Home

Lajme

Policia njofton se janë rritur krimet kibernetike, udhëzon si të mbroheni

No Comments Teknologji

Policia e Kosovës ka njoftuar se edhe në Kosovë është rritur numri i rasteve të krimit kibernetik.

Përmes një komunikate policia ka bërë të ditur se cilat janë format më të shpeshta të sulmeve dhe udhëzimi se si duhet mbrojtur nga to,transmeton IndeksOnline.

“Vlen të theksohet se nga fillimi i shfaqjes së pandemisë COVID-19 është vërejtur një rritje e profileve të rrejshme në rrjete sociale, përmes të cilave keqbërësit kibernetikë kanë tentuar të përfitojnë duke dezinformuar me lajme të rrejshme. Gjithashtu, vërehet një rritje e lehtë në rastet që kanë të bëjnë me veprat penale ‘Hyrje në sistemet kompjuterike’ dhe ‘vjedhje e identitetit’, ku kryesisht keqbërësit kanë tentuar në mënyra të ndryshme të përfitojnë”, thuhet në kumtesë.

Njoftimi i plotë:

“Gjatë kësaj krize të paparë, Qeveria dhe institucionet tjera relevante në të gjithë Republikën e Kosovës po intensifikojnë përpjekjet e tyre për të luftuar përhapjen e koronavirusit COVID-19 duke miratuar masa të ndryshme për të mbështetur sistemet e shëndetit publik, për të mbrojtur ekonominë dhe për të ofruar siguri për të gjithë qytetarët e vendit.

Fatkeqësisht, kjo situatë e krijuar po shfrytëzohet nga persona keqbërës, të cilët keqpërdorin mundësitë teknologjike dhe internetin, me qëllim përfitimi material, por edhe qëllime tjera të paligjshme.

Në rang botëror vërehet dukshëm se janë rritur kërkesat për mallra, pajisje mbrojtëse dhe produkte farmaceutike. Pastaj ka rritje të ndjeshme të përdorimit të internetit për komunikim, arsimim, kryerja e punëve online etj. Situatë e ngjashme është edhe në Republikën e Kosovës.

Nga këndvështrimi i INTERPOL-it dhe EUROPOL-it vërehet se situata me COVID-19 ka ndikuar që krimet kibernetike të shpërfaqen edhe më shumë dhe kanë për cak individët dhe institucionet e ndryshme. Janë evidentuar mashtrime përmes thirrjeve telefonike dhe e-mail-ave duke përdorur emra të individëve dhe institucioneve reale, apo duke u thirrur në institucione shëndetsore të ndryshme. Mashtrimi kompjuterik ka të bëjë me kërkesat për pagesa gjoja për shërimin e pacientëve me COVID-19, pastaj marrja e të dhënave personale përmes e-mail-ave të cilët kanë të bashkëngjitur virus kompjuterik të mbuluar me ndonjë dokument dhe link.

Edhe në vendin tonë, në kuadër të parandalimit dhe luftimit të krimit kibernetik, Policia e Kosovës ka hasur në disa kërcënime ndaj të cilave qytetarët tanë janë të ekspozuar, sidomos këto ditë kur shumica e aktiviteteve ditore janë orientuar nga interneti.

Vlen të theksohet se nga fillimi i shfaqjes së pandemisë COVID-19 është vërejtur një rritje e profileve të rrejshme në rrjete sociale, përmes të cilave keqbërësit kibernetikë kanë tentuar të përfitojnë duke dezinformuar me lajme të rrejshme. Gjithashtu, vërehet një rritje e lehtë në rastet që kanë të bëjnë me veprat penale ‘Hyrje në sistemet kompjuterike’ dhe ‘vjedhje e identitetit’, ku kryesisht keqbërësit kanë tentuar në mënyra të ndryshme të përfitojnë.

