Home

Lajme

Shqipëria dhe Kosova i paguajnë më pak punonjësit se çdo vend tjetër në Europë, ja sa është paga minimale

No Comments Lajme Opinion

Shqipëria dhe Kosova i paguajnë më pak punonjësit e tyre se në çdo vend tjetër të Europës, sa i takon pagës minimale, që ata janë të detyruar të japin me ligj. Sipas të dhënave të Eurostat, në fillim të vitit 2020, paga minimale bruto në Shqipëri ishte 213 euro. Në Shqipëri, sipas INSTAT, janë mbi 320 mijë persona, ose gati një e treta e të punësuarve, që paguajnë sigurime me pagën minimale prej 26 mijë lekë. Ndonëse paga minimale në vend është rritur disa herë, sërish mbetet më e ulëta në Europë, me përjashtim të Kosovës. Niveli i ulët i saj është dhe një nga arsyet që deklarohet si shkak për tendencën e lartë për emigrim.

Të dhënat e Eurostat nuk janë për Kosovën, por sipas të dhënave zyrtare, paga minimale aktualisht në Kosovë është 130 euro për punonjësit nën 35 vjeç dhe dhe 170 euro për ata mbi 35 vjeç. Kurse kërkesa gjatë vitit te kaluar ka qenë që kjo pagë të bëhet 250 euro, por nuk u arrit. Paga minimale në Kosovë ka mbetur e njëjtë që nga viti 2011, çmimet e konsumit kanë shënuar rritje. Në Maqedoninë e Veriut, paga minimale bruto është 282 euro, sipas Eurostat. Në Mal të Zi është 331 euro. Paga më e lartë minimale në rajon është në Serbi, me 343 euro.

Në përgjithësi, pagat minimale në rajon janë shumë më të ulëta në raport me vendet e Bashkimit Europian.

Si variojnë pagat minimale në Europë
Deri në 1 janar 2020, 21 nga 27 vendet anëtare të Bashkimit Evropian (BE) kanë paga minimale kombëtare: vetëm Danimarka, Italia, Qipro, Austria, Finlanda dhe Suedia nuk kanë një minimum për pagën. Sipas Eurostat, pagat minimale mujore në përgjithësi janë nën 600 € në lindje dhe mbi 1 500 € në veri-perëndim të BE-së.

21 Shtetet Anëtare të BE-së që kanë pagat minimale kombëtare mund të ndahen në tre grupe kryesore.
Në janar të vitit 2020, Bullgaria kishte pagën më të ulët bruto (312 €) në të gjithë BE-në. Nëntë Shtete Anëtare, të vendosura kryesisht në lindje të BE, pasuan me paga minimale midis 400 € dhe rreth 600 € në muaj: Letonia (430 €), Rumania (466 €), Hungaria (487 €), Kroacia (546 €) , Çekia (575 €), Sllovakia (580 €), Estonia (584 €), Lituania (607 €) dhe Polonia (611 €).

Në pesë shtete të tjera anëtare, të vendosura kryesisht në jug të BE-së, pagat minimale shkonin midis 700 € dhe pak më shumë se 1 000 € në muaj: Portugali (741 €), Greqi (758 €), Maltë (777 €), Slloveni ( 941 €) dhe Spanja (1 050 €).

Në shtatë Shtete Anëtare të mbetura, të gjitha të vendosura në perëndim dhe veri të BE-së, pagat minimale ishin mbi 1 500 € në muaj: Franca (1 539 €), Gjermania (1 584 €), Belgjika (1 594 €), Hollanda (1 636 €), Irlanda (1 656 €) dhe Luksemburgu (2 142 €).
Për krahasim, paga minimale federale në Shtetet e Bashkuara ishte 1 119 € në muaj në Janar 2020.

/Monitor

E Diela e debatit !

No Comments Lajme Opinion

Te dielen e dates 09/02/2020 , ne fillim te programit , ju kushtuan disa minuta per kengetaren e madhe Kosovare , Bilbilin e Kosoves Nexhmije Pagaruashen , sepse dje ishte dite ziet e shpallur nga Presidenti i Kosoves z. Hashim Thaci .

Ne vazhdim ne ora 21 .00 filloi debati per bashkimin e opozites shqiptare ne Maqedonine e veriut e konkretisht te Aleances per Shqiptaret, te Ardhemerise dhe te Beses . Nese do te arrihet bashkimi i ketyre tre partive , fitorja do te jete e shqiptarve , ndaj Kryetari i te drejtave te njeriut per Maqedonine e Veriut Dr. Adil Mustafa u beri thirrje partive politike opozitare te bashkohen , por programit ju bashkangjiten plot te ftuar te tjere , ku sejcili i beri thirrje qe te ndikojne tek partia e tij.

U paraqiten dhe nga diaspora e Amerikes dhe atyre ju kekua qe te ndikojne ne bashkimin e opozites . Ne kete debat mori pjese edhe z. Kostaq Papa qe dha mendimin e tij ne lidfhje me kete ceshtje .

Ne pjesen tjeter ishte nje bisede me z.Flamur Metushi i cili foli per situaten e mergimtarve ne Suedi dhe me pas foli edhe per situaten ne Shqiperi , ku po largohen shume te rinj dhe po boshatisin , ku ne shtepi kane mbetur vetem pleq . Gjithashtu ai shtoi iden e bashkimit te diaspores .

Ne fund u mbyll me nje analize te z. Kostaq Papa !

Per Radio Projektin 21 – Luigj Shkodrani

Ja pse shqiptarët në Maqedoni do marrin më pak deputetë

No Comments Lajme Opinion

Abdulla Mehmeti
SHKAQET DHE FAKTORËT QË NDIKOJNË NË REZULTATET E DOBËTA TË PARTIVE SHQIPTARE NË ZGJEDHJE
(Shqiptarët në Maqedoni, për këto shkaqe dhe faktorë të përmendur më poshtë, asnjëherë nuk kanë arritur të fitojnë numër të mjaftueshëm të deputetëve sipas përqindjes së tyre në numrin e përgjithshëm të banorëve në këtë shtet, së paku 35-40 %, sipas kësaj edhe numër së paku 46-50 deputetë, në vend se 20 deputetë sa kanë aktualisht, apo sa do të mundin të fitojnë në zgjedhjet e radhës, më 12 prill të këtij viti.)
Drejtuesit e partive politike, analistët, mediet, gazetarët dhe të gjithë qytetarët shqiptarë, në vend dhe në mërgatë, të preokupuar me çështjen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 12 prillit në Maqedoninë Veriore, përveç sondazheve, përllogaritjeve dhe pritshmërive të tyre për mandatet e mundshme të deputetëve që mund t’i fitojnë koalicionet dhe partitë politike të shqiptarëve, duhet të preokupohen edhe me motivet dhe faktorët që ndikojnë në rezultatet e dobëta zgjedhore që i kanë arritur këto parti në ciklet zgjedhore të mëparshme, me shumë gjasa t’i përsëritin edhe në këto zgjedhje, për shkak të:
– mungesës së platformës unike dhe unitetit mes partive politike të shqiptarëve, si pjesë të lëvizjes së njëjtë dhe interesave kombëtare të përbashkëta;
– mungesës së strategjisë së përbashkët të veprimit;
– pjesëmarrjes së partive shqiptare me shumë lista të kandidatëve për deputetë, sipas paralajmërimeve aktualisht do të marrin pjesë me së paku 5-6 lista, por asnjëherë me një listë të përbashkët, apo së paku dy lista, një të partive në pushtet dhe tjetra e partive të opozitës;
– paaftësisë për motivimin dhe mobilizimin e një numri më të madh të votuesve shqiptarë;
– mosinteresimit për pastrimin e Listës së përgjithshme të votuesve, si burim i mossuksesit dhe numrit të vogël të deputetëve që mund të fitojnë partitë shqiptare;
– numrit të madh të qytetarëve shqiptarë në botën e jashtme dhe pjesëmarrjes tejet simbolike të tyre në zgjedhje;
– numrit të madh të qytetarëve shqiptarë që nuk kanë arritur ta rregullojnë çështjen e shtetësisë;
– mos ndryshimit të Kodit zgjedhor dhe krijimit të një njësie zgjedhore, në vend të gjashtë njësive sa ka aktualisht;
– mos aplikimit të sistemit të votimit me lista të hapura, të cilat përveç sigurimit të zgjedhjeve të lira, të drejta dhe demokratike, garantojnë edhe motiv shtesë për daljen e qytetarëve në votime;
– mosbalancimit të numrit të votuesve në 6 njësitë zgjedhore ekzistuese;
– mos efikasitetit dhe kapaciteteve të dobëta infrastrukturore, kadrovike dhe profesionale, mos trajnimin e personave dhe ekipeve për mbrojtjen e votës së lirë të qytetarëve shqiptarë në vendvotimet me popullsi etnikisht të përzier;
– pazareve të ulëta gjatë zgjedhjeve me partitë joshqiptare dhe mungesës së marrëveshjeve për mbrojtjen reciproke të e votës së tyre, si dhe sigurimin e transparencës në procesin zgjedhor;
– numrit të madh të qytetarëve shqiptarë, që për shkaqe të ndryshme votojnë për koalicionet dhe partitë e bllokut maqedonas;
– mashtrimeve, shantazheve, kërcënimeve, kushtëzimeve dhe blerjes së votave të qytetarëve të papërcaktuar për ndonjë parti politike, apo koalicionet e tyre;
– mungesës së programit për qasje të drejtë në medie gjatë fushatës, që ndikon në mosdaljen e një numri të madh të qytetarëve në votime;
– humbjes “djegies” dhe bartjes së votës shqiptare te subjektet tjera politike, në bazë të modelit ekzistues për përllogaritjen e votave dhe të mandateve të deputetëve që duhet t’i fitojnë partitë shqiptare, etj.
Shqiptarët në Maqedoni, për këto shkaqe dhe faktorë të përmendur më lartë, asnjëherë nuk kanë arritur të fitojnë numër të mjaftueshëm të deputetëve sipas përqindjes së tyre në numrin e përgjithshëm të banorëve në këtë shtet, së paku 35-40 %, sipas kësaj edhe numër prej së paku 46-50 deputetë, në vend se 20 deputetë sa kanë aktualisht, apo sa do të mundin të fitojnë në zgjedhjet e ardhshme, më 12 prill të këtij viti.

