Home

Lajme

Prof.dr. Eshref Ymeri- Servilët e Kadaresë janë si fara e gramit

No Comments Lajme Opinion

Në fillim të javës së dytë të shtatorit, në njërën nga faqet e internetit, pata lexuar analizën me titull:

“Lubonja hap debatin: Cilat janë shkaqet, që kryehetuesi i regjimit mbron Kadarenë?” (Faqja e internetit “tpz.al”. 09 shtator 2020).

Siç janë në dijeni lexuesit, si shkak për hapjen e këtij debati, pati shërbyer botimi i librit “Dritëhijet e kohës”. Libri është hedhur në qarkullim nga Shtëpia Botuese “Neraida” dhe ka për autor ish-kryehetuesin e diktaturës komuniste Qemal Lame (1949).

Analisti dhe publicisti i njohur Fatos Lubonja, atij libri i ka bërë një “rezonancë të shkëlqyer magnetike”, duke nxjerrë në pah lakuriq mashtrimin e madh të autorit, që është munduar ta reklamojë Kadarenë si një “hero” kundër diktaturës, e cila, demek, na paskej vendosur ta arrestonte me urdhër të kryediktatorit, por që “trimi guximtar” Qemal Lame na e paskej kundërshtuar, “duke i

deklaruar” kryediktatorit se nuk kishte argumente për arrestimin e tij.

Analizën e Lubonjës e lexova me shumë kërshëri, duke krijuar bindjen e plotë se fjalën e tij ai e kishte thënë me shumë profesionalizëm dhe gjithçka rreth idesë kryesore të librit të Qemal Lames, siç u theksua më lart, ai e kishte parashtruar në një mënyrë shteruese.

Dy ditë më parë, duke shtegtuar rastësisht nëpër faqet e internetit, hasa në youtube në emisionin televiziv“Real Story” në News 24, të transmetuar më 17 shtator. Emisioni titullohej ““Po shpëlani trurin e shqiptarëve”, Demalia: Kadare ka thënë se Gjergj Fishta bënte letërsi dekadente”. Pra, emisioni ishte vazhdim i debatit që Lubonja kishte hapur në shtyp lidhur me librin e Qemal Lames. Drejtuesi i emisionit, për debat në studio, kishte ftuar Fatos Lubonjën dhe në skaip (skype) intelektualin e njohur shqiptaro-amerikan Ilir Demalia. Përballë tyre ishin drejtuesi i emisionit me dy zonja dhe një zotëri.

E ndoqa emisionin me shumë vëmendje. Gjatë transmetimit të debatit, vura re se Lubonja dhe Demalia kishin përballë katër servilë të Kadaresë, të cilët mundoheshin ta anashkalonin idenë kryesore të librit të Qemal Lames, si kryeshërbëtor i diktaturës komuniste dhe si kryeservil i Kadaresë, një kryeservil ky që shtrembëron të vërtetën historike rreth servilizmit të Kadaresë ndaj kryediktatorit. Të katër servilëve të Kadaresë u shkoi mundimi huq, “dyluftimin” në studio e fituan Lubonja dhe Demalia.

Duke ndjekur emisionin, përjetova një zhgënjim të thellë me veten time, kur mes të ftuarve në studio vura re botuesen e gazetës “Liberale”, zonjën Alda Bardhyli. Zhgënjimin tim po e shtjelloj në vijim.

Përkthyesja dhe shkrimtarja e shquar Mira Meksi, me të cilën jam njohur në vitin 1984, kur ajo qe emëruar përkthyese e spanjishtes në Redaksinë e botimeve politike në gjuhë të huaja në Shtëpinë Botuese “8 Nëntori”, ku unë isha përgjegjës i asaj redaksie, më 27 shtator do të festonte 60-vjetorin e lindjes. Me këtë rast, disa ditë më parë, në nderim të saj, kisha përgatur një Homazh, me titull “Një përvjetor i shënuar i një shkrimtareje të shquar”. Fillimisht iu drejtova pronarit të një gazete për ta botuar, duke i theksuar kushtin tim që në artikull nuk duhet të preket as edhe një presje. Ai nuk e botoi, pa më kthyer asnjë përgjigje. Me sa duket, nuk e kishte pranuar kushtin tim. Në të njëjtën kohë, me kërkesën për botim iu drejtova edhe zonjës Alda Bardhyli. Ajo e mirëpriti kërkesën time të parë dhe më njoftonte t’ia dërgoja. Në kërkesën e dytë i theksova se artikulli zinte 5 faqe kompjuteri me shkronja 12-she dhe isha në mëdyshje nëse duhej t’ia dërgoja ose jo me këtë vëllim, duke nënvizuar kushtin që në artikull të mos ndërhyhet absolutisht. Zonja Alda më ktheu përgjigje me një fjalë të vetme: “dërgojeni”. Ia dërgova. Por.., çuditërisht, në gazetën “Liberale” të datës 28 shtator, zonja Alda e kishte botuar artikullin të masakruar.

Së pari, ajo kishte masakruar në një mënyrë skandaloze titullin e artikullit, duke e shmangur tërësisht dhe duke vendosur një titull krejt tjetër: “Mira Meksi, një jetë në kërkim të fjalës”, një titull ky paradoksal fund e krye, i cili shmangte qëllimisht idenë themelore të artikullit: përvjetorin e shënuar në jetën e Zonjës Mira, 60-vjetorin e lindjes.

Së dyti, në një mënyrë sa skandaloze, aq edhe të pahijshme, ajo kishte shkurtuar tre paragrafët e fundit dhe sidomos paragrafin më të rëndësishëm, në të cilin theksoja se Zonja Mira Meksi nuk mundi ta priste 60-vjetorin e lindjes ashtu siç e dëshironte dhe siç e meritonte, meqenëse më 18 gusht ndërroi jetë nëna e saj e dashur, Mami Nora e shtrenjtë, e cila pati luajtur një rol të jashtëzakoshëm për t’i futur asaj në gjak dashurinë për gjuhën shqipe.

Njërin nga ata paragrafë, zonja Alda Bardhyli e ka masakruar në atë mënyrë, saqë mua më pati vënë në një pozitë shumë të vështirë para lexuesve të gazetës “Liberale”. Ja paragrafi i masakruar:

“Mira e meriton plotësisht ta festojë datëlindjen me një ngazëllim të jashtëzakonshëm, pikërisht për sukseset e arritura në krijimtarinë artistike, për jetën publike që përmenda më lart, për vlerësimet e larta që i janë bërë”.

Vetvetiu lexuesve u lind pyetja: për çfarë ditëlindjeje të shkrimtares e paska fjalën autori, se në artikull nuk na thotë asgjë se kur e paska pasur ditëlindjen?”. Sigurisht, se zonja Alda Bardhyli e kishte anashkaluar qëllimisht ditëlindjen e Zonjës Mira që në titullin që kishte ndryshuar sipas tekave të veta.

Artikullin zonja Alda Bardhylli ma masakroi në një mënyrë shumë të pabesë, megjishëse unë ia pata bërë të njohur paraprakisht kushtin tim për të mos hequr asnjë presje. Pra, më tha t’i dërgoja dhe më preu në besë. Me sa duket, ajo nuk mund ta lejonte atë titull të artikullit, nuk mund të lejonte të bëheshin publike të gjitha epitetet e mia vlerësuese për Zonjën Mira Meksi, sepse, sipas servilizmit të saj të kultivuar ndaj Kadaresë, Shqipëria paska vetëm një shkrimtar të shquar. Duke marrë përsipër rolin e redaktorit të dikurshëm të tribunës së mashtrimit me emrin “Zëri i Popullit”, i cili artikujt e ardhur nga korrespondentë të ndryshëm i masakronte asisoj, që t’i vinin sa më shumë në osh kryediktatorit, zonja Alda Bardhyli as u skuq dhe as u zvedh para se të merrte vendimin për t’i vënë gërshërën artikullit tim. Si mbartëse e psikologjisë së redaktorit të tribunës së mashtrimit që përmenda më lartë, autorët e artikujve që i dërgohen për gazetën e saj, zonja Alda Bardhyli i trajtuaka si vartës të saj. Prandaj artikujve të tyre mund t’u vërë gërshërën sipas tekave të veta, çka është shfaqje e theksuar e mendjemadhësisë.

Shkrimtari francez Labryjer (La Bruyère – 1645-1696), një mjeshtër ky i publicistikës aforistike, thotë:

“Mendjemadhësia është i vetmi shkak që na bën ta mbajmë hundën aq përpjetë para atyre që janë poshtë nesh dhe të zvarritemi aq paturpësisht para atyre që janë sipër nesh”.

Ajo mund të mos e kishte botuar absolutisht artikullin tim dhe unë nuk do të kisha kurrfarë qejfmbetjeje me të, ashtu siç nuk pata fare me pronarin e asaj gazetës tjetër. Por ishte filozofia e servilizmit të saj, ishte filozofia e nënshtrimit të saj para agait Kadare që e detyroi të mbante atë qëndrim masakrues ndaj artikullit tim, të cilin e botuan 16 portale, pa prekur as edhe një presje të vetme.

I shkrova një letër zonjës Alda Bardhyli, ku e pyesja se pse ma kishte masakruar artikullin, pse më kishte fyer? Ajo nuk më ktheu përgjigje. Kjo është punë etike intelektuale, nëse çdo intelektual e ka një etikë të tillë, dhe secili e di vetë se në ç’masë, kur dhe në raport me kë e reflekton. Në varësi të respektimit të etikës intelektuale, mund të gjykohet për këdo nëse dallohet për korrektesë intelektuale apo për mjerim intelektual.

Me këtë rast, e quajta të arsyeshme të ndalem pak në “artin” e servilizmit të idhujtarëve të Kadaresë.

Servilizmi i regjur ndaj Kadaresë i të katër servilëve në emisionin “Real Story, përballë Fatos Lubonjës, Ilir Demalisë dhe i të tjerëve jashtë asaj studioje, më kujton një roman të shkrimtares dhe filozofes amerikane Ain Rend (Ayn Rand – 1905-1982), të botuar në vitin 1957. Romani titullohet “Atlanti mblodhi supet” (Atlas Shrugged), dhe është vlerësuar si vepra më kryesore në karrierën e saj letrare. Aty ajo shkruan:

“Forma më e ulët e vetëposhtërimit dhe e vetëshkatërrimit, është nënshtrimi i arsyes tënde para arsyes së tjetrit, pranimi i një autoriteti mbi trurin tënd, pranimi i pohimeve të tij si fakte, pranimi i thënieve të tij si të vërteta, pranimi i tekave të tij si ndërmjetëse mes ndërgjegjes dhe ekzistencës tënde”.

Servilizmi i zonjës Alda Bardhyli ndaj Kadaresë të kujton pikërisht atë servilizmin që Balzaku e fshikullon aq mrekullisht me fjalët e tij të arta:

“Servilizmi nuk buron anjëherë nga shpirtra të mëdhenj, ai është risk i shpirtrave të vegjël, që kanë aftësinë të bëhen edhe më të vegjël, vetëm e vetëm që të përfshihen në sferën e jetës së një personi të rëndësishëm, të cilit kanë qejf t’i lëpihen”.

Është me të vërtet e çuditshme se si ka mundësi që këtyre katër intelektualëve nuk u ka bërë absolutisht pështypje servilizmi shembullor i Kadaresë ndaj kryediktatorit? Ndoshta kjo shpjegohet me arsyen se servilizmi ndaj Kadaresë është rrënjosur kaq thellë në vetëdijen e tyre, saqë mund t’u ketë cenuar edhe psikikën sadopak. Vallë të mos jenë në dijeni ata për korpusin poetik që Kadarea i pati kushtuar kryediktatorit, një korpus ky, të cilin arkitekti, poeti dhe përkthyesi i talentuar Petraq Kolevica e ka analizuar fare mirë në përmbledhjen kritike me titull “Autobiografia e Kadaresë në vargje”, që e pati nxjerrë nga shtypi Shtëpia Botuese “Marin Barleti”. Tiranë, 2002? Por servilët e Kadaresë, të cilët, ashtu si fara e gramit dhe e egjrës që “u zë frymën” kulturave bujqësore, nuk ndenjën të qetë para botimit të asaj përmbledhjeje. Kjo për arsye se, sipas psikologjisë së tyre prej kurrizshtruarish para Kadaresë, u duhej zënë fryma të vërtetave që Petraq Kolevica shpaloste për servilizmin e pështirë të Kadaresë ndaj kryediktatorit.

