tel Aviv dhe një «vendi të Gjirit» jo të specifikuar mirë.
Midis referentëve informalë të Deep State izraelian janë qindra ndërmjetës, gjuetarë aferash, trafikantë në kuptimin e vërtetë të fjalës që punojnë për vete ose për llogari të industrive të ndryshme izraeliane, disa nga më të rëndësishmet janë akoma me pronësi shtetërore. Kështu, diplomacia sekrete shpesh ngatërrohet me aktivitetet tregëtare e subjekteve opake, edhe pse të mirënjohur pasi në pjesën më të madhe vijnë nga mjedise ushtarake apo inteligjence, duke gjeneruar rrezikun që interesat e palëve të mbizotërojnë ndaj atyre të shtetit. Për shembull, disa shoqata izraeliane për mbrojtjen e të drejtave të njeriut kanë protestuar për shitjen e armëve si ndaj shteteve të dështuara të zënë nëluftë civile, ashtu edhe regjimeve repressive si ai birman apo deri skuadrave paraushtarake ukrainase të markës neonaziste, duke nënvizuar se këto shitje, për të ardhura ekonomike deridiku modeste, dëmtojnë imazhin e shtetit hebraik. Në raste të veçanta, aparatet e sigurisë dhe industria luftarake izraeliane shohin në marrëdhëniet me disa shtete mënyrën për të rritur forcën e shtetit hebraik.

Është rasti i marrëdhënies strategjike të nisur në gjysmën e dytë e viteve ’70 me regjimin jugafrikan të aparteidit, që i ka mundësuar kompleksit ushtarako – industrial izraelian jo vetëm të gjejë një treg shfryrës për produktet e tij, por sidomos resurset për të financuar, të paktën pjesërisht, programet raketore dhe bërthamore tejet strategjike. Në këtë rast, Deep State izraelian ka hyrë në marrëdhënie të ngushtë me homologun e tij jugafrikan, duke menaxhuar operacione me rreze të gjerë në fushën e inteligjencës, të trafiqeve të naftës, të armëve dhe të teknologjive në përdorim të industrive luftarake respektive, dhe duke kryer kërkime në fushën raketore dhe bërthamore.

Marrëdhënia me Afrikën e Jugut, me role të përmbysura, të kujton atë midis shtetit të atëhershëm të sapolindur të Izraelit dhe Francës së Republikës të IV-ët, ku një Shimon Peres i ri farkëtoi aftësitë e tij në fushën e diplomacisë sekrete. Një marrëdhënie nën shenjën e bërthamores, që është ndjekur për disa kohë edhe pas lindjes së Republikës të V-të. Pavarësisht vetos së Charles de Gaulle, industritë franceze u qëndruan kontratave të nënshkruara dhe i dhanë Izraelit një impiant për nxjerrjen e plutoniumit nga karburanti bërthamor i «djegur» në centralin e Dimona, përveç raketave Jericho I, raketat e para balistike e arsenalit bërthamor izraelian. Kjo ngjarje thjeshtëzon atë sesi një Deep State mund t’u shmanget urdhërave të një lidershipi politik, megjithëse i fortë dhe prestigjioz si ai i Gjeneralit de Gaulle.

Një rast i veçantë është tentativa e ndërmarrë në vitin 1992 nga Ministria e Jashtme për të krijuar një kanal me regjimin koeranoverior, më pas e ndaluar nga Mossadi. Diplomatët izraelianë kuptuan se misioni i tyre ishte bllokuar kur panë të hipë në të njëjtin fluturim nga Pheniani në Tokio Ephraim Halevi, Zëvendësdrejtori i atëhershëm Mossad. Ky i fundit po vepronte pas presionit amerikan apo në fakt donte të ruante ekskluzivitetin e një marrëdhënieje me regjimin koreanoverior të hapur nëpërmjet kanalesh paralele? Edhe marrëdhënia komplekse me Turqinë menaxhohet nga Deep State izraelian, që lidhet me atë turke, edhe pse Erdogan duket tashmë se e ka çmontuar Deep State fillestar kemalist, i ndërtuar fillimisht me ndihmën amerikane dhe të lëvizjes së Fethullah Gülen, dhe duket se ky i fundit ka ndërtuar Deep State e tij. Së fundi, guri i themelit mbetet marrëdhënia shumë e ngushtë me Deep State amerikan, në artikulimet e ndryshme të tij, ushtarake, të inteligjencës dhe industriale, e çimentuar nga dhënia e të drejtave për blerjen e armëve amerikane. Në debatin që i ka paraprirë marrëveshjes së fundit të nënshkruar me administratën Obama në shtatorin e 2016 janë ngritur zëra kritikë, si ai i gjeneralit në rezervë Gershon Hacohen, sipas të cilit Izraeli duhet ta reduktojë varësinë e vet nga Uashingtoni dhe jo ta rrisë. Shenjë se në Deep State izraelian po fillon të shfaqet vetëdija se politika amerikane në Lindje të Mesme mund të ndryshojë. Do të jetë i aftë atëhere Izraeli të rinovohet duke ndjekur indikacionet e ekspertëve të tij gjeopolitikë më të ndriçuar?