Burimi/ina-online.net

Radio Projekti- Tribun e shqiptarve në Diasporë !

No Comments Lajme Opinion

Tashme ka disa të Premte e të Diela me rallë , që në radio Projektin 21 , po debatohet për zgjedhjet në Maqedoninë e Veriut . Këtë të Premte të datës 31 janar 2020 , ishte i ftuar , sekretari i Levizjes Besa , z. Aranit Hoxha .

Ai foli për situaten e zgjedhjeve në Maqedoninë e Veriut dhe situaten në të cilen është Partia në të cilën ai aderon. U shpeh shumë optimist , për situaten në kryesine e Partise dhe anëtarët e simpatizanët dhe tha që punohet cdo ditë , ku në plan të parë janë takimet me votuesit dhe konstatoi se një numer i konsiderueshem i janë bashkangjitur Lëvizjes Besa , duke parë seriozitetin me të cilin punohet ne ketë Parti .

Kemi qene dhe jemi – tha z. Aranit – te gatshem qe te bashkohemi me dy Partite Opozitare , si me Alternativen, po ashtu edhe me Alencen per Shqiptaret , sepse keshtu duke u bere bashke keto tri parti do ti fitojme zgjedhjet ne Iliride dhe do te fitojme perballe BDI – se Ali Ahmetit , sepse kjo Parti nuk i ka siguruar asgje votuesve te vet .

Nder te tjera tha qe ne do presim dhe pak kohe nje pergjigje dhe pastaj do vazhdojme punen tone per te ju perfshire ne fushaten zgjedhore te zgjedhjeve te 12 prillit , por kerkojme edhe perkrahjen nga Diaspora , sepse Dispora eshte nje force e madhe per ne dhe kerkojme qe edhe ata ta thone fjalen e vet , me voten e 12 prillit.

Pjese e bisedes ishin edhe Dr.Adil Mustafa qe u beri thirrje partive opozitare qe te bashkohen dhe kete ai e perseriti disa here dhe i vendosur, se ndryshe nuk do te fitojne shqiptaret ne Iliride .

Po ashtu edhe Deputeti i Parlamentit te Shqiperise ju bashkangjit ketij debati duke sugjeruar per bashkimin e opozites.

Eshte per tu habitur , sepse kjo ngecje , duke qene qe te tre partite jane parti shqiptare dhe nuk e gjejne rrugen e bashkepunimin dhe te mirekuptimit , per ceshtjen me sublime , ate te ceshtjesh kombetare, te gjuhes shqipe , qe po mirret neper kembe nga pushteti maqedon.

Me pas ne pjesen e dyte ishte i ftuar Inxhinjeri Frederik Ruco – President i Kongresit te zhvilluar ne Tirane me 19 janar 2020 , ku me inisiativen e tij u mblodhen shqiptare nga te gjitha trojet , per te gjete nje rruge bashkimi ne mes te njeri – tjetrit , per zgjidhjet madhore te kombit dhe te ceshtjeve qe shtrohet per diskutim, larg partive, larg qeverive tona shqiptare. Sot me shume se kurre kemi nevoje te bashkohemi, ceshtja shqiptare eshte ne krize, sepse ne krye te istitucioneve, jane vene njerez te korruptuar , njerez qe me shume kane demtuar se kane punuar . Z. Ruco u ndal ne disa probleme qe sot kane shqiptaret dhe ne kete kuader ai kerkoi bashkimin e shqiptarve , qe mendojne per te miren e kombit te tyre . Ai ftoi ne menyre te vecante Diasporen kete force te madhe qe te bashkohet dhe te krijoje ato lidhjet e veta , qe femijet e shqiptarve te jene te lidhur me gjuhen shqipe, me historine dhe kulturen. U theksua qe duhet te organizohen me shume veprimtari, se shikohet nje plogeshti nga Diaspora , sikur ato kane rene ne nje gjume te gjate . Nga diskutant te ndryshem u theksua qe Diaspora eshte shume e percare , per fat te keq , ndaj kerkohet te gjinden rruget e nje bashkimi .

Gjate programit , si ne pjesen e pare dhe te dyte , kishte dhe nderhyrje te degjuesve , por dhe mesazhe te ndryshme qe dergoheshin nga degjuesit , ne tere boten !

Pragatiti per Radio Projektin 21 – Luigj Shkodrani

Kur do të ndollë bashkimi i opozitës shqiptare në Maqedonin e Veriut ?

No Comments Lajme Opinion

Diten e diele te dates 26 janar u iniciu ne radio Projektin 21 , ne Kopenhagen , ne studion nr. 2 te kesaj radioje, nen drejtimin e Moderatorit Luigj Shkodrani dhe bashkepunetorve te ketij programi z. Kostaq Papa , deputet i Parlamentit te Shqiperise dhe z. Adil Mustafa , perfaqesues i te drejtave te njeriut ne Maqedonine e Verit , ju be thirrje qe opozita shqiptare te shkoje e bashkuar ne zgjedhjet e 12 prillit 2020 ne Maqedonine e Veriut !

Per kete u realizua nje debat i gjate nga ora 21,00 deri ne oren 01 ,00 , ku u ftuan perfaqesues te partive opozitare , te degjohet opinioni i tyre dhe ju kerkua qe te bashkohen se bashku. E para ishte perfaqesuesi i partise Besa ,z. Dervish Halimi , qe peri prezent situaten ne vija te shkurta dhe shprehu gadishmerine e partise se tij per tu bashkuar dhe shkuar se bashku ne zgjedhje .

Me pas prof.dr. Arber Celiku i beri nje panorame situates se partive politike ne Maqedonine e Veriut ,ai ju drejtua partive opozitare per tu bashkuar , por me pas z. Arber kerkoi edhe ndihmen edhe te Deputetit z. Kostaq , ku citoi nenin 8 , pika 1 e Kushtetutes se Republikes se Shqiperise ku thote :

KUSHTETUTA E REPUBLIKËS SË SHQIPËRISË

Neni 8

  1. Republika e Shqipërisë mbron të drejtat kombëtare të popullit shqiptar që jeton jashtë
    kufijve të saj.
  2. Republika e Shqipërisë mbron të drejtat e shtetasve shqiptarë me banim të
    përkohshëm ose të përhershëm jashtë kufijve të vet.
  3. Republika e Shqipërisë u siguron ndihmë shtetasve shqiptarë që jetojnë e punojnë
    jashtë shtetit për të ruajtur e për të zhvilluar lidhjet me trashëgiminë kulturore
    kombëtare.