Asokohe, një intelektual shkodran shkruante:

“Nuk është e rastit që një libër i tillë, u nda vetëm në disa kopje dorazi dhe u zhduk nga shtypshkronjat apo libraritë”. (Citohet sipas: Blerti Delia. “Kadare ose shembja e idhujve”. Shkodër, 2004. Faqja e internetit “Agjencioni Floripress”. 11 qershor 2009).

Këtyre katër servilëve të Kadaresë vallë të mos u kenë bërë fare përshtypje ca gjëra të tjera fare flagrante për servilizmin e idhullit të tyre ndaj kryediktatorit?

Në vijim po rendit disa prej tyre sa për kujtesë.

Së pari, Petraq Kolevica shkruan:

“Kështu, në librin “Kohë barbare”, f. 17, bashkëbiseduesi Denis Fernandez-Recetala, që duket sikur kërkon ta ngacmojë pak Kadarenë, thotë: “Disa shkrimtarë e kanë mbështetur regjimin…” dhe Kadarea përgjigjet: “Nuk e mohoj. Ata kanë përhapur slloganet e Partisë. Ata u sollën, pa diskutim, si qen roje të regjimit. Por askush nuk i detyroi ta bënin këtë” (Citohet sipas: Petraq Kolevica. “Autobiografia e Ismail Kadaresë në vargje”. Shtëpia Botuese “Marin Barleti”, Tiranë 2002, f. 59).

Me fjalët e pakontrolluara që lëshonte përmes kësaj deklarate, Kadarea i fyente rëndë dhe pa të drejtë kolegët e vet shkrimtarë, duke anashkaluar servilizmin e vet shembullor ndaj kryediktatorit. Aq më tepër kur ai, siç del nga libri i Petraq Kolevicës, ka qenë vetë “qen roje” i regjimit komunist.

Së dyti, në poezinë “Në mesditë Byroja politike u mblodh”, a nuk del vallë në pah servilizmi i Kadaresë, një servilëm ky i përmasave skandaloze ndaj kryediktatorit, çka bëri që edhe vetë kryediktatorit t’i vinte pështirë?

Së treti, duke folur për suksesin e romanit “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, të botuar fillimisht në Francë në vitin 1970, Kadarea ka pasë deklaruar:

“… pavarësisht se regjimi ishte i çmendur, unë po krijoja letërsi normale. Pavarësisht se Shqipëria ishte burg, kjo letërsi që dilte prej saj ishte e lirë. Ndryshe ajo s’kishte përse të pritej me aq dashamirësi në Perëndim” (Citohet sipas: “Kadare: Gjykimet e mia për Fishtën dikur, të gabuara”. Faqja e internetit e gazetës “Shqip”. 27 dhjetor 2015).

A ia kanë shtruar ndonjëherë vetes pyetjen servilët e Kadaresë, nëse me këtë deklaratë ai po thoshte një të vërtetë apo një gënjeshtër?

Pra, sipas Kadaresë, në Shqipëri letërsia u krijuakej lirisht dhe lirisht dilkej edhe nga Shqipëria! Po pjesë e letërsisë ishin edhe pamfletet politike që i drejtoheshin kryediktatorit, por autorët e tyre e patën paguar shumë shtrenjtë. Kështu, nacionalisti i shquar Edip Tërshana, i dënuar me vdekje, më 22 nëntor 1947, i pati dëguar kryediktatorit pamfletin e shquar politik, ku i çirrte maskën për tradhtinë e rëndë që po kryente me shndërrimin e Shqipërisë në koloni të Jugosllavisë.

Kasem Trebeshina, në vitin 1953, i pati dërguar kryediktatorit pamfletin e guximshëm politik për prapësitë që po bënte në Shqipëri, por e pagoi me një burgim shumë të gjatë.

Poeti i talentuar ushtarak Trifon Xhagjika, autor i poezisë emblematike “E pashë atdheun lakuriq”, kishte bërë letërsi të lirë, por u pushkatua në fund të dhjetorit të vitit 1963. Në sallën e gjyqit komunist të kryediktatorit, ai pati shpërthyer i rebeluar: “Po të më jepni një top, do të qëlloja mbi regjimin tuaj!”

Atë Pjetër Mëshkalla, më 05 prill 1967, bashkëpunëtorit të ngushtë të kryediktatorit, Mehmet Shehut, i pati dërguar pamfletin politik fshikullues kundër diktaturës komuniste, por e pagoi me një burgim shumëvjeçar.

Më 17 korrik të vitit 1977, regjimi kriminal i kryediktatorit pushkatoi dy poetët e talentuar nga Librazhdi, Genc Leka dhe Vilson Blloshmi, sepse në poezitë e veta ata kishin bërë letërsi të lirë, i kishin lejuar vetes të ishin të dëshpëruar, çka ndalohej rreptësisht në kushtet e diktaturës komuniste.

Më 17 gusht 1988, pasardhësit besnikë të kryediktatorit, po aq kriminelë sa edhe ai, poetin e talentuar Havzi Nela, i cili kishte bërë letërsi të lirë, e varën në litar në mes të qytetit të Kukësit.

Është me të vërtetë për të lënë mendjen. Kadarea kaq të paditur i vlerësonte shqiptarët, saqë ata të mos ishin në gjendje ta kuptonin se ajo letërsia e lirë që ai krijonte dhe botohej në Perëndim, kalonte fillimisht nëpër filtrën e kryediktatorit? A mund të ishte përkthyer dhe botuar në Perëndim romani “Dimri i Madh”, sikur diktatori të mos kishte thënë se ajo vepër ishte e mirë?

Shkrimtari, gazetari dhe publicisti anglez Xhorxh Oruelli (George Orwell – 1903-1950), në veprën e vet me titull “1984” (Nineteen Eighty-Four), të botuar në vitin 1949, një roman ky antiutopi (pasqyrim i një rendi shoqëror ose i një bashkësie, që i përfytyrohet shkrimtarit ose kritikut si diçka e padëshirueshme, neveritëse ose frikësuese), shkruan:

“Çdo shkrimtar që radhitet nën flamujt partiakë, herët ose vonë do të gjendet para alternativës: ose të pranojë nënshtrimin, ose të pranojë heshtjen”.

Jam i bindur që askush nuk ka pasë dëshiruar që Kadarea t’i kundërvihej diktatorit, se do të pësonte fatin e të gjithë atyre që u përmendën më lart. Heshtja atij nuk i pëlqente. Prandaj ai zgjodhi alternativën e nënshtrimit. Megjithatë, ai nuk duhej t’i kishte lejuar vetes të ngjitej deri në nivele aq të larta servilizmi ndaj kryediktatorit.

Unë nuk jam marrë kurrë me analizën e veprave të Kadaresë, se ajo është zeje e specialistëve të kritikës letrare. Por të deklarosh që, nga Shqipëria, në kohën e diktaturës, dilte një letërsi që na qenkej e lirë, tingëllon më shumë se marrëzi. Romani “Gjenerali i ushtrisë së vdekur” vërtet pati sukses në Perëndim. Por arsyet e vërteta të atij suksesi i ka trajtuar mjaft gjerësisht dhe me shumë profesionalizëm analisti i njohur Kastriot Myftaraj në esenë me titull “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, apologji e paradigmës izolacioniste antiperëndimore të Enver Hoxhës. Gjyqi intelektual i Kadaresë”. Faqja e internetit “Shkupi Press”. 23 nëntor 2012.

Këtu unë po përmend vetëm një hollësi “të vogël” nga analiza bukur e argumentuar e zotërisë Kastriot Myftaraj për romanin e Kadaresë.

Në një dialog të gjeneralit me priftin, ku si ide kryesore del në pah zhdukja e shqiptarëve, gjenerali i thotë priftit:

“- Domethënë me armë ose pa armë ky popull është i destinuar të zhduket”.

Kjo ideja e zhdukjes së shqiptarëve, Perëndimit evropian i ka pasë ardhur shumë në osh që asokohe, kur, për shkak të pazotësisë së vetë shqiptarëve të përçarë kashtë e koqe, ai mori vendimin për copëtimin e trojeve tona etnike në vitin 1878, e vazhdoi copëtimin në vitin 1913, deri në zhdukjen nga harta e Evropës me vendimin e Traktatit të fshehtë të Londrës të vitit 1915. Kjo ide i pati ardhur shumë në osh serbosllavizmit, i cili romanin e Kadaresë e përktheu dhe e botoi në vitin 1963, sepse ideja e dialogut të priftit me gjeneralin për zhdukjen e shqiptarëve, vinte në harmoni të plotë me idenë themelore të shkrimtarit shovinist serb Ivo Andriç, të parashtruar në Elaboratin e tij famëkeq të vitit 1939, në të cilin shpalosej doktrina shtetërore serbe për zhdukjen e popullit shqiptar.

Po ashtu, politika franceze e vlerësoi përmbajtjen e romanit të Kadaresë si një dhuratë të zbritur nga qielli. Sepse, me sa më kujtohet, në vitet ’60, kinematografia italiane kishte nxjerrë në ekran filmin me titull “Beteja e Algjerit”, në të cilin pasqyroheshin krimet e kolonizatorëve francezë në Algjeri, çka bëri që populli të ngrihej më këmbë dhe të rrëmbente armët që sollën pavarësinë. Sigurisht që francezët e patën ndier veten të lënduar nga ai film. Prandaj botimi i romanit të Kadaresë ishte si një hakmarrje ndaj italianëve.

Servilët e Kadaresë, në heshtjen e tyre, si ata të katër që përmenda më lart dhe plot të tjetër, le të çlirohen për një çast nga gravitacioni i fuqishëm i servilizmit të tyre dhe t’i shtrojnë vetes ca pyetje si më poshtë:

A është penduar Kadarea për servilizmin e tij proverbial ndaj kryediktatorit, të mishëruar në korpusin poetik që i pati kushtuar, i cili përfaqëson pasaportën e tij politike në marrëdhëniet me diktaturën?

A është penduar Kadarea për sulmet e egra që pati ndërmarrë kundër Gjergj Fishtës, simbolit të kulturës sonë kombëtare dhe të dinjitetit tonë kombëtar, sulme që qenë sinkronizuar plotësisht me sulmet e kryediktatorit, si argat i regjur i serbosllavizmit? Në një intervistë për gazetën “Korrieri” të datës 06 janar 2002, Kadarea sikur gjoja qenkej penduar për sulmet kundër Gjergj Fishtës, të cilat i

pati ndërmarrë me egërsinë më të madhe në faqet e tribunës së mashtrimit “Zëri i Popullit” të datës 13 janar 1974, por që, çuditërisht, i pati përsëritur po me të njëjtën egërsi edhe në librin e vet me titull “Ardhja e Migjenit në letërsi”, të botuar në vitin 1991, gjashtë vjet tashmë pas largimit të kryediktatorit për në botën e përtejme, çka e rëndon edhe shumë më tepër fajin e tij në qëndrimin ndaj Fishtës. Në heshtje, a nuk duhej të reflektonte Kadarea për vendimin mizor të kryediktatorit për zhvarrimin e eshtrave të Gjergj Fishtës dhe flakjen e tyre në lumë, një akt ky i përbindshëm i tij, i paparë në historinë e një vendi evropian, dhe t’u vinte fre sulmeve të egra kundër atij poeti dhe nacionalisti të shquar? Të gjithë trashëgimtarët e të persekutuarve politikë, që u masakruan egërsisht me armën e urisë dhe të punëve të rënda nëpër burgje dhe kampe përqendrimi, ku patën mbetur eshtrat e njerëzve të tyre më të dashur, pas zëvendësimit të sistemit komunist, nuk menduan kurrën e kurrës që, në shenjë hakmarrjeje, të turreshin drejt varrezave të Sharrës për zhvarrosjen e eshtrave të kryediktatorit dhe flakjen e tyre në lumë. Dhe vepruan shumë mirë se, me prejardhjen e tyre nga dyer fisnike, dëshmuan më së miri se ç’edukatë të shkëlqyer kishin trashëguar, duke qenë të bindur plotësisht se edhe krimineli duhet ta ketë një çikë vend për prehjen e eshtrave të veta.