Në vijim paraqesim disa prej këtyre kërcënimeve si dhe rekomandime se si mund t’i identifikoni dhe të mbroheni nga to:

Viruset kompjuterike – Ransomëare
Një ndër mënyrat më të shpeshta të infektimit me virus kompjuterik është ajo përmes dërgimit të e-mailave të cilët në vete përmbajnë ndonjë dokument në formate të ndryshme (si Ëord, Excel, PDF, foto etj.) ose ndonjë link (URL) të ndryshëm, që mund të pranohet si formë e lajmeve apo kërkesave të ndryshme, në emër të institucioneve publike apo private si p.sh: njoftim nga banka për përditësim të të dhënave, oferta të ndryshme biznesore etj.

Nëse i hapni dokumentet e dyshimta apo klikohen linqet e dyshimta, të dhënat kompjuterike do të bëhen të paqasshme (enkriptohen). Pastaj, keqbërësit do të kërkojnë që të paguani një shumë të parave që t’iu lirohen të dhënat. Por, edhe në rast se paguani nuk ka ndonjë garancion se të dhënat do të lirohen.

Mashtrimet e bizneseve përmes internetit
Keqbërësit kibernetikë fillimisht arrijnë të kenë qasje në kompjuterin e biznesit (pronarit apo ndonjë kompjuteri që posedon të dhëna për transaksionet financiare), monitorojnë dhe njihen me aktivitetet, pastaj në momentin kur fillon të realizohet transaksioni i të hollave ata ndërhyjnë duke ndryshuar të dhënat e xhirollogarisë bankare. Në këtë mënyrë paratë përfundojnë në një bankë tjetër dhe nga aty bëhet tërheqja e tyre nga keqbërësit.

Mashtrimet në ueb-faqe dhe rrjete sociale
Keqbërësit kibernetikë janë duke e shfrytëzuar këtë situatë pandemie për të krijuar dhe për të shpërndarë lajme të ndryshme që nuk vijnë nga persona dhe institucione të besueshme, me qëllim të dezinformimit dhe krijimit të frikës tek popullata.

Gjithashtu, keqbërësit duke shfrytëzuar këtë situatë, shpërndajnë lajme me të cilat reklamohen barna të ndryshme për përdorim gjoja për shërimin e COVID-19.

Pastaj, krijimi i faqeve të rrejshme, sidomos të atyre për blerje online dhe atyre bankare (e-banking). Përdoruesit e internetit duke menduar se janë kyçur në një ueb-faqe të vërtetë për të blerë online, ofrojnë të dhënat personale bankare si dhe të dhëna tjera, ku keqbërësit pas sigurimit të këtyre të dhënave bankare dhe personale i shesin në tregjet e zeza si dhe i shfrytëzojnë që të bëjnë pagesa apo blerje të ndryshme.

Vërehet se në këtë kohë kur njerëzit kanë nevojë për solidaritet dhe ndihmë, keqbërësit kbernetikë mundohen të përfitojnë duke mashtruar përmes platformave të ndryshme të donacionit.

Me qëllim që të minimizojmë kërcënimet e lartcekura dhe qytetarët të mos bien viktimë e tyre, Policia e Kosovës iu bën thirrje të gjithë qytetarëve që të kenë kujdes të shtuar gjatë përdorimit të internetit. Në vijim janë disa rekomandime të cilat ndihmojnë në mbrojtjen prej kërcënimeve nga interneti:

Verifikoni me kujdes e-mail-at që pranoni dhe mos iu përgjigjni e-mail-ave të dyshimtë!
Mos klikoni në linqe të dyshimta dhe mos hapni dokumente të dyshimta!
Bizneset të shtojnë kujdesin gjatë komunikimit dhe transaksioneve financiare përmes internetit. Verifikoni xhirollogaritë bankare dhe të dhënat tjera të partnerit biznesor dhe binduni se transaksioni financiar është duke u bërë në adresën e duhur.
Kujdes të shtuar gjatë blerjeve online. Verifikoni ueb-faqet që ofrojnë produkte online (a kanë të dhëna kontaktuese – persona kontaktues, e-mail adresë, telefon, adresë fizike, a ka përdorues, vlerësimet dhe komentet e blerësve etj.).
Verifikoni lajmet që lexoni! Janë duke qarkulluar në internet lajme të paqëndrueshme dhe qëllimkëqija, ju duhet t’iu shmangeni këtyre lajmeve dhe mos i shpërndani ato nëse nuk vijnë nga burime zyrtare.
Lidhur me lajmet për trajtim dhe shërim të COVID-19 por edhe të sëmundjeve tjera, rekomandojmë që çdo informatë lidhur me trajtimin dhe përdorimin e barnave t’i merrni nga institucionet shëndetësore të vendit.
Kujdes të shtuar gjatë dhënies së donacioneve online, verifikoni disa herë nëse iniciativa është ligjore dhe legjitime dhe se kush qëndron prapa tyre.
Shmangni lojërat shpërblyese në internet apo “ndihmën duke klikuar” ndaj ndonjë miku për të fituar ndonjë shpërblim në lojëra në internet.
Kujdes maksimal kur jepni të dhëna personale dhe bankare në internet!”.