E mori fjalen dhe dr. Rexhepi , qe i beri nje panorame strategjise kombetare dhe situates ne Maqedonine e veriut . Ai beri nje leksion te mire , por qe nuk u angazhua ne bashkimin e opozites, por premtoi se do ja percjelle kryetarit te tij shqetesimin tone , por dhe te mbare opoinonit qe kerkojne bashkimin . Ne fund ai e mbylli fjalen e tij , ku tha qe kryetari e vendose . Para do te thote qe cdo gje varet nga z. Zijadin Sela .

Mesazhe erdhen dhe nga Liga Qytetare Shqiptare – Amerikane , ku kerkuan qe opozita te bashkohet e vetmja menyre per te fituar shqiptare edhe ne kete rajon .

E moren fjalin disa here dhe dr. Adil Mustafa , ku beri thirrje qe te bashkohet opozita dhe u kerkoi cdo perfaqesuesi qe te ndikojne tek partia e tij per bashkim, se pa bashkimin e opozites nuk do te fitojne shqiptaret ne Maqedonine e Veriut .

Ne fund foli dhe z. Kostaq Papa i cili u tregua i gatshem qe te shkoje ne Maqedoni dhe te takohet me cdo kryetar partie dhe te perdore ndikimin e tij si deputet i parlamentit te Shqiperise, por premtoi se do te ndihmoje edhe me kolege dhe perfaqesues te shtetit qe te behen te gjithe bashke dhe si ne Malesi qe u bashkuan dhe fituan, te njejten ta bejne edhe ne Maqedonine e Veriut .

Ne fund te ketij shkrimi , mendojme dhe shpresojme qe opozita te bashkohet sepse e bashkuar do te fitoje, nese do te pranojne ndikime nga jashte , athere ato do ta shkaterrojne nje here e pergjithmone ceshtjen shqiptare ne Maqedonine e Veriut dhe fati i shqiptarit ne kete pjese do te shkoje si ai i Lugenes se Presheves, ku rinia dhe shume te tjere te moshave te ndryshme po largohen nga vendi, se nuk shohin perspektive per te jetuar , nen disikriminimin e serbeve dhe te maqedonesve !

Dhente Zoti dhe ta kuptoje opozita shqiptare , se cfare do te thote bashkim i partive !

Shkruar nga Luigj Shkodrani !

Ish-z/kryetari i Vitisë, Xhevat Bislimi, kërkon të ndalohet gjuha arabe në rituale fetare: Hoxhallarët janë rekrutuar kundër gjuhës shqipe!

No Comments Lajme Opinion

Nuk është hera e parë që Xhevat Bislimi bënë këso shkrime. Ai, tashmë është i njohur me qasjet e tij ndaj fesë dhe me qëndrimet e tij ndaj hoxhallarëve, shkruan Gazeta Mejdani.

Më poshtë gjeni shkrimin e plotë të Xhevat Bislimit, ish zv.kryetarit të Vitisë, i njohur botërisht me paraqitjet e tij të skajshme kundër fesë:

Të jetosh si Shqiptar e të vdesësh si Arab

Ky eshte paradoksi, kjo eshte fatkeqesia e nje pjese te madhe te shqiptareve qe linden nga prinder shqiptare, rriten, edukohen e jetojne shqiptarisht, kurse, kur te vdesin, varrosen arabisht, greqisht, etj.!
Duket e pabesueshme, por e verteta eshte kjo… Para tri dite vdiq veprimtari dhe veterani i çeshtjes shqiptare, i burgosuri politik, njeriu dhe shqiptari i mire, Sabit Rexhepi… Ka me shume se tridhjete vite qe jam njohur me te. E kane njohur, kush me shume e kush me pak, edhe qindra shoke tjere.

Nuk besoj qe dikush nga keta shoke e bashkeveprimtare, veç nese do te genjej, mund te thote qe shqiptari Sabit Rexhepi do te donte te varrosej arabisht… Pse nuk respektohet nga familja, nga bashkeveprimtaret, nga farefisi e nga kleri identiteti dhe dinjiteti kombetar e gjuhesor i te vdekurit dhe i te gjalleve qe marrin pjese ne varrimin e bashkekombesit te tyre?! Me ç’te drejte fyhet e perbuzet deri ne kete shkalle percaktimi, ndjenja, bindja, veprimtaria dhe angazhimi jetesor i shokeve tane atdhetare e luftetare te pathyeshem per gjuhe, flamur, kulture, liri, dinjitet e identitet shqiptar?!

Respekt per gjuhen, kulturen, traditen e veshjen arabe, gjermane, greke, amerikane, etj., por shqiptari ka gjuhen, kulturen, traditen, veshjen dhe identitetin e tij autokton kombetar! Te qenit shqiptar ishte dhe eshte vullnet i Perendise-Zotit, siç ishte dhe eshte vullnet i Tij edhe te qenit arab, gjerman, etj..

Prandaj, te mohosh gjuhen shqipe ne lutje, ne jete e ne vdekje ke mohuar vullnetin e Zotit. Nuk ka mekat me te madh, edhe ne kuptimin fetar, se sa shqiptari ose shqiptaret ta varrosin shqiptarin ne gjuhe te huaj, te luten e te predikojne ne gjuhe te huaj… Kthjelluni vellezer shqiptare e mos mekatoni duke dalur kunder vullnetit dhe deshires se Krijuesit! Kleri shqiptar per asnje çmim nuk duhet ta mohoje dhe perbuze gjuhen e Zotit, gjuhen shqipe!

Nje pjese e klerit shqiptar eshte rekrutuar, siç eshte rekrutuar edhe nje pjese e politikaneve dhe e inteligjencies, dhe po bejne punen e qoftelargut, duke i vene kazmen gjuhes dhe identitetit kombetar! Keta mekatare e mercenare, qe vishen me petkun e fetarit, te politikanit, “atdhetarit”, intelektualit…, nuk duhet te gezojne respektin e popullit shqiptar. Keta duhet te tregohen me gisht dhe te perbuzen nga shqiptaret. Ata qe mohojne dhe nuk nderojne me perulje gjuhen e ëmbël shqipe duhet te shihen e tregohen me perbuzje nga te rinj e te vjeter…

Bashkesite fetare shqiptare duhet urgjentisht te ulen ne nje Kuvend te Madh dhe te pajtohen qe gjuhe e xhamise dhe e kishes, gjuhe e lutjes dhe e predikimit e gjuhe e Zotit per besimtaret shqiptare te jete VETËM gjuha shqipe!

GJUHA NË RREZIK KOMBI THËRRET!

Burimi/mejdani.com/

Analiza e pianistit Sulejmani për festivalin në RTSH: Arsyet pse çmimi ishte i paracaktuar

No Comments Lajme Opinion

Dirigjenti dhe pianisti Desar Sulejmani ka bërë një analizë të Festivalit të Këngës, i cili këtë vit u shoqërua me shumë polemika.Teska çmimi i parë dhe i dytë vijon të komentohet, pianisti i futet çështjes deri në detaje. Ai ndalet fillimisht tek këngët garuese dhe 3 anëtarët e jurisë Zhani Ciko,Dorian Çene dhe Soni Malaj. Treshja përzgjedhëse tregoi edhe një herë që ishin vetëm marioneta dhe zbatues të një politike, të një vendimi të ngushtë, i cili, siç u duk më vonë, ishte i paracaktuar, thotë Sulejmani.Sipas dirigjentit, dy drejtueset e Festivalit, Grabocka dhe Vejsiu, treguan, krahas të tjerave edhe mospasjen e një koncepti të mirëfilltë mbi rrjedhën logjike të skenarit, ndërsa Vejsiun e cilëson si një kukull “Barbie pa shije”.

Po ashtu Sulejmani kritikon tekstet e varfra, muzikanti ndalet edhe tek gabimet ritmikeve të dy këngëve finaliste “Shaj” dhe “Me tana”.Analiza e plotë nga Desar Sulejmani:Si çdo herë, që nga 21 dhjetori i vitit të largët 1962, atëherë kur Shqipëria sapo kishte nisur garën e saj Festivali i Këngës në Radio, edhe këtë vit ky aktivitet i patjetërsueshëm i këngës e zhvillimeve të reja muzikore alternative në Shqipëri (ndër të tjera pop, rock, soul, r&b, ethno-folk, apo jazz) ngjalli një lloj kërshërie relative në opinionin shqiptar.