Servilëve të Kadaresë u rekomandoj të lexojnë me vëmendje esenë e intelektualit Indrit Bardhi, me titull “Kadarea i ka borxh Gjeniut të letrave At Gjergj Fishtës një pendesë të besueshme”. Faqja e internetit “Proletari.com”. 25 shtator 2015.

A është penduar Kadarea për qëndrimin fyes, deri në përbuzje, ndaj të persekutuarve politikë dhe, përgjithësisht, ndaj klasës së përmbysur? Qëndrimi i Kadaresë ndaj tyre ka qenë në harmoni të plotë me qëndrimin e kryediktatorit në kuadrin e fushatave të luftës së klasave. Ky qëndrim del më së miri në pah në korpusin e tij poetik në shërbim të kryediktatorit, sidomos te poezia “Në mesditë Byroja politike u mblodh” (Mos lëvizën klasat e përmbysura,.. Klasën që u përmbys nën këmbë e mbaj) dhe te poezia “Terrori i bardhë” (“Njerëzit, pavarësisht nga klasat, buzëqeshin, / Dhe duke buzëqeshur, unë shpesh ju kam parë. / Por veç kur kam shkruar diçka që veçanërisht ju ka prekur, / Mes smaltit të dhëmbëve tuaj ka ndritur terrori i bardhë”. Vepra letrare, Shtëpia botuese “Naim Frashëri”, Tiranë 1981, Vëll. 1, f. 331).

A është penduar Kadarea për esenë politike “Një botë në rënie”, të cilën e pati botuar në vitin 1971 në “Zërin e Popullit” pas kthimit nga Nju Jorku, ku pati marrë pjesë si anëtar i një delgacioni rinie në kongresin e rinisë botërore? Në atë ese të turpshme, të përfshirë në serinë e botimeve “Vepra Letrare” të Shtëpisë Botuese “Naim Frashëri”, vëll. 12, f. 271-294, Kadarea i mashtron lexuesit me disa gënjeshtra me bisht, si këto në vijim:

“Rinia amerikane është në kërkim të vazhdueshëm. Ajo kërkon rrugët e protestës. Dyqanet e letërsisë politike janë të mbushura ditë e natë me të rinj… Ata kërkojnë librat e Leninit, Marksit, Stalinit… Çe Guevarës. Po sidoqoftë, autori që kërkonin mbi të gjithë është Lenini”.

Kjo ese ishte një tjetër pasaportë politike, me të cilën kryediktatori e kishte pajisur Kadarenë në luftë kundër imperializmit amerikan.

A është penduar Kadarea për vrasjen e dashurisë së pastër të atij djaloshit të talentuar të Liceut Artistik, i cili ishte në lulen e rinisë kur dashuroi të bijën e tij? Qëndrimi i egër i Kadaresë kundër atij djaloshi a nuk ishte mishërim dhe konkretizim mjaft domethënës i bashkëpunimit të tij të ngushtë me dikaturën e kryediktatorit, çka bëri që ai të ngrinte shtetin më këmbë për ndëshkimin e tij? Dhe shteti e ndëshkoi rëndë: e internoi familjen e tij, kurse djaloshin e pati shtruar edhe në spital, për t’i injektuar ilaçe, me qëllim që të mbetej invalid. Dhe sot, në moshë madhore, për fajin e rëndë të Kadaresë, ai dergjet invalid në Nju Jork.

A është penduar Kadarea për letrën plot indinjatë dhe protestë që i pati dërguar gazetës franceze “Le Monde” më 26 prill 1985, sepse gazeta kishte botuar shkrime kundër kryediktatorit me rastin e largimit të tij për në botën e përtejme? Vallë a nuk ishte i vetëdijshëm Kadarea që populli shqiptar, për shkak të politikës tmerrësisht varfëruese që kishte ndjekur kryediktatori, kishte arritur në zgrip të degjenerimit gjenetik për shkak të mungesës së ushqimit? A nuk e kuptonte vallë Kadarea se kishte ardhur koha ta kthente pllakën pas largimit të kryediktatorit për në botën e përtejme dhe të hiqte dorë nga servilizmi ndaj fantazmës së tij? Apo servilizmi i duhej për të pasur edhe mbështetjen e fuqishme të Nexhmijes, si bashkëpunëtore e ngushtë në krimet e kryediktatorit?

A është penduar Kadarea për botimin e esesë me titull “Një pasdite me shokun Enver Hoxha”, në të cilën shkruan:

“Tani që udhëheqësi ynë nuk është midis nesh, kujtimet për të marrin një përmasë e vlerë të veçantë. Ato janë pjesë e veprës së tij monumentale…” (Citohet sipas faqes së internetit “Radio Kosova e Lirë”. 17 shtator 2012).

Pra, Kadarea, ende nuk hiqte dorë nga servilizmi “veteran” ndaj kryediktatorit, duke e vlerësuar si “monumentale” veprën e tij, e cila dihej që do të përfundonte në koshin e mbeturinave, siç edhe përfundoi faktikisht.

Sigurisht që servilët e Kadaresë nuk kanë gojë t’u përgjigjen pyetjeve të radhitura më lart, se u mungon guximi intelektual. Le të rrinë të qetë se idhulli i tyre u është përgjigjur vetë atyre pyetjeve. Ai nuk është penduar për asgjë në jetë. Këtë e ka pohuar me gojën e tij. Zonja Mimoza Bejleri, në vitin 2014, pati botuar në Gjermani librin me titull “Kadare ndryshe”. Në atë libër ajo ka përfshirë edhe një intervistë që i ka marrë Kadaresë në Paris, në të cilën, mes pyetjeve të shumta, i pati drejtuar edhe pyetjen në vijim:

Ju jeni penduar për diçka në jetë?

Kadarea i përgjigjet:

“…tek mua s’ka vend fjala pendim për asgjë” (Citohet sipas: “Kadare për dashurinë, femrat, pasionin dhe pendesën. Sipas një bisede të lirë me shkrimtarin Ismail Kadare në Paris. Faqja e internetit “Epoka e Re”. 10 tetor 2014).

Pra, Kadarea nuk është penduar për asgjë gjatë ushtrimit të zejes së servilizmit të tij në periudhën e diktaturës komuniste, prandaj karrierën e dashur të servilizmit e ka vazhduar edhe pas zëvendësimit të sitemit komunist. Letra e tij e hapur, drejtuar Lulzim Bashës më 21 maj 2011 për të hequr dorë nga kandidimi për kryetar bashkie në Tiranë, në mënyrë që Rama të zgjidhej për të katërtën herë në atë post, ishte dëshmia më qartë e servilizmit të tij ndaj Ramës.

Së fundi, servilëve të Kadaresë dëshiroj t’iu përmend edhe Çmimin Nobel në letërsi, për të cilin ai, nëse nuk gaboj, ka dyzet vjet rresht që po nominohet për marrjen e tij. Por, për habinë e të gjithëve, juria e atij Çmimi vazhdon me kokëfortësinë e vet të mos ia japë ende. Nuk e besoj se do të ketë shqiptar që të jetë kundër vlerësimit të Kadaresë me atë Çmim. Për mbarë kombin shqiptar do të ishte një nderim i madh një vlerësimi i tillë. Kadarea, me të drejtë, ka deklaruar se veprat e tij janë përkthyer që nga Nju Jorku deri në Tokio. Ai është vlerësuar me Çmime të shumta, që nga Lindja e Largme deri në Amerikë. Atëherë, cila na qenka arsyeja që juria nuk ia ka akorduar Çmimin Nobel?

Shkrimtari brazilian Fernando Dourado Filho, thotë se emri më i favorizuar edhe në Francë, ka qenë ai i Kadaresë. Ai shkruan:

“Duke biseduar këtë të mërkurë në Paris me katër librarë të klasit të parë, përkatësisht të librarive “Compagnie”, “L’ecume des pages”, “Pollonaise”, “Gibert Jeune” dhe një nga menaxherët më evaziv të shtëpisë botuese “Harmattan” në rrugën “Rue des Écoles”, nga të gjithë dëgjova emrin e Ismail Kadaresë, si favoritin e madh për Çmimin Nobel të Letërsisë” (Citohet sipas: “Shkrimtari brazilian: Emri më i favorizuar në Francë për Çmimin ‘Nobel’ ka qenë ai i Kadaresë”. Faqja e internetit “kultplus”. 09 tetor 2020).

Por këtu lind një pyetje:

A do ta kishte ndërgjegjen të qetë Kadarea, duke qenë i rreshtuar në listën e nobelistëve, përkrah dy shkrimtarëve shovinistë, armiq të betuar të kombit shqiptar, përkrah Ivo Andriçit, hartuesit të doktrinës shoviniste serbe për zhdukjen e popullit shqiptar, dhe austriakut Peter Handke, himnizuesit të serbosllavizmit, të atij shkrimtari shovinist, i cili kryekriminelin Milosheviç e ngrinte në qiell si perëndi?

Në këndvështrimin tim, në raport me kombin shqiptar, Çmimi Nobel për këta dy shkrimtarë është Çmimi Nobel i Turpit. Çmimin Nobel, në vitin 1918, juria mendonte t’ia akordonte edhe Leninit, strategut të luftës civile të viteve 1918-1920, e cila i kushtoi popullit rus një mal me viktima. Unë e vlerësoj si Çmimi Nobel i Turpit, sepse më sjell në kujtesë medaljen më të lartë franceze – Urdhrin e Legjionit të Nderit. Në Francë, për këtë medalje ka pasur vlerësime, si Urdhri i Legjionit të Turpit. Me shumë të drejtë. Dhe ja se pse:

Presidenti Fransua Miteran (François Mitterand – 1916-1996), në vitin 1987, me Urdhrin e Legjionit të Nderit pati dekoruar diktatorin panamez Manuel Noriega, i cili dihet se si përfundoi.

Presidenti Zhak Shirak (Jacques Chirac – 1932-2019), në vitin 2001, me Urdhrin e Legjionit të Nderit pati dekoruar Bashar Al Asadin, i cili në vitet në vijim u bë një diktator i egër i popullit sirian.

Presidenti Zhak Shirak ishte ai, i cili, më 22 shtator 2006, pati dekoruar me këtë Urdhër presidentin rus Vladimir Putin. Organizata e mbrojtjes së të drejtave të njeriut “Reporterët pa kufi” pati reaguar në mënyrë të menjëhershme. Dekorimin e Putinit nga ana e Shirakut, ajo e pati vlerësuar “befasues”. Në reagimin e saj thuhej:

“Kjo është fyerje në adresë të të gjithë atyre, të cilët në Rusi luftojnë për lirinë e shtypit dhe për demokraci”.

Ajo organizatë pati shprehur përsëri revoltën e vet edhe për një arsye tragjike: dy javë pas dekorimit të Putinit, më 07 tetor, në Moskë, u vra gazetarja e njohur Ana Politkovskaja, e lindur në vitin 1958, kundërshtare e papajtueshme e agait të Kremlinit. Presidenti Fransua Oland (François Hollande – 1954), në vitin 2016, me Urdhrin e Legjionit të Nderit pati dekoruar princin trashëgimtar të Arabisë Saudite. Asokohe, revista e përjavshme franceze “Paris Match” e muajit mars 2016, reagoi ashpër, duke e etiketuar Urdhrin në fjalë “Urdhri i Legjionit të Turpit”.

U sanksionuan deputet nga vota e antarsise Pd – iste!