Burimi/indeksonline.net/

MICROSOFT DO TË MBYLLË APLIKACIONIN CORTANA PËR ANDROID DHE IOS

No Comments Lajme Teknologji

Nuk dihet se çfarë do të bëhet me asistentin virtual që Microsoft bëri aq shumë përpjekje për të rritur adoptimin e tij. Aplikacioni gjithashtu do të largohet nga Microsoft Launcher në Android.

Microsoft zbuloi se ka vendosur të “vrasë” aplikacionin Cortana për Android dhe iOS në Janar. Prodhuesi i softuerit ka postuar një artikull të ri për përdoruesit e Cortana ku thotë se në Britani, Kanada dhe Australi do të hiqet nga dyqanet e aplikacioneve të Android dhe iOS.

Nuk dihet se çfarë do të bëhet me asistentin virtual që Microsoft bëri aq shumë përpjekje për të rritur adoptimin e tij. Aplikacioni gjithashtu do të largohet nga Microsoft Launcher në Android.

Microsoft lançoi Cortana në iOS dhe Android në Dhjetor të 2015 dhe ishte dizajnuar për të lidhur kompjuterët Windows 10 me telefonët mobil. Pavarësisht një ridizajnimi të madh Microsoft dështoi ta bënte asistentin konkurrues me rivalët si Google Assistant dhe Apple Siri.

Vetë CEO Satya Nadella tha se nuk e sheh asistentin si konkurrent të Alexa, Siri apo Google Assistant.

Kompania tashmë është e fokusuar në integrimin e Cortana në Microsoft 365. Asistenti në mënyrë indirekte është integruar edhe në aplikacionin Outlook për iOS dhe Android dhe mund të lexojë e-mail-et me zë të lartë.

Burimi/insajderi.com

Shpëtimi i mushkërisë së planetit, Leonardo DiCaprio dhuron pesë milionë dollarë për Amazonën

No Comments Lajme Teknologji

Organizata mjedisore, “Amazon Forest”, e drejtuar nga Leonardo DiCaprio ka vënë në dispozicion pesë milion dollarë per t’i ardhur në ndihmë Amazonës për shuarjen e zjarrit.

Sipas BBC aktori i njohur, DiCaprio ka depozituar 5 milionë dollarë në një fond emergjent të Amazon Forest, të nisur nga Earth Alliance, një organizatë mjedisore që ai vetë e themeloi.

“Amazon Forest Fund” po kërkon fonde për të mbrojtur biodiversitetin e jetës së Amazon ndërsa zjarret kanë përfshirë të gjithë rajonin.

Amazona ka shumë nevojë për burime për të luftuar zjarret që kanë përfshirë pyjet masive tropikale.

Jo vetëm që Amazona është një burim kritik për komunitetet autoktonë që jetojnë brenda dhe përreth tij, por është edhe një nga ekosistemet më të mëdhenj në planet, i cili luan një rol të madh në stabilizimin e klimës globale.

Burimi/.tpz.al/

Dëmet e mëdha të rrjeteve sociale

No Comments Lajme Teknologji

Dëmet nga përdorimi i rrjeteve sociale janë të shumta. Sipas studimit të fundit që mbërrin nga institucionet londineze, janë një sërë simptomash që lidhen me shëndetin mendor, ndër të cilat renditen ankth, pagjumësi, stres kronik, inferioriteti ndaj vetës, mungesë e aktivitetit sportiv dhe depresion. Dhe kjo është më e dukshme dhe ndikuese tek adoleshentët që i përdorin në mënyrë konstante rrjetet sociale.