I mbuluar si përherë më një tis mjegulle informative, i plotësuar me lajme dhe informacione kundërshtuese, të cilat shkonin deri në thirrje të hapura për mospjesëmarrje, akuzave për favorizime të njëanshme për këngëtarë apo kompozitorë të veçantë, edhe FEST’ 58, në bulëzën e tij ndërtuese qëlloi mjaft polemik dhe konfliktual, i ndryshëm nga notat e pritshmërisë në publik.Në vëzhgimet e mia të përgjithshme në lidhje me zhvillimet teknologjike dhe ofertat programore të Radio Televizionit Shqiptar(RTSH), të para në këtë rast nga larg, kam vënë re kohëve të fundit disa anë pozitive dhe sfiduese në lidhje me vetëdijesimin e institucionit në lidhje me rolin e tij parësor në qasjen radiofonike/televizive në shoqëri.

Roli edukues, mbështetës dhe ruajtës i vlerave të shëndosha shoqërore i takon vetëm RTSH-së, si institucion publik dhe kombëtar radioteleviziv në Shqipëri. Kjo është një e drejtë ligjore dhe morale, sikurse edhe përgjegjësi shoqërore, e cila në rastin më të mirë duhet të jetë udhërrëfyesja kryesore e çdo zhvillimi teknologjik, përmbajtjesor e ideor në RTSH. Sidoqoftë, edhe këtu të gjithë ne duhet të jemi në radhë të parë të sinqertë me veten, Festivali i Këngës në RTSH, sidomos pas mundësisë së dhënë Shqipërisë për pjesëmarrje në Eurovision Song Contest (ESC), jo vetëm ka humbur karakterin dhe qëllimin e krijimit të tij, – prezantimin e ideve të reja në muzikë, tekst, orkestrim e vokal të këngës moderne shqiptare – por sa po vjen dhe po e ngushton rrezen e veprimit, sikurse po karakterizohet viteve të fundit jo më si një platformë serioze e hapur garuese, por si një nismë më shumë personale, private, aq më pak gjithëpërfshirëse e kombëtare. Shkëndija e zhvillimit të një konflikti përmbajtjesor në këtë rast është e pashmangshme.Në rastin e Festivalit të Këngës në RTSH përplasen dy botë artistike krejt të ndryshme. Nga njëra anë kemi karakterin tërësisht garues, të lirë, nga çdo lloj kornize përgjithësuese 3-minutëshe, hovin e natyrshëm artistik eksperimental dhe provokues, kërshërinë profesionale për të zbuluar rrugë të reja të këngës bashkëkohore shqiptare, cilësi këto, të cilat mund të shfaqen (ashtu sikurse edhe janë shfaqur jo rrallë) lirisht në skenën e Festivalit të Këngës në RTSH, ndërkohë që nga ana tjetër kemi të bëjmë me një pjesëmarrje ndoshta të detyruar, apo përqendrim artificial drejt një konkursi europian të këngës, lidhje apo favorizim kompozitorësh/producentësh e studiosh prodhuese të saj, kufizimin e gjinisë së këngës vetëm drejt motiveve afatshkurtra argëtuese, të cilat ndër të tjera e vendosin gjininë përkatëse (jo vetëm shqiptare) nën një standardizim të thellë ideor, përmbajtjesor, politik dhe gjatësie artistike.Unë, i çliruar nga çdo paragjykim përmbajtjesor, i hapur dhe me shpresën për zhvillime pozitive, e kam ndjekur me dëshirë e kërshëri të veçantë festivalin e sivjetshëm, ndryshe nga herët e tjera, në gjithë tërësinë e tij, pra që nga momenti i parë, thirrjen për sjellje të këngëve garuese, shpalljen e tyre nga juria përzgjedhëse e deri në momentet e fundit me 22 dhjetor 2019.Duke qenë ndjekës i vëmendshëm i zhvillimeve të viteve të fundit të këtij formati artistik në RTSH, përshëndeta personalisht marrjen në dorë të drejtimit të FEST ‘58 nga vetë kupola drejtuese e institucionit, ndryshe nga vitet e tjera kur kishim të bënim me drejtues nga institucioni i Radios. Në mendjen time, ky ishte një hap i natyrshëm drejt marrjes së përgjegjësive institucionale pas dështimeve të herëpashershme të ndodhura viteve të fundit. FEST’ 58 premtonte pra, në momentin fillestar dhe parimor korrektesë institucionale, rregulla të qarta garuese si dhe transparencë etike deri në minutën e fundit të zhvillimit të tij.Të jem i sinqertë, në mbyllje të çdo Festivali të Këngës në RTSH të viteve të fundit, kam menduar që kemi arritur në kufirin e padurueshëm të mediokritetit intelektual e artistik, që nuk ka më keq, apo që ka ardhur më së fundmi momenti i një reflektimi institucional, njerëzor e mbi të gjitha etiko–artistik, krijimi i një vizioni të ri (jo vetëm për Festivalin e Këngës) si pjesë e përgjegjësisë edukuese të RTSH-së ndaj shoqërisë në tërësi. Por mbas mbarimit të natës së tretë të FEST’ 58, kuptova që kisha menduar gabim, ndjeva që kufiri i paaftësisë e mediokritetit artistik, manipulimit shembullor të publikut, i falsitetit njerëzor dhe shkeljeve të rregullave garuese në institucionin e vetëm radioteleviziv të shtetit amë nuk i kishte ardhur fundi, por vazhdonte të ishte një realitet i hidhur, i pranishëm dhe i prekshëm nga çdokush.Fatkeqësisht edhe këtë vit, Festivali i Këngës në RTSH e nisi me të kundërtën e asaj që shpalli me nota “moraliste” edhe vetë prezantuesja Alketa Vejsiu (minuta e 52-të e natës së parë – Meritokracia). Fest’ 58 nuk e hodhi hapin e parë të tij – përzgjedhjen e këngëve garuese – në bazë të një rregulloreje të qartë, transparente e të hapur dhe si pjesë e një zhvillimi artistik, të paktën të logjikshëm e të merituar. Treshja përzgjedhëse Ciko, Çene dhe Malaj tregoi edhe një herë që ishin vetëm marioneta dhe zbatues të një politike, të një vendimi të ngushtë, i cili, siç u duk më vonë, ishte i paracaktuar.Duke prezantuar në mënyrë të njëanshme dhe pa asnjë shpjegim të mirëfilltë vetëm emrat e këngëtarëve, por jo të kompozitorëve, autorëve të tekstit e aq më pak të orkestruesve të këngëve, juria e zgjedhur “me kujdes” nga përgjegjësit kryesorë të Fest’ 58 shkeli jo vetëm një rregullore të brendshme të vetë RTSH-së, por hodhi hapin e parë drejt një manipulimi pothuajse tremujor, rrotullimit të qëllimshëm drejt emrave “VIP”, apo stisi pseudokomplote e legjenda urbane, duke vendosur kështu standarde aspak profesionale, aq më pak parimore, drejt netëve përfundimtare të “kompeticionit” të këngës shqiptare. Duke njohur profilin e deritanishëm të anëtarëve të jurisë, prapavijën e tyre profesionale, kjo mënyrë të vepruari pa principe e përgjegjësi mbi vendimet që po merrnin, nuk më çuditi aspak! Ndërkohë, konfliktet e interesit, të cilat e kanë zanafillën e tyre dhe kanë zënë vend këmbëkryq prej shumë vitesh në skenën e Festivalit të Këngës në RTSH, në Fest’ 58 ishin aq të hapura dhe irrituese, saqë linin për një çast larg vëmendjes çdo lëvizje sadopak pozitive e risi artistike të netëve të zhvillimit të garës, siç ishte p.sh., zgjidhja skenografike e italianes Patrizia Bocconime, ndryshimet e planeve dritore, të cilën e vlerësoj si një gjetje origjinale dhe aktive për skenën e trishtë të Pallatit të Kongreseve në Tiranë.Në këtë prizëm, ndërhyrjet e shumta të reklamës (së bashku me minutazhin e tejzgjatur të tyre) ishin përherë absolutisht të papranueshme, ndërkohë që shtroja përherë pyetjen, se përse RTSH-ja ka nevojë për kaq shumë mbështetës privatë, ndërkohë që financohet nga buxheti i shtetit, rrjedhimisht direkt nga taksapaguesit shqiptarë, apo pse në mes të ngjarjes më serioze të këngës moderne shqiptare, publiku i gjerë duhet të shikonte në ekranin e RTSH-së pulat, tavat e tepsitë, pluhurat larës, apo edhe çdo reklamë tjetër bajate (direkt në