No Comments Lajme Opinion

Pas nje pune te madhe te komisjonit Ruli – Nishani , ( njeri rrulosi e tjetri nishanoj) u pergatiten listat , u cuan per votime , votoj anetarsia , dolen deputet , tani kan edhe nje provim , ate te kryesise dhe kryetarit dhe deputetet jan gati , per 25 prill.
Nga njoftimet e komisjoneve kishte edhe mungesa te anetarsise qe shkonin deri edhe 40% , qe nuk morren pjese ne votime nga te dhena e te thena andej e kendej ne facbook dhe kjo eshte normale me sa duket!
Por une jam anetar I pd, themelues I saj, dhe drejtues nga kryetar dege rrethi, kryetar grupseksioni ne vitet e veshtira 97- 2000, kurr u zvendesova nga nje sigurims , prurje tribale , por kjo eshte nje histori me vete dhe do shkruaj nje dite.
Pastaj ngela drejtues seksioni , ku ne seksion kishte emra te posteve te medha , nga zv/ min deri tek disa drejtora te rendesishem shteteror.
Nje dite dola ne pension ( shteti), dhe pashe qe me kishin nxjerre edhe ne pension partie, te deleguarit e qendres qe merreshin me organizimin e ri te pd, ne njesite e Tiranes , nuk begenisen te me thirrnin te dorezoja detyren , por u ngushellova qe ky fenomen ishte bere edhe per shume miq e koleget te tjere, dhe veten athere e kisha te futur tek simpatizantet e Bashes .
Nje here m’u dha rasti te isha ne nje takim me te deleguarat ( dy xonja) qe nuk njihnin statutin, dhe kuptova pse ishte vepruar me ne te paret e pd ne ate menyre , pra jo s’e ishim ” armika” sic thote nje mbesa ime vogel kurre harrojme t’i plotesojme nfonje kerkese, por aq dinin.
Takimin e fundit e pata me zj Grida Duma , ne nje mbledhje seksioni , qe per hire te vertetes , njoha nje zonje ndryshe , me nje profil te vencant qe I ka munguar ose takuar rralle ne pd , nje drejtues progresiste, larg ca ulerimasve si koleget te saj!
Diskutova dhe u thashe qe ky do jete diskutimi im I fundit ( por jo pjesmarrja) dhe u ndjeva shkelqyeshem qe drejtuese si Zj Grida me tha hapur , te falnderoj , n’a keni dhene nje leksion te mbrekullueshem! Kisha diskutuar me dhjetra here ne konferenca e kuvend, mbledhje te keshillit kombetar, ku per hire te vertetes jam pritur mire por edhe keq nga hierarket, por kesaj rradhe ishte ndryshe , me lumturoj nje zonje si Grida , qe zoti ja ka falur te tera , nga perfomanca , bukuria tek mendja e mprefte qe ju mungon sishoqeve te saja ne Pd .
Qe athere e deri me sot , une shkruaj ndonjehere ne Facbook , ku shprehe mendimet e mija pet mire apo kritike per ecurine e pd, por konstat kam qene ne dy gjera kunder , gjithmone I pandryshyeshem – 1 kundra bojkotit te pd 2- kundra aleances me LSI.
I permenda keto s’e nuk morra asnje ftese per te votuar kandidate ne zonen nr1 , ku shume prej tyre I kam miq te vjeter partie , por kurre me kontribuos s’e une , por nga ana tjeter nuk jam ‘ rival’ qe ti konkuroja , perkundrazi mbeshtetes I disa syresh prej tyre, pra votues I tyre!
Cfare te kete ndodhur valle , s’e mu merzite edhe shoqja , s’e edhe ajo nuk kishte ftese per votim.?!
Morra ne telefon nje shok nga nje nje si tjeter , ka qene drejtor dhe prefekt per nje periudhe 5 vjecare ne nje rreth te rendesishem , por mbi te gjtha nje pd ist , skrupulos , dhe e pyeta s’e a shkoi per te votuar kandidatet?
Jo me tha , nuk me lajmeroi njeri , u merzita pak , por I thashe vetes varrja, por bisedova me ca shok dhe ata si puna ime , ishin lene pasdore.
Per t’a qetesuar I thashe qe keshtu ka ndodhur edhe me m’ua fsmiljarisht , por mos u merrzite s’e do krijone une nje parti , dhe pos e arrita kete, do shkojme gjetke s’e n’a luten s’e jane ndonja nje qinte.
Keshtu me ndodhi m’ua dhe shume miqeve te mije , nuk n’a ftuane ne votime , kam frike s’e mos me behet ves , e nuk do shkoje as me 25 pril, dhe kam pas vetes pasonjes shume me teper s’e kandidatet – deputet , qe do t’a shikojne me dylbi parlamentit!

Shkrua nga Tomorr Xhani – ish kryetar i PD ne baze .

“DRAMA E MPIRJES MENDORE DHE E SHNDERIMIT NE NJE NJERI TJETER BRENDA VETES…,

No Comments Lajme Opinion

“DRAMA E MPIRJES MENDORE DHE E SHNDERIMIT NE NJE NJERI TJETER BRENDA VETES…, POR QE NE QENDER TE NOSTALGJIVE TE MIA ESHTE KYCI I DRAMAVE TE SE KALUARES SE HIRTE, QE ME FRYMEZIMET E MIA KERKOJ TE JAP NGJYREN ME TE BUKUR JETIKE DHE KA EMRIN ME TE BUKUR HYJNOR MUZIKE…”
A ka forma te njohjes dhe te kuptimit te artisteve krijues, si dheproblemet e tyre, sic kam permendur me pare?!…
Pa harruar edhe atë ministreshe qe nuk ka asnje lloj talenti apo njohje rreth artit…


Kur njerezit e pa afte vendosen ne poste te gabuara, padyshim qe krijohen crregullime. Do te ishte absurde nese do te vendosej nje muzikant drejtor diku ne nje institucion te gabuar, si per shembull minister finance apo të punoje ne fushen e mjeksise.
Unë mendoj qe artiste teper te talentuar dhe me aftesi drejtuese, padiskutim qe do të shpalosin vlerat e tyre në drejtimin e një institucioni artistik dhe kultutor, pasi ajo do të nxjerr me ne pah vlerat artistike si dhe mbarevajtjen e ecurise se artit te mirefillte.
Mendimi per te kritikuar lind si pasoje e nje procesi te koklavitur, por do te ishte e gabuar te perfillim jeten si “operacion” kritik, apo si nje instrumentalizim te ndergjegjes publike krijuese te artistit. Por, reagime te gabuara ose te tepruara nuk duhet te shkaktojne lodhje psikoligjike dhe burokracira boshe tek artistet…


Per mendimin tim nje drejtues i mire duhet te njohe se cfare eshte nje veper muzikore dhe artistike, te njohe krijuesit, njohe cfare eshte simfonia si dhe shume gjini te tjera muzikore. Madje po keshtu edhe per artet e tjera si drama, kinematografia, artet figurative. Por ajo qe me ben pershtypje mua eshte qe keto askpekte qe permenda me lart, qe ministres tone i paraqiten pafund ne tavolinen e zyres se saj si shkresa, si terma qe presin miratimin apo firmen e saj me kohe te zgjatur pa kriter. Pra, nje krijues qe eshte lodhur ne krijimin e nje vepre, ka autoresine, ka firmen personale te kesaj pjese arti, por qe kjo konsolidohet merr forme zyrtare pas nje firme institucionale shumevjecare te pritur (nga ai/ajo qe mbase nuk kane as njohjen me te paket per kete veper artistie cfaredo zhanri qofte). Thjeshte dhe sakte rendesi ka firma, qe eshte me e rendesishme se firma e nje krijuesi per vepren e tij/saj.
Kur aprovon projektet mbase ju duket cudi, por ka dhe njerez te artit aty rreth saj si punonjes te kultures, por cudia vazhdon se duke ecur neper koridoret e “kinostudios” me fal te ministrise gjithe kulture, mbase fillon te njohe gjithcka,. mbase duke folur me terma te zanatit tone muzikor etj. Kjo mund t’a beje “njohese” te artit, por une perseri e theksoj qe talenti nuk eshte grip qe ngjitet moj zonja ministre…


Nga eksperienca ime personale dikur patem nje takim une dhe im shoq Vangjel Toce me zonjen ministre, pa pritmas ajo zuri te na fliste per Francen, kulturen franzeze, per punet e saj super te ngarkuara, por nuk na dha mundesine dhe nuk na degjoi fare. Ne nuk patem asnje shans te flisnim dhe per me shume rrinim si te ngrire, te shtangur, madje haruam krejt dhe arsyen apo hallin perse kishim vajtur ne takim. Unë mbaj mend qe diskutuam shkurtimisht per nje problem qe nuk ju dha zgjidhje kurre.
Sot eshte nje tjeter mministre dhe, perseri nuk po shohim te na zgjidhen problemet pasi me maska, apo pa maska mbrojtese perseri nuk punohet, nuk ka kohe ministria. Ajo eshte e zene me shume pune, mbase po behem edhe skeptike, por jam e bindur qe nuk i di fare problemet qe parashruam, dhe kjo merr vitet me rradhe ne harrese… Ministrja eshte ajo qe vendos se kush do fitoje ose jo projektin, duhet te mos harrojme faktin qe “miku dhe Maliqi” fitojne gjithmone… mbase me duhet te luftoj me mullinjte e eres si Don Kishoti i Mances ja ketu nga kjo dritare e vogel ne facebook…
Sot me shume se kurre dhe me bindje te plote insistoj tek fakti qe vepra muzikore si simfoni, opera, muzike klasike sot nuk ka dhe, arsyet i kam dhene me detaje ne statuset e shkruara dite me pare. Pra, sot krijimtaria eshte nen trysnine e nje opinioni shoqeror intolerant, inkompetent, prandaj perballe kritikes si krijuesit apo administratoret nuk mundet te kene ndryshim, por edhe ata(o) te vihen ne pozitat e Don Kishotit te Mances pa dyshim…
Duke folur per qendrimin kritik me erdhi ne mendje nje shprehje e POL ELYAR (kritik letrar). “ TE GJITHE UJRAT E OQEANIT NUK E LAJNE DOT NJE NJOLLEZ GJAKU INTELEKTUAL…”, ky varg teper i rrepte i takon atyre qe shajne dhe levdojne pa kriter dhe pa pergjegjesi. Gjithashtu jane te orjentuar mbi baza opinionesh nga grupe njerezish manipulues te caktuar, mbase kjo forme trysnie ka pasoje jeten qe ne po jetojme sot dhe qe ka vetem një emer, “DRAMA E MPIRJES MENDORE DHE E SHNDERIMIT NE NJE NJERI TJETER BRENDA VETES…, POR QE NE QENDER TE NOSTALGJIVE TE MIA ESHTE KYCI I DRAMAVE TE SE KALUARES SE HIRTE, QE ME FRYMEZIMET E MIA KERKOJ TE JAP NGJYREN ME TE BUKUR JETIKE DHE KA EMRIN ME TE BUKUR HYJNOR MUZIKE…”… D.Ziu…

Burimi/Facebook

Luigj Shkodrani – Kanuni i Lekë Dukagjinit

No Comments Lajme Opinion

Studim
Luigj Shkodrani

Kanuni i Lekë Dukagjinit është një vepër unikale me frymë humaniste e periudhës
së Rilindjes Evropiane në gjuhën shqipe. Kanuni është Bibla Shqiptare
Ligji Amerikan e dënon me vdekje njeriun, kur ja merr jetën tjetrit…
Pra, vetë Klintoni ka deklaruar se Kanuni i Lek Dukagjinit ka një themel të ngjashëm me
kushtetutën Amerikane në lidhje me mbrojtjen e jetës së njeriut, me respektimin e
trinomit “Për Zot, e Fe e Atdhe”!
Kanuni i Lekë Dukagjinit është një vepër unikale me frymë humaniste e periudhës së
Rilindjes Evropiane në gjuhën shqipe, e cila, megjithëse u përfol dhe vazhdon të përflitet
edhe sot e kësaj dite, është vlerësuar nga studiues seriozë, vendas dhe të huaj, si një
“vepër monumentale” (A.Buda), “kontribut në thesarin e kulturës botërore” (Schëerin) dhe
autori i saj, Lekë Dukagjini, është cilësuar “një personalitet imponues” (Durham) e “Hero
Kombëtar” (Hahn) i popullit të vet.
Kanuni është një monument kulturor historik i së drejtës tradicionale të shqiptarëve.
Shqiptarët kanë trashëguar deri në shekullin e 20-të dy kanune: “Kanunin e lekëve” –
Kanunin e Lekë Dukagjinit, që kishte pushtet në viset mbi lumin Drin; “Kanunin e gegëve”