(nga Limes)

Përgatiti: ARMIN TIRANA / bota.al

Veton Surroi: Rama provokator estetik. Gaboi për çështjen e kufijve Kosovë-Serbi

No Comments Lajme Opinion

Publicisti Veton Surroi ka qenë i ftuar mbrëmjen e sotme në emisionin “A show” në News24 ku nuk i është shmangur dot një etiketimi për kryeministrin Edi Rama, referuar atyre që kishte thënë disa vite më parë për të. Surroi tha se Rama është një provokator estetik. Për ta cilësuar burë shteti, Surroi ka rezerva.

“Unë mendoj saktësisht ashtu. Shqipëria ka pasur një evoluim estetik, një urbanizim të theksuar, një lloj hapje ndaj frymëve të botës. Një nga personat përgjegjës për këtë është dhe kryeministri Rama. Më ka rezultuar një provokim estetik dhe kjo ka vënë në lëvizje një gjeneratë të re që është rritur me provokimin estetik dhe kjo është shumë mirë”, tha ai.

Lidhur me parimet si burrë shtetit, Surroi tha se Rama ka gabuar pasi nuk është shprehur për çështjen e kufijve Kosovë-Serbi.

“Kryeministri i Shqipërisë një burrë shteti? Pyetje me vend, e cila vështirë se do të marrë përgjigje. Provokatori estetik është më i fortë në sjelljen e tij se sa vendosja e parimeve të burrështetësisë. Këtu janë dy problemet që dua t’i shoh. Kryeministri i tanishëm ka bërë një gabim duke u rreshtuar me një ide krejtësisht të gabuar e cila nuk ka as origjinë dhe as interes ndër shqiptar, ky është këmbimi i territoreve”, u shpreh Surroi.

Ai foli dhe për pritshmërinë që përcjell dhe tha se ajo nënkupton ndryshim.

“Detyra jonë është të krijojmë pritshmëri sepse nënkuptojnë ndryshim. Detyra jonë të krijojmë kapacitetin mendor të ndryshimit. Është mundësia që të tërheqim, shoqërinë, individin nga gremina që gjithnjë e kemi shumë afër”, deklaroi Surroi.

Koha jone

“Ndikimi rus”, Manjani: Me rrezik vetëm kompanitë off-shore në tregun tonë

No Comments Lajme Opinion

Përpjekjet e Rusisë për të influencuar në Shqipëri janë në rritje, u shpreh të hënën në Komisionin e Sigurisë, kryetari i Shërbimit Informativ Shtetëror (SHISH) të Shqipërisë, Helidon Bendo.

Lidhur me këtë deklaratë, ka reaguar ish-ministri i Drejtësisë, Ylli Manjani, i cili thotë me ironi se rreziku është aq siç ka qenë në kohën e Enverit, rreziku Anglo-Amerikan.

”Askujt nuk i bie mendja për Rusinë! As për medemek ndikimin e saj. Nga ana tjetër ata që marrin vendime, të cilët mund ta hanë “ndikimin rus”, bëjnë të gjithë si Amerikanë! Amerikanizmi është deri në nivele qesharake në këtë vend. Shihini edhe deputetët zëvendësues”,-shkruan Manjani në facebook.

Sipas Ylli Manjanit rreziku i vetëm janë kompanitë off-shore në tregun tonë. ”Veç në i paçin thënë në vesh amerikanët që të bëhen me rusët. Të vetmet pika të dobëta, që mund të bëjnë disi të besueshme ndikimin rus janë: miqësia me Serbët dhe prezenca e kompanive off-shore në tregun tonë. Për këto të fundit mban përgjegjësi eksluzive Ai, që ka kohë që kërcënon perëndimin me skenarë ndikimi Rus”.

Postimi Ylli Manjanit:

Ndikimi rus..
—————
Ky muhabeti i “ndikimit rus” që qenka rritur, më ngjan me veprën e Enverit: Rreziku Anglo-Amerikan për Shqipërinê. Kur Enveri shkroi këtë libër, baballarët e shumë prej këtyre që qeverisin sot ishin me Rusinë. Por një gjë e kanë mësuar këta të sotmit: duhet domosdoshmërisht një armik i jashtëm. Sapo ky armik të gjendet, i bien popullit të vet si n’top t’karadakut!

Zoti mos e dhëntë, por mekanizmi që po përdoret është njësoj! Ndërkohë, në jetën reale, asnjeri e rruan e as e qeth për ndikimin rus. Shumica jetojnë me plaçka të paketuara për në Europë ose presin green card për në amerikë. Të tjerët që jetojnë këtu presin të kapin ndonjë punë nga shteti ose ndonjë privat që ia mbetur. Shesin fara, qofte e perime për të mbijetuar, megjithëse taksat tepër të larta.

Askujt nuk i bie mendja për Rusinë! As për medemek ndikimin e saj. Nga ana tjetër ata që marrin vendime, të cilët mund ta hanë “ndikimin rus”, bëjnë të gjithë si Amerikanë! Amerikanizmi është deri në nivele qesharake në këtë vend. Shihini edhe deputetët zëvendësues…

Veç në i paçin thënë në vesh amerikanët që të bëhen me rusët. Të vetmet pika të dobëta, që mund të bëjnë disi të besueshme ndikimin rus janë: miqësia me Serbët dhe prezenca e kompanive off-shore në tregun tonë. Për këto të fundit mban përgjegjësi eksluzive Ai, që ka kohë që kërcënon perëndimin me skenarë ndikimi Rus.

Koha Jone