sallë, apo e regjistruar), kur njëkohësisht thelbi i festivalit, karakteri i tij parësor, gara artistike mes këngëve e protagonistëve të saj, ndërpritej dhunshëm e në mënyrën më të palogjikshme të mundur.Apo në këtë rast lepuri fle diku tjetër? Kështu i gjithë padurimi, kërshëria apo argëtimi i thjeshtë njerëzor, sikurse edhe vlerësimi profesional, humbitnin lidhjen e natyrshme me skenën e Pallatit të Kongreseve nga ndërhyrjet pa kuptim, e folura plot gabime gjuhësore, apo me mungesë të theksuar integriteti ideor prezantues, bashkuar këto të gjitha jo vetëm me një inteligjencë të ulët skenike, krejtësisht si të një kukulle “Barbie”, por edhe pa shije të Alketa Vejsiut.Ajo më së miri ia arriti qëllimit të na tregonte të gjithëve, se si NUK duhet të jetë një prezantuese e një ngjarjeje kaq të rëndësishme artistike në vend. Vejsiu gjatë tri netëve të FEST’ 58, e ndodhur në të shumtën e rasteve jashtë kornizave profesionale dhe nivelit absolutisht të paanshëm që ia kërkon rasti përkatës, jo vetëm që cenoi në mënyrë të pacipë në përgjithësi inteligjencën e përbashkët dhe në veçanti të femrës shqiptare, por e ndodhur në gjendje të vazhdueshme hipnoze vetëkënaqësie, në mungese të një skenari të mirëmenduar (FEST’ 58 zyrtarisht nuk kishte skenarist/e), së bashku me krijuesen e saj Grabocka, ishte në cakun e kryerjes së akteve të dënueshme penale, siç ishte p.sh., rasti i shkeljes së privatësisë familjare të së miturës Sara Bajraktari dhe falsiteti i mesazheve në lidhje me të, apo duke nxjerrë e shfrytëzuar vetëm për imazh në skenën e Pallatit të Kongreseve fëmijë në orën 23:30!
Edhe nëse të kënduarit e shpeshtë me playbacke pa asnjë vlerë artistike të prezantueses Vejsiu, rrjedhimisht personalizimi i tejskajshëm i skenës së Festivalit të Këngës në RTSH, përdorimi artificial i fjalëve të huaja (vajbin/vibe – dridhje, apo suspancë/suspense – tension/pasiguri etj.), hartimet “moraliste” alla “Revista Class”, të cilat në gojën e Vejsiut u kthyen gjithmonë në bumerangun e vetë ideve të përcjella, parada e veshjeve shpeshherë joserioze dhe aspak në nivelin e duhur artistik për një skenë kaq të rëndësishme artistike kombëtare, ndërprerjet e vazhdueshme e të stërpërdorura të garës muzikore, si p.sh., me numrat e baletit, apo të humorit politik me nivel të ulët, të shoqëruara me duartrokitje të regjistruara, pyetjet e çastit drejtuar anëtarëve të jurisë, kur ata nuk mund t’i përgjigjeshin në mungesë të një mikrofoni, mund të quhen si zgjedhje regjisoriale apo skenariste të çastit (dritëshkurtre), të sjella sidoqoftë me bindje të plotë si “risi” artistike, si imazh pa qëllim të vërtetë përmbajtjesor e mbi të gjitha me një arrogancë provinciale në skenën e Fest’ 58, treguan më së miri se dyshja Grabocka–Vejsiu është prej kohësh përfaqësuesja më e rëndësishme e antivlerës artistike të spektakleve televizive në Shqipëri.Gjithashtu, i papranueshëm institucionalisht, për të mos thënë profesionalisht amator, ishte fakti i mungesës së përkthimit paralel të të gjitha bisedave që Vejsiu bënte me të ftuarit e huaj (Alessandro Mahmoud, Eleni Foureira, Giusy Ferreri). Qasje e pabazuar në mungesë të një skenari paraprak ishte po ashtu edhe trajtimi jo i barabartë ndaj këngëtarëve garues pas paraqitjes së këngës së tyre – dikush e linte skenën pa folur asgjë, dikush thoshte vetëm një falënderim, dikush tjetër kishte lirinë të përshëndeste familjen dhe shoqërinë, ndërkohë që të tjerë intervistoheshin gjerë e gjatë.Nga ana tjetër, moskujdesi artistik (orkestrimet mediokre, që të kujtonin spektaklet skandaloze të tjetërsimit të këngës shqiptare në formatet private televizive) shoqëruar me mungesë ideore, paraqitja e pamenduar skenike, e fshehur nën petkun e “vlerësimit” të figurave të nderuara të këngës së kultivuar shqiptare, e ktheu shpeshherë skenën e Fest’ 58, në një arenë prezantimesh personale narciste apo të tregimeve e barsoletave të moshës së tretë, gjithmonë duke mos harruar falënderimet hiperbolike për ftueset. Duke lënë kështu figura të njohura të këngës shqiptare në vrullin e “emocionit të çastit”, drejtueset artistike, Grabocka dhe Vejsiu, treguan, në fakt, mospasjen e një koncepti të mirëfilltë mbi rrjedhën logjike të skenarit në lidhje me vetë të vlerësuarin/vlerësuarën, duke shfaqur kështu në të vërtetë një mungesë të theksuar respekti ndaj vetë festivalit dhe institucionit të RTSH-sëDuke u kthyer te kënga, si elementi kryesor artistik i një formati të tillë televiziv, oferta muzikore e Fest’ 58, ashtu e cunguar që në rrënjë/ përzgjedhje, u soll përgjatë tre netëve të tij e vakët, pa profile të mirëfillta artistike, si rezultat i një gare pa rregulla të qarta e të hapura, me shumë konflikte të pastra interesi, mungesë totale vetëndërgjegjësimi etik e profesional. Në vazhdimësi nga viti i kaluar, në pushimet e garës muzikore, prezantuesja shfaqej në reklama deri te biznesi i saj privat, drejtori muzikor merr pjesë në garë si kompozitor apo kompozitorë të veçantë arrijnë me dy krijime personale deri në natën përfundimtare apo publikut iu prezantohen autorë tekstesh, që janë familjarë të dyshes drejtuese artistike. Të gjithë ne dëgjuam tekste këngësh mjaft të varfra dhe jashtëzakonisht të cunguara në mesazh, ndoqëm paraqitjet e “VIP”-ave të këngës shqiptare në të shumtën e rasteve me produkte artistike vokale, elemente koreografike apo veshjeje të nivelit banal (shpeshherë nuk isha i sigurt nëse ata ishin të vetëdijshëm që po merrnin pjesë në Fest’ 58 dhe nuk ishin duke kënduar në ndonjë dasmë, “sebep” familjar, apo klub nate shqiptarësh në Europën Perëndimore) dhe pa asnjë motiv estetiko–artistik të mirëqenë. Gjithashtu, prezantimi i përhershëm i bazës muzikore të këngëve të Fest’ 58 me playback (të regjistruar), ndërkohë që në skenë ishin mbi 40 muzikantë të nderuar profesionistë, të shndërruar, në këtë rast, mbi bazë të konceptit artistik/ regjisorial, thjesht në statistë, pianot koncertale që lyheshin nga nata në natë, nga e bardha në vjollcë, rrjedhimisht keqpërdoroheshin nga regjia vetëm si dekor skenik apo këngët që iu prezantuan publikut shqiptar në mënyrë manipulative si “risi muzikore” e të krijuara nga këngëtare të ashtuquajtura “kompozitore”, kur në të vërtetë protagonistet nuk i njohin elementet themeltare të muzikës së shkruar, nuk sollën pothuajse asgjë të re nga çfarë kemi dëgjuar e parë gjatë viteve të kaluara. Përkundrazi, të gjitha këto elemente u bënë edhe një herë një dëshmi e gjallë e mungesës totale të vizionit afatgjatë sesi mund të zhvillohet kënga bashkëkohore shqiptare.Në këtë rast vlen të përmenden gabimet e rënda në ndarjen/theksin ritmik të fjalës shqipe, siç ishte p.sh. rasti i këngës “Me tana” (sipas dialektit shkodran – Me t’tàna – Me të gjitha), ndërkohë që E. Gjata e sjell në versionin e kënduar, me saktë me melodi të ritmizuar në rrokjen e dytë “…Me tan���, pra, me një fjalë shqipe të tjetërsuar nën theksin tipik sllav. E njëjta gjë ndodh edhe me këngën fituese “Shaj” ku që në fillim, te togfjalëshi “mbaj dot/mbaj dot”, apo “ta ndaj/ta ndaj” vendoset një melodi e theksuar