  • Kanunin e Skënderbeut, që kishte pushtet në gjithë pjesën tjetër të Shqipërisë veriore.
    Në viset jugore të Shqipërisë e drejta zakonore tradicionale ka mbërritur fragmentare.
    Modeli më i plotë i organizimit tradicional të jetës së shqiptarëve është Kanuni i Lekë
    Dukagjinit.
    Kanuni nuk kishte vlerë pa kuvendin, pa pleqtë e stërpleqtë, pa dheun që mblidhej
    për të ndarë të drejtën. “Canon et convente”, kanun e kuvend (marrëveshje), ky është
    thelbi i së drejtës zakonore shqiptare. Vetë fjala “kanun” është huazuar nga greqishtja
    “canon”, që do të thotë rregull, kufizim. Po ashtu edhe fjala “kuvend”, që do të thotë
    “parlament”, është huazuar nga një rrënjë neolatine “convente”, marrëveshje.
    Eshtë mirë që nëse shkruhet për këtë kanun,duhet që më parë të tregohet,ajo e vërtetë e
    këtij kanuni, që emri “Shqiptar” e ka zanafillën tek ky kanun, sepse dihet nga pjesa
    dërmuese se në vendin tonë kanë kaluar ushtri të shumta, ndër ta dhe ushtria osmane
    dhe osmanllinjtë, kudo ku kanë shkelur kanë detyruar popullsinë vendase që të ndërrojnë
    fenë e tyre duke e kthyer nga feja katolike në fenë islame.Kanuni ka lindur në atë pjesë,
    ku janë malësorë, sepse atje ushtria osmane e ka patur të pamundur që ta pushtojë,
    kështu që ajo zonë ka qenë komplet e izoluar dhe kështu ka lindur nevoja e mbijetesës ,
    duke marrë mendime nga njerëz të moshuar, por dhe të ditur duke grumbulluar dhe
    krijuar në gojdhanë kanunin e më vonë ky kanun u mblodh dhe u botua nga at Shtjefën
    Gjeçovi.
    Për të kuptuar rëndësinë e kanunit, At Gjergj Fishta e ka cilësuar si, Palca e kombit,
    pra që do të thotë rëndësinë e madhe që kishte ky kanun,por dhe që dhe qeveritë e
    mëvonshme janë bazuar në të dhënat e këtij kanuni dhe ky kanun ka marrë një përhapje
    të gjerë dhe shqiptarët kudo në botë krenohen për kanunin e tyre.Në universitete të
    ndryshme botërore , merret në stydim ky kanun si një vepër unike e kombit shqiptar.
    Kanuni i Maleve të Shqipërisë ka ushtruar dhe vazhdon të ushtrojë një forcë të
    jashtëzakonshme tërheqëse për gjithë ata njerëz të letrave apo studimeve që bien në
    kontakt me të. Nuk besoj se ka temë tjetër të historisë a etnografisë sonë që të jetë rrahur
    kaq shumë nga udhëtarë të huaj, konsuj, etnografë, poetë, romancierë, diplomantë e
    doktorantë qe te mos jene interesuar per kete kanun dhe vlerat e tij. Valter Paincip vjen
    në Shqipëri për të studiuar kanunin e maleve shqiptare në kohën e Luftës së Dytë
    Botërore, kur vendi ynë ishte i pushtuar.
    Paincip ishte një jurist, një studiues austriak me interesa shkencore, që e kishte
    ndarë mendjen ta studionte një ditë kanunin tonë, kjo jo vetëm se i pëlqente të hynte në
    këtë botë dokesh që nuk gjendej tjetërkund, së cilës i ishin qasur me kohë shumë dijetarë
    evropianë, por, siç e thotë vetë ai në parathënie, kishte dhe një detyrim ndaj profesorit të
    tij të fakultetit të drejtësisë në Vjenë për ta çuar deri në fund veprën e lënë përgjysmë, nga
    Teedor Ipeni, konsulli i përgjithshëm austriak para Luftës së Parë Botërore. Rasti e solli
    që ai të vinte si përkthyes me trupat gjermane gjatë Luftës, po që me ikjen e tyre, nuk do
    të thotë se iku dhe ai. Jo, Paincip qëndron mes malësoreve shqiptarë si mik i nderuar i
    tyre, pasi ua kishte bërë të qartë qëllimin e tij. Kështu ata e mbajnë fshehur qeverisë deri
    në vitin 1947, nëpër kullat e tyre, kreshtave të malësive shqiptare të Veriut, duke i
    treguar kanunin e tyre, sic kishin bërë me plot dijetarë të huaj. Ëalter Peinsipp, kur thotë
    se” tek e drejta tradicionale e malësorit shqiptar janë ruajtur mirë arketipet e rendit
    shoqëror e zakonor të kulturave të lashta”, rikonfirmon dhe njëherë si vëzhgues dhe
    hulumtues i drejtpërdrejtë atë që kanë pohuar më parë të tjerë dijetarë europianë në zë.
    Merita e tij është se ai mundet ta shohë të pashprishur këtë arketip dhe në mesin e
    shekullit XX, në fillim në Shqipëri, gjatë luftës së Dytë Botërore e deri në vitin 1947 dhe
    pastaj në Kosovë, kur shërbeu si diplomat i vendit të tij në Beograd.
    Janë të rrallë popujt në Evropë, kontinentin më të lashtë, që janë popuj moshatar
    apo më të vjetër se ne shqiptarët. Andaj, edhe rregullimin shoqëror e kanunor ne
    shqiptaret e kemi nder popujt e parë. Rrallë apo fare ,përveç kinezëve që kanë rregulluar
    jetën dhe veprimtarinë jetësore me kode. Shqiptarët kishin Kanunin e Lek Dukagjinit, jo
    siç thuhet kanun i maleve, apo edhe kanun i Skënderbeut. Një kanun kishim ne
    shqiptarët, e ai ishte Kanuni i Lekë Dukagjinit e asnjë tjetër. Ky kanun ka në përmbajtje
    të përfshirë gjith veprimtarinë njerëzore shqiptare, që nga lindja e deri në vdekje. kanuni
    ka përfshirë në trajtimin e vet përmbajtjen e jetës dhe formën në rrethana adekuate
    dalluese nga vendet dhe popujt e tjerë për rreth e më larg. Ashpërsia e relievit, rrethanave
    klimatike dhe raportet shoqërore nëpër fazat e të cilës kanë kaluar populli shqiptar, kanë
    krijuar edhe ashpërsinë e thelluar vrazhdësinë në relacionet njerëzore, si në marrëdhënie
    të punës ashtu edhe me pronat dhe raportet ndërnjerëzore. Kanunin në shumë raste e
    kohëra e gjykojmë pak sa më ashpër se sa e meriton.
    Nuk kemi vlersuar gjithmonë esëll, kur kemi folur për kanunin. Nuk kemi llogaritur
    gjithmonë se kanuni ishte në kohëra e raporte shumë më të ashpra se koha dhe rrethanat
    kur kemi shkruar e vlerësuar. Kanuni është bazë e fort për ligjislativin e pastajmë, si
    tashti edhe në të ardhmen e afërt. Kanuni pas një studumi analitik të thellë, mund të
    shërbejë për kodet e tashme të cilave Kanuni mund t’ju shërbejë për themel e ligjësi të
    shëndëtshme. Sidoqoftë, Kanuni i Lekës, jo i malësisë e as i Skënderbeut, ishte, është dhe
    duhet të shërbejë dokument i lashtësisë dëshmuese shqiptare. Kur ne kishim kanun, nuk
    kishte thuajse askush, apo pak kush qeverisej me kanun. Kjo është dëshmi e lashtësisë
    dhe traditës sonë civilizuese e qytetëruese. Shkenca e drejtësisë shqiptare ende nuk e ka
    thënë fjalën e fundit për Kanunin e Lekë Dukagjinit, shkenca jonë e ardhme duhet të
    angazhohet gjatë e të hyjë thellë analizës dhe studimit të etikës së drejtësisë njerëzore
    duke u mbështetur në Kanun.
    Kanuni është rregulli që kërkohet, ligji që duhet të zbatohet, kur ligjet nuk veprojnë,
    apo janë bërë qëllimisht të buta për të toleruar kriminelët.,atëhere vepron Kanuni
    automatikisht ku mbron individin, familjen, shoqërinë e kombin… Kanuni ka qenë dhe
    është shpëtimtari i kombit shqiptar në periudhat e pushtimeve të huaja…
    Prof. Kazuhiko Yamamoto nga Japonia në një takim në Nju Jork, tha se: “Struktura
    etike e Kanunit, është forma më origjinale e etikës në shoqërinë njerëzore. Kanuni i Lekë
    Dukagjinit, sipas tij ishte një mekanizëm i nevojëshëm i kohës. Ai është një vështrim
    përqasës mes strukturës etike e shoqërisë homerike dhe asaj kanunore shqiptare. Për
    këtë ai pohoj se ka bërë edhe disa studime që titullohen: “Struktura Etike e Shoqërisë
    Homerike”, “Shoqëria pa ndonjë autoritet shtetëror e shndërron dhunën e hakmarrjes në
    një forcë të shenjtë”.
    Rëndësia e kanunit ka vlera të veçanta që duhet të studiohen mirë nga të gjithë ne .
    Në Kanun nuk thuhet se vriten fëmijtë as gratë për gjak! Nuk thuhet se izolohen gratë as
    fëmijët për gjak! Nuk thuhet se njeriu duhet ta vrasë njeriun për fjalë goje.
    Nuk thuhet që kur ndodh një vrasje duhet me ba vrasje tjetër… Por thuhet askush nuk
    ka të drejtë të ja marr jetën tjetrit, përveç ai Zot që ja ka fal jetën njeriut!
    Ai që ja derdh gjakun dikujt duke ja marrun jetën i ka borxh jetën e vet, gjykimit të
    pleqve, të fisit, të shoqnisë, të njërzisë…(këto fjalë i ke dhe në Bibël e Kuran).
    Vrasja e njeriut të qet në gjak!
    Gjaku falet prej fisnikëve, prej njerëzve me njerëzi! Trimi din me fal!
    Por falja ndodh vetëm atëhere kur vrasësi me një përvujtësi pendimi të thellë para botës,
    njerëzisë, shoqnisë dhe fisit të viktimës, para pleqve që e pleqnojnë atë vrasje, din me u
    përul me rrespekt pendimi dhe kërkon falje burrnisht! Atëhere falet gjaku!
    E pra këto njerëz që gjoja vrasin në emër të kanunit pa ditur qoftë dhe një rrjesht, nuk
    duhet që gazetarët tja motivojnë kanunit. Të vrasësh femrën nuk e thotë kanuni, e pra
    pse këto gazetarë dalin në shkrimet e tyre dhe përmendin, se gjoja u vra një femër për
    hakmarrje sipas kanunit.
    Vrasjet në Shqipëri për vepra nga më banalet po i veshin Kanunit me pa të
    drejtë, ndaj duhen të ndahen veprat nga Kanunore nga ato, për arsye të ndryshme
    që nuk kanë të bëjnë fare me Kanunin.
    Do të ishte mirë që ky Kanun të studiohej edhe në shkollat tona. Në fund të
    fundit për të përparuar ne duhet të kuptojmë se nga e kemi prejardhjen dhe Kanuni
    është pjesë e prejardhjes tonë.
    Kanuni është quajtur Kushtetuta e parë shqiptare. Kanuni është një
    monument kulturor historik i së drejtës tradicionale të shqiptarëve dhe i tillë do të
    mbetet për të gjithë jetën.