Në kërkimin studimor janë analizuar 10 mijë adoleshentë të moshave nga 13-16 vjeç dhe sjelljet e tyre në lidhje me to. Rezulton se janë vajzat ato që vuajnë më tepër këto simptoma dhe 60% e tyre kanë një impakt psikologjik negativ që mbërrin nga niveli i lartë i ekspozimit, me pasojë bullizmin dhe mungesën e aktiviteteve të shëndetshme.

Ndërsa në radhët e djemve, vetëm 12% e tyre ngarkohen negativisht në anën psikologjike si pasojë e përdorimit të rrjeteve sociale.

Klan Plus

Nga erdhi emri celular?

No Comments Lajme Teknologji

E keni vrarë mendjen nga erdhi emri celular dhe kush e bëri bisedën e parë me një telefon të tillë?
E keni vrarë mendjen nga erdhi emri celular dhe kush e bëri bisedën e parë me një telefon të tillë?
Deri në vitet 70 fjala celular nuk kishte fare të bënte me elektronikën apo telefoninë.
Mes përdorimeve të zakonshme, përveç atyre referuar qelizave (biologjike), ishte ai i furgonit të policisë për transportin e të burgosurve.
Fjala filloi të përdorej për telefonin e lëvizshëm në 1979, kur “The Bell System Technical Journal”, një revistë që shkruante për zhvillimet teknologjike, publikoi një artikull të titulluar “Koncepti i celularit” nga V.H. MacDonald. MacDonald.
Aty përshkruhet skema e një rrjeti telefonik të lëvizshëm që përbëhet nga qeliza, me mekanizmat elektronikë të vendosur në një distancë precize nga njëri-tjetri.
Në këtë mënyrë sinjali qëndronte konstant edhe kur telefoni lëvizte.
Por shpikja e skemës kishte ndodhur më parë.
Që në 1947 Douglas H. Ring dhe W. Rae Young, inxhinierë në “Bell Labs” dizajnuan një rrjetë me mekanizma elektronikë që e quajtën “skema celular”, sepse çdo mekanizëm elektronik me zonën e vet të mbulimit i ngjante një qelize biologjike.
Një rrjet i konceptuar kaq mirë, në praktikë, lejonte që telefonatat të zhvendoseshin nga një qelizë të tjetra, duke ndenjur në të njëjtin kanal.
Kjo është arsyeja se përse në fund, telefonat e lëvizshëm që përdorin rrjetë pa tela, u quajtën celularë.
Telefonata e parë me celular u bë në rrugët e Nju Jorkut më 3 prill të 1973-it, nga Martin Cooper (në foto), shpikësi i telefonit të lëvizshëm “AT & T”.
Fjalët e para të asaj bisede ishin: “Joel, po të telefonoj nga një telefon celular, një telefon i vërtetë celular, një pajisje e lëvizshme që mbahet në dorë, një telefon celular prej vërteti”.
Për të bërë atë telefonatë që hyri në histori përdori një aparat “Dyna-Tac” të peshës 1,3 kg, i pajisur me një bateri që mbante vetëm 30 minuta.