ritmikisht gabim, kundër rrjedhjes melodike natyrale të gjuhës shqipe.Këtu lind pyetja, se mos ndoshta këngëtaret tona porosisin vetëm këngët, mjaftohen me zërin e tyre, të cilin e përdorin në të shumtën e rasteve pa mbështetjen apo përgatitjen e nevojshme trupore/mendore dhe nuk interesohen shumë në lidhje me thelbin e asaj që këndojnë? Mos ndodh kjo edhe nga padija profesionale? A mos vallë kemi të bëjmë këtu me krijime vokale nga e njëjta dorë, e huaj, natyrisht jo e ndjeshme ndaj ritmit natyral të gjuhës shqipe? A e kanë menduar ndër të tjera këtë gjë të përbashkët të këtyre dy këngëve përfaqësueset shqiptare në jurinë e Fest’ 58, kur kanë votuar në mënyrë të ndryshme për to? Këto janë vetëm disa pyetje, të cilat ndoshta asnjëherë nuk do të gjejnë një përgjigje të hapur e të sinqertë, por sidoqoftë ia vlejnë që të shtrohen hapur dhe pa dorashka.Personalisht e gjej të rëndësishme hapjen e Festivalit të Këngës në RTSH ndaj bashkëpunimeve me artistë të huaj (këngëtarë, kompozitorë, autorë tekstesh apo orkestrues e producentë). Duke qenë që tashmë të gjithë vrapojnë drejt ESC, pa pyetur shumë për pasojat, formati gjeopolitiko–artistik që mbart në vetvete ky aktivitet i këngës europiane, ta imponon të menduarin e të vepruarin në mënyrë të zgjeruar, jashtë rrezes lokale të veprimit. Parë nën këtë dritëhije, në kuadratin e sotshëm artistik të Festivalit të Këngës në RTSH, nuk ka asgjë të keqe, nëse kjo garë e këngës shqiptare i hap dyert për të huajt, kjo edhe pse deri tani e kemi treguar me vepra, se nuk dimë ta bëjmë vetë, se nuk jemi në gjendje të kalojmë ndasitë e çastit, se nuk mundemi të kemi një vizion serioz e të ndërtojmë një skuadër artistike absolutisht profesioniste, e cila do të na nderonte me një pjesëmarrje dinjitoze në ESC. Pra, pjesëmarrja e Darko Dimitrov-it nga Maqedonia e Veriut si kompozitor në Fest’ 58, në princip, nuk paraqet asnjë blasfemi. Deri këtu nuk ka absolutisht asgjë të kritikueshme, qoftë edhe moralisht. Aq më pak kjo pjesëmarrje e tij mund të quhet tradhti ndaj Festivalit apo gjithë brezave që e kanë ndërtuar atë që nga viti 1962.Por kjo pjesëmarrje, dhe kjo është shumë e rëndësishme të thuhet publikisht, nuk vjen nga vullneti personal apo dëshira e z. Dimitrov së bashku me kolegun e tij, Lazar Cvetkov, për të garuar si të barabartë në festivalin tonë, por absolutisht e paracaktuar dhe e drejtuar në mënyrë të detajuar drejt një fitoreje të sigurt nga drejtuesit kryesorë të Fest’ 58Me këtë rast dua të rendis vetëm disa nga arsyet pse u bë e gjitha kjo zgjedhje:a) Darko Dimitrov është prej vitesh një emër i njohur e aktiv mes kukullave këngëtare shqiptare anembanë trojeve autoktone;b) Darko Dimitrov bashkëpunon prej kohësh me spektaklet e këngës në mediat private, atje ku dyshja Grabocka – Vejsiu vepron lirisht e plotfuqishëm;c) Fituesja e Fest’ 58, Arilena Ara, si produkt artistik i spektakleve të drejtuara e ideuara nga dyshja Grabocka – Vejsiu, bashkëpunon, që nga fillimet e suksesit të saj vokal, përveç disa këngëve të prodhuara nga TETA Records (Izrael), në mënyrë të përqendruar me Darko Dimitrov;d) Pas suksesit të Tamara Todevska në ESC 2019, bashkëpunimi me z. Dimitrov u pa nga drejtuesit e Fest’ 58 si një mundësi (ndër të tjera naive) për një sukses (të garantuar) shqiptar në Roterdam.
Sidoqoftë. duke krahasuar fare thjesht këngët përkatëse të z. Dimitrov (“Proud” me “Shaj” apo “Eja merre”), dallohet qartë ndasia dhe mënyra e ndryshme e prezantimit të këngës nga vetë ai. Mesazhi global, thjeshtësia e interpretimit, forca muzikore apo realizimi artistik për bashkëqytetaren e tij, janë ndër të tjera ato elemente artistike, të cilat janë shumë larg ofertës muzikore që ai ka sjellë në Fest’ 58 si kompozitor i dyfishtë.Unë dyshoj që këtu kemi të bëjmë me një ofertë të sinqertë ardhur si nismë nga Shkupi. Më shumë besoj në një kërkesë nga pala shqiptare, më shumë sajdisje (servilosje) politiko–financiare (Mini–Schengen-iste), e cila i plotësonte më së miri kushtet për katapultimin përfundimtar të së “të mikluarës” të Grabockës–Vejsiut drejt ESC 2020.Të gjitha pikat e lartpërmendura (lista mund të zgjatet lehtësisht) mund të jenë të zbatuara, disi të kuptuara apo deri diku të pranuara, kur përqendrohen në transmetues televizivë privatë. Të sjella sidoqoftë ashtu hapur e pa drojë, me një vetëvlerësim prej budallai, me tone të vazhdueshme delirie, duke sfiduar hapur të zotin e shtëpisë, Fest’ 58 dhe RTSH-ja – rasti më flagrant ishte komenti i Vejsiut mbi rëndësinë e formateve televizive private në gjetjen dhe zhvillimin e talenteve të reja – ndërkohë që është detyra institucionale, morale e logjikisht profesionale, pikërisht e RTSHsë, që të marrë në dorë zbulimin, zhvillimin dhe mbështetjen e vazhdueshme të talenteve të reja – na treguan të gjithëve sa shterpë, sa pak përmbajtje dhe ide të reja kishte në drejtimin artistik të dyshes Grabocka–Vejsiu, fatkeqësisht mbështetur edhe nga titullari i RTSHsë në Fest’ 58. Rrjedhimisht, oferta artistike e grupit realizues të Festivalit të Këngës në RTSH 2019, e parë në planin afatshkurtër, mund të ndihet nga publiku i gjerë ndër të tjera si irrituese, me mungesë totale të një autokritike e vetëpërmbajtjeje profesionale, me mendësi të vjetruara e amorfe drejtimi televiziv, e parë me largpamësi, edhe pse e dhimbshme, ajo është një ofertë shembullore për të mos u përsëritur më kurrë në skenën e Festivalit të Këngës në RTSH, gjithmonë nëse mendojmë se RTSH mendon sinqerisht dhe me seriozitetin e duhur në lidhje me humbjen e mundshme të besueshmërisë institucionale në shoqërinë shqiptare majtas e djathtas kufirit politik.Së fundmi, do të kishte qenë shume shpresëdhënëse nëse Arilena Ara (sikurse dhe shumë shoqe e shokë të talentuar të saj), të mbërrinin në ESC, pikërisht në bazë të meritës e nivelit të tyre të pastër profesional, pa makinacionet, ndryshimet në minutë të fundit, apo vlerësimet subjektive të shoqeve bashkëqytetare në juri. Arilena Ara, me talentin e saj, pa dyshim të dukshëm dhe me një të ardhme artistike shpresëdhënëse, nuk e ka të nevojshme këtë “damkosje” artistike që në fillimet e karrierës së saj. Nga ana tjetër është absolutisht naive dhe në fakt humbje kohe të presësh gjëra të mira, vizione afatgjata, principe profesionale apo paraqitje ndryshe të Festivalit të Këngës në RTSH nga njerëz, të cilët më së paku janë arkitektët kryesore të prishjes së ekuilibrave të natyrshëm profesionalë, të futjes së një stili pune pa rregulla dhe vizion, kudo ata kanë pasur detyra shtetërore, institucionale.Le të shpresojmë që Arilena Ara, në javët e muajt në vazhdim, ta përvetësojë artistikisht më thellë këngën e saj, pa pasur qëllim në vetvete prezantimin e tërësisë së gjerë tingëllore të saj, duke u fokusuar kështu në një timbër vokal natyral, i cili rrezaton automatikisht mbështetje të vetëdijshme trupore. Ajo i ka të gjitha mundësitë për një paraqitje të mirë artistike para dhe sidomos mbrapa skenës së ESC 2020 në Roterdam, ndryshe nga çfarë na u përpëlitën sytë turpërueshëm majin e kaluar nga paraardhësja e saj.