Nga Luigj Shkodrani

Skënder Sadri KAPITI – Ja pse e mbështes Lulzim Bashën

No Comments Lajme Opinion

Nga Skënder Sadri KAPITI

Me Lulzim Bashën si kryetar i PD-së, së pari vetë Partisë Demokratike po i bëhet VETING-u, dekriminalizimi, dekorruptimi dhe dekomunistifikimi politik.

Kjo duket në mënyrën transparente dhe demokratike të përzgjedhjes së kandidatëve për deputetë , ku për herë të parë në këto 30 vite tranzicion Kryetari Basha dhe PD e ripërtërirë po japin shëmbull emancipimi lirie e demokracie të brëndshme të një partie politike shqiptare.

Demokracia shqiptare së pari ka vuajtur nga cilësia, aftësia dhe përzgjedhja e keqe që është bërë dhe nga kualiteti i dobët që arritën të jenë deputetë në parlamentin shqiptar gjatë këtyre 30 viteve tranzicion.

Kjo pasi parlamenti shqiptar gjatë këtyre viteve ishte i mbushur plot me individë me të kaluar komuniste, me ishkomunistë e ishfunksionarë të devotshëm të regjimit komunist dhe me ishsigurimsa të shtetit, dhe që kurrë nuk u bë as dekomunistifikimi dhe as lustracioni antikomunist.

Sikur të mos mjaftonte vëtëm ky fakt , gjëndja precipitoi akoma edhe më keq pasi partitë politike shqiptare u kapën nga autokratët, nga mafia, hajnija e korrupsioni brënda tyre, që i shndërroi ato në ndërmarrje politike intrigash, pazaresh e tarafesh klane e klikash ku u asgjësua plotësisht meritokracia, ndershmëria, transparenca, aftësia, profesionalizmi, talenti, personaliteti, dinjiteti dhe përgjegjshmëria e patriotizmi.

Unë si antar i orëve të para të Partisë Demokratike mbështes plotësisht Lulzim Bashën dhe PD e ripërtërirë, pasi jam nga ata që e kam kundërshtuar gjithmonë frymën autoritaritariste; kam qenë kundër survejimit dhe ndëshkimit të mendimit ndryshe, kundër

jotransparencës dhe mungesën e demokracisë së brëndshne brënda saj; kam kundërshtuar sidomos mënyrën apriori dhe diktatin nga lart të përzgjedhjes së kandidatëve për deputet, lidhjet e shkurtëra korruptive e nepotike , lidhjet nepotike dhe të akraballëkut fisnor si dhe kam kundershtuar edhe pronësimin e të drejtës për të qenë kandidat dhe deputet i përjetshëm.

E shoh këtë hapje, këtë liri ,transparencë dhe demokraci të brëndshme si gjënë më të mirë dhe më të duhurën që po bën Lulzim Basha,si një risi politike dhe emancipuese drejt zhvillimit dhe përsosjes së demokracisë.

Lulzim Basha solli për herë të parë në politikën shqiptare, politikën demokratike të zgjedhjes fillore të kandidatëve për deputet, duke ia kthyer demokracinë antarësisë së Partisë Demokratike, vullnetit dhe përzgjedhjes nga baza, nga antarësia.

Lulzim Bashën e mbështes sepse me Bashën kryeministër do të ndryshojnë për nga më e mira Shqipëria: progresi, zhvillimi, mirëqënia, kultura, arsimimi, shëndetsia, drejtësia, akademia dhe universiteti, demokracia dhe integrimi i Shqipërisë të cilat janë kapur e marrë peng nga e ashtuquajtura mashtruese “rilindja” socialiste.

Mr. Hamdi Nuhiju – Mësimi online përballë mësimit me prezencë fizike .

No Comments Lajme Opinion

Një tetori i këtij viti (2020) që përkon me nisjen e mësimit nëpër shkollat e Maqedonisë së Veriut ka hapur debatin e formës së mësimit se qysh do të ishte më e përshtatshme për nxënësit dhe studentët. Nëpër shumë qytete të Maqedonisë së Veriut lexuam dhe raportuam lajme për protesta të nxënësve të shkollave të mesme të cilët duan që mësimi të realizohet me prezencë fizike dhe jo në formën bashkëkohore-online.

Sipas strategjisë nacionale të ministrisë së arsimit dhe shkencës, nxënësit nga klasa e parë deri në klasën e tretë do të marrin pjesë në shkolla, ndërsa nga klasa e katërt deri në vitin e katërt në shkollë të mesme mësimi do të realizohet në formën online. Ky debat u nxit për shkak të pandemisë Covid 19 dhe rekomandimeve shëndetësore të autoriteteve kompetente në këtë temë.

Njëra prej dobive të pandemisë Covid 19, nëse mund ta quajmë dobi, është edhe futja në funksion të sistemit të mësimit të nxënësve me distancë fizike. Shtetet e ndryshme të botës, duke përfshirë edhe disa shtete të rajonit e kanë të zhvilluar prej shumë kohë më herët këtë metodë të mësimit e cila ka dhënë rezultate të mira.

Megjithatë, organizimi i mësimit dhe strukturës shkollore në Maqedoninë e Veriut edhe në nivelin master, e të mos flasim për nivele më të ulëta dallon prej shkollave shqipe me ato maqedonase. Përderisa në shumicën e fakulteteve tona, studentët në nivelin master duhet që të marrin pjesë në ligjërata dhe ushtrime njëjtë si në fakultet, pa marr parasysh elementin e kohës së studentit i cili është në marrëdhënie pune, në shumicën e fakulteteve maqedonase ky element me kohë është i rregulluar. Të mos flasim për metodat e mësimit online të cilat përveç në Universitetin e Evropës Juglindore që është zhvilluar dhe zbatuar me kohë, nuk është zbatuar në asnjë institucion tjetër shkencor jashtë periudhës së pandemisë Covid 19.

Në të gjithë shkollat prestigjioze botërore ofrohen dy mundësi për nxënësit dhe studentët, mësimi me prezencë fizike si dhe mësimi online. Vetëm në Maqedoninë e Veriut, sidomos te shkollat me mësim në gjuhën shqipe, mësimi online problematizohet deri në atë nivel saqë nxënësit duhet të dalin në protesta për të kthyer mësimin me prezencë fizike.

Përveç përdorimit të teknikës dhe teknologjisë te të cilat po shihet qartas se arsimtarët, profesorët dhe mësuesit tanë, një pjesë e madhe e tyre nuk ia kanë idenë se si duhet të operojnë me to, shumë pikëpyetje po ngritën në kokat e tyre. Pikëpyetjet e tyre mendoj se mund t`i japin përgjigje organizimi i disa seminareve dhe trajnimeve profesionale në Slloveninë fqinje, të organizuara këto nga ministria e arsimit dhe shkencës e Maqedonisë së Veriut.

Metoda e vlerësimit të nxënësve në mënyrë reale dhe mbajtjes gjallë të aktivitetit të tij gjatë periudhës së mësimit online, ndoshta do të ishte më e mirë dhe e përshtatshme sesa metodat të cilat arsimtarët, mësuesit dhe profesorët tanë i kanë përdorur gjatë kohës kur nxënësit i kanë pasur nëpër klasa.

Mësimi online përveç dobive tjera, e ka edhe një dobi se asnjë nxënësi nuk mund që t`i hysh në hak duke e nënvleftësuar mundin dhe dijen e tij, po ashtu nuk ke mundësi që ta favorizosh asnjë nxënës të ndonjë shefi lokal politik.

Angazhimi është i dyanshëm. Nuk mundet që mësuesi, arsimtari, profesori të dal para nxënësit i papërgatitur, pasi që gjithçka incizohet dhe vëzhgohet nga autoritetet arsimore. Po ashtu, as nxënësi nuk mund të arrije që me lehtësi ta mësoje lëndën e caktuar nëse nuk angazhohet në mënyrë vetanake, duke kërkuar, hulumtuar e gjurmuar.

Mësimi online nxënësit shqiptar i kthen nga parazit që kanë pritur gjithmonë prej tjetrit, në nxënës mjaft aktiv dhe kreativ në zgjidhjet e tyre. I mëson ato se mjetet teknike dhe teknologjike nuk bën që t`i përdorin vetëm për ta kaluar kohën kot, por përmes tyre edhe të mësojnë dhe aftësohen për tregun e punës.

Argumenti se pjesa dërmuese e nxënësve shqiptarë nuk kanë mjete për të ndjekur mësimin online, duke i munguar llaptop ose tabletë, nuk mban. Me vet faktin se Maqedonia e Veriut është njëri prej shteteve me përqindjen më të lartë në rajon për përdorimin e internetit nga të rinjtë, ndërsa informimi i të rinjve ndodh më shumë nga rrjetet sociale sesa nga TV, e dëshmon qartas se ky argument është artificial. Me këtë gjë, nuk përjashtohet mundësia që në Maqedoninë e Veriut të ketë raste sociale e që kanë nevojë për përkrahje për t`u furnizuar me tabletë dhe llaptop.

REXHEP RRUGEJA – E VERTETA DHE GENJESHTRA.

No Comments Lajme Opinion

Gjithmone ne jeten time jam frymezuar nga prinderit e mije per te qene nje njeri i ndershem dhe te punoj me perkushtim te madh per familjen dhe atdheun tim.Keto vyrtyte te larta ia kam futur ne shpirte dhe femijeve te mije gje te cilen e kemi bere realitet si familje duke kontribuar per qytetin tone Kavajen dhe per Atdheun tone .E verteta dhe ndershmeria eshte nje nga vlerat me themelore te demokracise .Nese nje qeveri deshiron te jete e besueshme nga njerezit ,duhet qe gjithnje te jete e hapur per tu thene te verteten atyre.Nje qeveri ,qe i fshihet popullit te vet nuk mund te kete besnikerine e qytetareve te vet ,dhe nuk mund te jete ne gjendje ta ruaj autoritetin e saj legjitim per nje kohe te gjate.

Pjesa me e madhe e popullit shqiptare me dekada te tera eshte ushqyer me genjeshtren duke rene preh e politikes diktatoriale komuniste e cila e ka deformuar qellimisht historine e Shqiperise sepse e verteta ata i godet rende.Genjeshtrat e politikaneve tane sot kane dalur sheshit.Te gjithe e dijne shum mire se politikanet tane jane jo vetem genjeshtare por me te korruptuarit ne europe dhe te zhytur thelle ne krim ekonomik .Te gjithe jemi te vetedijshem qe ne Shqiperi nuk ka parti te djathta por te majta dhe ne udhehiqemi nga bijte e komunisteve nga partite diktatoriale PS, PD, LSI ,RP, dhe sahan lepirsat e vegjel.Por pjesa me e madhe e popullit edhe pse e din kete te vertete vazhdon akoma ti besoje bijve te komunisteve qe udheheqin Shqiperine si ne pushtetin qendrore dhe ne ate lokal duke i duartrokitur dhe duke i votuar per tre dekada diktatoret e rinj ose me sakte bijte e komunisteve te cilet kane vene pasururi marramendese me ane te korrupsionit.Vetem kete rralle Basha i leshoj gjith pushtetin Rames.Sepse te dy partite e medha diktatoriale kane pasur dhe pushtet lokal dhe pushtet qendrore.Genjeshtrat per njerzimin gjithmone kane qene vrastare .Edhe bindjet partjake jane armiqte me te rrezikshem te se vertetes.Politika diktatoriale Shqiptare vazhdon akoma edhe sot te deformoje historine ku bota sot eshte bere aq e vogel sa eshte zbuluar cdo imtesi ,cdo fshehtesi ,dhe cdo gje lexohet drejt e mire ne cdo shtepi .Kundershtaret politik sot ne Shqiperi jane te pamoralshem ata akuzojne njeri – tjetrin ne foltoren e kuvendit per droge papunesi ,korrupsion ,vjedhje ,vrasje ,krim ekonomik etjera krime.Por asnje politikan te madh nuk kemi pare ne bankat e te akuzuarve.Politikanet tane te korruptuar ose bijte e enverit qe kane udhehequr vendin per tre dekada si ne pushtetin lokal dhe ne pushtetin qendrore mbeten dhe do te mbesin funderrinat e nje populli.Korrupsioni ,deformimi i historise ,papunesia ,mos dhenja e prones dhe percarja qe i kane bere popullit per tre dekada keta politikane te korruptuar jane kunder ndershmerise dhe kunder lirive dhe te drejtave te njeriut.