Si të keni shumë ndjekës në rrjete sociale

No Comments Lajme Teknologji

Të gjithë e dimë sa e fuqishme është loja e Instagramit – për një LIKE më shumë. Po si mund të kesh më shumë ndjekës? Mund të kesh dëgjuar edhe nga kushëriri i vogël 12-vjeҫar që njerëzit paguajnë për të pasur më shumë ndjekës në rrjetet sociale. Por nuk është kjo ajo që do të bësh. Në varësi të faqes së Instagramit që ke për të menaxhuar, ka disa hapa që të sigurosh më shumë ndjekës – falas.
Bëhu një pëlqyes besnik
Kjo është një pikë shumë e rëndësishme – një fillim i mirë. Jo vetëm të pëlqesh fotot apo komentet e fotove që ke postuar në profilin tënd, por të ndash dashuri edhe me njerëzit që jo domosdoshmërish janë ndjekësit e tu. Po ashtu mund të pëlqesh edhe fotot apo postimet e miqve që nuk i njeh edhe aq mirë. Thjeshtë shiko dhe shumë shpejt, gjithҫka do të të kthehet mbrapsht.
Zgjidhi hashtag-ët me menҫuri
Në profilet sociale, është shumë e rëndësishme edhe zgjedhja e hashtag-ëve. Një zgjedhje e mirë e tyre përkthehet në më shumë pëlqime në mediat sociale dhe rrjedhimisht edhe më shumë ndjekës. Kështu, ndërsa zgjedh të përdorësh një hashtag, merr parasysh që të ketë një lloj “kodi”për të tërhequr fansa. (#FF + Follow Friday, #LB = like back, #l4l = like for like), por edhe më populloret (#love, #instagood), të cilat përdoren më shumë në Instagram (do të shihen nga shumë njerëz që e përdorin Instagramin).

Rriten çmimet për makinat e Teslas

No Comments Lajme Teknologji

Tashmë që kanë arritur një pëlqyeshmëri të lartë kompania e makinave elektrike Tesla ka dalë në vendimin për të rritur çmimin e makinave.

Tesla kishte deklaruar më herët gjatë këtij muaji se do ta bëjë mbylljen e një numri të pacaktuar të dyqaneve për ta mbuluar uljen e çmimit të veturës “Model 3” në 35 mijë dollarë. Tash kompania do t’i mbyllë vetëm gjysmën e dyqaneve që ishin planifikuar më herët.

Ky prodhues, i themeluar nga Elon Musk, ka thënë se mbajtja e dyqaneve hapur shtron nevojën për rritje të çmimit të veturave për mesatarisht 3 për qind në tërë botën.

Kjo kompani i ka 378 dyqane dhe qendra të shërbimit në botë, por nuk ka dhënë informata se cilat prej tyre do të mbyllen.

“Gjatë dy javëve të fundit e kemi analizuar secilin dyqan të Teslas dhe tashmë kemi vendosur që ta mbyllim një numër më të vogël të dyqaneve sesa ishte planifikuar më parë”, thuhet në deklaratën e kompanisë.

Tesla është duke punuar që të realizojë shitje “online”, duke thënë se blerësit do të informohen në dyqanet e kompanisë se si ta porosisin blerjen e një veture përmes telefonit. Sipas zyrtarëve të kësaj kompanie, procesi i blerjes së veturës përmes internetit do të zgjasë vetëm disa minuta, shkruan “BBC”.

© SYRI.net

Facebook ndryshon rrënjësisht, ja vendimi

No Comments Lajme Teknologji

Skandalet e shumta që përfshinë Facebook vitin e kaluar ka bërë që drejtuesit të ndërmarrin ndryshime të mëdha.

Është skandali i publikimit të të dhënave të 87 milion përdoruesve bëri që gjigandi social të bëjë një kthesë të rëndësishme.

“Përgjatë 15 viteve të fundit, Facebook dhe Instagram kanë ndihmuar njerëzit të lidhen me miq, bashkësi e interesa, në sheshin e qytetit dixhital. Por njerëzit gjithnjë e më shumë kërkojnë të lidhen privatisht në dhomën e tyre digjitale. Kur mendoj për të ardhmen e internetit, besoj se platformat e komunikimit të fokusuara drejt privatësisë do të jetë më të rëndësishme se platformat e hapura që janë sot”, tha Zuckerberg.

Zuckerberg zotëron edhe aplikacionet Messenger e Ëhatsapp, ku mesazhet e kriptuara nuk i lejojnë Facebookut të përfitojë nga fushata publicitare.

Ekspertët teknologjikë shpjegojnë se këto ndryshime do të përbëjnë një drejtim krejtësisht të ri të politikave të Facebook. Një nga misionet e gjigantit teknologjik është shkëmbimi i informacioneve të caktuara dhe fshirja e tyre pas një kohe të shkurtër, si në rastin e aplikacionit Snapchat, të cilin Zuckerberg ka tentuar disa herë ta blejë.

© SYRI.net