Burimi/gazetablic.com/

Endokrinologu i reagon Arbër Morinës, i kërkon të mos u jep shpresa të rreme pacientëve

No Comments Lajme Opinion

Nga Arlinda Sejdiu
Një status i publikuar në rrjetin social “Facebook”, nga kirurgu abdominal Arbër Morina i cili pretendon se sëmundja e diabetit apo siç njihet ndryshe sëmundja e sheqerit mund të shërohet me metoda kirurgjike, e duke i thënë lamtumirë insulinës dhe medikamenteve ka ngjallur reagime të shumta në vend.Në shkrimin e tij, Morina tha se sëmundja e sheqerit dhe Obeziteti morbid ose trashja mbinormale, tashmë shërohen përjetësisht me një teknik minimale invazive me 99% sukses.“Diabeti Mellitus Tip 2 (Insulinë dhe Jo insulinvartës) ose sëmundja e ‘sheqerit’ dhe Obeziteti morbid ose trashja mbinormale, Tashmë shërohen përjetësisht me një teknik minimale invazive me 99% sukses”, ka shkruar Morina.Kirurgu në fjalë ka kërkuar edhe nga të gjithë qytetarët që kanë familjarë me këtë sëmundje që të drejtohen tek ai derisa numrin e tij e ka bërë publik në postimin e tij.Ekonomia Online gjatë gjithë ditës ka provuar të marrë një prononcim nga kirurgu Morina, por ai nuk iu është përgjigjur kërkesave tona.Pas njoftimit të kirurgut Morina pasuan reagime të shumta.Elton Bahtiri, specialist i Endrokrinologjisë, thotë për Ekonomia Online se sëmundja e diabetit Mellitus është duke u shpeshtuar në të gjithë botën.Ai tha se mjekët nuk guxojnë t’u japin shpresa të rreme pacientëve.“Ne si mjek duhet të jemi të kujdesshëm në terminologjinë që përdorim në ato shprehje që përdorim sepse mund t’iu japim pacientëve shpresa të rreme dhe pastaj kur ballafaqohen me realitetin zhgënjehen akoma më tepër”.“Sigurisht që edhe ne edhe komuniteti mjekësor shkencor në të tërë botën është në kërkim e sipër të një kure shërimi për diabetin, por në bazë të njohurive që kemi në dispozicion nuk mund të themi që sëmundja e sheqerit është e shërueshme, aq më pak jo me një procedurë të tillë kirurgjike. Këto procedura kirurgjike me sa kam pa unë ato variojnë prej më të lehta siç është vendosja e një balloni në lukth që e zënë volumin e lukthit dhe pamundëson marrjen e ushqimit deri këto më radikale kur largohen pjesë të lukthit ose edhe të zorrëve”.Bahtiri tha se nuk duhet të dilet në publik me pretendime të tilla e aq më pak në Kosovë ku ka deficit të madh në trajtimin e shumë sëmundjeve.“Për të përmbledhur këtë punën e shërimit sigurisht që në tërë botën është në kërkim të kurës, më shumë është orientimi nga ai që quhet pankreas artificial, ndoshta në një të ardhme jo fort të largët do ta kemi këtë kurë për sëmundjen e sheqerit, por për momentin nuk e kemi dhe është tepër iluzore që të dilet me pretendime të tilla në një vend si Kosova ku ka deficit të madh në trajtimin e plot sëmundjeve dhe sa i përket këtyre noviteteve jemi akoma më mbrapa”.Sipas tij, tani edhe kur të jetë kryer një procedurë e tillë, trajtimi i pacientit përkujdesi për pacientin është multidisiplinare.Ai tha kirurgu e kryen vetëm një pjesë të punës, e kryen atë pjesën kirurgjike, po pacienti me diabet më nuk drejtohet tek kirurgu.“Nëse do të ishte e shërueshme më së fundi do të na vinte neve në Kosovë rendi për të folur për një sëmundje të tillë, nuk do të ishim të parët që proklamojmë diçka të tillë. Edhe nuk është risi, kjo qasje e tillë kirurgjikale aplikohet në 20-30 vitet e fundit nëpër botë”.“Nuk ju garanton shërimin, as afatshkurtër as afatgjatë e para dhe e dyta ata mund të kenë pasojat të më pastajme sepse është procedurë radikale kjo është kirurgji”.Bahtiri tha se kjo mund të rezultojë si shpresë e rreme për pacientët dhe dhënia e një lajmi të tillë mund të jetë rënduese për këta pacientë.“Meqenëse sëmundja e sheqerit po kërkon trajtim afatgjatë me vite me dekada dhe ky trajtim ndonjëherë është me hapa, me insulinë, ndonjëherë kombinim i të dyjave mund të jetë bezdisëse për pacientin, mund të jetë rënduese për pacientin dhe dhënia e një lajmi të këtillë mund të duket për ta si një rreze drite, si një shpresë në fakt që paska shërim sëmundja e sheqerit”.“Por, duhet të jemi të vëmendshëm edhe ne si komunitet mjekësor edhe pacientët. Kjo mund të rezultojë si shpresë e rreme sepse pacientëve mund të mos ju humbet pesha, as kjo fillestarja për të cilën kryhet ndërhyrja, ndërsa sëmundja e sheqerit mund të mos rregullohet fare hiç”, tha ai për Ekonomia Online.Sipas Bahtirit, është edhe një fakt tjetër që nuk përmendet e ajo është pjesa financiare.“Është edhe një aspekt tjetër që hiç nuk po përmendet. Kirurgjia gjithmonë kushton. Ndërhyrjet kirurgjike kushtojnë gjithkund në botë. Duket që është si promovim mediatik po si promovim më tepër spekulativ me këto termet shërohet diabeti, largohen pacientët nga insulina dhe medikamentet, sepse në bazë të njohurive shkencore në dispozicion ne nuk mund të përkrahim diçka të tillë, nuk mund të themi se është e drejtë, është e qëlluar”.

Burimi/ekonomiaonline.com/

PËR GJENDJEN E RËNDË MENDORE DHE FIZIKE TË PARTIVE DHE SHQIPTARËVE NË MAQEDONI TE PERCARE E TE KAPUR NGA AGJENTURAT !!!

No Comments Lajme Opinion

Mr.Dr.Adil Mustafa

PËR GJENDJEN E RËNDË MENDORE DHE FIZIKE TË PARTIVE DHE SHQIPTARËVE NË MAQEDONI TE PERCARE E TE KAPUR NGA AGJENTURAT !!!

Partit fshihen prapa perdes së propagandës së ulët partiake,dhe nuk e shikojn realitetin në sy, sa nuk ua ka nxjerrë dritën e syve katastrofa që u vjen pas, herët apo vonë!
Parti politike vetedisohuni,leni percarjet ,leni agjenturat se historia do ju gjykoi.
PARTI :ALEANCA,BESA,ALTERNATIVË-
VETËDISOHUNI ,BASHKOHUNI NË NJË KOALICION PARAZGJEDHOR PËR TE FITU SHQIPTARET QË TA SHPORRNI BDI-NË!
Në të kundërtën e kësaj, nëse nuk do të bashkoheni, nuk do arrini ta shporrni kancerin e shqiptarëve, Bashkimin Demokratik për Integrim, tanimë të quajtur DUI
Dhe, shqiptarët e ILIRIDËS do ta humbin ate që vdes e fundit, – SHPRESËN,
ku për pasojë nga ILIRIDA do të ikin edhe pak këta shqiptarë që kanë mbetur në trojet shqiptare.
Dhe, të jeni të bindur se, bashkë me BDI-në, edhe ju do t’iu gjykojë historia.
Edhe lepujt, të njohur si gjallesa më frikacake, reagojnë përballë rrezikut për jetën e tyre, ndësa partit dhe shqiptaret nganjëherë tregohen më të dobët se ata përapara fatkeqësive.

Këtë e dëshmojnë partite dhe shqiptarët në Maqedoni, të cilët përkundër gjithë padrejtësive, rasteve te montuara politike,mashtrimeve, kërcënimeve, krimeve dhe gjenocidit mbi një shekull mbi qenien e tyre, pranojnë të mbeten si minj për eksperimente nga kushdo dhe në cilëndo formë, pa asnjë reagim për vetëmbrojtje ku te gjith deputetet shqiptare njezeri votuan ndryshimet kushtetuse per ndryshimet e emrit ku shqiptaret ne preambul i lane pakic dhe gjuhe shqipe me perqindje .