Te krahasosh te moralshmin dhe te pamoralshmin eshte njesoj si te krahasosh diten me naten.Shumica e popullit per te jetuar me mire i shkon nga pas partive diktatoriale. Dikush per te pasur poste te larta zyrtare, dikush per te perfituar ne biznes, dikush per nje thes miell,e te tjere njerez per perfitime te tjera kane kaluar sa te njera parti ne tjetren ,edhe ata qe jane besnik te nje partije i gjejmojne nga pas liderve diktatoriale vetem per nje vend pune .Disa persona qe kane shkuar sa te njera parti ne tjetren sot bejne te moralshmin duke kritikuar lideret e partive por pa harruar se dje kane qene perkrahes kryesore te diktatoreve qe sot ata kritikojne.Historia ka pare se si kane deshtuar provat paradoksale per te ushqyer demokracine me injorancen .

Per deformimin e historise po jap disa fakte kryesore mbi ngjarjet e vititi 1990 -te ne Kavaje ku politika 30 vjecare diktatoriale e ka deformuar qellimisht.25 mars 1990 -te demonstrata e pare antikomuniste e cila u zhvillua ne stadiumin e Beses me ndeshjen Besa -Partizani ,ne vend te kesaj date eshte vendosur demonstrata e dyte e 26 marsit 1990-te ,kjo eshte deformim i qellimshem duke spostuar 25 marsin e duke vendosur 26 marsin si demonstrata e pare .Me 26 mars 1990 ne policine e Kavajes ku i arrestuar ishte Rexhep Rrugeja dhe Selaudin Cara demonstruesit goditen me gure godinen e policese duke thyer xhamat ku guret erdhen deri ne dhomen ku po torturohej Rexhep Rrugeja .

Demonstruesit therriten :Lironi shoket tane ,Rrofte Ramiz Alia Poshte Dinastia e fjale kunder Nexhmije Hoxhes.Keto fjale jane thene e shkruajtur perhere te pare nga ana ime ku me kane kundershtuar me mijera simpatizante te Pd sepse nuk donin te verteten .Me pas po keta simpatizante me kane thene :Eshte e vertete por mos i themi keto fjale se ulim imazhin e 26 marsit .Po nese duam te verteten pse duhet me i mfshehur fjalet Rrofte Ramiz Alia Poshte Dinastia. Sot e kesaj dite edhe pse e verteta ka dalur sheshit shume persona nuk e thojne te verteten.Po per ngjarjen e 29 marsit te vitit e 1990- te, perse nuk flitet, ku mbare populli i Kavajes u mblodh si nje trup i vetem ku iu gjend prane familjes se Gani Rrugejes ku dy djemte e Ganiut Rexhepi dhe Iliri ishin te arrestuar e po torturoheshin per vdekje ku Ilirin nga torturat cnjerezore qe mori nga xhelatet populli i Kavajes e dinte te vdekur ndersa per Rexhepin flitej se ishte ne gjendje te rende nga torturat cnjerezore qe mori nga Zv /Ministri i Brendshem Zylyftar Ramizi dhe shefi i policise se Kavajes Sazan Tare e kriminele te tjere dhe mbahej nen mjekimin e mjekut te Deges se Durresit.Perse per kete ngjarje shum historian apo gazetare nuk flasin fare.Ndersa per ngjarjen e stadiumit ku dy vellezerit Rrugeja ishin protogoniste kryesore disa gazetare ,shkrimtare apo historiane e kane deformuar kete ngjarje qellimisht ku gjithcka ka dokumenta.Po filmimin e demonstrates se stadiumit ku mua Rexhep Rrugejes ma kane nxjerrur ne hetuesi perse nuk e nxjerrin keta politikane? Perse e mfshehin kete te vertete ?Perse kane frike nga e verteta ?

Po filmimin e varrimit te deshmorit te pare te demokracise Shqiptare Josif Budo perse nuk e nxjerrin?Perse kane frike nga e verteta ?Po pjesa e madhe e popullit perse hesht dhe behet pjese e politikes diktatoriale 30 vjecare?Po per pronat qe nuk iu dhane pronareve te vertete perse ky popull hesht?Po per Gerdecin ku u vrane njerez te pafajshem perse ka heshtje ? Po per hapjen depove te armeve ku shqiptari vrau shqiptarin perse ka heshtje ?Po per firmat piramidale ku njerezit humben shtepi e katandi perse ka heshtje ?Po per shtepite e shembura ku disa nuk u shemben se ishin miq te politikaneve apo besnik te partise e disa shtepi u shemben se nuk ishin te partise perse ka heshtje.Ku eshte e verteta dhe drejtesia ne te gjitha keto raste ?Drejtesia dhe e verteta duhet te konsiderohej si baze e nje shoqerie demokratike .Drejtesia duhet te predominoje ne te gjitha aktivitet sociale duke filluar nga adaptimi i i ligjeve te drejta dhe te arsyeshme dhe deri ne vendimet e gjykatave ,te cilat duhet te jene te pavarura dhe te paanshme per te gjithe individet.Per te siguruar nje Shqiperi etnike ,te pavarur ,te lire ,sovrane dhe moderne ,nuk duhen te ndodhin ndermjet forcave partjake ,biznese politike sepse shkohet me siguri drejt ne rrenimin e shtetit ,e domosdo drejt shkaterrimit total te vendit .Ne keto kushte jo te favorshme per Shqiperine ,fati historik e ka hedhur rende jo vetem ekonomikisht ,moralisht ,politikisht ,por mjerisht avash -avash po e hedh drejt gremines ,e ti marin dhe nderin .Me politikanet e sotem por dhe atyre qe iu ka lejuar te meren me politike qe nga regjimi injorant i se kaluares e deri tani kete vend e kane braktisur dhe katandisur si mos me keq .Sot duhet menduar e shikuar me syrin e seleksionimit te tyre .Kujdes duhet patur me politikanet qe i kane sjelle sherbime te vyera kombit Shqiptare .Dua t’iu them se pas ketyre shpjegimeve qe thame me lart ,mund te krijohet pershtypja sikur parlamentaret tane jane larg lapsusve ne te shprehur e ne te vepruar.Shume kuvende ne bote por me te theksuara shtetet ish komuniste jane laramane dhe me spiune e agjente ne sherbim te sigurimeve te huaja, per te vetmen arsye ,qe deputetet ne fjale te jene te perhershem ne politike per te realizuar qellimet e regjizoreve e te kete perhere nderrime pushtetesh qeverisjesh e sidomos me shqiptaret qe te mos kene kurre shtet te stabilizuar ,pra ngatarrestare.Roli i opozites ne Shqiperi eshte i pa parashikueshem .Si pozita dhe opozita pavaresisht se kush qeveris kur nderrojne vendet luajne rolin vetem per te shkaterruar cdo gje qe eshte bere mire ne pare.Atehere ku eshte leverdia ne kete rast ?Politikanet pasurohen dhe taksa paguesit poshterohen duke u varferuar.Te dy partite e medha Ps dhe Pd e me pjedhat e tyre te cilat te ndara ne dysh bejne pozite dhe opozite ne kurriz te qytetareve shqiptare.Lidhur me kete ,shumica e klases politike dhe e intelektualeve edhe ne kete periudhe kur e verteta tashme duket ne driten e diellit ,perseri ata nuk levizin nga istikami i zaptuar padrejtesisht.Ndersa pjesa e madhe e popullit eshte ne gjume duke i shkuar nga pas partive diktatoriale vetem per nje vend pune.Kjo nuk shpjegohet ndryshe pervec se nostalgjia ndaj regjimit injorant te se kaluares dha asaj aktuale eshte ulur kembe kryq ne trojet etnike Shqiptare e sidomos ne qendren e saj ne Tirane ,Prishtinen dhe Shkupin.Gjat ketyre tre dekadave demokracia ne Shqiperi ka qene krejtesisht fallco.

Rexhep Rrugeja Kavaje.

Burimi/Facebook

Fotografia e Rexhep Rrugeja

MEDVEGJA NUK ESHTE KURRE VETEM !

No Comments Lajme Opinion

Takimi i dyte publik per te diskutuar per problemet e rendesishme jetesore te Etnise Shqiptare ne Trojet e veta Etnike nen Serbi!
Muharrem Salihu dhe Kostaq Papa!
Dy politikane dhe profesioniste te toneve te uleta takohen serish ne Hotel Rogner per shqetesimet e medha ne trojet etnike.Takohen thjeshte, larg bujes e kamerave sepse per ata nuk ka rendesi publiciteti por cfare mund te bejne vertete ne terren per te zvogeluar genocidin e ri mbi Shqiptaret me forma te reja qe ushtron pushtuesi serb.
Kostaq Papa nismetare dhe mbeshtetes i nismes se pare “Kosova Lindore nuk eshte vetem”, para 1 viti shpalosi te plote Patformen e re “Medvegja nuk eshte kurre vetem” sepse ngjarjet diskriminuese u rrokullisen me shpejtesi ne Medvegje!
Platforma u mirprit e ngalli interesim sepse ajo kerkon perpjekje per ndryshime ne terren ne mbrojtje te popullsise etnike shqiptare e jo fjale thjeshte per median!
Interesim akoma me i madh po tregohet per pergatitjen e Vizites se Deputetit Kostaq Papa ne Kosoven Lindore.
Kjo tregon se kur kjo vizite te realizohet dhe Z.K.Papa do vendoset per te “banuar” me familjen dhe bashkpuntoret e tij disa dite ne Presheve, Bujanovc e Medvegje, interesimi do jet shume i madh!
Kujtojme se Z.Kostaq Papa eshte Deputet i Tiranes dhe Emigracionit por funksionet e tij politike si Perfaqesuesi Politik i Emigracionit Shqiptar, Kryetar i PESH, por dhe Inisiatori i Lobimit per Kosoven ne Parlamentin Shqiptar ngjallin interes kur per arsye te veprimtarise se tij kombetare populli i Medvegjes e ka quajtur “Zerin e tij” dhe “Ambasador te Medvegjes”!
Sonte ne oret e mbremjes do te zhvillojne serish takim dhe darke pune ne Seline e PESH e QKK me bashkpuntoret e deputetit per te programuar veprime konkrete te Platformes “Medvegja nuk eshte kurre vetem”.

Drejtoria e Informacionit e PESH
Qendra e Kordinimit Kombetar
Zyra e Deputetit Kostaq Papa

Tirane 28.09.2020

Diana Ziu – Kthesa totale për një Festival dinjitoz dhe që duhet t’i rrijë bukur më parë vendit tonë, dhe më pas pse jo edhe Eurosong…

No Comments Lajme Opinion

Mendoj si muzikante, si krijuese dhe si kompozitore të shpreh edhe njëherë mendimin tim për këtë eveniment të fundvitit festival, por kësaj here në formë më të koncentruar dhe shkurt.
Sipas mendimit dhe këndvështrimit tim dua të fokusohem në disa nga pikat e mia të një statusit tim në fb si më poshtë vijon;

Unë si Diana mendoj që këngët të paraqiten në fazën e parë, të shkruara në partiturë me melodi dhe poezinë (me tekstin) e duhur, PA ORKESTRACION.

Kur këngët akoma nuk janë përzgjedhur në festival, përse duhet t’i shtojmë këto kosto të pa nevojshme?….
Përse këngët duhet të dorëzohen me orkestracion dhe të përfunduara me të gjitha komponentet e saj kur ne akoma nuk dimë nëse janë pranuar?!…

Por nuk harroj të përmend dhe fakte të tjera që komunikimi i stafit të RTVSH-ës është përtokë dhe askush nuk komunikon arsyet e mos pranimit, madje telefonat janë shurdhuar në mënyrë selektive?!…

Si ka mundësi që dorëzohen këngë të krijuara me forma beats shabllone kompjuterikë, pa njohjen bazike të notave muzikore, madje këta “krijues” pjesëmarrës në festivalet ndër vite nuk njohin dhe nuk dinë të luajnë asnjë instrument muzikor?!… Kjo na tregon edhe njëherë shkallën e injorancën të këtyre pseudo “kompozitorëve” , si dhe çvleftësimin e krijuesve të vërtetë.
Unë si Dianë nuk jam kurrë kundër teknologjisë moderne të kohës, muzikës alternative, apo rrymave të muzikës moderne, por gjithë këto krijime duhet të dorëzohen me partiturë muzikore.
Kur kjo etapë të ketë përfunduar dhe të jenë marrë vendimet përfundimtare, ateherë kompozitori sipas rregullave të bëjë orkestracionin e këngës në studion që ai apo ajo preferon.

Unë personalisht nuk kam asnjë interes apo kundervënie ndaj studiove muzikore private. Ato me shumë të drejtë kërkojnë hakun e merituar të punës.

Dua të bëj pak replikë dhe të ngacmoj jo pa qëllim eksperiencën e hidhur nga Festivali i 58-të, që jo më kot u quajt Show, spektakël dhe bisnes i monopolizuar nga një person, që e shndërroi këtë Festival në butafori të dritave, të fustanëve, retorikave, fyerjeve, ngërçeve psiqike komike që kripa ju kish shteruar rrugës, monologëve pafund që qeshnin vetveten, baladës së vetë kënduar dhe të vetë duartrokitur si një Barbi Jokër në realitet.

Fatkeqësisht askush nuk shprehu revoltë edhe pse shuplakat ndiheshin të forta, por askush nuk ngriti zërin. Mediat monopoliste kishin marrë kyçet e heshtjes së korruptuar… Premtimet boshe të individid monopolist grotesk s’kish të ngopur, ishin në garrë të seleksionuar, duke lënë mënjanë këngën tonë të bukur si dhe cilësinë e saj. Këngët lëngonin nga ritmi banal dhe i pa formuar, ritmi i akordeve ndillte pështjellime lakuriqe të çarmatosura.
Hiret provokuese me fustanë apo me “fustanë” i thënçin të këngëtareve dhe prezantueses bënin sfilatën e rradhës duke harruar përse kishin ardhur në Festival. O Zot një rrëmujë dhe shkelje të dukshme e të gjitha parametrave të rregullores, ku dhe shtesat e pikave në rregullore zgjoheshin në mes të natës dhe “përgjumësh” renditeshin në pikat e rradhës, çudi?!…
Ah!… se harrova dua të theksoj post festivalin shumë zhurmë për asgjë, ku sipërfaqësisht lëvdatat llustronin sedrat e sëmura duke mënjanuar kritikën reale, po ku ishte kritika profesionale?!…
Ja çdo të thonë individi i “privilegjuar”, por i korruptuar “pa dashje”, ndoshta kështu?!…
Pra, përsëri dua të theksoj akoma më me forcë:
“Mjaft më… me këto metoda të pa ndershme, me ideologji që koha vetë i ka shvleftësuar. Ejani të punojmë dhe ndërtojmë të bukurën, delikaten, të ëmblën këngën tonë dhe, të lemë shembullin e nderuar profesional të krijuesve me këllqe dhe jo me paterica butaforike.”.
Kjo do të shënojë kthesën totale të një Festivali dinjitoz dhe që duhet t’i rrijë bukur më parë vendit tonë, dhe më pas pse jo edhe Eurosong.D.Ziu…

Burimi/Facebook – Diana Ziu

Diana Ziu – Festivali i 59-te

No Comments Lajme Opinion

Festivali është një fest dhe duhet të ketë një ekip të plotë që krijon një qytet magjik ëndërrash ku këngët magjishëm mes tingujsh të ndryshëm shkëlqejnë qiellin e tij dhe, i bëhet dhuratë popullit.

Unë si kompozitore dëshiroj të jap mendimin tim për artin muzikor dhe, në veçanti për strukturën e Festivalit të 59-të në vijim, pasi jemi në prag fillimit të stafetes muzikore të vitit.
Që nga vitet 90-të dhe në ditët e sotme cdo gje në fushën e artit muzikor pambarimisht vazhdon te jete një rrumpall/ rrëmujë apo një subjekt çorientues pa çelsa soli, pa kohë muzikore dhe, ku paralelet pentagramike janë kthyer diagonalisht në përshtatje të spontanitetit.
Ky çorientim filloi me Festivalet e viteve qe sapo përmenda më lart, të cilat u ndertuan sipas modeleve dhe deshirave personale nga muzikante të redaksisë muzikore në RTVSH. Këto forma kanë sjellë rremuje ne organizimin dhe strukturen e festivalit, por që per shume arsye që “dihen” apo që vetëkuptojnë vetveten kanë sjellë pasoja dhe po na përballin me situatën ku jemi edhe sot.
Sipas mendimit tim Festivali duhet të ketë ndryshim rrënjësor në strukturë që të ketë edhe transparencë.
1- Duhet të jetë një redaksi muzikore me krijues, kompozitorë dhe poetë, të cilët duhet përzgjedhin këngët.
kenget te paraqiten pranë kësaj redaksie sipas afateve të përcaktuara nga kjo redaksi.
kengët duhet te paraqiten vetem të shkruar në partiturë melodikisht, me harmoni dhe, me tekstin perkates pa përfshirë orkestracionin e saj, (arsyeja për të cilën unë po aludoj është një shkak që duhet marrë në konsideratë, pasi këngët që janë orkestruar në studiot private dhe që nuk janë pranuar për arsye te pa thëna, kanë një kosto të dyfishtë si atë emocionale të krijimit, por edhe atë monetare të çvleftësimit).
2- Pjesëmarrja në Festival të ketë një vizion të ri, ku çdo kompozotior të sjellë një këngë për konkurim, (mendoj që kompozitorët e redaksisë të mos jenë pjesëmarrës, pasi në gjuhën ligjore merr ngjyrat e konfliktit të interesave për konkurim transparent).
Të ulet propabaliteti i korrupsionit nga këto “studio private” te “preferuara” qe kanë kthyer këtë pruçedure orkestracioni këngësh para konkuruese vetem për qellime përfitimi apo s’kualifikimi me këto fantazma kompozitorë, këngëtarë apo poetë që nuk janë dëgjuar kurrë, (kur kjo pistë festivali duhet të ketë një kriter përzgjedhjesh të drejta profesionale siç e kërkon koha dhe profesioni përkatës).
Studiot private duhet të ruajnë emrat e tyre me korrektesën më të madhe, që të mos lejojnë këto fantazma krijues apo këngëtarë që sollën 4-5 këngë të “një autori” në Festivalin e mëparshëm, dhe të mos lejojnë manipulimin në Festivalin e këtij viti pandemik historik të 59-të.
3- Redaksia muzikore pasi të degjojë dhe te perzgjedhe këngët konkuruese dhe pjesemarrëse në Festival, duhet të jetë transparente në gjykim dhe të komunikojë hapur arsyet e mos zgjedhjes së këngëve të cilat janë s’kualifikuar për konkurim. (Çdo arsye të jetë e spjeguar profesionalisht nga stafi i redaksisë, pasi unë vetë si kompozitore me përvojë u përballa me një rrugëtim dhe shuplaka të heshtuara telefonike, me një heshtje të rëndë hipokrite dhe tepër të padenjë për një grua dhe krijuese). Shkrirja e redaksisë ishte një gabim, por krijoi një portë te hapur ku regjizorja morri në dorë gurrin dhe arrën për përzgjedhjen dhe pjesëmarrjen e këngëve qe i përshtateshin asaj në Festivalin e 58-te. Ja pra që këtij lloj konkurimi i duhet thënë stop, por stop, sot…).
Festivali është një fest dhe duhet të ketë një ekip të plotë që krijon një qytet magjik ëndërrash ku këngët magjishëm mes tingujsh të ndryshëm shkëlqejnë qiellin e tij dhe, i bëhet dhuratë popullit.
4- Boll më me tekste qe nuk kanë frymë poetike dhe, që nuk janë kurrë në sinkron me emocionin që përcjell kënga.
5- Këngët pasi të jenë përzgjedhur dhe aprovuar nga redaksia, atëherë të bëhen edhe orkestrimet në studiot private sipas dëshirës dhe preferencave të krijuesit, për të evituar anomalitë dhe rrëmujërat e viteve që shkuan.
6- Disa kompozitorëve duhet t’u jepet e drejta të mundësojë inçizimin e këngëve të tyre pranë orkestrës së RTVSH.
7- Në Festival duhet të këtë risi si në krijimtari, poezi, por edhe në pjesëmarrjen e grupeve të të rinjve. ( këtu lind nevoja qe përveç orkestrës se madhe të RTSH, në pjesëmarrjen e tyre të jenë intrumentistë të muzikës alternative).
8- Dua të ndalem tek një problematike muzikore që ka sjellë një devijim të qëllimit të Festivalit tonë, pasi kënga është kthyer në një pistë konkuruese për një qëllim të caktuar për vajtje në Eurosong. Ky fenomen ka shkatëtruar larmishmërine e këngës tonë të bukur. Mbase cdo vit shihja qe beheshin marrëveshje dhe vendosej me pare se kush do te shkonte në Eurosong. Kengetaret VIP
tashme po i benin yzmet kenges ne studiot me me emer ne bote vetem per nje qellim, dhe kjo vetem per Eurosong.
“Qellimi final” eshtë se kengetarit tjeter VIP qe ende nuk kish shkuar në festival i prermtohej qe vitin tjeter e ke rradhen ti… Keto premtime i kam degjuar vete në prani dhe pjesëmarrje të bisedave me krijues të ndryshëm, të cilët shprehnin hapur hallet e tyre.
9- Mendimi im final është që kompozitorët e afirmuar, me krijimet e tyre, t’u lejohet dhe jepet e drejta për pjesëmarrje pa konkurim, por përzgjedhja e konkurimit të tyre të bëhet gjatë netëve të festivalit. Ky është një mendim i imi personal.
10- Festivali duhet të mos lejojë deformime rregulloreje për arsye të qëllimshme të pjesëmarrjes së parregullt të personave që nuk lejohen sipas rregullores. Gjithashtu për çdo amandament apo shtesë/ndryshim mbi pikat e ndryshme të rregullores së festivalit, duhet pjesëmarrja e dosmosdoshme e një Juristi me njohje të çështjeve mediatike përkatëse, me qëllim të mbrojtjes dhe mos lejimit apo kompromentimit te kësaj rregulloreje, kjo duke bërë dhe publikimin e hapur të cdo ndryshimi nëpërmjet mediave dhe pjesëmarrësve në konkurim.
Ky është i vetmi mundësim për zhvillimin të një Festivali të rregullt dhe me një konkurim transparent, dinjotoz dhe me fushë hapje të bukur profesionale.
11- Festivali të ketë kritikët muzikologë dhe poetë të afirmuar që të funksionojë post festivali, dhe të mos bëhet një post festival sipërfaqësor.
12- Gjatë kohës që Festivali zhvillohet të ketë juri nga qytetet kryesore të vendit përveç jurisë qendrore.
13- Eshtë e domosdoshme të ulim pak ndriçimin e shumë zhurmshëm që është bërë nga skenografë të huaj, dhe duke lënë në hije skenografët tanë të talentuar shqiptarë.
Uroj që ky Festival i 59-të të ketë madhështinë, traditën, këngën shqip dhe një pranverë në dimër… D.ziu… 09/20/2020

Burimi/Facebook