VETËDISOHUNI NJE HERE O PARTI DHE DEPUTET TE KAPUR NGA AGJENTURA TURKO -RUSE .
MENDONI MIRË SE CKA DO BËHESHTE NË RAST SE JU NJEZERI DO KERKONIT ME VENDOSMERI QE NE NDRYSHIMET KUSHTETUSE NË PREAMBULË SHQIPTARËT TE JENE: SHTETËFORMUES DHE GJUHA SHQIPE ZYRTARE .
KJO U TAKON ME KUSHTETUT DHE JU JENI FAJTORË DHE TE VONUARE NE AFRO 3 DEKADA DEMOKRACI.
Kjo mënyrë e heshtjes para fatkeqësive, kjo papërgjegjësi dhe nënshtrim ndaj çdo autoriteti dhe pushteti sado i egër dhe barbar qoftë ai, duhet të jetë e mjaftueshme për alarm në nivel kombëtar per tu zgjuar shqiptaret!!

Zgjohuni shqiptare te krijoim nje frym te re politike ta shpëtojmë këtë popullë nga frika, robëria mendore dhe fizike, nga asimilimi, shpërngulja dhe shfarosja, nga mortaja politike që e ka trullosur dhe mbështetur keq për muri!

Mr.Dr.Adil Mustafa
IGFM-Maqedoni
Shkup 06-01-2020

Festivali i RTSH/ “Nuk ka burrë nëne”.., revoltohet Mentor Kikia: Boll me palaço rrugësh, këngëtarka me fytyrë silikon e prezantuese pa brekë!

No Comments Lajme Opinion

Mes reagime të shumta, është edhe ai i pedagogut dhe gazetarit Mentor Kikia, i cili sjell tekstin e plotë të këngës së Elvana Gjatës dhe shkruan “A shikon ndokush donjë fije poezi në këtë tekst? Unë them askund, as poezi, as mesazh, vetëm fjalë kuturru. Çfarë do të thotë “me tana”? Në shqipen zyrtare do të thotë “me të gjitha, me të tëra”. Në gegënisht thuhet “me të tana”. Ndërsa në elvanisht, shkurtohet në “me tana”!”.

Nga Mentor Kikia

Dua ti rikthehem debatit për festivalin e fundit në RTSH. Jo në kuadër të tifozerisë për vendin e parë dhe të dytë dhe as për fustanet e prezantueses. Por për dicka shumë më të rëndësishme.

Kënga ka tekstin dhe muzikën. Me muzikën nuk kam asnjë lidhje, thjeshtë e shijoj, kur ka shije. Sa për tekstin, kam lexuar aq poezi, sa mundem t’ia ndjej muzikën vargut, edhe pa patur kompozim.

Kam sjellë më poshtë pjesë nga teksti i këngës së Elvana Gjatës, shkruar nga vetë ajo.

Ti kam fal ty me tana

Me tana o me tana

Dashni me fal

O kush ka me ma nal?

A ma thua edhe sa

Duhet të pres ty me të pa

Ta di, dua ta di dhe sa

Kohën ndale ndale

Të shkoj ngadale ndale

O më ngadale ndale

Na na na na na

………………………………..

A shikon ndokush donjë fije poezi në këtë tekst? Unë them askund, as poezi, as mesazh, vetëm fjalë kuturru. Çfarë do të thotë “me tana”? Në shqipen zyrtare do të thotë “me të gjitha, me të tëra”. Në gegënisht thuhet “me të tana”. Ndërsa në elvanisht, shkurtohet në “me tana”.

Ai i mbani mend këngët, apo fituesit e mëhershëm të festivaleve që ua zbardhnim tekstin me një të dëgjuar?

Ja një këngë, e kënduar së pari nga Luan Zhegu.

………………

Bregut detit, një vajzë e menduar

Flokët, era lehtë ja përkëdhel

Rreze dashurie hedh në zemër Hëna

Hëna, yjet, zhyten thellë në det

Është poezi, ka figura letrare…

E mbani mend këtë këngën e Parashqevi Simakut?

Kanë një botë me ëndërra

Janë të vegjël shumë

Mos lëndoni nënat

Syrin e pagjumë

Mos ua prishini dashurinë

Mos ua prekni lumturinë

Askërrkush mos të provojë

Se nënat su lejojnë

Kjo dorë që tundi djepin

Gjithë botën e sundon….

Ka poezi dhe një mesazh të fortë social.

Nëse zbresim më tej, tek motivet patriotike, ja një këngë himn e Vaçe Zelës.

Eh i fortë po shndrit ai diell

dhe burimi këngës lugjeve

i përcjell.

Eh i fortë po ngroh ky diell

edhe trimat nëpër mend mi sjell,

mi përkëdhel.

Po ku ka si ti, moj Shqipëria ime,

Oh fisnikja përmbi gur.

Rrjedh në këngë e ligjërime,

ballëlarta me flamur!

Kujtojmë edhe këngët e Irma Libohovës, Kozma Dushit, Francesk Radit, Myfarete Lazes… Poezi e gjallë, kushtuar dashurisë, jetës, natyrës, vendit…

Çfarë ka ndodhur pandalshmërisht këto tri dekada?

Teksti dhe kompozimi u bashkuan në një dorë. Tregtarë këngësh, që nuk lanë këngë rome në Rumani e Bullgari pa përkthyer e shitur tek këngëtarët shqiptarë, të cilat janë ngjitur deri në skena festivalesh. Degradimi është kaq i pamëshirshëm, sa sot ne mund ta dallojmë lehtësisht një këngë sllave, greke, italiane, turke e arabe. Por shqiptare jo, këngët shqiptare nuk kanë identitet. Ato janë një miks, me tinguj sllavë, kërcim arab, tallava turke…. Tashmë rëndom muzikën e mbushin tekste me një përzjerje dialektesh mes shqipes dhe kosovarçes, ku nuk merret vesh asgjë. Nuk ka burrë nëne tua dëshifrojë tekstin. Kjo kompensohet nga këngëtarka fryrë me silikon, që kanë shpikur zhanrin e të parës muzikë, që nuk ka nevojë të dëgjohet, por vetëm shikohet. Apo prezantueze pa brekë, e prezantuese që ndërrojnë fustanet pas çdo kënge.

Kompozitorët shqitarë u ankuan pse janë pranuar të huaj. Por nuk thanë nëse morën pjesë në konkurim, apo qëndruan tek klubi i lagjes. Në Shqipëri ka talente të jashtëzakonshëm, me vokale të mrekullueshme. Një ndër ta është edhe Elvana Gjata. Talent show-t kanë zbuluar të rinj fantastikë. Por ata nuk mund të jetë edhe këngëtarë, edhe kompozitorë, edhe autorë tekstesh, pasi përfundojnë “me tana” pastaj.

TVSH, si organizatore e këtij eventi, është para faktit se ky është mielli, këto janë prurjet.

Por unë them JO!

Kësaj shëmtie i duhet dhënë fund. Të ngrihet steka. Le të bëhët festivali edhe me 5 këngë, me një fustan dhe me pesë llampa, si ato të Kavajës që ndriçonin dikur skenën ku këndoheshin këngë të mrekullueshme. Duhet të vendosen standarde. Festivali i RTSH është pronë publike, ai ka për detyre të ruajë muzikën, e jo ti dorëzohet shijeve të tregtarëve të muzikës dhe palaçove të rrugës.

Tregu është i hapur. Kush dëshiron ti këndojë kokainës, seksit, përdhunimit, me tekste banale, ordinere, të dalë në rrugë, të shkojë në mejhanet e lagjeve të japë koncerte.

Por jo në atë skenë, ajo është muzeu i këngës shqipe.

Pak vite me parë, shikuam një dokumentar italian mbi Tiranën që po zhvillohet. Reportazhi ishte shoqëruar me një muzikë, si ajo e atyre që u bien qypave ditën e Kurban Bajramit rrugëve të Tiranës. U ndjemë të fyer. Por dikush na kujtoi: A nuk është kjo muzika që dëgjojmë kur hipim në taksi, në furgon, në autobuz, e madje edhe në skenat e festivaleve?

P.S: Nuk më interesojnë Like-t, me intereson një debat për këtë çështje. Ndaj, lu lutem, shpërndajeni këtë postim.